Βιβλίο Σιωπηλός μάρτυρας 
Τίτλος πρωτοτύπου Hercule Poirot’s Christmas
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρήστος Μπαρουξής
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η σκιαγράφηση της προσωπικότητας της νεκρής είναι ενδιαφέρουσα και γεμάτη αντιθέσεις. Αριστοκράτισσα του παλιούαγγλια καιρού, αυστηρή και δοτική, φιλεύσπλαχνη και απαιτητική από το προσωπικό της. Μέσα από την Έμιλι Αρουντέλ ζωντανεύουν όλες οι αντιλήψεις της παλαιάς εποχής, όπου κανείς αριστοκράτης δεν παντρεύεται φτωχό, όπου ένας άντρας δεν μπορεί να ζει από τα χρήματα της συζύγου του, όπου οι νεαροί είναι τόσο μαλθακοί μα πάνω απ’ όλα τα σκάνδαλα καλύπτονται κάτω από τη φράση «οικογενειακά ζητήματα» με την αξιοπρέπεια, την αλληλεγγύη και την απόλυτη μυστικότητα να πρυτανεύουν. Η Έμιλι Αρουντέλ δηλώνει απογοητευμένη από τη νέα γενιά της οικογένειάς της: η ανιψιά της, Τερίσα, δε δέχεται επιρροές, μιας και βρέθηκε με δικά της χρήματα από τα είκοσι ένα της χρόνια με αποτέλεσμα να αποκτήσει κακό όνομα εφόσον μπήκε σ’ έναν κύκλο νεαρών και προοδευτικών Λονδρέζων που οργάνωναν περιβόητα πάρτι και, το χειρότερο, αρραβωνιάστηκε έναν φτωχό επαρχιακό γιατρό, τον Ρεξ Ντόναλντσον. Ο αδελφός της Τερίσα, Τσαρλς, είναι τόσο γοητευτικός που δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Η άλλη ανιψιά, Μπέλα, αφοσιωμένη σύζυγος και μητέρα, είναι «εξαιρετικά χαζή» αφού παντρεύτηκε όχι απλά έναν ξένο μα έναν Έλληνα, τον επίσης γιατρό Τζέικομπ Τάνιος: «Και στην οικογένεια της Έμιλι Αρουντέλ, που ήταν αυτό που λέμε «άνθρωποι του στρατού», πολύ απλά δεν παντρεύονταν Έλληνες… Για το προκατειλημμένο μυαλό της δεσποινίδος Αρουντέλ οι Έλληνες ήταν σχεδόν το ίδιο απαίσιοι με τους Αργεντινούς ή τους Τούρκους» (σελ. 19 και 21). Ο καθένας τους φυσικά έχει και οικονομικές δυσχέρειες, τις οποίες μια διαθήκη θα βελτίωνε κατά πολύ, και σοβαρούς λόγους για λίγο ζεστό χρήμα, ποιος θα έφτανε όμως στον φόνο;

Ο Ηρακλής Πουαρό ταξιδεύει στο Μάρκετ Μπέισιν, αποφασισμένος να καταλάβει γιατί άργησε να λάβει τόσο πολύ το γράμμα κι όταν βρίσκει την Έμιλι Αρουντέλ νεκρή αρχίζει να ξετυλίγει το κουβάρι. Την ιστορία αφηγείται ο λοχαγός Άρθουρ Χέιστινγκς, που θα εμφανιστεί ξανά σε περιπέτεια του φίλου του, Ηρακλή Πουαρό, στο τελευταίο βιβλίο, την «Αυλαία», σχεδόν σαράντα χρόνια αργότερα (1975). Τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια είναι μια συναρπαστική καταγραφή των γεγονότων πριν τον θάνατο της Έμιλι Αρουντέλ κι αμέσως μετά αρχίζει η εξιχνίαση της υπόθεσης με τον γνωστό αφηγηματικό τρόπο των περιπετειών του Ηρακλή Πουαρό από έναν άνθρωπο που μόλις επέστρεψε από την Αργεντινή και του είναι ιδιαίτερα συναρπαστική η βοή του Λονδίνου! Έχουμε και πάλι ποικίλες οπτικές γωνίες της υπόθεσης που προκύπτουν κατά τη διάρκεια των ανακρίσεων που ο Πουαρό τις μετατρέπει σε αθώες, φιλικές κουβεντούλες, μικρά μυστικά και εκπλήξεις που ξεπετάγονται σε απρόσμενες στιγμές, κουτσομπολιά που εμπνέουν τον Βέλγο ντετέκτιβ, διασκεδαστικές αντιπαραθέσεις με τον Χέιστινγκς που επιμένει να μη χρησιμοποιεί τα φαιά του κύτταρα, και όλα αυτά οδηγούν σταδιακά και με συναρπαστικό τρόπο στην επίλυση της υπόθεσης στο γνωστό σκηνικό: ο Ηρακλής Πουαρό καλεί γύρω του τους υπόπτους για να ξεσκεπάσει τον ένοχο και να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους θέση.

