Βιβλίο Μήνας του μέλιτος
Τίτλος πρωτοτύπου Honeymoon
Συγγραφείς James Patterson, Howard Rougan
Μεταφραστής Γωγώ Αρβανίτη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο «Μήνας του μέλιτος» είναι ένα συναρπαστικό θρίλερ που φωτίζει σταδιακά τους πρωταγωνιστές της ιστορίας και τους τοποθετεί στις σωστές θέσεις μόνο όταν ο αναγνώστης έχει φτάσει με την ψυχή στο στόμα περίπου στη μέση. Κινηματογραφική δράση, πάμπολλες ανατροπές, μια γυναίκα-αράχνη, ένας άντρας που την παρακολουθεί στενά ενώ αγωνίζεται να μην υποκύψει στη σαρκική έλξη γιατί μάλλον θα είναι ο επόμενος στόχος της, δυο αθώα παιδιά που περιμένουν τον πατέρα τους, μυστικοί λογαριασμοί ύποπτοι για χρηματοδότηση τρομοκρατικών ενεργειών κλπ. είναι λίγα μόνο από τα συστατικά της ανατρεπτικής αυτής ιστορίας. Επίσης με συγκίνησε πολύ η περίπτωση της μητέρας της Νόρα, που νοσηλεύεται με αλτσχάιμερ στο νοσοκομείο και κρύβει ένα πολύ σημαντικό μυστικό.

Οι αντιρρήσεις μου είναι ελάχιστες: ο λόγος για τον οποίο το FBI έπεσε πάνω στη Νόρα και γι’ αυτό ασχολούνται μαζί της, ειδικά όταν αρχίζουν να την υποψιάζονται για τους φόνους και όχι γι’ αυτό που τη στόχευσαν εξαρχής και το γεγονός ότι ένας ικανός πράκτωρ, παρ’ όλο που είχε στήσει αριστοτεχνικά την παγίδα του, αφέθηκε και χαλάρωσε, με αποτέλεσμα να υπάρξει το σημείο-καμπή στην ιστορία και να πυροδοτηθούν οι εξελίξεις που θα οδηγήσουν στο τέλος της ιστορίας. Τέλος, η διαρκής εναλλαγή από πρώτο σε τρίτο πρόσωπο ενώ πρωτοπρόσωπα μιλάνε και η Νόρα και ο πράκτορας ήταν κάτι αρκετά μπερδεμένο. Κατά τα άλλα, ο γνωστός και αγαπημένος James Patterson που μας χαρίζει το πρώτο μιας σειράς βιβλίων με πρωταγωνιστή τον πράκτορα του FBI Τζων Ο ‘Χάρα.

Βιβλίο Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση
Συγγραφέας Αιμίλιος Σολωμού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

1870, η σφαγή στο Δήλεσι. Η έντονη ανθελληνική στάση ως συνέπεια, ο έλεγχος των ξένων δυνάμεων στα εσωτερικά της χώρας. Αθήνα 2013, δολοφονία τροϊκανών. Σε ένα παράλληλο σύμπαν, τόσο ίδιο και κοινό με τον 19ο αιώνα, το μίσος, η μισή εκδίκηση, οπλίζει ένα χέρι που βάφει το σήμερα με αίμα. Ποιος και γιατί; Ομοιότητες, παραλληλισμοί, διαμαρτυρίες, κραυγές, εξαιρετική ενορχήστρωση προσώπων, πανέξυπνη πλοκή, τριών χρόνων έρευνα στα ιστορικά γεγονότα, είναι ελάχιστα από αυτά που μπορώ να τονίσω.

Απρίλιος 1870. Μια παρέα Άγγλων λόρδων πηγαίνει βόλτα στις εξοχές της Αττικής και απάγεται από τους Αρβανιτάκηδες και τη συμμορία τους. Εποχή ληστοκρατίας, το ελληνικό κράτος έχει λίγους χρόνους ανεξάρτητης πολιτικής οντότητας, ο βασιλιάς Γεώργιος είναι μόνο επτά χρόνια στον θρόνο. Δέκα περιηγητές και ξεναγοί, Άγγλοι και Ιταλοί υπήκοοι, συνοδεία χωροφυλάκων, επισκέπτονται τον Μαραθώνα. Κατά την επιστροφή, μεταξύ Σπάτων και Πικερμίου, απάγονται από τον Τάκο και τον Χρήστο Αρβανιτάκη και τους ένοπλους συμμορίτες τους. Οι ληστές κράτησαν κάποιους από αυτούς ως ομήρους και απαίτησαν υπέρογκα ποσά και αμνηστεία ώστε να τους αφήσουν ελεύθερους. Οι διαπραγματεύσεις δεν κατέληξαν πουθενά, ο Στρατός κυνηγούσε τους ληστές και τελικά οι αιχμάλωτοι σφαγιάστηκαν. Αμέσως, ξέσπασε διπλωματικό επεισόδιο: η Ελλάδα αποζημίωσε τους συγγενείς των θυμάτων και η κυβέρνηση Θρασύβουλου Ζαΐμη παραιτήθηκε. Η Ευρώπη τάχτηκε κατά της Ελλάδας με απίστευτο ανθελληνικό μένος, επεμβάσεις Αγγλίας και Ιταλίας στα εσωτερικά της χώρας (ακόμη και παρουσία επιτετραμμένων στις συνεδριάσεις της Βουλής) και πολλά άλλα. Αν δεν ξεσπούσε ο Γαλλοπρωσικός πόλεμος για να αποσπάσει την προσοχή της διπλωματικής κονίστρας, τα πράγματα θα οξύνονταν σε ασύλληπτο βαθμό.

Αυτή είναι η κεντρική ιδέα του μυθιστορήματος και η αφορμή για τον συγγραφέα να μας τονίσει άμεσα, ωμά και ελικρινά πόσες ομοιότητες έχει το σήμερα με το τότε, ως προς την ανθελληνική στάση της Ευρώπης, την οικονομική εκμετάλλευση και αποδυνάμωση της χώρας από τους ισχυρούς των κρατών και από το μένος των ξένων να σβηστεί η επικίνδυνη χώρα από τον χάρτη. Με δυναμική αφήγηση, με εναλλαγές και πρωθύστερα, ξεδιπλώνεται η πιο συνταρακτική ιστορία που έχω διαβάσει σε βιβλίο.

