Βιβλίο Παράλληλες τροχιές
Συγγραφέας Κωνσταντίνος Ιωακειμίδης
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Κάπα Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κωνσταντίνος Ιωακειμίδης δημιούργησε έξι χαρακτήρες που με όλους ταυτίστηκα και συγκινήθηκα. Είτε σ’ ένα ταξίδι με το τρένο είτε στις πλούσιες συνοικίες των βορείων προαστίων είτε στα χαμόσπιτα έξω από την Πάτρα είτε και κάπου αλλού υπάρχουν άντρες και γυναίκες που γεννιούνται σε περιβάλλοντα που δεν επέλεξαν, πλήττονται από ασθένειες που δε θέλησαν (ποιος ποτέ θέλησε μιαν ασθένεια στη ζωή του άλλωστε; ), ερωτεύονται, απομονώνονται, ζουν τις δικές τους δυσκολίες ο καθένας. Με υποδειγματικό τρόπο μπλέκονται προσωπικά βιώματα του δημιουργού με την αχαλίνωτη φαντασία του και παρουσιάζονται με τον καλύτερο συγγραφικά ως τώρα τρόπο, μιας και η πένα του Κωνσταντίνου σε κάποια εξ αυτών δείχνει πόσο πολύ έχει βελτιωθεί συν τω χρόνω. Όσο κι αν σε κάποια συναντάμε το οικείο χιούμορ του ή τον γνωστό ρομαντισμό του, υπάρχουν και καινοφανείς τεχνοτροπίες που δείχνουν πόσο πολύ έχει ασχοληθεί με τη γραφή.

Στο «Ταξίδι στο όνειρο», ένας διάσημος πλέον συγγραφέας ζει στον Πειραιά και συναντά μια φορά την εβδομάδα τους φίλους του στην Κηφισιά. Μεγάλωσε γράφοντας ιστορίες και τώρα, μόνος και μοναχικός, κατάφερε να δημοσιεύσει τα έργα του. Γράφει ακόμη μυθιστορήματα, διηγήματα, ό,τι τον εμπνέει και ό,τι αναπολεί από τη ζωή του. «…από τόσο δα μικρός ήξερα τι ήθελα να κάνω. Να καταγράφω στο χαρτί τις μικρές μου ιστορίες και να τις μοιράζω στους ανθρώπους να τις διαβάζουν» (σελ. 16). Αυτήν τη φορά το καθιερωμένο ραντεβού με την παρέα του είναι παραμονή Πρωτοχρονιάς και προς έκπληξή του διαπιστώνει πως μια κοπέλα στο βαγόνι διαβάζει δικό του έργο. Η Ελπίδα είναι στριφνή και κοφτή αρχικά, γλυκιά και λιγότερο απόμακρη στη συνέχεια. Ο Μάνος παραδέχεται στον εαυτό του: «Ξεκίνησα από τον Πειραιά απλώς ερωτευμένος με την ομορφιά της και κόντευα να την αγαπήσω» (σελ. 26). Πράγματι, πόσο γλυκιά είναι η στιγμή που αφήνεται η κοπέλα να κοιμηθεί στον ώμο του και τον παρακαλά να της πει μια ιστορία, «Ευχάριστη, σαν αυτή που θα έγραφες για μας». Όσο γνωρίζονται, τόσο την ερωτεύεται ο Μάνος, εκείνη όμως τι νιώθει γι’ αυτόν; Γιατί το κορίτσι πρέπει να τελειώσει το βιβλίο του ως τα μεσάνυχτα που θ’ αλλάξει ο χρόνος;