Ενδιαφέρον είναι το σημείο όπου ο λοχαγός Χέιστινγκς αναφέρει: «Απ’ όσο γνώριζα, οι περιπλανήσεις του Πουαρό στην Ανατολή περιορίζονταν σε μόνο ένα ταξίδι μερικών εβδομάδων από τη Συρία ως το Ιράκ» (σελ. 120), έχουμε δηλαδή σαφή αναφορά στον «Φόνο στη Μεσοποταμία» που κυκλοφόρησε μόλις ένα χρόνο πριν. Επίσης, στη σελίδα 187 αναφέρονται χαρακτήρες από προηγούμενες περιπέτειες: ο Νόρμαν Γκέιλ από το «Death in the clouds», η Έβελιν Χάουαρντ από τη «Μυστηριώδη υπόθεση στο Στάιλς», ο δόκτωρ Σέπαρντ από τη «Δολοφονία του Ρότζερ Ακρόιντ» και ο Νάιτον από το «Μυστήριο του μπλε τρένου»: «Ήταν όλοι τους ευχάριστες προσωπικότητες»! Γιατί τους αναφέρει; Αυτό το αφήνω στον αναγνώστη να το ανακαλύψει μόνος του. Πάντως, τέτοιου είδους μνείες σε προηγούμενες ιστορίες είναι κάτι σπάνιο στα έργα της Agatha Christie.

Το μυθιστόρημα είναι η δέκατη έκτη περιπέτεια του Ηρακλή Πουαρό και κυκλοφόρησε σε Αγγλία και Αμερική το 1937. Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με τον παρεμφερή τίτλο «Σιωπηλός μάρτυς» και σήμερα (2020) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με προλογικό σημείωμα και με νέα μετάφραση (του Χρήστου Μπαρουξή). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1999) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Ο Πουαρό ερευνά
Τίτλος πρωτοτύπου Poirot investigates
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρήστος Μπαρουξής
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα/ Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τα μικρά αυτά κείμενα, παρ’ όλο που το διήγημα είναι πιο αυστηρό και περιορισμένο σε έκταση, οπότε ούτε περιθώριο για πολλές ανατροπές και εκπλήξεις υπάρχει ούτε το φινάλε φαίνεται δικαιολογημένο ή σωστά δοσμένο, δείχνουν το μέγεθος της ευστροφίας της συγγραφέως και το πόσο έξυπνα μπορεί να φτιάξει μια ικανοποιητική ιστορία ακόμη και μέσα σε τόσο λίγες σελίδες. Μια πλειάδα από χαρακτήρες και ένα ευρύ φάσμα περιπετειών χαρίζουν ποικιλία και πολυμορφία στη συλλογή. Στα διηγήματα αυτά, σε μερικά από τα οποία εμφανίζεται και ο Επιθεωρητής Τζαπ, γνωρίζουμε καλύτερα τη χημεία ανάμεσα στον έξυπνο, διορατικό Πουαρό και τον αφελή, σίγουρο για τον εαυτό του και γκαφατζή λοχαγό Χέιστινγκς, που είναι και ο αφηγητής και δε χάνει ευκαιρία ν’ αναφέρει πως ο φίλος του τον υποτιμά, τον χλευάζει και δεν εμπιστεύεται τις δυνάμεις του. Ίσως αυτό το δίπολο να κούρασε σύντομα τη συγγραφέα, γι’ αυτό και ξαπόστειλε τον λοχαγό στην Αργεντινή.

