Βιβλίο Αιώνιοι ψίθυροι
Συγγραφείς Ελένη Γαληνού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δούκισσα της Πλακεντίας ή Σοφί ντε Μαρμπουά-Λεμπρέν (1785-1854) ήταν φιλέλλην Αμερικανογαλλίδα, σύζυγος του Δούκα της Πλακεντίας ή Πιατσέντσα (πόλης της Ιταλίας), που συνεισέφερε πολλά από κοινωνικής και οικονομικής άποψης στον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων. Μετά τον θάνατο της κόρης της, Ελίζας, κατά το ταξίδι τους στην Ασία, η Δούκισσα εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, τοποθετώντας το βαλσαμωμένο σώμα του παιδιού της στο σπίτι όπου έμεναν προσωρινά επί της οδού Πειραιώς. Έχτισε το Καστέλλο της Ροδοδάφνης (σημερινός Πύργος της Πλακεντίας) στην Πεντέλη, αγοράζοντας μια τεράστια έκταση από τη Μονή Πεντέλης και την Έπαυλη των Ιλισίων (σημερινό Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο) καθώς και άλλες οικίες που ολοκληρώθηκαν όμως μετά τον θάνατό της.

Η κυρία Ελένη Γαληνού ολοκληρώνει την ιστορία που ξεκίνησε στη «Μυστική Διαθήκη» και με παρέσυρε σε μια νέα περιπέτεια, γεμάτη κρυμμένα μυστικά, σημαντικές αποκαλύψεις αλλά και συγκίνηση και έρωτα! Αυτήν τη φορά το βάρος πέφτει ξεκάθαρα στο σήμερα, με τις δύο φίλες να πολεμάνε εναντίον του Ρήγα και της Βικτόριας και μέσα από μια σειρά αναπάντεχων γεγονότων κλείνουν με τρυφερό και ταυτόχρονα σκληρό τρόπο τους λογαριασμούς με το παρελθόν. Η Ελίζα, μητέρα πλέον ενός κοριτσιού, της Σοφίας, θα παλέψει με νύχια και με δόντια για να προστατέψει τον εαυτό της και το παιδί της από τα σατανικά σχέδια των δύο αδυσώπητων εχθρών της, οι οποίοι όλο και πλησιάζουν στο καλά κρυμμένο μυστικό της Δούκισσας της Πλακεντίας.

Ο Ρήγας και η Ελίζα έχουν πολλά θέματα να λύσουν και η ιστορία τους περνάει από όλες τις αποχρώσεις: από το μαύρο της εκδίκησης στο γκρίζο των γλυκών αναμνήσεων κι από το ροζ του μονομερούς έρωτα του Ρήγα στο κόκκινο του πάθους του με τη Βικτόρια. Μέσα από τα γεγονότα, ο Ρήγας θα μεταμορφωθεί, θα αλλάξει πολλές φορές πλευρά και δε θα σταματήσει να παλεύει ανάμεσα στον έρωτά του για τη γυναίκα που του κατέστρεψε τη ζωή και το μίσος που τον κυριεύει τώρα που έχει την ευκαιρία να εκδικηθεί. Αρωγός του η πανίσχυρη και αδίστακτη Βικτόρια, που έχει τα δικά της σχέδια κι ένα αφάνταστα τραγικό μυστικό που με εντυπωσίασε.

