Βιβλίο  Κρυμμένες ζωγραφιές
Τίτλος πρωτοτύπου Hidden pictures
Συγγραφέας Jason Rekulak
Εικονογράφοι Will Staehle / Doogie Horner
Μεταφραστής Γιώργος Μαραγκός
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Jason Rekulak είναι υποβλητικό και ανατριχιαστικό. Ξεκινάει ειδυλλιακά, με μια νέα κοπέλα να έχει ξεπεράσει τον εθισμό της, να κάνει μια νέα αρχή σε ένα πανέμορφο σπίτι, να προσέχει ένα ήσυχο και υπάκουο παιδί, ακόμη και να ερωτεύεται τον Έντριεν, τον κηπουρό που κουρεύει το γκαζόν κάθε δεκαπέντε μέρες. Να όμως που σταδιακά νιώθουμε μιαν αόρατη παρουσία στον χώρο κι ο Τέντ αρχίζει να ζωγραφίζει γκραν γκινιόλ σκηνές, με μια νεκρή γυναίκα που τη σέρνει ένας άντρας σ’ έναν λάκκο, με ένα παιδί να παίζει με παιχνίδια χωρίς επίβλεψη και να εξαφανίζεται και πολλά άλλα. Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο η ένταση και η αγωνία κορυφώνονται, τα γεγονότα παρουσιάζονται με δυνατές εικόνες κι αρχίζει ένα περίεργο παιχνίδι γάτας και ποντικιού. Ψιθυρίσματα, περίεργοι ήχοι, λερωμένοι τοίχοι, απρόσκλητοι επισκέπτες κι όλα αυτά να μη γίνονται πιστευτά από τους γονείς. Πόσο πολύ θα βοηθήσει την κατάσταση η περίεργη, φλύαρη και κουτσομπόλα γειτόνισσα Μίτζι που ασχολείται με πνεύματα και σεάνς; Είναι αλήθεια πως στο σπίτι όπου φιλοξενείται η Μάλορι έγινε ένας φόνος τη δεκαετία του 1940 που δεν εξιχνιάστηκε ποτέ; Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από αυτήν την ανατριχιαστική ιστορία και ποιος κάνει τις άρτιες αλλά μακάβριες ζωγραφιές;

Με γνώμονα το μότο πως «Ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα της απεξάρτησης είναι να αποδεχτείς το γεγονός ότι δεν μπορείς πλέον να εμπιστεύεσαι τον εγκέφαλό σου…και είναι πλέον ο χειρότερος εχθρός σου, θα σε οδηγήσει σε κακές επιλογές, θα παρακάμψει τη λογική, κοινή ή μη, και θα διαστρεβλώσει τις πλέον πολύτιμες αναμνήσεις σου για να τα κάνει απίθανες φαντασιώσεις» (σελ. 14), η Μάλορι Κουίν αντιμετωπίζει τον εθισμό της στην ηρωίνη σ’ ένα κέντρο επανένταξης του δήμου για γυναίκες σε προχωρημένο στάδιο απεξάρτησης και ταυτόχρονα βοηθάει στην Ακαδημία Παιδικής Φροντίδας με μαθητές από δύο έως πέντε ετών. Ο υποστηρικτής της και πρώην βοηθός προπονητή σε δρομείς ταχύτητας Ράσελ την προπονεί σε δρόμους μεγάλων αποστάσεων και την εμψυχώνει για μια νέα αρχή σε καινούργιο περιβάλλον. Ο Τεντ και η Κάρολαϊν Μάξγουελ είναι φίλη της αδελφής του και ψάχνουν άτομο να φυλάει το πεντάχρονο παιδί τους, τον Τέντι, οπότε τους φέρνει σε επαφή και όλα πάνε πολύ καλά. Μια σειρά από δέκα κανόνες δεν τρομοκρατούν τη Μάλορι, η οποία συμφωνεί μαζί τους, άλλωστε ήρθε για να προσφέρει στο παιδί ένα περιβάλλον γεμάτο ασφάλεια και φροντίδα, τίποτε άλλο.

