Βιβλίο Κράτος τρόμου 
Τίτλος πρωτοτύπου State of terror
Συγγραφείς Hillary Rodham Clinton, Louise Penny 
Μεταφραστής Νίκος Ιβραηνίας
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις, διπλωματικούς χειρισμούς και διπλούς κατασκόπους, παιχνίδια εξουσίας και λυκοφιλίες, με κάθε σελίδα να μας βάζει όλο και πιο βαθιά σ’ ένα καλά μπλεγμένο κουβάρι, όπου κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται κι όπου πίσω από κάθε κεφάλι που κόβεται φυτρώνουν περισσότερα. Η Louise Penny και η Hillary Rodham Clinton έγιναν σταδιακά φίλες χάρη σε διάφορες αφορμές που τους έφεραν κοντά. Την άνοιξη του 2020 σκέφτηκαν να γράψουν ένα πολιτικό θρίλερ, επηρεασμένες από την ασταθή θέση του κόσμου γύρω τους και από κάποια δυσάρεστα προσωπικά βιώματα, που κάποια εξ αυτών αντικαθρεφτίζονται στο μυθιστόρημα. Η Hillary Clinton μάλιστα είχε ως πρόσφατο παράδειγμα την επιτυχία του συζύγου της, Bill, που έγραψε δύο αντίστοιχα βιβλία με τον James Patterson, το δυνατό και γρήγορο «Ο Πρόεδρος αγνοείται» και το, αμετάφραστο ακόμη στα ελληνικά, «The President’s daughter». Η Hillary Clinton μάλιστα υποστηρίζει: «…η ιστορία που διηγείται είναι απόλυτα επίκαιρη. Από μας εξαρτάται αν το σενάριο θα παραμείνει στη σφαίρα του μυθιστορήματος» (σελ. 539).

Το μυθιστόρημα έχει κλιμακωτή πλοκή που κορυφώνεται όλο και περισσότερο σε κάθε σελίδα, έχει λίγους βασικούς χαρακτήρες, κάτι που βοηθάει στις ανατροπές, στις υποψίες και στα διπλά παιχνίδια ενώ με τον διαμοιρασμό των ηρώων σε διαφορετικές ομάδες και σε διαφορετικούς χώρους δράσης αυξάνονται η αγωνία και το σασπένς. Οι προβολείς πέφτουν κυρίως πάνω στην Έλεν Άνταμς και τον Πρόεδρο Ντάγκλας Γουίλιαμς που τη διόρισε.  Η Έλεν είναι τυπική Αμερικανίδα («Πόσο αγαπούσε αυτή τη χώρα. Αυτό τον μεγαλόπρεπο, τραυματισμένο φάρο», σελ. 15), πολιτικός με φιλοδοξίες και όνειρα, παρέδωσε με χαρά στην κόρη της, Κάθριν, την αυτοκρατορία διεθνών μέσων ενημέρωσης που έχτισε και διηύθυνε για μεγάλο διάστημα. Φαίνεται συγκρατημένη, ευγενική, γεμάτη αυτοπεποίθηση και εκπροσωπεί το ισχυρότερο κράτος του κόσμου, στα παρασκήνια όμως δείχνει κουρασμένη, ατημέλητη, εξαντλημένη, μεγαλύτερη σε ηλικία. Το ενδιαφέρον στη σχέση μεταξύ Προέδρου και υπουργού είναι το γεγονός πως οι ισορροπίες δε σταματούν να αλλάζουν, διαπιστώνοντας έτσι πως πέφτουν και οι δύο θύματα είτε του εγωισμού τους (όπως ο Πρόεδρος που σύντομα βλέπει πως το πιόνι του κινείται με αυτοβουλία) είτε των φιλοδοξιών τους (όπως η Έλεν που διαπιστώνει σύντομα πόσο πιο άσχημο παιχνίδι απ’ ό,τι φαινόταν αρχικά είναι η επιλογή της ως Υπουργού). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο τσαλακώνονται, αδειάζουν, ξεφουσκώνουν ή ατσαλώνονται ανάλογα τις περιστάσεις και οδηγούνται σ’ ένα τέλος εκτίμησης και αμοιβαίου θαυμασμού.