Το μυθιστόρημα αφηγείται με τη συγκεκριμένη αρίθμηση που παραθέτω πέντε διαφορετικές ιστορίες που συγκλίνουν μεταξύ τους:

Α) ο δολοφόνος: ποιος είναι, η καταγωγή του από την οικογένεια του ληστή Δράκου, το ατομικό, κοινωνικό και οικογενειακό του υπόβαθρο και οι λόγοι για τους οποίους αναγκάστηκε να γεμίσει τόσο μίσος και μένος απέναντι στους τροϊκανούς και στους πολιτικούς που λυμαίνονται τη χώρα χωρίς αιδώ και συστολές. Μεγάλη σύμπτωση οι σπουδές του σε πανεπιστήμιο της Αθήνας, όπου τραβάει την προσοχή του η Σφαγή στο Δήλεσι και διαβλέπει τη σύνδεση του τότε με το τώρα. Μια γυναίκα άθελά της θα τον βοηθήσει να μπει στο ξενοδοχείο και να σφάξει τους ξένους. Θα καταφέρει να διαφύγει της σύλληψης; Άφησε ίχνη που θα οδηγήσουν την αστυνομία στο κατόπι του; Ποια είναι πραγματικά η Ρουμπίνη που ερωτεύτηκε;

Β) ο καθηγητής Ιστορίας Ρωμανός Σεργίδης που ερευνά τη σφαγή στο Δήλεσι επισταμένως και λεπτομερώς, επίσης έχοντας παρατηρήσει τις ομοιότητες ως προς τον πολιτικό χειρισμό των ξένων δυνάμεων. Το υλικό που συγκέντρωσε, οι εμπειρίες που αποκόμισε τον εφοδιάζουν με πύρινους λόγους τους οποίους αναλύει στους φοιτητές του, σοκάροντάς τους για την αλήθεια των λόγων του. Ποιος είναι ο καθηγητής, ποια η προσωπική του ιστορία, τι θα κάνει με τα ντοκουμέντα που κρατάει στα χέρια του, γιατί τον συνέλαβε η αστυνομία ως δολοφόνο των τροϊκανών, ποιοι κρύβονται πίσω από τη σκευωρία και γιατί;

Γ) ο αστυνόμος Αποστόλου, με καταγωγή από την Άνδρο, οικογενειάρχης, πάντα πιστός στο καθήκον, ακόμη και εις βάρος της οικογενειακής και προσωπικής του ευτυχίας. Του ανέθεσαν τη διαλεύκανση της υπόθεσης των τροϊκανών, η καριέρα του σε ρίσκο. Θα τα καταφέρει; Θα βρει τον δολοφόνο; Θα μπορέσει να αποκαλύψει τα σκοτεινά μυστικά που κρύβονται πίσω από όλα αυτά; Η γυναίκα του πόση υπομονή θα κάνει ακόμη για να μην απιστήσει; Ο Αποστόλου ως πότε θα βάζει σε προτεραιότητα το καθήκον του, αγνοώντας τα ερείπια της ζωής του γύρω του;

Δ) η σφαγή στο Δήλεσι, μέσα από ντοκουμέντα, αφηγήσεις, γράμματα

Ε) οι περιπτώσεις των ανθρώπων που αυτοκτονούν σήμερα, δοσμένες με συγκινητικό και λυρικό τρόπο.

Ειλικρινά, δεν αποκαλύπτω τίποτα καταγράφοντας τα ανωτέρω. Ίσως φαίνεται μονοδιάστατη η αφήγηση και χωρίς ανατροπές, όμως το κείμενο με κράτησε από την αρχή ως το τέλος και λόγω των εκπλήξεων που με περίμεναν κατά την ανάγνωση και με το κοφτό, ρεαλιστικό στυλ αφήγησης. Βρήκα πολύ έξυπνη την αρίθμηση των κεφαλαίων, που ήταν συνεχόμενη μεν αλλά και με υπο-αριθμήσεις ανάλογα την ιστορία, δηλαδή 1/Α1, 2/Δ1… 5/Β1 κλπ. οπότε ήξερα ότι τώρα θα διαβάσω τη συνέχεια της τάδε ιστορίας κ. ο. κ.

Με αριστοτεχνική μαεστρία, ο κύριος Σολωμού συνδέει τους πρωταγωνιστές, τους μπλέκει σε ένα γαϊτανάκι γεγονότων, τους τοποθετεί σε έναν κυκεώνα δράσης-αντίδρασης, αναλύει χωρίς μακροσκελείς αφηγήσεις και αχρείαστες παρένθετες αφηγήσεις τους χαρακτήρες που μας συστήνει και συνθέτει ένα από τα πιο δυνατά, αληθινά, έντονα παζλ κοινωνιολογικής παρατήρησης που έχω γνωρίσει. Δεν μπορώ να τον συγκρίνω με το προηγούμενο βιβλίο του, Το ημερολόγιο μιας απιστίας, γιατί έχει εκτοξευτεί σε άλλες σκάλες δημιουργίας. Έχει βελτιωθεί, έχει ωριμάσει, έχει εξελιχτεί, έχει υπερβεί εαυτόν. Τα ένιωσα όλα: και την αγωνία του να γράψει κάτι καλό, και τα ξενύχτια του στην έρευνα, και τη λαχτάρα του να παραδώσει κάτι στέρεο και ολοκληρωμένο αλλά και την ανυπομονησία του να τελειώσει με αυτήν την ιστορία και να ξεκουραστεί.

Τον δολοφόνο τον ξέρουμε, μας τον συστήνει από την αρχή ο συγγραφέας. Γι’ αυτό θα χαρακτήριζα το μυθιστόρημα ως κοινωνικό περισσότερο παρά αστυνομικό ή αν προτιμάτε κοινωνικό μυθιστόρημα ενδεδυμένο τον μανδύα του αστυνομικού. Ως προς το σήμερα, έχουμε εξαιρετική επιλογή χαρακτήρων, διεισδυτικότητα, έντονη και ζωηρή σκιαγράφηση. Ως προς το τότε, με εναλλαγή αφηγήσεων (πρωτοπρόσωπη μέσω επιστολών και τριτοπρόσωπη) και καλά μελετημένη κοινωνική και ηθική τοιχογραφία των ηθών και της εποχής, έχουμε ένα συναρπαστικό κείμενο για το τι επικρατούσε τότε, ποιοι διαφέντευαν τον τόπο και πώς. Συγκλονίστηκα με τις ιστορικές αιχμές του κειμένου και τους εμπεριστατωμένους παραλληλισμούς του ανθελληνισμού και των εσωκομματικών καταστάσεων. Λόγια πύρινα, στέρεα δομημένα, αληθοφανή, τραγικά:

«Συχνά επαναλάμβανε πως όλα τα δεινά που επισωρεύτηκαν στις μέρες μας συνδέονταν άρρηκτα με προβλήματα σε θέματα δομής και θεσμών, σύμφυτα με την εποχή της Ανεξαρτησίας και την ίδρυση του κράτους…-Και μην ξεχνάτε, οι ληστές άφησαν πια τα βουνά και κατέβηκαν στις πόλεις» (σελ. 73).

«Αφετηρία των μαθημάτων του ήταν οι παθογένειες του ελληνικού κράτους που συνέτειναν στη δημιουργία και την ενίσχυση της ληστείας: τα άτακτα σώματα των αγωνιστών που καταδιώχτηκαν απηνώς από την αντιβασιλεία…η φαυλοκρατία, οι συνακόλουθες πελατειακές σχέσεις, η αρχομανία των πολιτικών κοτζαμπάσηδων, που είχαν ανάγκη τις ληστρικές συμμορίες στις εκλογικές τους περιφέρειες για τον εκβιασμό των αντιπάλων και την επικράτησή τους στις εκλογικές αναμετρήσεις» (σελ. 74).

Συμμετοχή ληστρικών συμμοριών στα Ιουνιανά του 1863, απαγωγές πολιτικών προσώπων, εκβιασμοί, κι όλα αυτά αναφέρονταν τεκμηριωμένα στα πρακτικά της Βουλής των Λόρδων και της Βουλής των Κοινοτήτων στην Αγγλία, στα πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων, στα Γενικά Αρχεία του Κράτους και στο Ιστορικό Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών, σε καταθέσεις, εκθέσεις, μαρτυρίες, ημερολόγια και δημοσιεύματα της εποχής.