Από σελίδα σε σελίδα, ο άντρας που υποστηρίζει πως: «Σε όλη μου τη ζωή αποζητούσα την επιβεβαίωση… Ίσως να μην την άξιζα τελικά  αφού δεν είχα το θάρρος να τη διεκδικήσω» (σελ. 40) μεταμορφώνεται, αλλάζει ενώ σταδιακά ανακαλύπτουμε το τραυματικό του παρελθόν, με τον κακοποιητικό πατέρα που τον πίεσε να δουλέψει μαζί του παρατώντας το σχολείο, που έδερνε τη μητέρα του, που οι σχέσεις τους καταστράφηκαν οριστικά εκείνη τη μοιραία στιγμή ενώ δάκρυσα με την έντονη συναισθηματικά σκηνή στον σταθμό του Ταύρου. Θύμησες που διακόπτουν την ευτυχία του με την Ελπίδα όσο ταξιδεύουμε προς Κηφισιά, διακόπτοντας μια τρυφερή ρομαντική ιστορία, με κάποιες όμως σκοτεινές στιγμές, όπως ακριβώς είναι η ζωή: «συγχρόνως τόσο θλιβερή και όμορη». Το τέλος ήταν γροθιά στο στομάχι: «Η φαντασία μου εξαντλήθηκε», μια διττή φράση, που έδειξε το τέλος της φαντασίας του αφηγητή αλλά και το όριο των ψυχολογικών του αντοχών. Βούρκωσα…

Στο «Σ’ αγαπώ που δε μου είπα», ο Φίλιππος βιώνει μια ζωή δύσκολη και σκληρή, με τη μητέρα του να παλεύει σκληρά με τον καρκίνο και τον πατέρα του να πάσχει από αλτσχάιμερ. Από τα πιο σκληρά και απαισιόδοξα κείμενα της συλλογής, όσο κι αν λάμπει κάτι φωτεινό στο φινάλε του κειμένου. Πεσιμιστικές και αποθαρρυντικές οι σκέψεις και οι περιγραφές του αφηγητή, άκρως ρεαλιστικός ο τρόπος που βρίσκει καταφύγιο σε τραγούδια και στην απομόνωση για να τα βγάλει πέρα, διάχυτη σκοτεινιά και ταυτόχρονα εντυπωσιακή καταγραφή του ψυχοσυναισθηματικού φορτίου που κουβαλάει κάποιος με διπολική διαταραχή. Ο συγγραφέας όμως παρασύρθηκε από τη θέλησή του να γράψει καταλεπτώς τα όσα συμβαίνουν γύρω και μέσα σε έναν τέτοιο άνθρωπο, με αποτέλεσμα να έχουμε ένα καλογραμμένο αλλά εκτενές κείμενο για το αλτσχάιμερ και τη διαταραχή, ασθένειες για τις οποίες μαθαίνουμε πολλά και εξαιτίας των οποίων καταγράφονται άφθονα στιγμιότυπα. Ένα χρονικό για τα φάρμακα που παίρνει για να διώχνει τις φωνές και τις φοβίες και για να έχει ήρεμο ύπνο χωρίς εφιάλτες, για το πώς λειτουργεί ο δικός του εγκέφαλος εν αντιθέσει με των άλλων, για τους κανόνες που δεν πρέπει να παραβλέπει επ’ ουδενί, μα πάνω απ’ όλα για την απελευθέρωση ότι μπορεί να μιλήσει για την ασθένειά του πλέον χωρίς να τον αποκαλούν «τρελό» και να τον αποφεύγουν είναι όσα αφορούν το πρώτο σκέλος της ιστορίας. Τι είναι η διπολική διαταραχή ή μανιοκατάθλιψη, ποιοι γιατροί πρέπει πάντα να βρίσκονται δίπλα στον ασθενή, πότε και πώς εμφανίζεται, ποιο το στίγμα και τα στερεότυπα που τη συνοδεύουν, πώς συνδέεται με τη δημιουργικότητα και την ιδιοφυία;