Οι προσωπάρχες Τσαρλς Μπόιντον και Μπάρμπαρα Στένχαουζερ, η σύμβουλος της Έλεν και καλύτερή της φίλη Μπέτσι Τζέιμεσον, η διπλωματική υπάλληλος στο Γραφείο Υποθέσεων Νότιας και Κεντρικής Ασίας στο Υπουργείο Εξωτερικών Αναχίτα Ντάχιρ, η δόκτωρ Νασρίν Μπουχάρι, ο επικίνδυνος Μπασίρ Σαχ, ο δημοσιογράφος του Reuters Γκιλ Μπαχάρ, η Κάθριν Άνταμς, ο στρατηγός Μπερτ Γουάιτχεντ και άλλοι κινούνται δίπλα στο πρωταγωνιστικό ντουέτο εμπλουτίζοντας την πλοκή και οδηγώντας τον αναγνώστη σ’ ένα αέναο κυνήγι γάτας και ποντικιού ως προς τα κίνητρά τους, τον πραγματικό τους ρόλο στην ιστορία, τα αληθινά τους συναισθήματα, τα αίτια των πράξεών τους κ. ά. Δεν υπάρχει ιδιαίτερη εμβάθυνση σε ψυχογραφήματα ούτε κάποια λογοτεχνικότητα κι έτσι αφέθηκα να παρασυρθώ από την ταχύτητα των εξελίξεων και τις απανωτές αποκαλύψεις που με οδήγησαν χωρίς ανάσα στο τέλος. Τα κεφάλαια μάλιστα είναι ευσύνοπτα, χωρίς απότομα φινάλε που να αφήνουν κάτι στη μέση σε κρίσιμο σημείο, έχουν τον χώρο τους και τη θέση τους και λείπουν οι μακροσκελείς ανούσιοι διάλογοι, οι περιττές επαναλήψεις, οι κοφτές προτάσεις, κάτι που δείχνει σεβασμό στον αναγνώστη και έλλειψη βιασύνης.

Ένα τέτοιο μυθιστόρημα περιπέτειας και κατασκοπείας δε θα μπορούσε να μην είναι γεμάτο κλισέ, ειδικά από τη στιγμή που το γράφουν μια σημαντική συγγραφέας και μια ισχυρή πολιτικός. Φυσικά και η Αμερική προβάλλεται ως ισχυρή χώρα, φυσικά και αχνοφαίνεται ως αντίπαλον δέος η Ρωσία (δε θα αποκαλύψω τον ρόλο της), φυσικά και τονίζονται με σαφήνεια και τεκμηριωμένα τα γεωστρατηγικά και κοινωνικοπολιτικά παιχνίδια της Μέσης Ανατολής που με γέμισαν δέος ως προς τους λεπτούς χειρισμούς που απαιτούνται μεταξύ ανθρώπων που βιάζονται ποιος θα εξοπλιστεί περισσότερο, χωρίς να δίνει σημασία από ποιον και με τι συνέπειες, όλα αυτά όμως είναι και τα εχέγγυα για το αίσθημα της ικανοποίησης που άντλησα ολοκληρώνοντας την ανάγνωση. Σαφέστατες αιχμές υπάρχουν για τον Ντόναλντ Τρ…εεεε… Έρικ Νταν, που κατέστρεψε τα πάντα με τη θητεία του, παραδίδοντας μια γραφειοκρατία που την αποτελούσαν οι άνθρωποι που την είχαν σακατέψει, οι ανίκανοι δηλαδή της προηγούμενης κυβέρνησης. Αλώβητος δε βγαίνει ούτε ο Ρώσος Πρόεδρος (μυθιστορηματικά Μαξίμ Ιβάνωφ): «Ένας αδίστακτος τύραννος, εκπαιδευμένος σε μεθόδους καταπίεσης που ήταν συνάμα δόλιες και σκληρές… υπολόγιζε τα πάντα, με μια ψυχρότητα που θα έκανε ακόμα και τη Σιβηρία να ανατριχιάσει» (σελ. 458).

