Βιβλίο Πριν κρυώσει ο καφές
Τίτλος πρωτοτύπου Coffee ga samenai uchini
Συγγραφέας Toshikazu Kawaguchi 
Μεταφραστής Βάσια Τζανακάρη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Toshikazu Kawaguchi ήταν μια πραγματική έκπληξη. Ατμοσφαιρικό, υποβλητικό, φαντασιακό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό, ανθρώπινο, συγκινητικό, τρυφερό μα και σκληρό, με κέρδισε από την πρώτη στιγμή. Αν και δε μου αρέσουν πολύ τα βιβλία με «υπερφυσικό» περιεχόμενο, αυτό με κέρδισε από την πρώτη στιγμή λόγω της αφηγηματικής του δεινότητας και για την άκρως ανθρωποκεντρική ιδέα του: πώς μπορεί κάποιος να διορθώσει τα λάθη του, να μάθει κάτι που δεν πρόλαβε, να δει κάποιον που δε γνώρισε; Ρεαλιστική γραφή, στακάτοι διάλογοι και μια υποβλητική ατμόσφαιρα ζωντανεύουν πολλές και διαφορετικές αξέχαστες ιστορίες. Ο συγγραφέας περιγράφει πολύ καλά τη μεταφορά στο παρελθόν και μου άρεσε που οι χαρακτήρες θα γυρίσουν στο χτες για να διορθώσουν τα γεγονότα, πάντα όμως θα συμβεί κάτι που θα δώσει στον καθένα τους μια διαφορετική οπτική γωνία, θα ανατρέψει την αρχική εικόνα και θα τους οδηγήσει σε άλλα μονοπάτια. Επίσης, ξετυλίγονται με διαφορετικό τρόπο οι ιστορίες, δεν έχουμε δηλαδή ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο (αφήγηση στο παρόν ή στο σύντομο παρελθόν, εντοπισμός του προβλήματος, επιστροφή στο χτες) αλλά ποικίλα κέντρα βάρους ή διαφορετικές αφορμές για ταξίδι στον χρόνο ενώ ταυτόχρονα ξετυλίγονται οι ζωές και των ιδιοκτητών του καφέ. Όλα αυτά δημιουργούν ένα γοητευτικό αρραγές σύνολο με πολλά κι ενδιαφέροντα πρόσωπα και ποικίλα συναισθήματα.

Η Φουμίκο Κιοκάουα ζει μόνο για τη δουλειά της αλλά έχει κάνει και σχέσεις, απλώς δεν την ενδιέφεραν όσο η εργασία της, ώσπου γνώρισε τον Γκόρο Κατάντα, τον άντρα που ύστερα από τρία χρόνια τη χώρισε χωρίς εξήγηση κι έφυγε για την Αμερική. Η Φουμίκο θέλει να του φωνάξει «μην πας» αλλά την έπιασε ο εγωισμός της. Μαθαίνουμε πώς γνωρίστηκαν, πώς ήταν η καθημερινότητά τους και πώς χτίστηκε η σχέση τους, η οποία έληξε αδικαιολόγητα και μονομερώς στο γνωστό υπόγειο καφέ, έναν χώρο τόσο μικρό που με εννιά πελάτες γέμιζε, με τοίχους σε χρώμα σέπιας, με τρία ρολόγια να δείχνουν διαφορετική ώρα. «Ήταν μέρος για ύποπτες δουλειές», σκέφτηκε η Φουμίκο μόλις μπήκαν. Ένα καφέ που το συνοδεύει η φήμη ότι μπορεί να σε ταξιδέψει στο παρελθόν, κάτι που της γεννά την ελπίδα να γυρίσει σ’ εκείνη τη στιγμή και να προσπαθήσει να εκφράσει όσα πραγματικά νιώθει γι’ αυτόν τον άντρα. Εφόσον όμως δε θ’ αλλάξει το παρόν, έχει νόημα να το κάνει;