Πιο πολύ μου άρεσαν: «Η τραγωδία στην έπαυλη Μάρσντον» όπου η αποκάλυψη του δολοφόνου γίνεται μ’ ένα θεατρικό τέχνασμα και παρατίθενται με τον γνωστό τρόπο του Πουαρό όλες εκείνες οι συναρπαστικές λεπτομέρειες της υπόθεσης όταν μπαίνουν στη σωστή τους θέση, «Η περιπέτεια του φτηνού διαμερίσματος» γιατί ήταν μια γρήγορη και συναρπαστική κατασκοπική ιστορία, «Το μυστήριο του Χάντερς Λοτζ» γιατί είχε μια έξυπνη ανατροπή και μια διαστρεβλωμένη οπτική γωνία ώσπου ν’ αποκατασταθεί η αλήθεια, «Η εξαφάνιση του κυρίου Ντάβενχαϊμ» γιατί αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα του συλλογισμού των φαιών κυττάρων του Πουαρό ενώ η ίδια η υπόθεση είναι ασύλληπτη και ανατρεπτική και τέλος «Η περιπέτεια του αιγυπτιακού τάφου» γιατί είδα μια άλλη πλευρά του Πουαρό, με γκρίνια και μεμψιμοιρία, απότοκα του τετραήμερου θαλασσινού ταξιδιού από Μασσαλία για Αλεξάνδρεια (ο Πουαρό υποφέρει από ναυτία) και της άμμου που τρυπώνει παντού στα καλογυαλισμένα και σιδερωμένα ρούχα του αλλά και μια απίστευτη κωμική φιγούρα να προσπαθεί να ισορροπήσει σε καμήλα επικαλούμενος όλους τους Αγίους του ημερολογίου και γιατί επισκέπτεται την Αίγυπτο δεκατρία εκδοτικά χρόνια και δεκατέσσερις περιπέτειες πριν το αριστούργημα «Έγκλημα στον Νείλο» που κυκλοφόρησε το 1937.

Η συλλογή αυτή των έντεκα διηγημάτων με πρωταγωνιστή τον αξεπέραστο Ηρακλή Πουαρό κυκλοφόρησε στην Αγγλία το 1924 και στην Αμερική το 1925 (όπου μάλιστα ενσωματώθηκαν επιπλέον τρία διηγήματα, τα οποία παρουσιάστηκαν στην Αγγλία μόλις το 1974 στη συλλογή «Poirot’s early cases»). Όλες οι ιστορίες δημοσιεύθηκαν αρχικά στο αγγλικό περιοδικό The Sketch το 1923, κατά παράκληση του εκδότη προς τη συγγραφέα, γιατί είχε εντυπωσιαστεί από τον χαρακτήρα του Πουαρό, και στη συνέχεια στο αμερικανικό περιοδικό Blue Book Magazine (1923-1925). Είναι το τρίτο βιβλίο με περιπέτειες του Βέλγου ντετέκτιβ, με τα «The mysterious affair at Styles» και «Murder on the links» να προηγούνται.

Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις ώσπου κυκλοφόρησε το 1990 (με επιφύλαξη) από το Λυχνάρι με τον τίτλο «Ξενοδοχείο Μετροπόλιταν» και σήμερα (2018) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με προλογικό σημείωμα και με νέα μετάφραση (του Χρήστου Μπαρουξή). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1993) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Οι άθλοι του Ηρακλή
Τίτλος πρωτοτύπου The labours of Hercules
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρήστος Μπαρουξής
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα/ Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι ιστορίες διαφέρουν αισθητά σε τόνο και ύφος, διαδραματίζονται, εκτός από την Αγγλία, σε Γαλλία, Ιταλία, Ιρλανδία, Ελβετία και… Ερζοσλοβακία (κράτος των Βαλκανίων, με πρωτεύουσα το Έκαρεστ, αναφέρεται επίσης στο “Μυστικό του Τσίμνεϊς” ) και οι αλληγορίες τους είναι ευρηματικές. Δώδεκα άθλοι που προσαρμόζονται στα δεδομένα των μέσων του 20ού αιώνα και στην κοινωνική και γεωπολιτική ατμόσφαιρα που επικρατούσε τότε που γράφτηκαν και δημοσιεύτηκαν. Βοηθοί του αγαπημένου ντετέκτιβ είναι η πιστή γραμματέας μις Λέμον και ο υπηρέτης του, Τζορτζ, ενώ ένα μικρό πέρασμα κάνουν ο επιθεωρητής Τζαπ και η Βέρα Ρόσακοφ (που γνωρίσαμε στους «Μεγάλους Τέσσερις» και στο διήγημα «Διπλό στοιχείο» της συλλογής «Οι πρώτες υποθέσεις του Πουαρό»).