Όλοι λένε πως ο Τέντι είναι χαρισματικό παιδί και πολύ προχωρημένο για την ηλικία του. Η αλήθεια είναι πως δεν ασχολούνταν με τη ζωγραφική όσο ζούσαν στη Βαρκελώνη αλλά ξεκίνησε να ζωγραφίζει σαν τρελός μόλις γύρισαν στην Αμερική. Οι ζωγραφιές του είναι τυπικές για παιδιά της ηλικίας του, ζωάκια, χαμογελαστοί άνθρωποι, ηλιόλουστες μέρες. Α, και η ανατριχιαστική Άνια, που παίζει με τον Τέντι όσο λείπουν οι γονείς του. Μάλιστα, το παιδί επιμένει πως κοιμούνται μαζί το βράδυ. Το παιδί χαρίζει αμέσως τη σωματική επαφή και την αγάπη που χρειάζεται η Μάλορι τόσο καιρό που παλεύει με τα ναρκωτικά και τις προκαταλήψεις και γίνονται πολύ καλοί φίλοι. Σταδιακά γνωρίζουμε τους γονείς του παιδιού και τη μεταξύ τους σχέση, πώς συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλον, τον Τέντι με τα ιδιαίτερα χαρίσματα και την κατά καιρούς παράξενη συμπεριφορά του, την τυπική ρουτίνα εργασίας της Μάλορι με το παιδί και το πρόγραμμά του. «Δεν είναι δύσκολο να κρατάς τον Τέντι χαρούμενο και ποτέ δεν γκρινιάζει» γιατί είναι έξυπνος, διαχυτικός και γεμάτος απαράμιλλη περιέργεια για τα πάντα. Είναι τόσο όμορφη η περιοχή και διαχυτικοί οι γείτονες που η Μάλορι νιώθει πως ανήκει κάπου χάρη σε αυτήν την αίσθηση της κοινότητας. Ο γοητευτικός Έντριαν είναι το ιδανικό κομμάτι για να συμπληρωθεί το παζλ, μόνο που διστάζει να του πει για το παρελθόν της λόγω της χαμηλής της αυτοεκτίμησης και για τους φόβους ότι θα την εγκαταλείψει αν μάθει για τα ναρκωτικά.

Το κείμενο συνοδεύεται από πραγματικές ζωγραφιές που συμβάλλουν στην ανατριχίλα αφού απροειδοποίητα δίπλα στα κουνελάκια και στα παιδάκια βλέπουμε και … ιδιαίτερους φίλους ή άλλες τρομακτικές σκηνές. Μάλιστα οι εικόνες αυτές σταδιακά βελτιώνονται, αποκτούν σκιάσεις και προοπτικές κι έτσι ο τρόμος και το σασπένς εντείνονται. Ανατρίχιασα μάλιστα όταν οι εικόνες μπήκαν σε μια σειρά και αποτύπωσαν την ιστορία που έπρεπε να βγει στο φως, μόνο που η λύση του μυστηρίου φέρνει στην επιφάνεια κάτι ακόμη πιο σκοτεινό και απάνθρωπο που θα βάλει σε κίνδυνο τη Μάλορι και θα μας οδηγήσει σ’ ένα αναπάντεχο και ανατρεπτικότατο φινάλε.