Στο καφέ αυτό θα συναντήσουμε καθημερινά και τον Φουσάγκι που του αρέσει να διαβάζει στη δική του γωνία το περιοδικό του. Έχει αλτσχάιμερ και αυτό επηρεάζει τη σχέση του με τη γυναίκα του, τη νοσοκόμα Κοτάκι. Τι της έγραψε ο Φουσάγκι λίγες μέρες αφού άρχισαν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου και τι απέγινε το γράμμα; Γιατί θέλει να γυρίσει η Κοτάκι στο παρελθόν και να το διαβάσει; Μια συγκλονιστική ιστορία που με έκανε να δακρύσω με τον αγώνα που δίνει η Κοτάκι όσο οι αναμνήσεις του άντρα της μαζί της χάνονται. Ένας άλλος μόνιμος θαμώνας είναι η Γιάεκο Χιράι, ιδιοκτήτρια σνακ μπαρ, η οποία έχει το φυσικό χάρισμα να λέει οτιδήποτε και να τη γλυτώνει. Της αρέσει να φορά φανταχτερά ρούχα και δε δίνει δεκάρα για τη γνώμη των άλλων. Αποφεύγει επισταμένως την αδελφή της, Κούμι Χιράι, η οποία έρχεται τακτικά στο Τόκιο για να τη βρει και να μιλήσουν. Η Κούμι χωρίς να το θέλει υπήρξε από την αρχή μια δεύτερη μάνα για την αδελφή της και στη συνέχεια φορτώθηκε τις ευθύνες της οικογενειακής επιχείρησης ώστε να είναι αρεστή στους γονείς της. Τι συνέβη λοιπόν και αποζητά τη Γιάεκο, η οποία έχει κόψει οριστικά και αμετάκλητα τους οικογενειακούς δεσμούς; Γιατί πρέπει τελικά η Γιάεκο να γυρίσει στο παρελθόν;

Τέλος, η Κέι Τοκίτα, από τη φύση της ανέμελος άνθρωπος, πάντα ευχάριστη, ποτέ επιφυλακτική, άνετη ακόμα και με τους δύσκολους πελάτες, έχει πρόβλημα με την καρδιά της. Έρχεται όμως η στιγμή που μένει έγκυος αλλά υπάρχει κίνδυνος, αν γεννήσει, να μη ζήσουν και οι δύο: «Δεν ξέρω τι να κάνω. Θέλω το παιδί μου να είναι ευτυχισμένο. Πώς γίνεται μια τόσο απλή ευχή να είναι τόσο αδιανόητα τρομακτική»; (σελ. 216). Και ο σύζυγος: «…είχε πει στην Κέι ότι ήταν αντίθετος αλλά μέχρι εκεί είχε φτάσει. Δεν μπορούσε να της πει ούτε «μην το κάνεις» ούτε «θέλω να το κάνεις». Δεν μπορούσε να διαλέξει ανάμεσα στην Κέι και το μωρό» (σελ. 213). Η Κέι αποφασίζει λοιπόν να ταξιδέψει στο μέλλον κι αυτό θα την αλλάξει απρόσμενα και βαθύτερα.

«Πριν κρυώσει ο καφές» πρέπει να γυρίσεις στο παρόν, τονίζει η σερβιτόρα Κάζου Τοκίτα, μια γυναίκα που περνάει απαρατήρητη αλλά θέτει τους όρους των επισκεπτών. Τι μπορείς λοιπόν να δεις, να βιώσεις, να ζήσεις, να πεις σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα; Ειδικά όταν ο δεύτερος κανόνας είναι εξίσου απαράβατος: «Ακόμη και να γυρίσεις στο παρελθόν, όσο κι αν προσπαθήσεις, το παρόν δεν θα αλλάξει»; Τι θα συμβεί σε περίπτωση που ξεχαστείς; Ποια είναι η μυστηριώδης γυναίκα που κάθεται στην επίμαχη καρέκλα και πώς μπορείς να τη σηκώσεις για να πάρεις τη θέση της; Μικρές ανθρώπινες και καθημερινές ιστορίες δημιουργούν ένα συναρπαστικό μωσαϊκό χαρακτήρων και αφηγήσεων με ποικίλη θεματολογία και συναισθήματα. Άνθρωποι που δίστασαν, που μετάνιωσαν, που δεν ξέρουν πρέπει να προλάβουν πριν κρυώσει ο καφές να γυρίσουν στο χτες και να επιστρέψουν στο σήμερα. Πώς θα επηρεαστούν, τι θα κάνουν, πόσο θα τους ικανοποιήσει μια τέτοια επιλογή; Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν αλλά το μέλλον είναι στο χέρι μας. Άλλωστε: «…ό,τι δυσκολίες κι αν αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, πάντα θα έχουν τη δύναμη να τις ξεπεράσουν. Απλώς πρέπει να το λέει η καρδιά τους» (σελ. 247). Δυνατό, ανατρεπτικό και πρωτότυπο μυθιστόρημα που με κράτησε ως το τέλος.