Και συνεχίζει (ο συγγραφέας; ο καθηγητής Σεργίδης;) εν εξάλλω:

«-Εμπρός, κάντε το, ψάξτε την καταγωγή των πολιτικών της πρώτης γραμμής, τις ρίζες τους… Κοτζαμπάσηδες κατά την Τουρκοκρατία, τσιφλικάδες, παλαιοκομματικοί κατά τον 19ο αιώνα, να πλουτίζουν, ν’ αβγαταίνουν τις περιουσίες τους, τυχοδιώκτες και επικίνδυνοι, πότε με τον έναν πολιτικό αρχηγό πότε με τον άλλο, πότε με τη μία μεγάλη δύναμη πότε με την άλλη, αγγλικό, γαλλικό, ρωσικό κόμμα! Ύποπτοι για τον ρόλο που διαδραμάτισαν κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία, αδίστακτοι, πατριδοκάπηλοι στο προσκήνιο, απάτριδες στο παρασκήνιο, πατρίδα τους πάντοτε το χρήμα. Πότε οπαδοί της δημοκρατίας πότε της δικτατορίας κατά τον Μεσοπόλεμο, με τη μεγαλύτερη ευκολία μεταπηδούσαν από τους βενιζελικούς στους βασιλικούς, δωσίλογοι την εποχή της γερμανικής κατοχής, μαυραγορίτες και αμέτοχοι στην καλύτερη περίπτωση, τραμπουκισμοί, νοθείες, ρουσφέτι, μίζες κτλ. κτλ.» (σελ. 399).

«Μας θύμισε την ανικανότητα των πολιτικών, τις εσκεμμένες πιθανόν ενέργειές τους σε πλήθος περιπτώσεων, σε επεισόδια εν πολλοίς άγνωστα, φαινομενικώς ασήμαντα που οδήγησαν τη χώρα σε περιπέτειες, σε πλήρη υποταγή μπροστά στις ιταμές προκλήσεις και απειλές των ξένων» (σελ. 400) (αλήθεια, θυμάστε το επεισόδιο Πατσίφικο το 1849;, την υπόθεση Σουλιέ το 1863, τα λαυρεωτικά του 1873 -η μετοχή της εταιρείας ανατιμήθηκε, παρασύρθηκε κόσμος να πουλήσει τις περιουσίες του για να αγοράσει μετοχές, σας θυμίζει το Χρηματιστήριο του 1999 μήπως;-, ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος μετά την ήττα του 1897, τρομερές ομοιότητες με το σήμερα!)

Πάμε και στις ενστάσεις του Σπιρτούλη:

Ας μου επιτραπεί να χαρακτηρίσω περιττές τις σκηνές με τις αυτοκτονίες των συμπολιτών μας, γιατί, αν και εξίσου καλογραμμένες, είναι τόσο γεμάτο όλο το μυθιστόρημα με τραγικότητα, δυστυχία, απελπισία για την κατάσταση που ζούμε, που οι ιστορίες επιβαρύνουν χειρότερα το κλίμα. Φυσικά δεν περιμένω χαρές και πανηγύρια σε ένα τέτοιο βιβλίο αλλά οι απελπισμένοι άνθρωποι, που από τη μια στιγμή στην άλλη έμειναν στον άσο, μου έδωσαν μια γερή μπουνιά στο στομάχι και την αφορμή να προσευχηθώ έντονα για να προστατέψω τη δική μου ζωή. Ίσως φταίει η καταπληκτική πένα του κυρίου Σολωμού που αγκάλιασε κάθε αυτόχειρα με αγάπη, ενδιαφέρον και συμπόνια, πάντως ψυχοπλακώθηκα ακόμη περισσότερο.

Άλλη αντίρρηση που έχω αφορά στο φινάλε του βιβλίου, το οποίο φυσικά δε θα αποκαλύψω. Επιλογή του συγγραφέα ήταν να κλείσει κάποιες ιστορίες και άλλες να τις αφήσει στην κρίση του αναγνώστη για το τι πραγματικά συνέβη. Αυτό δυσαρέστησε εμένα που είμαι φανατικός της ολοκλήρωσης, δηλαδή γράψε τι πραγματικά θες και άσε με να το κρίνω, μη μου αφήνεις κενά ή τη φαντασία μου να δουλέψει. Επειδή υπάρχουν όμως και τέτοιοι αναγνώστες, το σέβομαι. Άλλωστε, ο συγγραφέας έχει δώσει ένα τέλος σε όλον αυτόν τον κύκλο του αίματος, απλώς κάποιοι θα το αντιληφθούν διαφορετικά από κάποιους άλλους!

Εν συντομία, το μυθιστόρημα είναι ένα αριστούργημα κοινωνιολογικής μελέτης, αστυνομικής πλοκής και ιστορικής διεισδυτικότητας που θα σας ξενυχτήσει, θα σας πονέσει, θα σας κλονίσει και θα σας αλλάξει την ιστορική ματιά που έχετε αναπτύξει μέχρι στιγμής!

Βιβλίο Η τελευταία καληνύχτα
Συγγραφέας Δημήτρης Κωνσταντάρας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο βιβλίο παρακολουθούμε τη ζωή του Δημήτρη Καρρά. Γιος εύπορης οικογένειας, μεγαλώνει στα πούπουλα και όλα είναι στρωμένα μπροστά του. Όνειρο Δημήτρη και γονιών η Νομική. Ώσπου γνωρίζει τη Μαριάννα, την καθιστά κατά λάθος έγκυο κι όταν η κοπέλα πάει για έκτρωση παραλίγο να πεθάνει. Ο πατέρας της Μαριάννας χωρίζει οριστικά τα δυο παιδιά και βάζει τον Δημήτρη στο μάτι. Κάθε τρεις και λίγο πετάγεται μπροστά του και του καταστρέφει τη ζωή, κάθε όνειρο και κάθε ελπίδα. Κι όλα αυτά στη δεκαετία του 1960, την πολυτάραχη και πολύπαθη δεκαετία του τόπου μας. Έτσι, κατά τη διάρκεια της Χούντας, ο Δημήτρης «καρφώνεται» ως κομμουνιστής, κάνει εξορία και όταν έρχεται η ώρα της στρατιωτικής του θητείας ζει ακόμη πιο άσχημες στιγμές, μιας και ο «πεθερός» του έχει τα μέσα και στο Στρατό.