«Κι εμένα με αγαπώ αλλά πάντα ξεχνάω να μου το πω. Λάθος!… Γιατί αν δεν αγαπάμε τον εαυτό μας εμείς, κανένας άλλος δε θα μας αγαπήσει» (σελ. 66), τονίζει ο αφηγητής, που βιώνει ταυτόχρονα μια εξίσου σκληρή κατάσταση με τον πατέρα του, με τις κρίσεις του ανθρώπου αυτού, τις αστοχίες του, την αδυναμία του να αντιληφθεί τα βασικά, να θυμάται, να αναγνωρίζει: «Δεν καταλαβαίνει τι κάνει. Δεν καταλαβαίνει γιατί βάζει τις φωνές με το παραμικρό… Γιατί με πονάει τόσο που δε με αναγνωρίζει;… …ήταν πάντα δίπλα μου, να μου κρατάει το χέρι, να με ενθαρρύνει. Τώρα μου τράβαγε το παντελόνι να με διώξει γιατί “ήμουνα ένας ξένος”» (σελ. 71). Ο αφηγητής παραθέτει και γι’ αυτήν την ασθένεια τα αίτια, τις συνέπειες, την καθημερινότητα, τα προβλήματα, τις παρενέργειες, τα φάρμακα που παίρνει ο ασθενής για να τον κοιμίζουν και όχι για να τον θεραπεύουν αφού η νόσος είναι ανίατη, τις φωνές των συγγενών του «λες και με το μάλωμα θα καταλάβαινε τον κίνδυνο που διατρέξαμε»! Μια απολογία ζωής, ένα ξεσκαρτάρισμα «φίλων», λάθη, αβλεψίες, αδυναμίες, όλα χαρίζονται στον αναγνώστη με ειλικρίνεια, αμεσότητα και αντικειμενικότητα, αν και με έκταση μεγαλύτερη απ’ όσο χρειαζόταν.

Το «Δεν είμαι εγώ η Σταχτοπούτα» είναι ένα ξεκαρδιστικό, ανάλαφρο κείμενο που βρίσκεται λες σκόπιμα ανάμεσα στα άλλα κείμενα της συλλογής ακριβώς για να ελαφρύνει το κλίμα με τις ατάκες και το χιούμορ του. Είναι μια ιστορία που κινείται ανάμεσα στο φανταστικό και στον ρεαλισμό, με ηρωίδα μια κοπέλα που έζησε στη σκιά της πατρικής απουσίας και πάλεψε να επιβιώσει. Η Μαρία-Λουίζα ή Σταχτοπούτα λοιπόν είναι υπομονετική, υποτακτική, ήρεμη, κόρη παντρεμένου που τον είδε ελάχιστες φορές και μεγάλωσε μόνο με τη μάνα της, την Πηνελόπη, στα Εξάρχεια, αναρχικιά από τα Lidl, νερόβραστη όπως τη χαρακτήριζαν οι «συναγωνιστές» της. Από την άλλη, στην Πολιτεία, έχουμε την Μπαμπέτ, κούκλα και χωρίς μυαλό, και τη Σαμάνθα Βρανά, πανούκλα, δίδυμες αδελφές που ζουν στον πύργο που κληρονόμησαν και ροκανίζουν τα χρηματικά αποθέματα των γονιών τους χωρίς έλεος και χωρίς να σκέφτονται ότι θα μείνουν απένταρες. Λίγο πιο πέρα, ο εφοπλιστής Πιπερόπουλος, που ξεκίνησε από φτωχές καταβολές, έχει φάει τ’ αυτιά του γιου του, Αλέξανδρου, να σταματήσει να σπαταλάει τα χρήματά τους και να στρωθεί στη δουλειά, να συνεχίσει την εταιρεία τους, και κυρίως να παντρευτεί, αλλιώς θα τον αποκληρώσει. Πώς θα συνδεθούν αυτές οι αλλοπρόσαλλες οικογένειες; Με τον πιο ευφάνταστο τρόπο θα έλεγα, που θα σκορπίσει άφθονα γέλια και αξέχαστες ατάκες. Μια ιστορία που ακολουθεί τη δομή του κλασικού παραμυθιού της Σταχτοπούτας αλλά είναι έξυπνα προσαρμοσμένη στο σήμερα και διανθισμένη με κωμικά στιγμιότυπα.