Όταν κυβερνάς με όπλο τον φόβο, δε δημιουργείς αφοσίωση αλλά εχθρούς σε αναμονή. Κι αυτό έχει ως αποτέλεσμα διαρκείς αλλαγές σε διακρατικές σχέσεις και μια υποφώσκουσα ένταση για κάθε παραστράτημα στην ευαίσθητη διπλωματική κονίστρα. Μυστικές υπηρεσίες, Κογκρέσο, Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Λευκός Οίκος, Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών, Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας είναι βαρύγδουπες λέξεις που τραβούν την προσοχή ενώ ταυτόχρονα δράση και περιπέτεια σε Πακιστάν, Ομάν, Ιράν, Ρωσία, Κεμπέκ και στην καρδιά της Ουάσιγκτον αυξάνουν το σασπένς. Η Hillary Clinton και η Louise Penny έγραψαν ένα δυνατό μυθιστόρημα για το σημείο στο οποίο ίσως φέρουν η ματαιοδοξία και η απληστία των ισχυρών τον κόσμο των αθώων και των αμάχων και χειρίζονται με μαεστρία και ευρηματικότητα μια πλοκή γεμάτη προδοσίες, διλήμματα, διπλές ταυτότητες, μυστικούς πράκτορες, διπλωματικά παιχνίδια και ανατροπές. Το κείμενο ρέει αβίαστα, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και τίποτα δε μένει σταθερό σε θέση, απόψεις και χαρακτήρα σε μια κούρσα με έπαθλο την κυριαρχία του κόσμου για όποιον αδιαφορεί για τις συνέπειες.

Βιβλίο Η διερμηνέας
Τίτλος πρωτοτύπου Deutsches Haus
Συγγραφέας Annette Hess
Μεταφραστής Αλεξάνδρα Παύλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα που δίνει μια άλλη οπτική στην αφήγηση του Ολοκαυτώματος και ταυτόχρονα δείχνει με αμεσότητα και ειλικρίνεια τον απόηχο της φρίκης του πολέμου στις γερμανικές οικογένειας των απλών, καθημερινών ανθρώπων που συνεχίζουν τη ζωή τους σε μια διχοτομημένη χώρα, έχοντας για την εξόντωση εκατομμυρίων Εβραίων και όχι μόνο «ένα πρίσμα αφέλειας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια η συγγραφέας. Δεν είναι μόνο η διαφορετική ματιά στο Ολοκαύτωμα και ένα έξυπνο κείμενο αλλά και ένα βιβλίο όπου, όσο πλησιάζουμε στο τέλος και οι ήρωες αντιμετωπίζουν αυτό που δεν ήξεραν ή για το οποίο εθελοτυφλούσαν, τα γεγονότα παρελαύνουν δημιουργώντας απανωτές ανατροπές.

Η Εύα και ο Γίργκεν Σόορμαν έχουν τα δικά τους βιώματα από τη λαίλαπα του Παγκόσμιου πολέμου. Σταδιακά μπαίνουμε στις ζωές τους και μαθαίνουμε σιγά σιγά τον τρόπο σκέψης, τους δεσμούς μεταξύ τους, τα γεγονότα που τους επηρέασαν. Η Εύα ζει σε μια οικογένεια που δε λένε «σ’ αγαπώ» ο ένας στον άλλον («…θα ακουγόταν σαν λύπηση, σαν συγκατάβαση») ενώ ο Γίργκεν συνεχίζει την εταιρεία του πατέρα του εγκαταλείποντας το όνειρο της θεολογίας που σπούδαζε, του πατέρα του που από κομμουνιστής (φυλακισμένος το 1942 από την Γκεστάπο ως μέλος του Κόμματος) έγινε επιχειρηματίας («Ήθελε να βοηθήσει τους ανθρώπους που είχαν χάσει τα πάντα προσφέροντάς τους οικονομικά εμπορεύματα», σελ. 48).