Ως προς τη Δούκισσα της Πλακεντίας, η μορφή της εμφανίζεται λιγότερο σε αυτό το μυθιστόρημα, μιας και όλα τα γεγονότα της ζωής της, οι αντιλήψεις της, ο χαρακτήρας και η νοοτροπία της καταγράφηκαν διεξοδικά και συναρπαστικά στο προηγούμενο βιβλίο. Αυτήν τη φορά, η συγγραφέας αποφασίζει να διαλευκάνει το μυστήριο της ύπαρξης των υπόγειων στοών της Αθήνας και να μπλέξει όπως μόνο εκείνη ξέρει τη φαντασία με την πραγματικότητα. Ξεκαθαρίζει από την αρχή πως οι φήμες για παθιασμένο έρωτα με τους λήσταρχους κυκλοφόρησαν επίτηδες ώστε η Δούκισσα να κάνει ανενόχλητη τη δουλειά της και να φτιάξει με τη βοήθεια των αντρών ένα δίκτυο από λαβυρινθώδεις στοές. Γιατί και πώς προέβη σε μια τέτοια κίνηση, είναι ένα ερώτημα που θα ταλανίσει πολύ τον αναγνώστη ώσπου ν’ απαντηθεί. Χάρη όμως σε αυτό το μυθιστόρημα έμαθα πολλά για τον λόγο ύπαρξης των στοών στις οποίες περπάτησα με την Ελίζα στο προηγούμενο βιβλίο και στράφηκε η προσοχή μου στον μυστηριώδη τριπλό διαβήτη που συναντάμε σε μερικά καπάκια υπονόμων μες στην πόλη.

Οι «Αιώνιοι ψίθυροι» είναι οι ίδιοι οι θρύλοι, τα ανεπιβεβαίωτα δηλαδή γεγονότα που μεταφέρονται από στόμα σε στόμα, ανακατεύοντας αλήθειες και φαντασία. Δροσίζουν με την αύρα τους κάθε σελίδα και ανταμείβουν μ’ ένα χάδι στον ώμο τον αναγνώστη που διαβάζει αυτό το μυθιστόρημα. Μύθος και αλήθεια είναι αρμονικά και όμορφα αναμεμιγμένα σ’ ένα βιβλίο που σέβεται το παρελθόν και τη ζωή της Δούκισσας και του λήσταρχου Νταβέλη και ρίχνει φως σε όσα σημεία χρειάζεται για να μη διαλύσει τη γοητεία του αφανέρωτου και του δυσεξήγητου. Είναι ένα περιπετειώδες, ερωτικό και γεμάτο αγωνία κείμενο και ένα σωστό συμπλήρωμα του πρώτου βιβλίου της διλογίας. Απαντάει σε ερωτήματα που δημιουργήθηκαν, κλείνει στρωτά και ρεαλιστικά τον κύκλο με το τίμημα που χρειάζεται, επεξηγεί και ταυτόχρονα σφραγίζει μυστικά και απορίες και με ταξίδεψε σ’ ένα ρομαντικό χτες κι ένα σκληρό σήμερα.

Βιβλίο Μυστική διαθήκη
Συγγραφείς Ελένη Γαληνού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία Ελένη Γαληνού, μετά από μια σημαντική καριέρα στον χώρο της ρομαντικής λογοτεχνίας, αποφάσισε να κάνει ένα πείραμα και να χαρίσει στο αναγνωστικό κοινό μια διαφορετική ιστορία απ’ όσες έχει γράψει ως τώρα. Ταξίδεψε σε ένα πολύ μακρινό παρελθόν, για το οποίο έψαξε ενδελεχώς, και ένωσε με υπέροχο τρόπο τη φαντασία και τον μύθο με την πραγματικότητα. Σε αυτό βοήθησε η ίδια η προσωπικότητα της Δούκισσας της Πλακεντίας, μιας γυναίκας αμφιλεγόμενης, προκλητικής για την εποχή της, που έχτισε κάποια υπέροχα ανάκτορα στην Αθήνα, υπήρξε ευρυμαθής και στήριξε το δικαίωμα των γυναικών στη γνώση. Όλα αυτά λοιπόν προκάλεσαν σκάνδαλο στην τότε κοινωνία, οπότε άρχισαν ν’ ακούγονται διάφορα για κείνη, άλλα φήμες και άλλα αλήθεια. Έτσι η κυρία Γαληνού βρήκε άφθονο έδαφος για να επεξεργαστεί την ιστορία της και να με ταξιδέψει σε μια εποχή όπου η Αθήνα ήταν ένα μικρό χωριό, η Ελλάδα έκανε τα πρώτα της ελεύθερα από την οθωμανική κυριαρχία βήματα και οι άνθρωποι ήταν πρόθυμοι να συζητάνε περί φιλοσοφίας και άλλων μυστικιστικών ιδεών.