Από κει και πέρα αρχίζει μια απίστευτη αλλαγή στη νοοτροπία και τον χαρακτήρα του Δημήτρη (βλέπει πια ότι ο κόσμος του είναι.. «ψευδεπίγραφος»). Παρ’ όλο που δεν δείχνει υπερόπτης και αλαζόνας ως γνήσιο τέκνο πλούσιας οικογένειας, μετά από αυτά τα απανωτά στραπάτσα παίρνει την κάτω βόλτα και αρχίζει να αναπτύσεται ένα μυθιστόρημα που δεν μπορείς να φανταστείς πού θα σε πάει και πόσο πολύ θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα του πρωταγωνιστή. Τελικά, χρόνια αργότερα, σε μια ατμόσφαιρα που θυμίζει πολύ και γι’ αυτό τη λάτρεψα τις σκηνές του φινάλε στα έργα της Agatha Christie, ο Δημήτρης καλεί το γύρω του περιβάλλον σπίτι του για να τους πει την τελευταία καληνύχτα,

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί αυτήν την ιστορία για να περιγράψει τις συνθήκες στην Επταετία και την πολιτιστική ζωή του τόπου και της Αθήνας ειδικότερα. Ο Δημήτρης ζει στις μπουάτ, στην Αλάσκα της Κηφισιάς, σπουδάζει στη Νομική της δεκαετίας του 1970, έρχεται σε επαφή με κείμενα και σκέψεις που συντρόφευαν όλους τους νέους της εποχής. Η ψυχολογία του είναι πολύ καλά δομημένη, χωρίς το κείμενο να γίνεται φλύαρο, επιφανειακό ή κατηχητικό. Ο συγγραφέας δεν παίρνει θέση, αφήνει τον ήρωά του να μεγαλώσει και να επηρεαστεί από τα γεγονότα και τις εξελίξεις, τον αφήνει να ατσαλωθεί και να τσαλακωθεί. Ακόμη και αργότερα, που έχουμε φύγει από τη δικτατορία, οι κινήσεις που κάνει και ο τρόπος που αποκτά περιουσία και φήμη δεν δίνεται βιαστικά και επιπόλαια. Η αφήγηση τρέχει αβίαστα, υπάρχει αγωνία για τη συνέχεια, αληθινοί χαρακτήρες και πολύ καλή πλοκή.

Βιβλίο Τέταρτος κόσμος
Συγγραφέας Γιάννης Γρηγοράκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δε μου φάνηκε παράξενος ο εγκλεισμός των ανέργων σε απομονωμένους χώρους, ούτε ότι πρωθυπουργός της χώρας είναι ένας διευθυντής τράπεζας, ούτε ότι η τηλεόραση έχει εισβάλλει πλέον για τα καλά στα σπίτια μας και καθορίζει τις τύχες και το μέλλον του κράτους χάρη στους περιβόητους πανελίστες και τους δημοσιογράφους που κατά μεγάλο ποσοστό υπερασπίζονται τάχα τους αδύναμους και το δίκιο που πνίγει κάθε πολίτη (προς Θεού, δεν επικροτώ να φτάσουν εκεί τα πράγματα στη σημερινή κοινωνία, απλώς λόγω των σημερινών συνθηκών, είναι πολύ επιτυχημένη η σκέψη του συγγραφέα να σχεδιάσει μια τέτοια κοινωνία). Επίσης αναμενόμενο είναι και το γεγονός ότι η δικαιοσύνη είναι στα χέρια της εταιρείας Justice Corporation! Και ο πρωθυπουργός σκέφτεται να επιβάλλει κάποιοι άνεργοι να συγκατοικήσουν σε σπίτια οικονομικά εύρωστων πολιτών, που έχουν περίσσιο χώρο!

Με αφορμή λοιπόν την με το ζόρι συγκατοίκηση του Ιωσήφ και της Ελισάβετ Δούκα με τους άγνωστους, φτωχούς και άνεργους Άννα και Εμίλ Ράντοβιτς, μια απόφαση που το ζευγάρι θα αγωνιστεί να ανακληθεί, τραβώντας πάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας και τις κάμερες, ξεδιπλώνεται η πιο ανατριχιαστική ιστορία επιστημονικής φαντασίας που έχετε διαβάσει, με αποκορύφωση το διασκεδαστικό Σαββατόβραδο στο Κολοσσαίο, όπου κάποιοι τυχεροί άνεργοι που θα συμμετάσχουν θα κερδίσουν χρήματα και δουλειά! Καλώς ήρθατε στον νοσηρό Τέταρτο Κόσμο!

Βιβλίο Το στοίχημα
Τίτλος πρωτοτύπου A calculated risk
Συγγραφέας Katherine Neville
Μεταφραστής Χριστιάννα Σακελλαροπούλου
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αρκετά κουραστικό ομολογώ. Έχουμε δύο παράλληλες ιστορίες: μία της εποχής των Ναπολεόντειων πολέμων και μια στο σήμερα. Στην πρώτη παρακολουθούμε τις βάσεις της οικογένειας που έχτισε μια σημαντική οικονομική αυτοκρατορία και στη δεύτερη έχουμε την ιστορία μιας επιτυχημένης γυναίκας στο χώρο των τραπεζιτικών και οικονομικών συστημάτων. Έχει τόσους ορισμούς οικονομολογίας, χρηματιστικής και τραπεζικής που καταντάει κουραστικό πραγματικά. Σίγουρα έχει ανατροπές αλλά η ορολογία με απώθησε. Είναι ενδιαφέρον, σίγουρα κάποιος του χώρου θα το εκτιμήσει πολύ περισσότερο αλλά για μας τους κοινούς θνητούς… Εντυπωσιακό το γεγονός τι γίνεται πίσω από τις πλάτες μας στα μεγάλα γραφεία των μεγάλων τραπεζών του κόσμου, τα κόλπα που γίνονται για λίγα λεφτά παραπάνω με τα δικά μας λεφτά και τις κομπίνες που υπάρχουν σε έναν κόσμο σκληρό, ανταγωνιστικό και απρόσωπο. Κι όλα να λύνονται σε ένα ελληνικό νησί; Χμ… Καλές και οι σκηνές του έρωτα μεταξύ των πρωταγωνιστών και κωμική η νότα της βαρόνης αλλά το κυρίως θέμα πολύ εξειδικευμένο για να το παρακολουθήσω.

Βιβλίο Τα αρπακτικά
Τίτλος πρωτοτύπου The predator
Συγγραφέας Michael Ridpath
Μεταφραστής Γιώργος Μπαρουξής
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Συναρπαστικό, αν και πρέπει να έχεις οικονομικοτεχνικούς όρους στο μυαλό σου για να εντρυφήσεις. Θριλεράκι από τα καλά. (σύντομη κριτική μου που πρωτοδημοσιεύτηκε το 2012).

Βιβλίο Offshore
Συγγραφέας Πέτρος Μάρκαρης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Γαβριηλίδης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στη νέα περιπέτεια που έγραψε ο κύριος Μάρκαρης έχουμε τη γνωστή, αγαπημένη στρωτή αφήγηση του συγγραφέα, με πολλές εκπλήξεις και ανατροπές και φυσικά πολλές διαδρομές στην πολύβουη πόλη που αγαπάμε να μισούμε, την Αθήνα. Στο μυθιστόρημα εμφανίζονται οικεία πρόσωπα του επαγγελματικού και οικογενειακού περιβάλλοντος του Χαρίτου που έχω δει και σε προηγούμενα βιβλία και υπάρχει μια ανάγλυφη ατμόσφαιρα της οικονομικής ευμάρειας στην Ελλάδα. Η διεισδυτική ματιά του κυρίου Μάρκαρη είναι και πάλι εδώ, να τέμνει την κοινωνία του 21^ου αιώνα, να θέτει καίρια ερωτήματα (ειδικά το μεταναστευτικό και η εγκληματικότητα από αλλοδαπούς αναφέρεται ουσιαστικά), να δημιουργεί υποψίες και σασπένς και με αφορμή του πεπαλαιωμένου αλλά όχι ξεπερασμένου λεξικού του Δημητράκου να συγκρίνεται υποδόρια το τότε και το τώρα από γλωσσικής και εννοιολογικής άποψης.