Βιβλίο Ουδέν κρυπτόν
Συγγραφέας Σόνια Σαουλίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Σόνιας Σαουλίδου ξεκινάει με ευχάριστο τρόπο (δυο ζευγάρια γνωρίζονται στις διακοπές τους, τι γλυκό), σύντομα όμως αρχίζουν μια σειρά από γεγονότα που αυξάνουν την ένταση και γεμίζουν τον αναγνώστη ερωτήματα. Ο Τόμας και η Κλόι λοιπόν ταξιδεύουν στην Οσάκα για δουλειές του Τόμας κι εκεί γνωρίζουν τη Σιένα και τον Γκρέισον, ένα ζευγάρι που ζει στην Ιαπωνία με το ενδεχόμενο να εγκατασταθούν στη χώρα για περισσότερο καιρό. Η ατμόσφαιρα ποικίλλει σε συναισθήματα, γνωρίζονται και τελικά ο Τόμας τους καλεί να μείνουν σπίτι τους όταν γυρίσουν στο Τόκιο. Η Κλόι χαμογελά: «Ο καημένος. Έχει την εντύπωση ότι την απόφαση την πήρε μόνος του…». Ένα αναπάντεχο γεγονός όμως αλλάζει τη διάθεση του Τόμας που αποφασίζει να γυρίσουν στην Αμερική. Η Κλόι πριν φύγουν ταξιδεύει με τη Σιένα στο όρος Φούτζι, που είναι «ένας τόπος δοκιμής, ένα όριο, ένα κατώφλι, εκεί όπου δοκιμάζεται η καθαρότητα της ψυχής». Η Κλόι «δεν επιστρέφει απλώς σ’ έναν τόπο, μα πλησιάζει σε μια απόφαση».

Η Κλόι αισθάνεται ικανοποίηση και αηδία μαζί όταν μαθαίνει πώς γνωρίστηκε το ζευγάρι που συνάντησαν. Πιστεύει στο κάρμα, «ένας καθρέφτης των πράξεων των ανθρώπων…λειτουργεί γιατί το βάρος της κάθε πράξης κάποια στιγμή επιστρέφει στον αποστολέα της…οι άνθρωποι τελικά πληρώνουν επειδή δεν μπορεί να γίνει αλλιώς… δεν είναι άμεσο γιατί δε χρειάζεται να είναι. Κινείται με τη βεβαιότητα όλα βρίσκουν τη θέση τους» (σε. 23). Στην πρώτη τους κουβέντα κάνει αστοχίες και επιφέρει αμηχανία στην παρέα. Θεωρεί τον Γκρέισον ψεύτη, απατεώνα και ζωντανό εφιάλτη. Τι συνέβη λοιπόν στο παρελθόν; Γνωρίζονταν; «Αυτή η συνάντηση δεν ήταν βέβαια μια απλή σύμπτωση. Αυτή η συνάντηση ξέρω πολύ καλά ότι θα έχει συνέχεια» (σελ. 27-28). Και αργότερα: «…όλα δείχνουν κάπως υπερβολικά, κάπως περίεργα κι αυτό ακριβώς θέλω» (σελ. 53). Τελικά: «Αυτό το ταξίδι, έτσι όπως εξελίσσεται, θέλει γερό στομάχι» (σελ. 57).