Η Δούκισσα της Πλακεντίας ή Σοφί ντε Μαρμπουά-Λεμπρέν (1785-1854) ήταν φιλέλλην Αμερικανογαλλίδα, σύζυγος του Δούκα της Πλακεντίας ή Πιατσέντσα (πόλης της Ιταλίας), που συνεισέφερε πολλά από κοινωνικής και οικονομικής άποψης στον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων. Μετά τον θάνατο της κόρης της, Ελίζας, κατά το ταξίδι τους στην Ασία, η Δούκισσα εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, τοποθετώντας το βαλσαμωμένο σώμα του παιδιού της στο σπίτι όπου έμεναν προσωρινά επί της οδού Πειραιώς. Έχτισε το Καστέλλο της Ροδοδάφνης (σημερινός Πύργος της Πλακεντίας) στην Πεντέλη, αγοράζοντας μια τεράστια έκταση από τη Μονή Πεντέλης και την Έπαυλη των Ιλισίων (σημερινό Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο) καθώς και άλλες οικίες που ολοκληρώθηκαν όμως μετά τον θάνατό της.

Η εκκεντρική, ιδιότροπη και μυστηριώδης προσωπικότητά της αναβιώνει μέσα από τις σελίδες του μυθιστορήματος της κυρίας Γαληνού, φέρνοντας έναν σωστό αέρα εποχής και αναπαριστώντας τεκμηριωμένα όσα γεγονότα της ζωής της διαλέγει η συγγραφέας να αφηγηθεί και εξυπηρετούν την πλοκή της. Το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται ταυτόχρονα σε παρελθόν και παρόν, επομένως στο κομμάτι που αφορά τη Δούκισσα της Πλακεντίας γνώρισα μια γυναίκα που τυραννήθηκε από τους άντρες, έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης και εξαγοράς και μετάνιωνε για το χρονικό διάστημα που η επιλόχειος κατάθλιψη της στέρησε τη φροντίδα της μονάκριβης κόρης της. Γνώστρια ιδιαίτερων θρησκευτικών και όχι μόνο αιρέσεων, Εβραία κατ’ επιλογήν, διαβιούσα σε απομακρυσμένη περιοχή, έριξε το βάρος της στην επιμόρφωση των γυναικών. Έτσι η φαντασία έρχεται να συμπληρώσει κάποια κενά και να τεκμηριώσει κάποιες φήμες, με αποτέλεσμα να χτιστεί ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα. Γιατί η Δούκισσα άρχισε να χαράζει χάρτες; Τι ήταν αυτές οι διαδρομές και τι θα συναντούσε κάποιος αν τις ακολουθούσε; Τι σκοπό είχαν οι μυστηριώδεις βραδινές συγκεντρώσεις που οργάνωνε αυτή η γυναίκα; Τι τρόπους έβρισκε στην προσπάθειά της να επικοινωνήσει με το πνεύμα της κόρης της; Πόσο σφιχτό και στενό κύκλο επιγόνων δημιούργησε γύρω της, μια γυναίκα άκληρη και μόνη; Αυτά και άλλα ερωτήματα καλείται να απαντήσει η Ελίζα του 21ου αιώνα.