Η ένστασή μου επικεντρώνεται στο εξής: δεν υπάρχει λύση του μύθου, εκτός κι αν είναι υπό σκέψη να δοθεί συνέχεια στο μυθιστόρημα. Δηλαδή, οι σελίδες γεμίζουν πτώματα και αίμα, ο Χαρίτος κάνει υπεράνθρωπες προσπάθειες να βρει τον ένοχο ή τους ενόχους των μυστηριωδών δολοφονιών, να βγάλει μια άκρη με το κουβάρι της υπόθεσης παρά τις δυσκολίες και κάποια στιγμή που πραγματικά ενοχλεί, μετά από μια σοβαρή και σημαντική συζήτηση καταλαβαίνει τις πραγματικές διαστάσεις και αυτό ήταν. Μου φάνηκε ημιτελές. Τέλος, η ατμόσφαιρα, οι ανατροπές, η ροή της αφήγησης, οι κοινωνικοί προβληματισμοί που αναπτύσσονται με παρέσυραν και αγνόησα τα τυπογραφικά λάθη που υπάρχουν στο κείμενο.

Βιβλίο Η επόμενη στάση
Συγγραφέας Δημήτρης Πολίτης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ίαμβος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο κύριος Δημήτρης Πολίτης γράφει ένα ευρηματικό κοινωνικό μυθιστόρημα, γεμάτο ζωές ανθρώπων που όλοι μας συναντάμε καθ’ οδόν για τη δουλειά μας. Μια καθημερινή ρουτίνα μάς φέρνει αντιμέτωπους με χιλιάδες πρόσωπα, που ίσως κάποιους απ’ αυτούς τους ξανασυναντήσουμε αργότερα σε κάποια φάση της ζωής μας. Οι χαρακτήρες είναι καλοδουλεμένοι και συγκροτούν ένα πάνθεον ηρώων με ποικίλες κουλτούρες, αντιλήψεις, προσδοκίες, προσωπικότητες, με διαφορετικά ερεθίσματα και αντιδράσεις σε γεγονότα που έρχονται αναπάντεχα να τα βιώσουν.  Η αφήγηση δεν είναι μονοδιάστατη, μιας και η ιστορία ξεκινάει με το πρωινό δρομολόγιο του Κηθ Μακφάρλαντ προς τη δουλειά του αλλά στην πορεία επιστρέφουμε στην Ιρλανδία για να δούμε τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής του. Με τον ίδιο τρόπο συστήνονται και οι υπόλοιποι, με περιορισμένες και απολύτως απαραίτητες αναδρομές στο παρελθόν τους την ίδια ώρα που διαδραματίζονται κρίσιμα γεγονότα στο παρόν τους.

Εκτός από αυτό όμως, έχουμε σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις και ανάκληση γεγονότων, μιας και στην πορεία της ανάγνωσης η πλοκή προχωράει ως συνέπεια κάποιων περιστατικών που όμως περιγράφονται αργότερα μες στην αφήγηση. Δεν είναι τόσο δύσκολο ή απωθητικό όσο ακούγεται, απλώς ο συγγραφέας πειραματίζεται με ποικίλες μορφές αφήγησης, προσκαλώντας τον αναγνώστη σε διαφορετικά χρονικά επίπεδα και χωρίς να τον αφήνει να κουραστεί ούτε λεπτό. Επιπρόσθετα σε αυτό έχουμε και το διαρκές ερώτημα: «γιατί εκτός από τον Κιθ και το εργασιακό του περιβάλλον μας απασχολούν άνθρωποι που βιώνουν καταστάσεις τόσο μακριά από τις Βρυξέλλες»; Συνιστώ στον αναγνώστη λοιπόν υπομονή, γιατί το κάθε τι έχει τη δική του κατάλληλη θέση μα πάνω απ’ όλα το ανατρεπτικό τέλος θα τον αφήσει άφωνο και γεμάτο ένταση, επομένως «Η επόμενη στάση» πρέπει να διαβαστεί χωρίς ανυπομονησίες και βιαστικό ξεφύλλισμα.

Ο Κηθ Μακφάρλαντ από την Ιρλανδία εργάζεται στις Βρυξέλλες, στο Τμήμα Αγροτικών Επιδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προϊστάμενος λογιστηρίου, και μια μέρα βρίσκει ένα υπηρεσιακό σημείωμα αρχειοθετημένο στο κοινό ηλεκτρονικό αρχείο που προερχόταν από το προσωπικό γραφείο του Λιθουανού Επιτρόπου και μεροληπτούσε σε μια διαδικασία υποβολής προσφορών για ένα σημαντικό project. Η Φεριντέ Οκέμ, μητέρα ενός βρέφους και χήρα, ζει στην Άγκυρα και μαθαίνει πως έχει επιθετικό καρκίνο. Η Κάσια Οφιανέφσκα, που ζει στο Κατοβίτσε της Πολωνίας, γνωρίζει τον γοητευτικό Αμερικανό Ντέιβιντ Καντίνσκι σ’ ένα σεμινάριο στην Κρακοβία όπου την έστειλε το Υπουργείο Οικονομικών της Πολωνίας στο οποίο εργάζεται. Η Σεβερίν Ντ’ Υντεκέμ-Μορέ, με σοβαρά ψυχικά τραύματα από την παιδική της ηλικία, μιας και μεγάλωσε μ’ έναν αυταρχικό και τυραννικό πατέρα, είναι η διευθύντρια του Κηθ, σε μια από τις πιο σημαντικές Γενικές Διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία αναρριχήθηκε πατώντας επί πτωμάτων. Ο Τζοβάνι ντελ Κολόμπο από την κεντρική Ιταλία εργάζεται ως διερμηνέας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Βρυξελλών και αποφασίζει να εκδικηθεί τον παντρεμένο σύντροφό του όταν του ανακοινώνει τον χωρισμό τους. Μια σφαγή αμάχων Παλαιστινίων είναι η αφετηρία ενός αναπάντεχου ταξιδιού.

Υπέροχο πάνθεον ηρώων, διαλεχτές και καλογραμμένες ιστορίες, που με γέμισαν σκέψεις και αισθήματα, αληθοφανέστατα παιχνίδια της μοίρας και οι ζωές όλων αυτών να συνενώνονται χωρίς υπερβολές και παρατραβηγμένες καταστάσεις. Τα περιστατικά που βιώνουν όλοι τους πριν έρθουμε στο παρόν των Βρυξελλών, εκτός από τη δυναμικότητα στην αφήγηση, είναι καλογραμμένα μικρά ψυχογραφήματα, γεμάτα ανθρωπιά, ρεαλισμό και παραστατικούς διαλόγους. Μου άρεσαν αυτά που επέλεξε ο συγγραφέας και φυσικά ο τρόπος μέσω των οποίων έπλασε αυτούς τους δυνατούς και υπέροχους πρωταγωνιστές, που με ταξίδεψαν από στάση σε στάση: απώλειες αγαπημένων προσώπων, κίνδυνοι από ψυχολογική βία, μάχη ενάντια στον άτρωτο σχεδόν καρκίνο, άνανδρες δολοφονίες Παλαιστίνιων οικογενειών από Ισραηλινούς και πολλά άλλα αναμετρώνται σε ένταση και δύναμη με τις εξελίξεις του σήμερα, όπου ο κάθε χαρακτήρας έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής του και πρέπει να κάνει ένα βήμα παρακάτω. Ο συγγραφέας φωτίζει με εξίσου παραστατικό τρόπο ένα σημαντικό γεγονός από τη ζωή του κάθε προσώπου που θα του δώσει το ψυχικό σθένος και θα τον κάνει να συγκροτήσει την ταυτότητα με την οποία κινείται πλέον στο μυθιστόρημα: πείσμα, δύναμη, αντοχή, πάθος είναι γνωρίσματα που σφυρηλάτησαν τις ζωές των πρωταγωνιστών. Δεν είναι τυχαίο μάλιστα που όλοι τους έχουν ξεφύγει από τον θάνατο ή έχουν βιώσει το βάρος της οριστικής απώλειας.