Το ίδιο περίεργα συμπεριφέρεται και η Σιένα όμως. Θυμώνει όταν ο Γκρέισον δέχεται την πρόταση του ζευγαριού να μείνουν σπίτι τους όταν γυρίσουν στο Τόκιο. «Ο Γκρέισον βέβαια δεν ξέρει, φυσικά και δεν ξέρει, όμως και πάλι δεν έχει δικαίωμα να κάνει του κεφαλιού του. Μια δική του αυθόρμητη απόφαση μπορεί να τα καταστρέψει όλα» (σελ. 32). Να τους φιλοξενήσει ένα ζευγάρι που ξέρουν για μόλις πέντε ώρες; Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν διαπιστώνουν πως οι ιδιοκτήτες δεν έχουν φτάσει ακόμη στο σπίτι. Ο Γκρέισον ξέρει τον κωδικό και μπαίνουν αλλά η Σιένα δε νιώθει καθόλου άνετα με αυτό: «Ο τρόπος με τον οποίο εκτυλίσσονται τα πράγματα είναι εντελώς εκτός σχεδίου». Ο Γκρέισον θεωρεί τους εαυτούς τους τυχερούς που γνώρισαν το ζευγάρι, που τους άνοιξαν το σπίτι τους και που μαθαίνουν πολλά από τη δική τους εμπειρία στη χώρα. Γιατί όμως η Σιένα χαμογελάει κρυφά; Τι σχέδιο εφήρμοσε, εκμεταλλευόμενη τη μυστηριώδη διαμονή τους στο ξένο σπίτι; Γιατί δέχεται να νοικιάσουν το σπίτι πάνω από τους Τόμας και Κλόι;

Φυσικά τα πάντα ανατρέπονται όσο προχωράει η ιστορία και κατέστη σχεδόν απαγορευτικό να γράψω κάτι για τη συνέχεια, μιας και τίποτα δεν είναι αυτό που δείχνει, κανείς δεν είναι αυτός που μας κάνει η συγγραφέας να πιστεύουμε και η χιονοστιβάδα των αποκαλύψεων μετατρέπει το διάβασμα σε φρενήρη ανάγνωση. Εκεί βρίσκονται και οι μικρές μου ενστάσεις, μιας και αποκόμισα την εντύπωση ότι όλα αυτά ανατρέπονται προς χάρη του εντυπωσιασμού, χωρίς σταθερή βάση κι έναν κεντρικό άξονα αναφοράς. Η ανατροπή της ανατροπής που ανατρέπει τις ως τότε ανατροπές πιο πολύ με κούρασε και με αποθάρρυνε παρά με εντυπωσίασε. Ο χειρισμός όμως της πλοκής, ο σχεδιασμός των εξελίξεων, η σταδιακή απογύμνωση των χαρακτήρων είναι μια αξιοζήλευτη δουλειά που δύσκολα θα μπορούσε να ολοκληρωθεί με επιτυχία αν ήταν κάποιος άλλος συγγραφέας από τη δοκιμασμένη στο είδος του ψυχολογικού θρίλερ Σόνια Σαουλίδου. Μπορεί η ουσία του βιβλίου να μη μου άρεσε, απόλαυσα όμως την άρτια δουλειά με την οποία αυτή παρουσιάστηκε, αν και οι εναλλακτικές πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις χωρίς ξεκάθαρη ένδειξη του προσώπου που αφηγείται με μπέρδεψαν.

Η συγγραφέας έστησε ένα άκρως ρεαλιστικό περιβάλλον για τους χαρακτήρες της, με τη Νέα Υόρκη και το Τόκιο (και γενικά την Ιαπωνία) να ζωντανεύουν με ενάργεια και παραστατικότητα. Το Τόκιο είναι: «Ένα μείγμα μοντερνιστικών σχεδίων με λιτές γραμμές και ιαπωνικής παράδοσης. Άνθρωποι, πληθώρα ανθρώπων από διαφορετικές κουλτούρες του κόσμου, κουβαλάνε τους πολιτισμούς τους κάτω από την ομπρέλα αυτής της χαρακτηριστικής ιαπωνικής ηρεμίας. Όλα είναι ήρεμα εδώ, ακόμη κι η τρέλα. Θαρρείς και τα πάντα είναι εναρμονισμένα μεταξύ τους, συντονισμένα με κάτι αόρατο και σοφό» (σελ. 54). Από την άλλη, η Νέα Υόρκη παρουσιάζει μια διαφορετική εικόνα, ειδικά όταν βρέχει: «Η βροχή μού ταιριάζει με την τζαζ. Τη νεοϋορκέζικη τζαζ. Είναι κάτι παραπάνω από μουσική, είναι ένα αστικό φαινόμενο, μια ζωντανή εμπειρία που κουβαλά το πνεύμα της ίδιας της πόλης: πολυσχιδές, απρόβλεπτο, γεμάτο ενέργεια και αντιθέσεις» (σελ. 149). Η γαλήνη και η ιδιαίτερη κουλτούρα της Ασίας αντιδιαστέλλονται με την τυπική, θορυβώδη και αγχωτική ρουτίνα της Αμερικής.