Μικρές πανέξυπνες μπουκιές έντασης και αγωνίας, με τις αγαπημένες μου ανατροπές και την προσεκτική παρατηρητικότητα της συγγραφέως που δημιουργεί εκπληκτικές σχέσεις μεταξύ των χαρακτήρων της. Διακριτικά ρομάντσα, ανθρωποκυνηγητό, κατασκοπικό θρίλερ και κλασικά whodunit δείχνουν και πάλι την ευστροφία της Agatha Christie και το βάθος της μελέτης που έκανε ώστε να ενσωματώσει τους μυθολογικούς συμβολισμούς στα κείμενά της. Μάλιστα, σε τρεις περιπτώσεις ήταν αρκετά ευρηματικοί: η Λερναία Ύδρα είναι ένα σύμπλεγμα ψεμάτων και καχυποψίας, ένα πλήθος από κουτσομπολιά και φήμες, κάτι που συμβαίνει και με τους στάβλους του Αυγεία, όπου η κόπρος των απειλών για σκάνδαλο κινδυνεύει να τινάξει στον αέρα πολιτικές καριέρες, ενώ τα ανθρωπόμορφα άλογα του Διομήδη είναι οι έμποροι ναρκωτικών και οι βλάβες αυτών των ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό. Φυσικά, το λατρεμένο της χιούμορ δε γινόταν να λείπει κι αυτήν τη φορά, μεταξύ άλλων, ισοπεδώνει τον κόσμο της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας: «Αν αυτή ήταν η ιδέα του ήρωα που ασπάζονταν οι αρχαίοι Έλληνες τότε, σύμφωνα με τα σύγχρονα πρότυπα, ήταν σίγουρα απαράδεκτη… Όλοι αυτοί οι θεοί και οι θεές φαίνεται ότι είχαν τόσο διαφορετικά ψευδώνυμα όσο και οι σύγχρονοι εγκληματίες… Οινοποσία, ακολασία, αιμομιξία, βιασμοί, λεηλασίες, φόνοι και μηχανορραφίες… Δεν είχαν ευπρεπή οικογενειακή ζωή…» (σελ. 28).

Αυτή η συλλογή διηγημάτων κυκλοφόρησε σε Αγγλία και Αμερική το 1947  και θεωρείται ως η εικοστή έβδομη περιπέτεια του Ηρακλή Πουαρό. Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις του μυθιστορήματος ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με παρεμφερή τίτλο («Οι άθλοι του Ηρακλέους») και σήμερα (2019) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με εισαγωγή του John Curran και με νέα μετάφραση (του Χρήστου Μπαρουξή). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (2000) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie. Τέλος, το διήγημα «Η αιχμαλώτιση του Κέρβερου» δε δημοσιεύτηκε στο περιοδικό που φιλοξένησε τα προηγούμενα έντεκα διηγήματα (Strand, 1939-1940), η συγγραφέας το ζήτησε πίσω και το ξανάγραψε το 1947. Η αρχική μορφή του διηγήματος (αδημοσίευτο ως το 2009) συμπληρώνει την παρούσα έκδοση.