Στο παρόν, έχουμε την ερωτική ιστορία της Ελίζας και του Ρήγα, μια γερή φιλία της κοπέλας αυτής με την Κωνσταντίνα και μια μυστηριώδη γιαγιά, που ξέρει να φυλάει καλά τα μυστικά των προγόνων της. Αυτό που μου τράβηξε την προσοχή από τη μέση του βιβλίου και μετά είναι οι διαρκείς αναφορές στις μυστικές στοές και τις υπόγειες διαδρομές της Αθήνας, για τις οποίες έχω δει κι ακούσει πολλά. Άρχισα να διαβάζω με επιφύλαξη, μιας και γνωρίζω πολύ καλά τους πολλαπλούς ρόλους τους στην πραγματικότητα και στην αστική μυθολογία, ξέρω πόσες από αυτές έχουν καταστραφεί ή κρυφτεί και καταλαβαίνω πως δεν είναι εύκολο να τις εξερευνήσει κανείς. Η κυρία Γαληνού όμως με παρέσυρε στο δικό της παιχνίδι και πείστηκα απόλυτα για όσα διάβαζα, μιας και η Ελίζα με την Κωνσταντίνα, στην προσπάθειά τους να βρουν τη λύση του μυστηρίου, αρχίζουν να επισκέπτονται αυτές τις στοές! Η έρευνα που κάνουν στο διαδίκτυο και σε άλλες πηγές μου έδωσε την ευκαιρία να μάθω με εύληπτο και όχι μακροσκελή ή βαρετά επιστημονικό τρόπο πληροφορίες για τη Δούκισσα της Πλακεντίας αλλά και για το δίκτυο των στοών. Εδώ κι αν δέθηκαν αρμονικά η φαντασία με την πραγματικότητα! Πόσο μάλλον όταν η υπόθεση προχώρησε ακόμη περισσότερο, με την υπόνοια πως η υπόγεια Αθήνα κρύβει κάποια μυστικά που ίσως βάλουν σε κίνδυνο το μέλλον της ιστορικότητας κι έτσι για κάποιους είναι σύμφορο να μείνουν για πάντα κρυμμένα.

Η Ελίζα ζει διάφορες περιπέτειες με εσάνς κατασκοπείας και γρήγορη δράση, αρχίζει να γίνεται πιο προσεκτική, απειλείται η ζωή της και όταν μαθαίνει πως είναι κι αυτή μια από τις παραλήπτριες της Μυστικής Διαθήκης ατσαλώνεται και ετοιμάζεται να συνεχίσει την παράδοση των προγόνων της. Άλλη μια απόδειξη του διττού περιεχομένου του βιβλίου είναι και το γεγονός πως πίσω από τις γραμμές και ως κίνητρο και αίτιο για όλη αυτήν τη μυστικοπάθεια και τον κίνδυνο είναι ένα διαχρονικό χαρακτηριστικό γνώρισμα: «πόσο όμορφο είναι να γεννιέσαι γυναίκα και να γίνεσαι μάνα». Αυτή η τρυφερή και πολύτιμη έννοια ξεπηδάει σχεδόν σε κάθε κεφάλαιο, πότε με την αγωνία της Δούκισσας για το άρρωστο παιδί της, τον πόνο της για τον χαμό του και την προσπάθειά της να μετουσιώσει αυτήν την απουσία σε κάτι δημιουργικό και διηνεκές, πότε με το άγχος της οποιασδήποτε γυναίκας να γίνει μάνα με όσα αυτό συνεπάγεται. Αυτό κρατάω από το μυθιστόρημα: το ότι εκεί που θα μπορούσε να είναι παρατραβηγμένη η εξέλιξη της πλοκής εμφανίστηκαν τεκμηριωμένα στοιχεία που δυναμώνανε τη φαντασία και το ότι εκεί που ίσως για κάποιους φανεί αδύναμη ή αδικαιολόγητα μακροσκελής η γραφή (ειδικά οι διάλογοι κόβανε την ένταση της αφήγησης με την εκτεταμένη χρήση τους) τονίζονται μέσα σε αυτήν την απλοϊκότητα τα ωραιότερα διαχρονικά μηνύματα και αξίες, για τα οποία πρέπει κάποιος να ρισκάρει ακόμη και τη ζωή του.

«Η Μυστική Διαθήκη» είναι ένα προσεγμένο μυθιστόρημα που με ταξίδεψε στην Αθήνα της Δούκισσας της Πλακεντίας, με κατέβασε στις μυστηριώδεις και περίπλοκες υπόγειες στοές της πόλης αυτής, μου χάρισε όμορφες εικόνες και τρυφερά στιγμιότυπα μα πάνω απ’ όλα με τη φιλόγυνη στάση της συγγραφέως κατάλαβα πόσο τυχεροί είμαστε που έχουμε πλάι μας ένα τέτοιο φύλο είτε ως μάνα είτε ως σύντροφο, ένα πλάσμα που η Ιστορία της γύρισε την πλάτη και μόνο χάρη σε σημαντικές προσωπικότητες και καίριες καμπές του χρόνου κατάφερε να ορθοποδήσει και να τονίσει την αξία της.