Πέραν αυτών, υπάρχουν και σημαντικές παρατηρήσεις πάνω στην ανθρώπινη φύση, ειδικά στο δεύτερο μέρος, όπου παρακολουθούμε τη ζωή της θείας Κόρα με την ανιψιά της, Μπέσι, όταν αφήνουν το παιδί οι γονείς του για να επιστρέψουν στην Ιαπωνία και να κλείσουν τις εκκρεμότητες πριν την οριστική επιστροφή στη Νέα Υόρκη. Η προσωρινή κηδεμονία της Μπέσι γεμίζει φόβο την Κόρα που επιπλέον ανησυχεί για τον αδελφό της και τη γυναίκα του που εξαφανίστηκαν. Αφορμής δοθείσης λοιπόν διαβάζουμε διαχρονικές τρυφερές σκέψεις και απόψεις γύρω από την αγάπη, τη μητρότητα και την ανατροφή: «Στην αγάπη δεν υπάρχουν μίλια, χρονικοί περιορισμοί και δεύτερες σκέψεις. Σε καθοδηγεί η καρδιά, αυτή που πάντα δίνει και τη μεγαλύτερη ώθηση στα τολμήματά σου… ό,τι κάνεις στη ζωή με την καρδιά σου πάντα το κάνεις με ένταση, γιατί η καρδιά είναι μια αντλία δύναμης» (σελ. 180). Και: «Σε ποια άραγε ηλικία μπορείς να μιλάς στα παιδιά για το κακό χωρίς να τα τραυματίζεις; Με ποιο τρόπο; Είναι το ίδιο να μιλάς για το κακό σ’ ένα παιδί που έχει πληγωθεί βαθιά και σ’ ένα άλλο που δεν έχει βιώσει τον πόνο;» (σελ. 181). Πώς θα χειριστεί λοιπόν την εξαφάνιση των γονιών του κοριτσιού, πώς θα της το πει, τι θα κάνει μαζί της από κει και πέρα αν τα πράγματα έχουν άσχημες εξελίξεις;

«Ουδέν κρυπτόν» υπό την πένα της Σόνιας Σαουλίδου και οι χαρακτήρες του μυθιστορήματός της απεκδύονται σταδιακά από την αρχική τους εικόνα. Τίποτα δεν είναι αυτό που δείχνει, τα πάντα ανατρέπονται και αλλάζουν και η μία έκπληξη διαδέχεται την άλλη. Ταυτόχρονα, παρατίθενται διαχρονικές απόψεις που βάζουν σε σκέψεις: «Τα χρήματα… Αυτά ήταν ο πραγματικός θεός….αγοράζουν όπλα, ανοίγουν πόρτες, κλείνουν στόματα, μεγαλώνουν κράτη, ενώ εξαφανίζουν άλλα, εμπορευματοποιούν τη θρησκεία και γεννούν οργανώσεις. Δύναμη, μεγάλη δύναμη. Αν έχεις χρήμα, οι νόμοι κάνουν πίσω…Αγοράζεις την πολυτέλεια, την ατιμωρησία, τη φιλία, τον έρωτα, την καλοπέραση» (σελ. 251). Ιαπωνία και Αμερική, γαλήνη και στρες είναι τα δύο άκρα όπου οι ήρωες του μυθιστορήματος θα έρθουν αντιμέτωποι με εκπλήξεις, μυστικά, δολοπλοκίες, σχέδια εκδίκησης, τιμωρία και, γιατί όχι, λύτρωση.