Η ερωτική σχέση του ζευγαριού περνάει κυριολεκτικά από σαράντα κύματα, κινδυνεύοντας όχι τόσο από εξωτερικούς πειρασμούς όσο από εσωτερικούς κινδύνους. Παλεύουν όμως, αγωνίζονται, όχι με τον κλασικό τρόπο που μπορεί να φανταστεί κανείς αλλά με μια διαφορετικότητα που με κέρδισε και μ’ έπεισε για την αληθοφάνειά της. Η σχέση τους περνά από σαράντα κύματα, κάθε επόμενο βήμα τους κάνει την Εύα ν’ αναρωτιέται, χωρίς να αναλύεται σε περιττές αφηγηματικά σκέψεις, τι έχει στην πραγματικότητα να της προσφέρει αυτός ο άντρας και τι μέλλον την περιμένει με την οικογένειά του. Ο Γίργκεν, εξουσιαστικός και εγωιστής, κάνει ατοπήματα βασισμένος σε στερεότυπα που δεν αγωνίζεται να αποβάλλει, νταντεύει έναν πατέρα που ζει στον παλιό καιρό, που αρνείται να εκσυγχρονίσει την επιχείρησή του ενώ ταυτόχρονα βυθίζεται όλο και περισσότερο στα γηρατειά. Δεν είναι λοιπόν μονοδιάστατοι και μονήρεις η Εύα και ο Γίργκεν, αντίθετα, αλλάζουν ανάλογα με τα νέα δεδομένα που βιώνουν, μετανιώνουν, ψάχνονται, επιμένουν, αγαπιούνται με έναν τρόπο που δε χρειάζεται τη σάρκα για να επιβεβαιωθεί ούτε τον χρόνο για να επιβραβευτεί. Είναι γεμάτοι ελαττώματα κι όμως οι προστριβές τους είναι αρκετά ενδιαφέρουσες και ταυτόχρονα σημαντικές για να ξεφεύγει λίγο το μυαλό από τη βαναυσότητα του στρατοπέδου.

Η διερμηνέας την ίδια στιγμή δίνει αγώνα για να καταλάβει ποια είναι ως άνθρωπος και ως Γερμανίδα κατά τη διάρκεια της δίκης, οπότε και έρχεται αντιμέτωπη με αυτόπτες μάρτυρες γεγονότων που κρύφτηκαν βεβιασμένα πίσω από το πέρασμα του χρόνου στα μάτια του μέσου Γερμανού. Προσπαθεί λοιπόν, μαθαίνοντας και βλέποντας ήρωες που επέζησαν της φρίκης, να συνειδητοποιήσει και στη συνέχεια να βρει τρόπο να αντιδράσει σε όσα συνέβησαν τότε και για τα οποία κατηγορούνται άνθρωποι που δηλώνουν αθώοι και αδαείς. Δεν μπορεί να πιστέψει ότι ένας κλειδαράς, ένας συνταξιούχος, ένας νοσηλευτής, που την κοιτούν στα μάτια και δε λυγίζουν από τύψεις (ούτε καν παραδέχονται τις πράξεις τους παρά τις καταγγελίες-καταπέλτης) διέπραξαν μαζικές εξοντώσεις, βασάνισαν, εκτέλεσαν, έκλεψαν, έπαιξαν με τον πόνο και το αίμα.

Στο μυθιστόρημα καταγράφονται συνοπτικά τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στην περίφημη Δίκη του Άουσβιτς, δηλαδή μια σειρά από δίκες που κράτησαν από το 1963 έως το 1965 και υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τους νόμους της Ομοσπονδιακής Γερμανίας και όχι βάσει του νομικού ορισμού των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, όπως έγινε το 1947 ενώπιον του Ανώτατου Εθνικού Δικαστηρίου της Πολωνίας. Στη σειρά αυτή των δικών παραπέμφθηκαν μόνο τα 789 από τα 6.500 άτομα προσωπικού των SS. Η δικαστική διαδικασία έλαβε μεγάλη δημοσιότητα και πολλές λεπτομέρειες του Ολοκαυτώματος γνωστοποιήθηκαν τόσο στον δυτικογερμανικό λαό όσο και στο εξωτερικό. Έξι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε ισόβια και μερικοί άλλοι τιμωρήθηκαν με την ανώτατη δυνατή ποινή φυλάκισης που προβλεπόταν για τις κατηγορίες που αντιμετώπισαν.