Μου φάνηκε ιδιαίτερο το γεγονός πως κάθε κεφάλαιο έχει τον τίτλο συγκεκριμένης στάσης από τη γραμμή 1 του μετρό των Βρυξελλών, υπό την οποία ξεδιπλώνονται οι περιπέτειες κάθε χαρακτήρα. Επίσης, χωρίς πολλά καλολογικά στοιχεία, ο συγγραφέας καταφέρνει να περιγράψει την ατμόσφαιρα και το κλίμα των Βρυξελλών πολύ παραστατικά, κάνοντάς με να νιώθω πως είμαι κι εγώ εκεί, σε αυτήν την «υγρή και μουντή» πόλη, πως ξυπνάω με ομίχλη «τα σκούρα πρωινά» και περπατάω σε πεζοδρόμια «με νοτισμένες πλάκες», πως κατεβαίνω στο μετρό ή μπαίνω στα γυάλινα κτήρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Κλείνοντας, εύχομαι να μπορούσα να γράψω όλα όσα μου γέννησε το τέλος του βιβλίου αλλά φυσικά αυτό δεν είναι εφικτό. Μου έδωσε να καταλάβω πως ο συγγραφέας δεν ήθελε να ρίξει το βάρος στη φυσική νομοτέλεια ενός μυθιστορήματος, με αρχή, μέση και τέλος (με την έννοια της ολοκλήρωσης) αλλά, βαθιά συγκινημένος από ανώνυμες απώλειες και με δέος απέναντι στο δευτερόλεπτο εκείνο που θα σου αλλάξει τη ζωή για πάντα, προτίμησε να γράψει ένα κείμενο γεμάτο ένταση, πάθος, πρόσωπα, εξελίξεις και γεγονότα ώστε να κρατήσει τον αναγνώστη σε αγωνία και ξαφνικά να του δείξει πως δεν εξαρτώνται όλα από μας τελικά. Στο τελευταίο κεφάλαιο λοιπόν ολοκληρώνεται με πρωτότυπο τρόπο η ιστορία που με ταξίδεψε στην πρωτεύουσα του Βελγίου και μου γνώρισε ανθρώπους που θα ήθελα να είχα συναντήσει από κοντά για να συγχαρώ, υποστηρίξω, αγκαλιάσω ή καταχερίσω. Και δεν είναι μόνο το φινάλε αλλά και το γεγονός πως εκεί στο τέλος μπαίνουν και τα τελευταία κομμάτια του παζλ, αφήνοντάς με άφωνο με τη συγγραφική δεινότητα του κυρίου Πολίτη και τον τρόπο που άλλαξε την οπτική γωνία με την οποία με καλωσόρισε στο πρώτο κεφάλαιο του μυθιστορήματος. Παρ’ όλ’ αυτά, ένας χαρακτήρας που εμφανίζεται πολύ αργότερα από τους άλλους, αν είχε βγει νωρίτερα και έκοβε τις εξελίξεις της δικής του ζωής σε σελίδες τοποθετημένες ανάμεσα στα υπόλοιπα κεφάλαια θα απογείωνε την ένταση, την αγωνία και το σασπένς σε δυσθεώρητα ύψη.

Δυστυχώς, το βιβλίο δεν έχει την επιμέλεια που θα του άξιζε, μιας και βρίθει τυπογραφικών λαθών ενώ βρήκα πάρα πολλές αβλεψίες όπως: «την έπιασε απροειδοποίητη» αντί «απροετοίμαστη» (σελ. 148) ή «Τα λεφτά θα σας εμβαστούν» (σελ. 279) και περιττές εκφραστικές επαναλήψεις: «να την ξανασφίξει δυνατά και πάλι» (σελ. 123), «να σταθεί σταθερός» (σελ. 136), «…λεπτά χείλη, μόνιμα σφιγμένα που προσπαθούσαν να καμουφλάρουν μόνιμα τη στριμάδα τους αυτή…» (σελ. 191) κ. ά. Αυτά όμως δε στάθηκαν ικανά ν’ αποσοβήσουν τα θετικά συναισθήματα που μου δημιουργήθηκαν κατά την ανάγνωσή του.

«Η επόμενη στάση» είναι ένα συναρπαστικό και διεισδυτικό μυθιστόρημα που μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύει κανείς με το μετρό και μου σύστησε, μέσω μιας άρτιας συγγραφικής δουλειάς, χαρακτήρες αληθινούς, πολύπλοκους, με σάρκα και οστά, που με καλωσόρισαν στις ζωές τους και την καθημερινή τους ρουτίνα αλλά και στα κρυμμένα τους μυστικά (κέντημα η σκηνή της δολοφονίας του κατάκοιτου με ενέσεις ινσουλίνης). Ένταση στην αφήγηση, απροσδόκητες εξελίξεις κι ένα από τα καλύτερα αμφίσημα φινάλε βιβλίου που θα προβληματίσει αρκετούς αναγνώστες είναι μερικά από τα θετικά χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος.

Βιβλίο Εντιμότατα λαμόγια
Συγγραφέας Θάνος Δραγούμης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο κύριος Θοδωρής Παπαθεοδώρου γράφει με το ψευδώνυμο Θάνος Δραγούμης το τρίτο βιβλίο πολιτικής συνωμοσιολογίας και θρίλερ, μετά τη «Μαύρη Αυγή», ένα εξίσου συναρπαστικό, γρήγορο, κινηματογραφικά γραμμένο μυθιστόρημα που δε με άφησε να πάρω ανάσα. Αν και στην αρχή μέχρι να τοποθετηθούν τα γεγονότα και οι χαρακτήρες στις σωστές τους θέσεις χρειάστηκε να κρατήσω σημειώσεις, σύντομα το κείμενο απογειώθηκε. Η μία ανατροπή ακολουθούσε την άλλη, ο ιστός που τυλίχτηκε γύρω από τους πρωταγωνιστές ήταν αδιάρρηκτος και ο κύριος Παπαθεοδώρου απέδειξε για άλλη μια φορά την ικανότητά του να μελετάει σε βάθος την κοινωνία και να την αποδίδει ορθολογικά και ρεαλιστικά.