Βιβλίο Η βιβλιοθήκη των κρυφών ονείρων 
Τίτλος πρωτοτύπου Osagashimono wa toshoshitsu made (お探し物は図書室まで)
Συγγραφέας Michiko Aoyama
Μεταφραστής Αγγελική Τσέλιου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Michiko Aoyama έγραψε ένα τρυφερό και συναρπαστικό μυθιστόρημα με επίκεντρο μια βιβλιοθηκονόμο, τη Σαγιούρι Κοματσί, που δημιουργεί όμορφα αντικείμενα από μαλλί με τη μέθοδο φελτ και που καταφέρνει μέσα σε λίγα λεπτά να νιώσει τι πραγματικά χρειάζεται ο συνομιλητής της. Αγάπησα πολύ το μυθιστόρημα γιατί δείχνει πόσο σημαντική είναι η δουλειά ενός βιβλιοθηκονόμου, πόσο απαραίτητα είναι τα βιβλία στη ζωή μας αλλά κι επειδή κατάφερε μέσα σε λίγες σχετικά σελίδες να μου δείξει όχι μόνο την ιαπωνική κουλτούρα και ταυτότητα αλλά και διαχρονικές πανανθρώπινες παρατηρήσεις μέσα από ιστορίες πυκνογραμμένες και γεμάτες επιμέρους δράση, παράλληλη με την κύρια πλοκή. Η συγγραφέας καταγράφει σκληρές συνθήκες εργασίας σε διάφορους τομείς, την κοινωνική απομόνωση που νιώθουν λόγω ευθιξίας όσοι μένουν άνεργοι ή βγαίνουν στη σύνταξη ή γίνονται μητέρες και ποικίλες ανθρώπινες σχέσεις. Βρήκα πολύ ενδιαφέροντα τα υποδόρια μηνύματα που περνάνε οι βιβλιοπροτάσεις της Σαγιούρι, τα οποία αποκωδικοποιούνται σταδιακά για να ανακαλύψουμε το πραγματικό τους νόημα και τη θέση τους στη ζωή των ηρώων του μυθιστορήματος, καθώς και τον τρόπο που εξηγήθηκε ο συμβολισμός των δώρων που κάνει στους συνομιλητές της μαζί με τις προτάσεις της.

Η βιβλιοθηκονόμος βρίσκεται πάντα στην ίδια θέση, στη βιβλιοθήκη του Κέντρου Κοινότητας, κατασκευάζει μετά μανίας διάφορα πράγματα με τη μέθοδο φελτ, αφήνει τις βελόνες της στο κουτί από αγαπημένα μπισκότα πολλών Ιαπώνων, είναι ευμεγέθης και διορατική: «Είχα την αίσθηση ότι κάποιος σφιχταγκάλιαζε όλο μου το κορμί. Ήταν μια φωνή αλλόκοτη, χωρίς διακυμάνσεις, ούτε γλυκιά ούτε χαρούμενη. Ωστόσο, τα λόγια της απέπνεαν τόση γενναιοδωρία που σου ερχόταν να της εμπιστευτείς όλο σου το είναι» (σελ. 122). Μου άρεσε πολύ που την περιέγραφαν και οι πέντε ήρωες του βιβλίου με εντελώς διαφορετικό τρόπο, όσο εκείνη έβγαζε τα ανείπωτα λόγια, τα σχέδια και τις προσδοκίες τους χωρίς κόπο κι έτσι τους γνωρίζουμε καλύτερα και καταλαβαίνουμε περισσότερο σε τι θα χρησίμευε η εκάστοτε αναγνωστική πρόταση. Αγαπημένη φράση που έχει ακόμη πιο βαρύνουσα σημασία στη βιβλιοθηκονομική κατάσταση της χώρας μας: «Αφού υπήρχε βιβλιοθηκάριος, ήταν μια πραγματική βιβλιοθήκη, παρά το μικρό της μέγεθος» (σελ. 69)! Η προσωπική της ιστορία ξεδιπλώνεται κι αυτή από κεφάλαιο σε κεφάλαιο ενώ σταδιακά η βιβλιοθήκη και το κέντρο που τη στεγάζει αποκτά όλο και πιο οργανικό ρόλο στις ζωές των χαρακτήρων! Η κάθε ιστορία είναι αρκετά πυκνογραμμένη και καθόλου γραμμική, μιας και ο κάθε πρωταγωνιστής έχει έναν κύκλο συγγενών, συναδέλφων, φίλων, μέσω των οποίων γνωρίζομε διάφορες και διαφορετικές νοοτροπίες και αντιλήψεις όχι αποκλειστικά της ιαπωνικής κοινωνίας αλλά ευρύτερα ενώ οι σχέσεις επίσης ποικίλουν. Πόσο όμορφο είναι να βρίσκεις φράσεις όπως αυτή: «Η αξία ενός βιβλίου βρίσκεται περισσότερο στη δική σου ερμηνεία παρά στη δύναμη των λέξεών του» (σελ. 147). Ή και: «Ένα βιβλίο ανήκει σε αυτούς που το φτιάχνουν, σε αυτούς που το πουλούν και σε αυτούς που το διαβάζουν. Αυτό πάει να πει κοινωνία» (σελ. 252).