Οι «Δέκα μαύρες εντολές» είναι ένα αστυνομικό διήγημα, γραμμένο ως μονόλογος στο πλαίσιο μιας δίκης. Πρωταγωνιστεί η Ελίζα Περόν που παραδέχεται πως δολοφόνησε δέκα άντρες, όσες και οι εντολές του Κυρίου, ανθρώπους που στάθηκαν εμπόδιο στη ζωή της είτε εν γνώσει είτε εν αγνοία τους και τους τιμώρησε. Θύμα κακοποίησης από τον πατέρα της, γνώρισε άτομα που τα εμπιστεύτηκε και τα αγάπησε, το καθένα τους όμως την πρόδωσε ή την κακομεταχειρίστηκε, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα ψυχρό τέρας. Πώς εκτέλεσε τους φόνους, πώς δεν εντοπίστηκε νωρίτερα, γιατί παραδέχτηκε τα εγκλήματά της, πώς θα τιμωρηθεί; Βρήκα έξυπνη την ταύτιση των δολοφονιών και των κακοποιητικών στιγμών που ζούσε η Ελίζα με τη διατύπωση των δέκα εντολών.

Στο σύντομο «Έρωτας είναι» η Μιρέλλα Σάλτη, μια μοναχική γυναίκα, επιστρέφει στο σπίτι της στην Εκάλη μετά από ψώνια στο κέντρο ερωτευμένη με τον ταξιτζή που την έφερε. Η ιστορία που θα ζήσει μαζί του θα την ανεβάσει στα ουράνια αλλά ταυτόχρονα θα τη ρίξει στα τάρταρα, με κίνδυνο να καταστραφεί η καριέρα της ως τηλεπερσόνα. Μια σύντομη, γλυκόπικρη, ανατρεπτική ρομαντική ιστορία. Τέλος, στης «Πατρινιάς ο γιος», έχουμε έναν γοητευτικό άντρα, μοντέλο καριέρας αλλά στις προσωπικές του στιγμές μελαγχολικό, που βάζει τα κλάματα χωρίς λόγο και που η διάθεσή του χαλάει στο άψε σβήσε. Με διαρκή πρωθύστερα ταξιδεύουμε στο παρελθόν του, οπότε και βλέπουμε πώς μεγάλωσε με τη Φωφώκα έξω από την Πάτρα ως κτηνοτρόφος, πώς έγινε μοντέλο και πόσο διαφέντευε τη ζωή του η μάνα του και με τι συνέπειες. Το κείμενο έχει ένα ιδιαίτερο στυλ γραφής, ανακατεύοντας τον σαρκασμό και το χιούμορ με το δράμα, εκεί δηλαδή που πήγα να πάρω στα σοβαρά τις εξελίξεις του σήμερα, έρχεται το χτες σα φαρσοκωμωδία με απανωτές ατάκες και αλλάζει τη διάθεση και το κλίμα. Το τέλος μάλιστα, εκτός του ότι αποτελεί μια καλή κορύφωση της πλοκής, μπλέκει υποδειγματικά την πραγματικότητα με τη φαντασία. Μια ιστορία που δείχνει την αρρωστημένη εξάρτηση μάνας με γιο και τις ανυπολόγιστες ζημιές από κάτι τέτοιο, αν και ο το τέλος ανατρέπει τα πάντα.