Ο Παύλος Ηλιάδης είναι ειδικός εμπειρογνώμων του Υπουργείου Εξωτερικών σε θέματα του Τρίτου Κόσμου. Χωρίς δική του εισήγηση δεν εγκρίνουν οι Βρυξέλλες την ανάθεση στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών της αποστολής βοήθειας κυρίως σε Ουγκάντα, Σουδάν και Κονγκό και άρα τα αντίστοιχα κονδύλια. Η Ευρώπη ήδη έχει αποφασίσει να αποσταλεί ανθρωπιστική, ιατροφαρμακευτική και σιτιστική βοήθεια προς αυτές τις χώρες από κάθε ένα μέλος της Κοινότητας, μόνο που στην περίπτωση της Ελλάδας κάποιοι προσπαθούν να εκμεταλλευτούν αυτά τα χρήματα δι’ ίδιον όφελος. Έτσι λοιπόν ο Ηλιάδης εξαφανίζεται μετά από ένα δείπνο όλο εκπλήξεις. Τι συνέβη εκείνη τη νύχτα; Τι έμαθε που έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή του; Θα καταφέρει ο κολλητός του φίλος και κουμπάρος Μίλτος Μαρνέρης να λύσει την υπόθεση και να βρει την αλήθεια (μια αλήθεια που πατάει επί πτωμάτων και αποσκοπεί σε κάτι μεγαλύτερο, τρανταχτότερο και χειρότερο από μια απλή υπεξαίρεση χρημάτων);

Ο συγγραφέας χώνει βαθιά το μαχαίρι μέχρι το κόκαλο και δείχνει τι μπορεί να κρύβεται σε ένα σάπιο κράτος πίσω από τις ανθρωπιστικές βοήθειες, τις ΜΚΟ, τα πολιτικά συμφέροντα και όλες αυτές τις διαπλοκές που ξεσπούν κάποτε σε σκάνδαλα, αποπροσανατολίζοντας την κοινή γνώμη. Ακόμη και τα κανάλια και οι ειδήσεις είναι κοινό μυστικό πλέον πως είναι χειραγωγίσιμα και καθ’ υπαγόρευσιν σε μεγάλο ποσοστό κι η κοινή γνώμη νομίζει πως έχει δικαίωμα άποψης και πληροφόρησης. Έτσι κι εδώ, είναι ανατριχιαστικά απροκάλυπτος ο ρόλος των ΜΜΕ, σε μια χώρα με «ασθενή πολιτική μνήμη». Γράφει ο κύριος Παπαθεοδώρου: «Δυο πράγματα έχουν σημασία: η ισχυρή διαβεβαίωση και η διαρκής επανάληψή της. Όταν μια διαβεβαίωση, απογυμνωμένη από κάθε συλλογισμό και απόδειξη, επαναλαμβάνεται τακτικά και δυνατά, γίνεται ιδέα και πίστη και δημιουργεί ρεύμα στην κοινή γνώμη. Ένα ισχυρό ρεύμα μεταδοτικότητας, που κανένας δεν μπορεί να του αντισταθεί. Αυτό είναι. Μπροστά σε αυτό καταρρέει κάθε επιχείρημα, κάθε αντίσταση. Η πίστη δε χρειάζεται επιχειρήματα, χρειάζεται δημαγωγούς» (σελ. 168).

Ο τρόπος που αλληλεπιδρούν οι χαρακτήρες μεταξύ τους είναι καλά μελετημένος, χωρίς χάσματα και κενά. Όλα είναι στέρεα δομημένα, λογικοφανή και με απόλυτη συνέπεια. Εκτός από την περίπλοκη κεντρική ιδέα (όχι μπερδεμένη, όμως, απλώς πολυεπίπεδη) που παρουσιάστηκε σταδιακά ως την τελική αποκάλυψη, η εξέλιξη των πρωταγωνιστών, η κλιμάκωση της ιστορίας, ακόμη και το γεγονός ότι κάποιοι ήρωες που κάνουν ένα πέρασμα στην αρχή αλλά στη συνέχεια θα παίξουν ένα σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη δείχνουν ένα μελετημένο κείμενο που δε βασίζεται στον επιφανειακό εντυπωσιασμό και στην τεκμηριωμένη τοιχογραφία της πλοκής.

Αγαπημένος χαρακτήρας η Έλλη Καμπάνη, μια γυναίκα που ξεκίνησε ως ερωμένη υπουργού ευελπιστώντας να γίνει τηλεπερσόνα, δείχνει αρχικά εύκολη, πειθήνια, ευκολόπιστη, μετά από μια τυχαία συνομιλία όμως και κάποια «σκατά» που την ανάγκασαν να ακουμπήσει μεταστρέφεται κατά 180 μοίρες και δείχνει έναν άλλο εαυτό, της «σκύλας», της παθιασμένης για εκδίκηση, της γυναίκας που θα καταστρώσει βήμα βήμα το σχέδιό της, ορρωδώντας προ ουδενός. Και όλα αυτά καταρρέουν σα χάρτινος πύργος όταν συναντά τον ειλικρινή, παθιασμένο με την αλήθεια, άμεμπτο Μίλτο Μαρνέρη, που της δείχνει άθελά του πως υπάρχουν ακόμη άνθρωποι στη ζωή, όση σαπίλα κι αν κυριαρχεί γύρω μας. Θα υπάρξει άραγε ερωτική σπίθα ανάμεσά τους; Κι αν ναι, τι αντίκτυπο θα έχει στις ζωές τους και πώς θα σφυρηλατηθεί τη στιγμή που τους καταδιώκουν άνομα συμφέροντα ΜΚΟ και ρώσικα μαχαίρια; Δε θα ξεχάσω τη σκηνή όπου η δημοσιογράφος παίρνει τη δύναμη και το θάρρος να επισκεφθεί τη γυναίκα που ξεφτίλισε δημοσιογραφικά τον άντρα της με φήμες κι εκείνη την πλακώνει στο ξύλο, μόνο και μόνο για να κλάψουν μαζί αγκαλιά αμέσως μετά, η κάθε μία για τους δικούς της λόγους αλλά πάνω από όλα για την κοινή ψυχική μοναξιά που τις ενώνει. Σκηνές σαν αυτή και χαρακτήρες σαν την Έλλη Καμπάνη δείχνουν πως ο κύριος Παπαθεοδώρου δεν ξεχνάει τις λογοτεχνικές του καταβολές και δεν αφήνεται να παρασυρθεί σε ένα ανεξέλεγκτης ταχύτητας θρίλερ, ίσα για να ξεφυλλίζεται το βιβλίο και να έρθει η κάθαρση της λύσης.

Έχω και μία ένσταση. Στα τελευταία κεφάλαια ένιωσα μια αμηχανία από μεριάς του συγγραφέα, μιας και η καταιγιστική δράση, οι ανατροπές, οι αποκαλύψεις και τα σκάνδαλα αντικαταστάθηκαν με δύο παράλληλες σκηνές βασανιστηρίων, αρκετά εκτεταμένες. Ένιωσα σα να έλεγε ο συγγραφέας «ας γράψω λίγο παραπάνω μέχρι να σκεφτώ τι θα κάνω στη συνέχεια». Και όντως, η τελική λύση της δράσης ήρθε από έναν από μηχανής Θεό πάνω ακριβώς τη στιγμή που όλα τακτοποιήθηκαν στην εντέλεια, η ιστορία μπήκε στις πραγματικές της διαστάσεις, αποκαλύφθηκε πολύ σωστά ποιος ήταν πίσω από όλα αυτά και γιατί, όμως η εξέλιξη της ροής που οδηγούσε προς το τέλος έδειχνε κάποια σημάδια δεύτερων σκέψεων, κόπωσης ίσως. Και έρχεται το αναπάντεχο, από κει που δεν το περίμενα. Παρ’ όλο τον άψογο χειρισμό, τις λογοτεχνικές εκπλήξεις, την εκπληκτική ενορχήστρωση του συνόλου, το τέλος μου φάνηκε αταίριαστο με το επίπεδο που ένιωσα να ανεβαίνω με αυτό το μυθιστόρημα.