Οι «Κρυμμένες ζωγραφιές» είναι ένα άκρως ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα, με ανάγλυφη ανατριχίλα και διαρκείς ανατροπές. Τα παιδιά ήταν πάντα πιο δεκτικά ως προς τα πνεύματα γιατί το μυαλό τους δεν έχει τους φραγμούς που υψώνουν οι ενήλικες, ο συγγραφέας όμως πάει αυτήν την άποψη ένα μεγάλο βήμα παραπέρα και δημιουργεί μια πλοκή γεμάτη ερωτηματικά που απαντώνται σταδιακά. Υπάρχει κάτι μεταφυσικό ή όχι; Πώς και γιατί επηρεάζεται ο Τέντι από την παρουσία του και γιατί γίνεται το υποχείριό του; Πώς θα αντιδράσουν οι γονείς όταν μάθουν τις προσπάθειες της Μάλορι να βοηθήσει όπως εκείνη νομίζει καλύτερα και γιατί δυσπιστούν; Πώς μπορεί να βοηθήσει η γειτόνισσα με τις σεάνς της και πόσο ειλικρινά αγαπά ο Έντριαν τη Μάλορι; Ποια ήταν η Αν Μπάρετ, πότε και γιατί απήχθη και πόσα μυστικά κρύβει η προσωπική της ιστορία; Πώς θα καταφέρει η Μάλορι να φτιάξει το παζλ μιας χαμένης από καιρό ζωής; Τι πραγματικά συμβαίνει σε αυτό το σπίτι; Δυνατή πλοκή, αποκαλύψεις και ανατροπές, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, προσεκτικά σχεδιασμένη ιστορία και ένα αξέχαστο τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός βιβλίου που το διάβαζα μόνο τη μέρα.

Βιβλίο Μακρύ, φωτεινό ποτάμι 
Τίτλος πρωτοτύπου Long bright river
Συγγραφέας Liz Moore
Μεταφραστής Μαρία Φακίνου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα της Liz Moore είναι ένα συγκλονιστικό κείμενο για την αδελφική αγάπη, γεμάτο αληθινούς χαρακτήρες, διεισδυτικά ψυχογραφήματα, έξυπνο χειρισμό της πλοκής και ανατροπές που βγάζουν στο φως καλά κρυμμένα μυστικά. Πότε στο παρελθόν και πότε στο παρόν καταγράφει την εξελικτική σχέση ανάμεσα στα δύο κορίτσια, το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσαν, τις αποφάσεις που άλλαξαν τις ζωές τους, τους γονείς τους κι όλα αυτά με τέτοιο τρόπο που δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω ενώ η επιθυμία μου να δείρω τη μία για τις λάθος επιλογές της και την άλλη για τις λάθος κινήσεις της εντεινόταν από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Η αγάπη της μίας για την άλλη είναι διάχυτη σε όλο το βιβλίο αλλά καλυμμένη από συγκυρίες που τις απωθούν ή από εγωισμό ή από άλλα αίτια. Η Μίκι Φιτζπάτρικ περιπολεί στην περιοχή του Κένσινγκτον, μια γειτονιά που υποβαθμίστηκε και τώρα δείχνει σημάδια ανάκαμψης, με νέα καταστήματα, νέα μπαρ και φυσικά καινούργιο κόσμο, κάτι που αυξάνει τις ανάγκες περιπολίας και αστυνόμευσης. Βρίσκεται κοντά στον ποταμό Ντέλαγουερ και καταγράφεται κι η δική της εξέλιξη, υποβάθμιση και τώρα αναβάθμιση μαζί με τους χαρακτήρες που κινούνται στα σοκάκια της, στα σκοτεινά δρομάκια, στα σπίτια της. Η συγγραφέας εξίσου διεξοδικά με τις ζωές των ηρώων της παρατηρεί και καταγράφει το παρελθόν και το παρόν της πόλης και συγκεκριμένων γειτονιών της, οι οποίες από ευημερούσες κατάντησαν «ναρκότρυπες». Η Μίκι, σε κάθε κλήση που δέχεται για πτώμα νέας κοπέλας, συνήθως ναρκομανούς, φοβάται πως θα είναι η κατά τρία χρόνια μικρότερη αδελφή της. Είναι πεισματάρα, αδιάλλακτη, ξεροκέφαλη, δύσκολα θα δεχτεί βοήθεια, δύσκολα θα ριχτεί πρώτη στη μάχη ή θα βάλει τον εαυτό της μπροστά για να υπερασπιστεί κάποιον. Ξέρει πλέον πολύ καλά τα στέκια των ναρκομανών και τις πιάτσες με τα πόρνες. «Μια καλή αστυνομικός ποτέ δεν επιτρέπει στα συναισθήματά της να υπερισχύσουν. Πρέπει να προσπαθήσει να είναι τόσο αμερόληπτη όσο ένας δικαστής, τόσο συγκρατημένη όσο ένας ιερέας» (σελ. 204).