Βιβλίο Ορκίσου, Άλεξ Κρος
Τίτλος πρωτοτύπου Cross my heart
Συγγραφέας James Patterson
Μεταφραστής Χρήστος Μπαρουξής
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο 21ο βιβλίο της σειράς, οι νέες υποθέσεις που ανέλαβε ο ντετέκτιβ ήταν μια αναμενόμενη σειρά ανακρίσεων, ερευνών και υποθέσεων, με πιο ανατριχιαστική αυτήν της απαγωγής των βρεφών από μια γοητευτική και πειστική γυναίκα. Με τη βοήθεια όμως ενός ανθρώπου που τον παρακολουθεί στενά, ο Κρος καταφέρνει να βρει την άκρη και να τις λύσει, μόνο και μόνο για να δεχτεί απροετοίμαστος το συγκλονιστικό νέο της απαγωγής των συγγενών του. Στο βιβλίο αυτό επιτέλους είδα μετά από καιρό τον Άλεξ Κρος να πιάνει δουλειά ως profiler και όχι μόνο ως ντετέκτιβ που ερευνά με ένστικτο και / ή βάσει τεκμηρίων. Ειλικρινά όμως, όσο ρεαλιστικά κι επιστημονικά κι αν καταγράφηκε, η περίπτωση της τετραπλής σχιζοφρενούς προσωπικότητας ενός ενόχου μου φάνηκε αρκετά παρατραβηγμένη (τέσσερις φωνές μέσα σ’ ένα κεφάλι; δύσκολο μεν, πιθανό όμως, αν και ο τρόπος γραφής δε με έπεισε). Ο τρόπος με τον οποίο οι δύο απαγωγείς πλησίασαν την οικογένεια, πώς την παρακολουθούσαν και πότε και με ποιον τρόπο έκαναν την κίνησή τους δόθηκαν με κλιμακούμενη αγωνία και ένταση. Φυσικά, μετά την απαγωγή και μέχρι να τελειώσει το κείμενο, είχαμε πολλές σελίδες με τις σκέψεις του Άλεξ Κρος, τον θυμό του, την οργή που ένιωσε, την απελπισία του κλπ., κάτι που γέμισε πολλές σελίδες ενώ τελειώνει σε κρίσιμο σημείο, αφήνοντάς με σε αγωνία μέχρι να βγει το επόμενο βιβλίο, μια τακτική που προσωπικά δεν τη θεωρώ σωστή.

Για άλλη μια φορά, η ταυτότητα των ενόχων αποκαλύπτεται από την αρχή σχεδόν στον αναγνώστη, ο οποίος βασίζεται πλέον μόνο στις ανατροπές και στα εμπόδια για να τον κρατήσουν ως το τέλος. Επομένως, όποιες σκέψεις εκφράσω επί της προσωπικότητας του απαγωγέα, στηρίζονται σε πράγματα που γίνονται γνωστά από τα πρώτα κεφάλαια. Ο απαγωγέας λοιπόν είναι διδάκτωρ φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και ασχολείται με τη δημιουργική και ευρηματική εφαρμογή των φιλοσοφικών μεθόδων στα σύγχρονα προβλήματα, π.χ. στις κατά συρροήν δολοφονίες. Το βιβλίο του «Ο τέλειος εγκληματίας» ασχολείται με δύο άλυτες υποθέσεις μαζικών δολοφονιών ώστε να βρει τον τέλειο εγκληματία για να μελετήσει και να προσδιορίσει την ταυτότητά του, να συγκροτήσει δηλαδή τη φιλοσοφική του κοσμοθεωρία. Για τον λόγο αυτόν, βοηθάει και τον εχθρό του να λύσει τις υποθέσεις που τον απασχολούν! Ταυτόχρονα, όπως έγραψα και πριν, είναι διεστραμμένος ερωτικά και δολοφονεί για ερωτική έξαψη με τη σύντροφό του διάφορα θύματα («Οι φόνοι δεν ήταν μόνο το ακαδημαϊκό του πεδίο, ήταν μέρος της ζωής του. Η πιο μεγαλειώδης πράξη στην ανθρώπινη κωμωδία: η εξάλειψη της ύπαρξης, ένας εκστατικός παροξυσμός βίας που έβαζε τέλος στην παράδοξη και άσκοπη φύση της ζωής», σελ. 61).

Αυτή η παρανοϊκή προσωπικότητα, που βρήκε το τέλειο ταίρι σε μια γυναίκα που δε δίστασε να ρίξει τον πατριό της στα γουρούνια επειδή έδερνε τη μάνα της (ναι, όσο παρατραβηγμένο κι αν ακούγεται κι αυτό, τα γουρούνια είναι παμφάγα και η σάρκα είναι μια ωραία λιχουδιά γι’ αυτά), βάζει κοριούς και κάμερες στο σπίτι των Κρος και βήμα το βήμα στήνει μια αριστοτεχνική παγίδα που θα φτάσει τον πρωταγωνιστή στα όριά του. Τώρα, πώς γίνεται ο Άλεξ Κρος να βρει τα μικρόφωνα και τις κάμερες του απαγωγέα και όχι αυτά του Ρον Τζούντισι που επίσης τον παρακολουθούσε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, μιας και δεν είχε ιδέα ότι τον είχε παγιδέψει κι αυτός, είναι απορίας άξιον.