Η Τομόκα Φουτζίκι εργάζεται σε εμπορικό κέντρο στο Τόκιο, πραγματοποιώντας το όνειρό της να ξεφύγει από την επαρχία πάση θυσία. Δεν έχει ούτε όνειρα ούτε φιλοδοξίες, αφήνεται στη ρουτίνα της κάθε μέρας, έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση αλλά τελικά, με την προτροπή του Κιριγιάμα, υπαλλήλου σε κατάστημα οπτικών, με τον οποίο συζητούν συχνά και αρκετά, αρχίζει μαθήματα υπολογιστών. Αναζητώντας ένα βιβλίο για το μάθημά της πηγαίνει στην τοπική βιβλιοθήκη, όπου συναντά τη βιβλιοθηκονόμο Σαγιούρι Κοματσί και μέσα από τις προτάσεις της διαπιστώνει πόσο έχει παραμελήσει τον εαυτό της, δε σέβεται την τροφή που καταναλώνει και το περιβάλλον της κι έτσι αλλάζει άρδην στάση, συνήθειες και συμπεριφορά. Παράλληλα, ο Ριό Ουράζε, που στην εφηβεία του κρυβόταν από τις υποχρεώσεις του σχολείου και από τους διαπληκτισμούς με τη μητέρα του στα ράφια ενός παλαιοπωλείου όπου έβρισκε πανέμορφα κομμάτια, έχει ως όνειρο να ανοίξει κι αυτός ένα τέτοιο μαγαζί, να παραιτηθεί από λογιστής σε μια εταιρεία επίπλων όπου δουλεύει και να το πραγματοποιήσει. Τι σχέση έχει λοιπόν το όνειρο ενός παλαιοπωλείου με το βιβλίο ανθοκομικής που του προτείνεται και με ένα άρθρο για ένα διάσημο γατο-βιβλιοπωλείο; Πώς μπορούμε να κάνουμε το «κάποια μέρα» «αύριο κιόλας»;

Με τον ίδιο τρόπο γνωρίζουμε τη Νατσουμί Σακιτάνι, η οποία εργάζεται στο τμήμα αρχείων μιας εκδοτικής εταιρείας, σε υποβαθμισμένη θέση μετά το παιδί που απέκτησε («Γιατί το βάρος να πέφτει πάντα στις γυναίκες;» σελ. 135). Η καθημερινότητά της λυγίζει κάτω από το βάρος διαφόρων υποχρεώσεων, ο άντρας της, Σούτζι, λείπει συχνά σε υπερωρίες και επαγγελματικά ταξίδια, δεν έχει ελεύθερο χρόνο για τον εαυτό της, επομένως πώς θα τη βοηθήσει ένα βιβλίο για τη Σελήνη και τον ρόλο της στην αστρολογία και στο διάστημα; Εξίσου κουρασμένος ψυχολογικά είναι ο άνεργος Χιρόγια Σουντά, που μεγάλωσε διαβάζοντας πολλά μάνγκα κι αυτό τον βοήθησε να εξασκηθεί στο σχέδιο και στη ζωγραφική αλλά δεν μπόρεσε να το κάνει επάγγελμα. Πώς θα τον βοηθήσει λοιπόν ένα διαφορετικά γραμμένο βιβλίο για την εξέλιξη της ζωής; Τι μας κινητοποιεί για να πραγματοποιήσουμε τα όνειρά μας; Πώς αποφεύγουμε την εργαλειοποίηση της απογοήτευσής μας; «Ο καθένας έχει τη δική του σωστή στιγμή» (σελ. 183) και, γιατί όχι, ίσως δεν είμαστε αποτυχημένοι αλλά διαλέγουμε τα λάθος επαγγέλματα! Τέλος, ο συνταξιούχος Μασάο Γκοννό δεν έχει χόμπι. Αν και μόλις έξι μήνες στη σύνταξη, ήδη νιώθει αποκλεισμένος από το κοινωνικό σύνολο, οπότε η γυναίκα του, Γιορίκο, τον στέλνει στο Κέντρο Κοινότητας να μάθει να παίζει γκο. Επομένως, σε τι θα τον βοηθήσει ένα βιβλίο ποίησης που του προτείνει η βιβλιοθηκονόμος;