Η Εύα, και μέσω αυτής ο απλός κόσμος, διαπιστώνει πως άνθρωποι φυσιολογικοί, καθημερινοί, συνηθισμένοι, ήταν κατηγορούμενοι για απάνθρωπες δολοφονίες, βασανιστήρια, εκτελέσεις, κακοποίηση («Οι άνθρωποι που είχαν βρεθεί στη σωστή πλευρά του συρματοπλέγματος δε θα καταλάβαιναν ποτέ τι σήμαινε να είσαι φυλακισμένος σ’ εκείνο το στρατόπεδο», σελ. 335). Μέρα με τη μέρα λες και περίμενα κι εγώ μαζί με τους εμπλεκόμενους την εκδίκαση της υπόθεσης ενώ έβλεπα την απήχηση της δίκης στην τοπική και ευρύτερη κοινωνία, με πρόδηλη την έλλειψη ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης. Και τα θύματα; Δάκρυσα με τη συγκλονιστική σκηνή του Εβραίου κουρέα που πλέον εργάζεται στην Ανατολική Γερμανία. Με ενάργεια και συγγραφική δύναμη, μέσα σε μια παράγραφο κάποιος, γεμάτος τύψεις, αναζητώντας τον εαυτό του, ζήτησε συγνώμη και κάποιος άλλος απαρνιόταν τον δικό του: «-Τι ήθελε από σας;… -Παρηγοριά. Θέλουν να τους παρηγορήσουμε» (σελ. 334).

Το κείμενο προχωράει ακόμη βαθύτερα, όταν, από τις αίθουσες όπου διεξάγεται, η δίκη μπαίνει μέσα στα σπίτια των ηρώων με μια αναπάντεχη ανατροπή. Η Εύα, μετά το αρχικό ξάφνιασμα για την επαγγελματική πρόταση που της γίνεται και κάποια αναπάντεχα γεγονότα αποδέχεται και συμμετέχει, γιατί όμως όσο περνάνε οι μέρες νιώθει τον πατέρα της όλο και περισσότερο αποξενωμένο; Τι επικρατεί στην ατμόσφαιρα και πώς θα καταφέρει να λύσει τον γόρδιο δεσμό της σιωπής; Πόσο ένοχοι νιώθουν οι επίγονοι των ανθρωπόμορφων τεράτων και πόσο δύσκολο είναι να προχωρήσουν στη ζωή τους; Τι κάνεις όταν το πρόβλημα που κρύβεις κάτω από το χαλί κατοικοεδρεύει στο ίδιο σου το σπίτι; Πώς αντιδράς; Ως πού είσαι ικανός να φτάσεις για να αντιμετωπίσεις αυτό το όνειδος; «Σκεφτόταν ότι ακόμα κι αυτοί που γλίτωσαν, ακόμα και τα παιδιά τους και τα παιδιά των παιδιών τους, ήταν αναγκασμένοι να ζουν με την οδύνη της ύπαρξης τούτου εδώ του τόπου» (σελ. 292).

«Η διερμηνέας» είναι ένα δυνατό κοινωνικό μυθιστόρημα που βάζει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη την ψυχοσύνθεση όσων επέζησαν του Ολοκαυτώματος και όσων συνεχίζουν τη ζωή τους σα να μη συνέβη τίποτα, είτε γιατί δεν τους άγγιξε ποτέ το θέμα είτε γιατί είναι αβάσταχτες οι τύψεις για κάτι στο οποίο δε συμμετείχαν μεν, δεν αντέχουν να ζουν με αυτό δε. Αμεσότητα, ειλικρίνεια, σφιχτοδεμένη πλοκή χωρίς διδακτισμούς και αιτιάσεις είναι μερικά από τα θετικά χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος που με βοήθησε να καταλάβω τι σημαίνει να είσαι Γερμανός μετά το 1945.