«Παράλληλες τροχιές» έξι ανθρώπων που βιώνουν διαφορετικά στιγμιότυπα και ερεθίσματα αποτελούν την καλογραμμένη αυτή συλλογή διηγημάτων που μου χάρισε ποικίλα συναισθήματα και μου έδειξε το εύρος του ταλέντου του Κωνσταντίνου Ιωακειμίδη. Πότε γελώντας και πότε κλαίγοντας βίωσα ερωτικές στιγμές, σκληρές δυσκολίες, ανολοκλήρωτους έρωτες και πολλά άλλα. Έξι κείμενα με ποικίλους τρόπους γραφής και πολλές κεντρικές ιδέες που δημιουργούν προβληματισμό και συγκίνηση.

Βιβλίο Ουμπίκικους 
Συγγραφέας Γιώργος Τσακνιάς 
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Κίχλη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το χιούμορ του συγγραφέα είναι βραδύκαυστο, δε θα γελάσεις δηλαδή ακριβώς τη στιγμή που θα διαβάσεις μια ατάκα ή μια αστεία σκηνή παρά λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, αυθόρμητα και χωρίς επεξεργασία. Αυτό είναι κάτι που δύσκολα επιτυγχάνεται, εξ ου και τα κείμενα της ξεχωριστής συλλογής κειμένων, που μας προσφέρει σε άλλη μία καλαίσθητη έκδοση η Κίχλη, τα βρήκα ιδιαίτερα, καλογραμμένα και ξεχωριστά. Απολαυστικά εξομολογητικά στιγμιότυπα, ανατροπές, βιώματα ξανάρχονται στην επιφάνεια με όπλο το χιούμορ για να ελαφρύνουν όσο γίνεται στιγμές από τη ρουτίνα, τον τρόπο σκέψης, τις γκάφες της ζωής του Γιώργου Τσακνιά αλλά, ας μη γελιόμαστε, και της δικής μας. Πόσο οικεία σε όλους είναι η εικόνα της μποτιλιαρισμένης Κηφισίας, για παράδειγμα, αλλά και πόσο αφοπλιστικό το σχόλιο του γράφοντος: «Εμένα υπάρχουν πρωινά που μια πολύ λεπτή μεσοτοιχία με χωρίζει από την υστερία που οδηγεί στο να βγάλω τα νεύρα μου στους άλλους…Αλλά τη μεσοτοιχία αυτή τη συντηρώ και τη φροντίζω ως κόρην οφθαλμού» (σελ. 77).

Αρκετά κείμενα αναφέρονται στον κοινό μας χώρο εργασίας, το αρχείο, οπότε αυτόματα το βιβλίο γίνεται κομμάτι και της δικής μου ζωής. Συγκινήθηκα μάλιστα όταν διάβασα κάτι που πολλές φορές έχω σκεφτεί κι εγώ όταν πηγαίνω να παραλάβω ένα αρχείο αποθανόντος προσώπου από επιγόνους του: «πώς θα πάω στο σπίτι ενός ανθρώπου τον οποίο ποτέ δεν γνώρισα και θα μαζέψω όλο του το παρελθόν, όλη τη δουλειά δεκαετιών, για να την πάρω και να φύγω; Πώς θα αισθάνεται η Ζ. που έζησε τόσα χρόνια μαζί του…να έχει επί μέρες έναν άγνωστο στο σπίτι της ο οποίος θα τοποθετεί τη ζωή της σε κούτες, θα τις σφραγίζει και θα τις αριθμεί επιμελώς» (σελ. 73); Κι εκεί που προβληματίζεσαι και σκέφτεσαι, έρχονται κείμενα που σε κάνουν να γελάς, όπως η περιγραφή του ΙΚΑ στον «Καφέ»: «…ένα κουβούκλιο με την επιγραφή Πληροφορίες που ποτέ δεν έχει μέσα άνθρωπο…σωστά, δεν είπε κανείς ότι έχει άνθρωπο, πληροφορίες έχει» (σελ. 39). Απανωτές εναλλαγές διάθεσης και ποικίλες αντιδράσεις δημιουργούν τα κείμενα του βιβλίου, για παράδειγμα συγκινήθηκα με τη σύμπτωση στο «Κουλέ Καφέ», ανατρίχιασα με τη φράση «Δεν μου αρέσει να σας βλέπω όταν εγώ δεν υπήρχα» που είπε το παιδί στον πατέρα του όταν κοίταζαν παλιές φωτογραφίες του με τη μαμά, ξεκαρδίστηκα με την απλή διαπίστωση ότι η Τσεχοσλοβακία δε βρέχεται από θάλασσα όταν χαλάει η εξωλέμβιος βάρκα τσεχοσλοβάκικης κατασκευής κλπ.