Τα «Εντιμότατα λαμόγια» είναι ένα αριστοτεχνικό θρίλερ, που δείχνει κατάματα την αλήθεια που κρύβεται πίσω από ονομαστά τζάκια, έγκυρους πολιτικούς, ψεύτικες υποσχέσεις, αθώα και αντικειμενικά δελτία ειδήσεων και με κράτησε με κομμένη ανάσα ως την τελευταία σελίδα. Σε αυτό βοήθησε και η τμήση της ιστορίας σε μικρά και μεσαίας έκτασης κεφάλαια, όπως συναντάμε κυρίως σε βιβλία των Πάτερσον, Κλάνσυ, Τουίνινγκ κλπ. Το νέο έργο του κυρίου Παπαθεοδώρου είναι μια υπέροχη περιπέτεια, από την οποία δε θα βγει κανείς αλώβητος.

Βιβλίο Φυγή κεφαλαίων
Συγγραφέας Γιώργος Μαρτινίδης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται κατά μεγάλο ποσοστό μέσα στα γραφεία και τις αίθουσες ανακρίσεων του Αστυνομικού Μεγάρου Θεσσαλονίκης, με τον αστυνόμο Δημήτρη Τσέλιο να τίθεται επικεφαλής της υπόθεσης ενώ ταυτόχρονα με τον φόνο δηλώνεται κλοπή μεγάλου χρηματικού ποσού από μια κρυψώνα του κολεγίου. Σύντομα αυτές οι δύο υποθέσεις μπλέκονται αναπόσπαστα κι έτσι ο αστυνόμος αποκτά διπλό πονοκέφαλο. Η γραφή είναι κινηματογραφική, γρήγορη, στακάτη και γύριζα τη μια σελίδα μετά την άλλη για να δω πώς θα εξελιχθεί η υπόθεση. Στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας έχουν γίνει πολλές αλλαγές, έχουν εφευρεθεί πάμπολλες αφηγηματικές τεχνικές, ο κύριος Γιώργος Μαρτινίδης γύρισε την πλάτη του όμως σε όλα αυτά και διάλεξε να γράψει ένα μυθιστόρημα «δωματίου» (ας το χαρακτηρίσω έτσι), όπου οι εκπλήξεις, οι ανατροπές, το κίνητρο και ο ένοχος αποκαλύπτονται μέσα από συζητήσεις και ανακρίσεις, με ελάχιστες περιγραφές του περιβάλλοντος χώρου και των χαρακτήρων. Ο συγγραφέας έχει μελετήσει καλά τις διαδικασίες και τις μεθόδους που ακολουθούνται για την εξιχνίαση ενός φόνου (τοξικολογικές εξετάσεις, DNA, μεθοδικές έρευνες), γνωρίζει τεχνικούς όρους και λεπτομέρειες που όμως ξέρει να τους αναφέρει στον μέσο αναγνώστη χωρίς να τον κουράζει ή να τον απωθεί κι έτσι ένα σχετικά στατικό κείμενο κατάφερε να ζωντανέψει και να μου δώσει ένταση, σφυγμό και παλμό όσο προχωρούσε η υπόθεση.

Το ιστορικό πλαίσιο της περιόδου, της οποίας οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες ακόμη καταγράφονται και εξελίσσονται, πότε μπαίνει μπροστά, με τις παρατηρήσεις περί των συνεπειών μιας αριστερής κυβέρνησης ή με τον τρόπο που σκέφτεται ένας λαός όταν περιμένει ελπίδες που τελικά αποδεικνύονται φρούδες και πότε υποχωρεί σε διακριτικό φόντο προς όφελος της δράσης, με ανθρώπους να στριμώχνονται στα ΑΤΜ των τραπεζών, μεγάλα κεφάλια να έχουν ήδη σηκώσει κεφάλαια και να τα διαθέτουν στο εξωτερικό, με πρόδηλη αγωνία για το μέλλον της χώρας, την ίδια στιγμή που εξελίσσεται η ιστορία.

Κι εκεί που έχεις γνωρίσει τον αστυνόμο Δημήτρη Τσέλιο και τους συνεργάτες του, έχεις καταλάβει τι αποτελέσματα αναζητούν και πόσο καλά συνεργάζονται για την επίλυση της υπόθεσης, εκεί που ο κάθε μάρτυρας συστήνεται στον αναγνώστη με τη δική του εκφορά, νοοτροπία, αντίληψη και στάση, χωρίς όμως να εντρυφούμε ούτε εκατοστό παρακάτω από εκεί που χρειάζεται για τον βαθμό συμμετοχής τους στην υπόθεση, εκεί που ακολουθούνται τα σωστά βήματα και όλα δείχνουν προς τον ένοχο, εκεί που η πλοκή αποκτά πολυπρισματικότητα μέσα από τις αντικρουόμενες συχνά μαρτυρίες (ερωτικά τρίγωνα, απληστία, απελπισία και άλλοι παράγοντες και κίνητρα) και αγωνιούσα μέχρι να μπουν τα κομμάτια του παζλ στη σωστή τους θέση, έρχονται τα τρία τελευταία κεφάλαια του μυθιστορήματος που ανατρέπουν οριστικά και ανελέητα όλα όσα σκέφτηκα, αντιλήφθηκα, αναρωτήθηκα και ήλπισα ως τότε. Φυσικά και δε θα γράψω ούτε λέξη επ’ αυτού, ώστε ο ίδιος ο αναγνώστης να βιώσει μόνος του τι σημαίνει πραγματικά καλή και όχι εκβεβιασμένη ή πρόχειρη ανατροπή. Η νομοτέλεια λοιπόν του αστυνομικού χαρακτήρα της υπόθεσης, ο κύκλος των υπόπτων και των ερευνών που δείχνει να οδηγεί σε συγκεκριμένη κατεύθυνση, έρχονται τούμπα και η δράση μεταφέρεται στη Σόφια όπου κρύβεται ένα απρόσμενο «κλείσιμο ματιού»! Προς το τέλος του δυνατού αυτού θρίλερ, ο συγγραφέας δίνει ένα πραγματικό ρεσιτάλ «χαστουκιών» στον άφωνο, απελπισμένο και διερωτώμενο αναγνώστη, ανελέητα, αμετανόητα και χωρίς ψυχολογική προετοιμασία και πάλι όχι προς χάριν εντυπωσιασμού αλλά με απόλυτη συνέπεια και πιστότητα στην αρχική ιδέα.

Η «Φυγή κεφαλαίων» είναι ένα καλό, γρήγορο, σφιχτοδεμένο, εγκεφαλικό, ανατρεπτικό θρίλερ, που εκμεταλλεύεται θετικά ένα κοινωνικό γεγονός για να τοποθετήσει τους ήρωες και τις πράξεις τους σ’ ένα λογικό και αληθοφανές πλαίσιο, με εξελίξεις απότοκες των ευρύτερων γεγονότων. Άνθρωποι που σίγουρα είδαμε ή γνωρίσαμε κάποια στιγμή στη ζωή μας, διάλογοι που θα μπορούσαν να ακούγονται δίπλα μας από φυσιολογικούς ανθρώπους, σωστή δομή, καλή γνώση των πραγματολογικών στοιχείων που απαιτούνται, και δυνατές, λογικές ανατροπές είναι τα συστατικά ενός βιβλίου που δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου αν δεν το τελείωνα.