Η Μίκι έχει αποκτήσει τον πεντάχρονο τώρα Τόμας, με τον οποίο άλλαξαν περιοχή για να μείνουν όσο γίνεται πιο μακριά από τον πατέρα του, Σάιμον κι έτσι παρακολουθούμε τις πρακτικές δυσκολίες της ανατροφής του με το άστατο ωράριο της Μίκι, την αγάπη του ενός για τον άλλον, τον έξυπνο χαρακτήρα του παιδιού. Η αστυνομικός είναι μια γυναίκα που κάνει ό,τι μπορεί και ό,τι νομίζει καλύτερο για τον μικρό της ώστε να του εμπνεύσει δύναμη και αυτάρκεια, να του μάθει να έχει αυτοπεποίθηση και ανεξαρτησία και τελικά να διασφαλίσει πως θα γίνει ένας ισορροπημένος πολίτης και ενήλικας. Κι οι δυσκολίες είναι πολλές τελικά, με αποκορύφωμα τη διαπίστωση σε μια κρίσιμη στιγμή της ζωής της με το παιδί πως είναι τελικά ολομόναχη όταν χρειάζεται τη βοήθεια κάποιου! Η ικανότητα της συγγραφέως να στήνει ολοζώντανες σκηνές και να δείχνει ξεκάθαρα τα ψυχογραφήματα των ηρώων του βιβλίου με συγκλόνισε. Αξέχαστη θα μου μείνει η ημέρα γενεθλίων του Τόμας όταν επιτέλους βλέπει τον πατέρα του μετά από έναν ολόκληρο χρόνο, μόνο που τα πράγματα πάνε εντελώς διαφορετικά απ’ ό,τι περίμενε το μικρό παιδί (σελ. 362-365) και δε γινόταν να μη βάλω τα κλάματα όταν σε μια σύντομη αναδρομή στο παρελθόν βλέπουμε τη Μίκι με το μωρό αγκαλιά να αφοσιώνεται στις κινήσεις του, στο βλέμμα του, στο σωματάκι του κι αμέσως διαπιστώνει πως ακριβώς τα ίδια έβλεπε και η μητέρα της όταν τις απέκτησε αλλά προτίμησε να φύγει μακριά τους, όχι ηθελημένα αλλά με τις πράξεις της, την επιπολαιότητά της, την απερισκεψία της: «Ποιος στον κόσμο μπορεί να εξηγήσει, μόνο με λόγια, αυτή τη βαθιά τρυφερότητα που νιώθεις στα σωθικά σου όταν κρατάς αγκαλιά σου το παιδί σου;… το απαλό μουσουδάκι του μωρού, το τρυφερό δέρμα του…» (σελ. 494).