Μικρά και μικρότερα κείμενα, με πρωτοπρόσωπη γραφή, αποτυπώνουν ό,τι πιο ευφάνταστο, τραγελαφικό, απίθανο μπορεί να βιώσει, να δει ή να ζήσει κάποιος. Δεν έχουμε όμως μόνο στείρες περιγραφές αλλά και παρομοιώσεις, παραλληλισμούς, παροιμιώδεις φράσεις και τσιτάτα ξένων και Ελλήνων λογοτεχνών και φιλοσόφων που εμπλουτίζουν τα πεζογραφήματα χωρίς όμως να κουράζουν ή να λειτουργούν εις βάρος του καθαυτού θέματος κάθε φορά. Έμαθα λοιπόν για τις μυοσωτίδες χάρη στον Καρυωτάκη, έζησα από κοντά το καθεστώς στην Τσεχοσλοβακία του 1970 από μια ταξιδιωτική ανάμνηση του συγγραφέα («Ωραία χώρα αλλά με απαίσιο καθεστώς», αντικαθεστωτικό μήνυμα σε μια τυχαία οικογένεια τουριστών), ταξίδεψα στη Μικρή Βενετία του Λονδίνου, στο Παρίσι, στο Ανατολικό Βερολίνο και στο μπαρ με το όνομα του δολοφόνου του Τζον Κένεντι, στο Πλόβντιβ, στη Λισαβόνα και όπου αλλού θέλησε ο συγγραφέας να με ταξιδέψει.

Ο τίτλος της συλλογής των αυτοβιογραφικών κειμένων του Γιώργου Τσακνιά είναι από τη λέξη «ubiquitous» (που σημαίνει ο πανταχού παρών), όπως την έπλασε ένα μικρό παιδί, διαστρεβλώνοντάς την με χαριτωμένο τρόπο και χαρίζοντάς της νέα πνοή και χρήση. Έτσι λοιπόν ο αναγνώστης είναι πανταχού παρών στο παρελθόν και στο παρόν της ζωής του συγγραφέα και συνεκδοχικά της ελληνικής κοινωνίας, από τα παιδικά του χρόνια ως τη φοιτητική του ζωή, από μια σειρά κωμικοτραγικών περιστατικών σε καλοκαιρινές διακοπές ως την έγγαμη καθημερινότητά του, με  σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Γιώργος Σικελιώτης, ο Κούλης Αλέπης, ο Μιχάλης Σιγανίδης να περνούν ως «τοπόσημα» και φυσικά με την παρουσία των γονιών Σπύρου και Αμαλίας Τσακνιά να αποτελεί συχνό σημείο αναφοράς με τρόπο που ζωντανεύουν μπροστά μας ως άνθρωποι και ως χαρακτήρες. Μια διαφορετική αναγνωστική επιλογή που μου κράτησε πολύ καλή παρέα.