Το βιβλίο μου φάνηκε πιο φλύαρο από τα άλλα της σειράς, ειδικά με τον τρόπο σκέψης και αντίληψης του απαγωγέα, που κατέφευγε συχνά πυκνά σε φιλοσοφικούς μονολόγους. Αρκετές φορές μακρηγορούσε και καθυστερούσε έτσι την κυρίως δράση. Επίσης, πρώτη φορά συναντώ πολλές αναφορές σε τηλεοπτικές σειρές ως μέρος της καθημερινότητας ενός μέσου Αμερικανού, τις υποθέσεις των οποίων κάποιες φορές παραλλήλιζε ο Κρος με τη δική του καθημερινότητα (Walking dead, Sopranos, Two and a half men κλπ.), ο οποίος Κρος πρώτη φορά αποκαλεί τη Νάνα Μάμα «γιαγιά του» σε συζητήσεις τους ή κατά την αφήγηση, κάτι που μου έκανε εντύπωση. Γιατί δεν ακολουθήθηκε άραγε το οικείο αφηγηματικό στυλ και λεξιλόγιο τόσων βιβλίων; Σε γενικές γραμμές πιστεύω πως, όσο έντονη και συναρπαστική είναι η κεντρική ιδέα του μεγάλου χτυπήματος σ’ έναν ντετέκτιβ ολκής, άλλο τόσο υπήρξε αντικείμενο κακοδιαχείρισης κατά την εξέλιξη της πλοκής. Αν προσθέσουμε δε σ’ όλ’ αυτά και την επανεμφάνιση της Άβα, της έφηβης που είχαν κάνει μέλος της οικογένειάς τους οι Κρος και η οποία θεωρήθηκε νεκρή στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, «Τρέξε, Άλεξ Κρος!», νομίζω πως έχουμε να κάνουμε με λανθασμένη και μη ρεαλιστική αντιμετώπιση.

Το «Ορκίσου, Άλεξ Κρος» είναι άλλη μια εξιχνίαση κατά συρροή δολοφονιών και απαγωγών αλλά κι ένα σημείο καμπής στη σειρά των βιβλίων με τον διάσημο Αφροαμερικανό ντετέκτιβ, μιας και τίποτα μέσα του δε θα είναι πια το ίδιο μετά την απαγωγή της οικογένειάς του.

ΥΓ. Το εξώφυλλο του βιβλίου προέρχεται από την πλούσια συλλογή της Λέσχης Φίλων Κόμικς.

Βιβλίο Οι πρώτες υποθέσεις του Πουαρό
Τίτλος πρωτοτύπου Poirot’s early cases
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρήστος Μπαρουξής
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα/ Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τα μικρά αυτά κείμενα, παρ’ όλο που το διήγημα είναι πιο αυστηρό και περιορισμένο σε έκταση, οπότε ούτε περιθώριο για πολλές ανατροπές και εκπλήξεις υπάρχει ούτε το φινάλε φαίνεται δικαιολογημένο ή σωστά δοσμένο, δείχνουν το μέγεθος της ευστροφίας της συγγραφέως και το πόσο έξυπνα μπορεί να φτιάξει μια ικανοποιητική ιστορία ακόμη και μέσα σε τόσο λίγες σελίδες. Μια πλειάδα από χαρακτήρες και ένα ευρύ φάσμα περιπετειών χαρίζουν ποικιλία και πολυμορφία στη συλλογή. Ο λοχαγός Χέιστινγκς λείπει στα τέσσερα διηγήματα, εξ ου και η απελπισία του Πουαρό: «Είχε τόση φαντασία! Τόσο ρομαντικό νου! Είναι αλήθεια ότι φανταζόταν συνεχώς λάθος πράγματα αλλά ακόμη κι αυτό ήταν ένας οδηγός» (σελ. 306). Ο Επιθεωρητής Τζαπ εμφανίζεται σε μόλις τέσσερα ενώ στο τελευταίο βλέπουμε για «πρώτη» φορά τη γραμματέα του ντετέκτιβ, τη μις Λέμον: «Η γενική εντύπωση που άφηνε ήταν σαν ένα μάτσο κόκαλα ατάκτως ερριμμένα» (σελ. 291). Η Φελίσιτυ Λέμον εμφανίζεται εκδοτικά πρώτη φορά το 1947 στη συλλογή διηγημάτων «Οι άθλοι του Ηρακλή» και σε μυθιστορήματα από τη δεκαετία του 1960 και μετά. «Οι πρώτες υποθέσεις του Πουαρό», αν και δημοσιεύθηκαν σε βιβλίο το 1974, είναι διηγήματα που εμφανίστηκαν τις δεκαετίες 1920 και 1930 σε περιοδικά, επομένως συνεκδοχικά υποστηρίζω πως αυτή είναι και η πρώτη της εμφάνιση, μιας και οι «Άθλοι» δημοσιεύθηκαν τις επόμενες δεκαετίες.