Στο άλλο άκρο βρίσκεται η Κέισι Φιτζπάτρικ που ήταν η δημοφιλής του σχολείου, ζωηρή και φασαριόζα, με ασυνήθιστο γέλιο. Μπλέκεται με τα ναρκωτικά κι έτσι η αδελφή της μπαίνει σ’ έναν νέο κύκλο περιπετειών και αγωνίας, με αποτέλεσμα να γεμίζει μίσος την Κέισι: «Αυτό ήταν το μυστικό που έμαθα εκείνη τη μέρα: κανείς τους δεν θέλει να σωθεί. Όλοι θέλουν να βουλιάξουν και να επιστρέψουν ξανά προς τη γη, να τους καταπιεί το έδαφος, να συνεχίσουν να κοιμούνται. Υπάρχει μίσος στα πρόσωπά τους όταν τους ξυπνούν από τους νεκρούς» (σελ. 50). Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Μίκι βοηθάει να εστιάσουμε καλύτερα στις σχέσεις μεταξύ των δύο αδελφών, να ζήσουμε από κοντά τις συνθήκες ανατροφής και ενηλικίωσής τους, να καταλάβουμε τους διαφορετικούς χαρακτήρες και τις ισορροπίες στις σχέσεις μεταξύ τους, οι οποίες αλλάζουν ριζικά ως απότοκες της συνεχούς εγκατάλειψης από δύο γονείς και της αδιαφορίας της γιαγιάς, η οποία δείχνει ξεκάθαρα την παραίτησή της και τη μνησικακία της. «Η Μίκι φρόντιζε την αδελφή της σαν γονιός αλλά η Κέισι πρόσεχε τη Μίκι σα φίλη»! Είναι τέτοια η αφοσίωση της αστυνομικού στη φροντίδα της Κέισι που έχεις την αίσθηση πως η ικανή και έξυπνη αυτή γυναίκα δεν έδωσε ποτέ για εξετάσεις ντετέκτιβ ώστε να μην απομακρυνθεί από τους δρόμους και τις περιπολίες και χάσει οριστικά τα ίχνη της αδελφής της. Πώς γνωρίστηκε με τον Σάιμον Κλίαρ, πώς ανέπτυξαν τη σχέση τους, πώς απέκτησε το παιδί κι όλα αυτά με το ένα μάτι στην Κέισι, η οποία συμπεριφορικά χειροτέρευε, πώς ένιωσε όταν απέκτησε δικό της σπίτι κι απομακρύνθηκε από το τοξικό περιβάλλον όπου μεγάλωσε, με την Κέισι να δείχνει όλο και χειρότερα και την Τζι όλο και πιο γερασμένη, όλα αυτά συγκροτούν ένα άρτιο, τρυφερό και σκληρό, συγκινητικό και ειλικρινές μυθιστόρημα.

Παράλληλα με αυτά έχουμε και την αστυνομική χροιά του κειμένου, όταν η Μίκι, με τον καινούργιο αστυνομικό Έντι Λάφερτι με τον οποίο κάνει πλέον περιπολίες, βρίσκουν το πτώμα μιας κοπέλας με ενδείξεις στραγγαλισμού, μόνο που με τον καιρό διαπιστώνει πως το θύμα δεν αποτελεί πρώτη προτεραιότητα του Ανθρωποκτονιών, κάτι που την απογοητεύει. Δένεται λίγο περισσότερο με την υπόθεση γιατί φαντάζεται στη θέση της νεκρής την αδελφή της κι έτσι η στάση της της επιφέρει προβλήματα στη δουλειά και κυρίως με τον προϊστάμενό της, αρχιφύλακα Κέβιν Έχερν, με τον οποίο ο πάγος δεν πρόκειται να σπάσει ποτέ. Όλα αλλάζουν όταν φτάνει ο Ντέιβις Γκουέν της Ανατολικής Υποδιεύθυνσης Ασφαλείας, ο οποίος τους ανακοινώνει πως βρέθηκαν άλλες δύο γυναίκες νεκρές με τον ίδιο τρόπο με την πρώτη, κάτι που αναγκαστικά ξανανοίγει την υπόθεση, μιας και οι ενδείξεις προδιαθέτουν για κατά συρροή δολοφόνο. Ξανά λοιπόν η Μίκι στη γύρα για να εντοπίσει την αδελφή της, μην τυχόν και είναι το επόμενο θύμα, μόνο που η Κέισι έχει εξαφανιστεί εδώ κι ένα μήνα ενώ ο συναισθηματισμός της αδελφής της την οδηγεί σε απανωτές γκάφες και επιπτώσεις που δε φαντάζεται, κάτι που την αναγκάζει να στραφεί στον επί δέκα χρόνια συνάδελφο και μέντορά της, Τρούμαν Ντόους, ο οποίος τραυματίστηκε βαριά σε μια περιπολία και τώρα προσπαθεί να συνέλθει όντας σε αναρρωτική άδεια.