Βιβλίο Η ερωμένη του Φρόυντ
Τίτλος πρωτοτύπου Freud’s mistress
Συγγραφείς Karen Mack, Jennifer Kaufman
Μεταφραστής Κρίστυ Κουνινιώτη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σίγκμουντ Φρόυντ (1856-1939) ήταν Αυστριακός ψυχίατρος και υπήρξε ο θεμελιωτής της ψυχαναλυτικής σχολής στον τομέα της ψυχολογίας. Οι επιστημονικές θεωρίες του Φρόυντ και οι τεχνικές θεραπείας που ανέπτυξε θεωρήθηκαν ιδιαίτερα καινοτόμες και αποτέλεσαν αντικείμενα έντονης αμφισβήτησης όταν παρουσιάστηκαν στη Βιέννη του 19ου αιώνα. Εβραϊκής καταγωγής, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας από τη Γερμανία στο χείλος του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, αναγκάστηκε να μετακομίσει στο Λονδίνο. Παντρεύτηκε τη Μάρθα Μπέρναϋς, με την οποία απέκτησε έξι παιδιά κι αφοσιώθηκε στη θεραπεία των άρρωστων ψυχικά ανθρώπων μέσω της ψυχανάλυσης («Αν μου μιλήσει θα νιώσει καλύτερα!»).

Το βιβλίο λοιπόν πραγματεύεται την περίοδο της ζωής του Φρόυντ από το 1895 έως το 1898, οπότε και η αδερφή της συζύγου του, Μίνα Μπέρναϋς, διωγμένη από την τελευταία της δουλειά ως συνοδός κυριών, έρχεται στο σπίτι τους για να βοηθήσει στο μεγάλωμα των παιδιών. Η Μίνα είναι μορφωμένη, φιλέρευνη, σκεπτικίστρια, έχει διαμορφώσει τις απόψεις της και τον χαρακτήρα της και δε συγκρίνεται με τις ταπεινές, υπάκουες συζύγους και νοικοκυρές της εποχής. Είναι η εποχή που ο Φρόυντ εργάζεται πάνω στη θεωρία του και περιτριγυρίζεται από κόλακες και πολέμιους. Με τη Μίνα ξεκινάει μια σχέση φιλική που σύντομα γίνεται ερωτική. Η Μίνα έρχεται σε δύσκολη θέση, συγκρούεται με τον εσωτερικό της κόσμο, αγωνίζεται να αγνοήσει αυτό το πάθος νιώθοντας ντροπή γι’ αυτό που κάνει στην αδερφή της, σκέφτεται, ξανασκέφτεται. Όταν τα παρατάει και ταξιδεύει στη Φρανκφούρτη για να βρει δουλειά, ο Φρόυντ δεν την αφήνει σε ησυχία. Μήπως όμως όλα αυτά είναι κάτι εφήμερο και ο Φρόυντ γοητεύεται από όποια του δίνει λίγη παραπάνω σημασία; Και η δυστυχισμένη Μάρθα που παλεύει να αναθρέψει έξι παιδιά που της αρρωσταίνουν συνέχεια, που τσακώνονται μεταξύ τους, που δεν είναι ούτε στιγμή ήσυχα, πότε και πώς να βρει χρόνο και σκέψη για να συζητήσει με τον άντρα της για τις θεωρίες του;

Το κείμενο είναι καλογραμμένο, βατό, στηρίζεται σε επιστολές που βρέθηκαν και αποδεικνύουν την ερωτική σχέση αυτών των δύο ανθρώπων και περιέχει δείγματα της νοοτροπίας του μεγάλου αυτού ψυχολόγου γραμμένα απλά και χωρίς φιοριτούρες. Η ερωτική ιστορία θα σας συναρπάσει με τις αναπάντεχες εξελίξεις της, το ιστορικό υπόβαθρο δίνει εξαιρετική αληθοφάνεια (μέχρι και η υπόθεση Ντρέυφους αναφέρεται κάπου) και η δουλειά των συγγραφέων πάνω στο κείμενό τους είναι υποδειγματική. Μου άρεσε ιδιαίτερα η σχέση της Μίνα και της Μάρθα: η Μίνα είναι ο θύτης και η Μάρθα το θύμα ή το αντίστροφο; Πώς μπορεί η Μάρθα να αγνοεί πράγματα που γίνονται κάτω από τη μύτη της και να καταφεύγει στο ναρκωτικό λάβδανο; Πόσο βαθιά πάει ο συνεκτικός δεσμός των δύο αδελφών και τι θα νικήσει στο τέλος, η αγάπη ή η υποχρέωση; Εξίσου καλογραμμένη βρήκα και τη μεταμόρφωση της Μίνα από απλή συντροφιά του Φρόυντ σε ερωμένη του και μετά από ό,τι συνέβη μεταξύ τους μετατρέπεται σε διεκδικητική σύντροφο! Ο επίλογος στο Λονδίνο του 1941 λύνει πολλές απορίες! Ένα βιβλίο που το συνιστώ ανεπιφύλακτα!