Βιβλίο Αττικόν άλας 
Συγγραφέας Αγγελική Ζαχαριά
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Βασιλείου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η φράση «Αττικόν άλας» χρησιμοποιούνταν στην αρχαία Ελλάδα και κυρίως στην Αττική για να δηλώσει τον λόγο που συνδυάζει ευστροφία πνεύματος, ευφράδεια και χιούμορ, προσδίδοντάς του ανάλαφρη χάρη. Γιατί όμως «αλας;» Η συγγραφέας εξηγεί: όπως το αλάτι νοστιμίζει και συντηρεί τα τρόφιμα, έτσι και το ευφυολόγημα νοστιμίζει τα θέματα με τα οποία ασχολείται και τα συντηρεί ευχάριστα στη μνήμη του λαού. Τα ευφυολογήματα του βιβλίου είναι σύντομα και καυστικά, χαριτωμένα και ταυτόχρονα τερπνά, έχουν λεπτή ειρωνεία, έξυπνο και κομψό λόγο. Λόγια αφανών και επιφανών, μύθοι, διάλογοι σε κάθε στιγμή της καθημερινής ζωής αποτελούν τις πηγές από τις οποίες συγκροτήθηκε το υλικό της μελέτης. Η σκληρή δουλειά που για άλλη μια φορά έριξε η Αγγελική Ζαχαριά, εκτός από απόλαυση κατά την ανάγνωση, προσφέρει και ένα μονοπάτι για να ακολουθήσουμε τη σκέψη των αρχαίων ώστε να ακονίσουμε τη δική μας και να οξύνουμε το μυαλό μας. Σε περίπου 270 σελίδες παρατίθενται αστεία και διδακτισμοί με θέματα όπως Γάμος, Κρασί, Δίκαιο, Ελευθερία, Παιδεία, Αλαζονεία, Σιωπή, Τέχνη, Χρόνος κ. ά., κάνοντας το βιβλίο ένα μικρό λιμάνι στο οποίο όλοι οφείλουμε να καταφεύγουμε για λίγες στιγμές κάθε μέρα.

Βιβλίο Σταλαγμοί αρχαίας σοφίας
Συγγραφέας Αγγελική Ζαχαριά
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Βασιλείου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αγγελική Ζαχαριά, ακατάβλητη ερευνήτρια της αρχαίας και νεότερης ελληνικής γλώσσας και φιλοσοφίας, ανέλαβε να ερευνήσει και να ενισχύσει τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας με χρήσιμα και καλογραμμένα βιβλία, συγκεντρώνοντας «σταλαγμούς» της, για να τονίσει τη μεσότητα και τη γοητεία του μέτρου και της λιτής χάρης. «Με τα κληροδοτήματα της σοφίας του προσανατόλισε, παρακίνησε και ενέπνευσε την πανανθρώπινη διανόηση και διαμόρφωσε την οικουμενική κουλτούρα», γράφει η κυρία Ζαχαριά για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Ο αρχαιοελληνικός λόγος αποτέλεσε αδιάλειπτα αντικείμενο ενδιαφέροντος και μελέτης πολλών φιλολόγων, Ελλήνων και ξένων, κι όλα αυτά ήταν το στήριγμα για τον εντοπισμό του αρχαίου κειμένου και της ερμηνείας του. Επομένως, έχουμε άλλο ένα βιβλίο για την αρχαία ελληνική (φιλο) σοφία; Όχι, γιατί αυτήν τη φορά το υλικό διακρίνεται σε θεματικές ενότητες γεμάτες από μύθους, γνώμες, αστεία, παροιμίες και αναφορές σε εκκλησιαστικά κείμενα, μεταγενέστερα λογοτεχνικά αποσπάσματα και άλλα, κάτι που δείχνει την ταύτιση του αρχαίου πνεύματος με τη χριστιανική διδασκαλία και με τη μεταγενέστερη σκέψη. Η ποικιλία των θεμάτων και των εκφραστικών μέσων τονίζουν την ευρύτητα και τη διαχρονικότητα του πνεύματος των προγόνων μας. Αλαζονεία, Σοφία, Δυστυχία, Ειρήνη, Θάνατος, Επιτυχία, Γηρατειά κ. ά. έννοιες φωτίζονται από τη λάμψη της αρχαιοελληνικής σκέψης και βάζουν γερά θεμέλια στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης κάθε αναγνώστη.