Διεξοδική και εμβριθής καταγραφή συναισθημάτων, νοοτροπιών, αντιλήψεων, συμπεριφορών, με παραστατικούς διαλόγους, κοφτές προτάσεις, αντικειμενικότητα και ακριβοδίκαιη παράθεση γεγονότων χαρακτηρίζουν το δυνατό αυτό μυθιστόρημα. Δεν είναι όμως οι διεισδυτικές παρατηρήσεις και τα ψυχογραφήματα, δεν είναι η καταγραφή των αλλαγών στην κοινωνική και οικονομική ζωή της πόλης και της συγκεκριμένης γειτονιάς, δεν είναι το κυνήγι του κατά συρροή δολοφόνου και τα λάθη που κάνει η Μίκι στην έρευνά της τα μόνα που με άφησαν άφωνο για ώρα με ανάμικτα αισθήματα και με οδήγησαν να βάλω αυτό το μυθιστόρημα στην καρδιά μου αλλά και μια μεγάλη αποκάλυψη που βάζει τα πράγματα στη θέση τους και φέρνει στο φως καλά κρυμμένα μυστικά ενώ η πλοκή μπαίνει σ’ ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο. Άνθρωποι που κάνουν λάθη, που παίρνουν πρωτοβουλίες, που εκμεταλλεύονται, που μπαίνουν σε κίνδυνο, που πληγώνουν, που αδιαφορούν συνδέονται μεταξύ τους λίγο ή πολύ σε ένα μυθιστόρημα παραστατικό, ειλικρινές, ρεαλιστικό, με καταστάσεις που βιώνει ή έχει ακουστά ο μέσος αναγνώστης, με ανθρώπους πραγματικούς, με αλήθειες που βρίσκονται συνεχώς μπροστά στα μάτια μας αλλά χωρίς τον κατάλληλο φωτισμό ως τη στιγμή που πρέπει. Ποιος είναι ο άντρας που σκοτώνει ναρκομανείς κοπέλες; Πόσο βαθιά στους κόλπους της αστυνομίας υπάρχει διάβρωση; Πού βρίσκεται η Κέισι και γιατί κανείς στην πιάτσα δεν ξέρει τι απέγινε; Πόσο βαρύ είναι το φορτίο των δύο αδελφών από τις επιλογές των γονιών τους; Θα καταφέρουν να τα ξαναβρούν; Θα ξεμπλέξει επιτέλους η Κέισι; Πώς θα φέρει σε πέρας τα προβλήματα της ζωής της η Μίκι χωρίς να επηρεάσει την ανατροφή του αγαπημένου της παιδιού; «Μακρύ, φωτεινό ποτάμι» οι ανθρώπινες φλέβες στο σώμα των ναρκομανών αλλά και τα ονόματα των εκλιπόντων από υπερβολικές δόσεις στους οποίους και είναι αφιερωμένο το βιβλίο. «Ο χρόνος που περνάς εθισμένος στα ναρκωτικά μοιάζει σαν λούπα. Κάθε πρωινό φέρνει μαζί του το ενδεχόμενο της αλλαγής, κάθε βράδυ την ντροπή της αποτυχίας» (σελ. 268). Κι όμως, υπάρχει ελπίδα, υπάρχει σωτηρία, αρκεί να πιστέψεις στον εαυτό σου και να τον εμπιστευτείς σε αυτούς που σε αγαπάνε.