Βιβλίο Οι γέφυρες του Λονδίνου
Τίτλος πρωτοτύπου London bridges
Συγγραφέας James Patterson
Μεταφραστής Νίκος Σπυριδάκης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεν αντιλέγω ότι οι «Γέφυρες του Λονδίνου» έχουν σασπένς, εκπλήξεις και αναπάντεχα γεγονότα όμως αν έχεις απολαύσει την αληθοφάνεια του Tom Clancy και του Frederick Forsyth δύσκολα θα νιώσεις κερδισμένος από το νέο μυθιστόρημα του James Patterson. Ένας μεγάλος εχθρός που τρομοκρατεί τους ηγέτες του κόσμου χωρίς να κάνει λάθη, έχει καταστρώσει τα πάντα στην εντέλεια έχοντας προβλέψει τις πιθανές αντιδράσεις των εχθρών του και με όργανά του στις κατάλληλες θέσεις και στιγμές, τα οποία φυσικά δολοφονεί για να μην αφήνει μάρτυρες ενώ ταυτόχρονα καταφέρνει να στέλνει τον Κρος από το ένα αδιέξοδο στο άλλο είναι μια απίθανα αληθοφανής περίπτωση. Παρ’ όλ’ αυτά πέρασα καλά και ξεφύλλιζα το βιβλίο αναρωτώμενος πώς θα τελειώσει όλη αυτή η περιπέτεια, ειδικά όταν τινάζονται στον αέρα η γέφυρα Κουάντικο της Νέας Υόρκης, άλλο ένα τοπόσημο της πόλης εξίσου σημαντικό με τους Δίδυμους Πύργους αλλά και αυτή του Ουεστμίνστερ στο Λονδίνο και ένα μικρό μέρος του Παρισιού! Εντάξει, είχε μια γερή ανατροπή αλλά κι αυτήν την πήρε σχεδόν αμέσως πίσω ο συγγραφέας, παίζοντας για τελευταία φορά με τον αναγνώστη (και τα νεύρα του) πριν τελειώσει το μυθιστόρημα.

Η βομβιστική επίθεση στο Σάνραϊζ Βάλεϊ της Νεβάδα, με το οποίο ξεκινάει το βιβλίο, μια ανεξήγητη και χωρίς προφανή σκοπό ενέργεια, συνασπίζει τα στελέχη του FBI, της CIA και της Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφάλειας ενώ αιματηρές επιθέσεις σε Γερμανία και Σκοτία ξεσηκώνουν τον Βρετανό Πρωθυπουργό, τον Γερμανό Καγκελάριο και τον Αμερικανό Πρόεδρο. Οι εκτελέσεις γίνονται εν ψυχρώ, πράκτορες και αστυνομικοί σε Παρίσι και Λονδίνο έρχονται και φεύγουν από τη ζωή του Κρος εν ριπή οφθαλμού. Χάος, τρόμος, αίμα και βαναυσότητα, ακριβώς ό,τι άφησε πίσω της η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους: «Κανείς δεν μπορεί να βάλει στοίχημα για τίποτε στις μέρες μας. Τα πάντα μπορούν να συμβούν και, αργά ή γρήγορα, το πιθανότερο είναι ότι θα συμβούν. Δε δείχνουμε να γινόμαστε ευφυέστεροι ως είδος, απλώς όλο και πιο παλαβοί. Ή, το λιγότερο που μπορεί να πει κανείς, πολύ πιο επικίνδυνοι. Απίστευτα, αφόρητα πιο επικίνδυνοι» (σε. 270). Δολοφονίες, ανατινάξεις, εκτελέσεις, παγίδες, άφθονο ξύλο και ανθρωποκυνηγητό περιέχονται εδώ σε χορταστικό βαθμό! Μάλιστα ο ήρωάς μας ταξιδεύει κυριολεκτικά σε όλη την Ευρώπη (Λονδίνο, Παρίσι, Ζυρίχη, Νίκαια), όχι μόνο στην Αμερική (Σιάτλ, Άινταχο), μέχρι και Γκουαντάναμο!