Πιο πολύ μου άρεσαν: «Το μυστήριο στον Χορό Μεταμφιεσμένων» για την αποκριάτικη ατμόσφαιρα και την αναπαράσταση των χαρακτήρων της Κομέντια ντελ Άρτε, «Η περιπέτεια της μαγείρισσας από το Κλάπαμ» γιατί ήταν ένα μάθημα ζωής για τον Πουαρό («Ποτέ να μην περιφρονώ το τετριμμένο, το ποταπό», σελ. 52), η «Περιπέτεια του Τζόνι Γούεβερλι» που διαλευκαίνεται από μια ασήμαντη λεπτομέρεια, το «Διπλό στοιχείο» γιατί έχουμε την πρώτη εμφάνιση μιας Ρωσίδας αριστοκράτισσας, της Βέρα Ρόσακοφ, που θα μας απασχολήσει και στο μυθιστόρημα «Οι Μεγάλοι Τέσσερις», το «Πλίμουθ Εξπρές» γιατί έχουμε έναν χαριτωμένο άτυπο ανταγωνισμό ανάμεσα στα φαιά κύτταρα του Πουαρό και τις επιτόπου αυτοψίες του Επιθεωρητή Τζαπ, που κατέληξε στα ίδια συμπεράσματα πηγαίνοντας πέρα δώθε με τον καθιστό φίλο του, «Το κουτί με τα σοκολατάκια» γιατί επιτέλους ο Πουαρό παραδέχτηκε πως απέτυχε μία φορά στις αναρίθμητες υποθέσεις που έχει αναλάβει, «Τα σχέδια του υποβρυχίου» γιατί ήταν μια πανέξυπνη και καλογραμμένη ατμοσφαιρική κατασκοπική περιπέτεια και «Το πρόβλημα εν πλω» γιατί έχουμε μια δολοφονία σ’ ένα πλοίο στ’ ανοιχτά της Αλεξάνδρειας που λύνεται με τον γνωστό αγαπημένο τρόπο του Πουαρό: να μαζέψει τους υπόπτους σ’ ένα δωμάτιο! Η κεντρική ιδέα και το σκηνικό είναι αυτά που θα αναπτυχθούν αργότερα και θ’ αποτελέσουν το περίφημο «Έγκλημα στον Νείλο».

Αυτή η συλλογή διηγημάτων κυκλοφόρησε σε Αγγλία και Αμερική το 1974 και θεωρείται ως η τεσσαρακοστή πρώτη έκδοση των περιπετειών του Ηρακλή Πουαρό, αν και το περιεχόμενό της είναι οι υποθέσεις που επίλυσε ο ήρωας πριν γίνει ευρύτερα γνωστός και αρχικά δημοσιεύθηκαν μεταξύ 1923 και 1935 σε διάφορα περιοδικά μυστηρίου. Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι σε δύο τόμους με τον τίτλο «Οι περιπέτειες του Ηρακλή Πουαρό» και σήμερα (2019) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, με νέα μετάφραση (του Χρήστου Μπαρουξή). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1993) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Επιπλέον, στην παρούσα έκδοση προτίθεται εν είδει προλόγου επιστολή του Ηρακλή Πουαρό προς τον αμερικανικό εκδοτικό οίκο της δημιουργού του, Agatha Christie, Dodd, Mead and Co. στην οποία αυτοπαρουσιάζεται και καταγράφει ένα σύντομο σημείωμα της ζωής του, των συνηθειών του, της νοοτροπίας του και των χαρακτηριστικών του γνωρισμάτων. Φυσικά, δε χάνει ευκαιρία να καταφερθεί εναντίον του Σέρλοκ Χολμς: «…για πολλούς είναι αξιοθαύμαστες αλλά για μένα είναι εξαιρετικά υπερεκτιμημένες. Πόσες ανακολουθίες -πραγματικά εκπληκτικές ανακολουθίες- υπάρχουν σε αυτές τις ιστορίες!» (σελ. 12).