Η «Νυφίτσα» που γνωρίσαμε στο 5ο βιβλίο της σειράς «Οι τέσσερις Ιππείς» (τρία χρόνια πριν κατά τον συγγραφέα) ή Τζέφρι Σέιφερ είναι πειθήνιο εκτελεστικό όργανο του Λύκου και οδηγεί τον Κρος σε απανωτές γκάφες ενώ συνεχίζει να κάνει αυτό που του αρέσει πάρα πολύ: να σκοτώνει. Φυσικά έχουμε κι εδώ ένα σοβαρό ατόπημα, μιας και ο ύποπτος Σέιφερ καταφέρνει να φτάσει στο Λονδίνο και να μπει ανενόχλητος στο σπίτι της νύφης του, όπου ζουν οι κόρες του. Δεν άλλαξε διεύθυνση η γυναίκα μετά τα αιματηρά γεγονότα; Δεν υπήρξαν μέτρα ασφαλείας όταν άρχισε να εμφανίζεται το πρόσωπο του Σέιφερ στις τρομοκρατικές επιθέσεις; Επίσης, δεν μπόρεσα να πιστέψω το πόσο εύκολα ολοκληρώθηκε η διαμάχη μεταξύ Κρος και Σέιφερ, τη στιγμή που τα πάντα ήταν απόλυτα ενορχηστρωμένα ως σχέδιο μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια, σχεδόν αν όχι τυχαία τουλάχιστον άσκεφτα, για να μην ξαναπώ ρηχά. Πάντως γενικότερα η ανάμιξη της Νυφίτσας δεν κατάφερε να μπλέξει ιδιαίτερα το ήδη φορτωμένο κείμενο ενώ ο Κρος από την αρχή σχεδόν ήξερε πως είχε να κάνει με δύο εχθρούς, άρα αναρωτιέμαι γιατί διάλεξε ο συγγραφέας τον συγκεκριμένο αντίπαλο, ειδικά έτσι όπως τον έβγαλε από τη μέση.

Σε προσωπικό επίπεδο, βλέπουμε τον τρίχρονο Άλεξ Τζούνιορ (τέσσερις μήνες μετά το προηγούμενο βιβλίο) να ζει με τη μαμά του στο Σιάτλ, με τον Άλεξ τον επισκέπτεται κάνα δύο φορές. Η υπόθεση αυτή βάζει σε κίνδυνο και πάλι την οικογένειά του, τη δεκάχρονη πλέον Τζάνι, τον δωδεκάχρονο Ντέιμον και τη θρυλική Νάνα Μάμα ενώ η Τζαμίλα Χιουζ καταλαβαίνει πόσο σοβαρά και ρεαλιστικά είναι τα εμπόδια στη σχέση της μαζί του και δεν αφορούν μόνο τη γεωγραφική απόσταση. Ελπίζω πραγματικά να χειριστεί σωστά ο Patterson αυτό το σοβαρό ηθικό δίλημμα και σε επόμενο βιβλίο να δω έναν άκρως αληθινό, απόλυτα ρεαλιστικό χαρακτήρα, που θα πάρει μιαν απόφαση και θα διαλέξει τι πρέπει να κάνει στην υπόλοιπη ζωή του. Σίγουρα δεν είναι εύκολο για κάποιον της δράσης, της έντασης και των γρίφων να αποσυρθεί, πρέπει να υπάρχει όμως μια χρυσή τομή στην οποία να μπορεί να κινείται όπως θέλει χωρίς να βάζει σε κίνδυνο την οικογένειά του. Ονειροβατώ, ε; Για να δούμε λοιπόν τι άλλο έχει στο μυαλό του ο συγγραφέας.

«Οι γέφυρες του Λονδίνου» είναι η επόμενη περιπέτεια του Άλεξ Κρος στη γνωστή σειρά βιβλίων και μια απόπειρα του συγγραφέα να γράψει πολιτικό θρίλερ με σασπένς και αγωνία, αλλάζοντας επίπεδο αφηγηματικού μοτίβου.

ΥΓ. Το εξώφυλλο του βιβλίου προέρχεται από την πλούσια συλλογή της Λέσχης Φίλων Κόμικς.