Οι ήρωες του βιβλίου συναντιούνται με απρόσμενο τρόπο μεταξύ τους σε αναπάντεχους ρόλους μες στην ιστορία, δημιουργώντας ένα μυθιστόρημα-αλυσίδα, όπου ο κάθε κρίκος δένεται απρόσμενα και άκρως ρεαλιστικά με έναν άλλον κι όλο αυτό συμβάλλει στην εξέλιξή τους, στην ψυχική και επαγγελματική τους πρόοδο! Αλλάζουν οι χαρακτήρες και μαζί τους αλλάζει και ο αναγνώστης, όταν διαπιστώνει τα βήματα που χρειάζονται για βελτίωση και προσωπική ή επαγγελματική ανέλιξη. «Σε αυτόν τον κόσμο όπου δε γνωρίζουμε τι μας ξημερώνει, εγώ, τη δεδομένη στιγμή, κάνω αυτό που μπορώ» (σελ. 41), τονίζει ένας από τους ήρωες του βιβλίου. «Αγνοούσα ακόμη ποια ήταν τα δυνατά μου σημεία και ποιες οι επιθυμίες μου. Δε χρειαζόταν όμως να βιαστώ ούτε να ξεπεράσω τα όριά μου με κάθε τίμημα…θα ξεκινούσα να χτίζω την εμπειρία μου με αυτά που μπορούσα να καταφέρω» (σελ. 53), υποστηρίζει ένας άλλος. Με αυτόν τον τρόπο και μέσα από ενδιαφέρουσες ιστορίες, διεισδυτικά ψυχογραφήματα και με τη βοήθεια μιας βιβλιοθηκονόμου-σύμβολο ξεδιπλώνεται ένα feel-good μυθιστόρημα που με διασκέδασε, με προβλημάτισε και με συγκίνησε, βοηθώντας με να ξεδιπλώσω και τα δικά μου κρυφά όνειρα και να σχεδιάσω τον καλύτερο δυνατό τρόπο πραγματοποίησής τους.

Βιβλίο Το αίνιγμα του Βαν Γκογκ
Τίτλος πρωτοτύπου False impression
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Στέλλα Μίμη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Καταιγιστική δράση, αγωνία, τρισδιάστατη αφήγηση. Από τη Νέα Υόρκη και την καταπληκτική απεικόνιση της κατάρρευσης των Δίδυμων Πύργων στο Λονδίνο, το Βουκουρέστι, το Χονγκ-Κονγκ, το Τόκιο. Βαρέθηκα να διαβάζω για αεροδρόμια. Περιπέτεια, αποκαλύψεις, γνώση της Τέχνης κι ένα παζλ αριστοτεχνικά δομημένο. Άραγε ως πού μπορεί να φτάσει κάποιος για να αποκτήσει ένα πολύτιμο έργο τέχνης; Τι ρόλο παίζει στην ιστορία μας η δικτατορία του Τσαουσέσκου; Από τις πολύ καλές περιπέτειες.

Βιβλίο Γράμμα από το Τόκιο
Τίτλος πρωτοτύπου Land of dreams
Συγγραφέας Peter Yeldham
Μεταφραστής Αναστασία Καλλιοντζή
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σαμ Ντελόν γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ιαπωνία. Η μητέρα του, η Ταμάρα, είναι Λευκορωσίδα που το έσκασε από τις σφαγές της Οκτωβριανής Επανάστασης ενώ ο πατέρας του, Ανρί Ντελόν, είναι Γάλλος επιχειρηματίας που γνώρισε στην Ιαπωνία την Ταμάρα και την παντρεύτηκε. Ο Ανρί Ντελόν καταφέρνει να δημιουργήσει μια μικρή περιουσία και μια μικρή αυλή από θαυμάστριες! Έτσι, σ’ ένα ταξίδι του στην Αυστραλία, γίνεται πατέρας ενός παιδιού, του Σαμ, τον οποίο η Ταμάρα δέχεται για δικό της όταν η μητέρα του πεθαίνει. Η θεία του Σαμ, Φλόρενς Κάρτερ, που ζει στην Αυστραλία, λατρεύει το παιδί και καταφέρνει να τον συναντήσει μόνο αρκετά χρόνια αργότερα σε μια ξαφνική επίσκεψη. Το δέσιμο του Σαμ με τη θεία του είναι σφιχτό, αν και δε γνωρίζει την αλήθεια για τη μητέρα του. Κάνουν σχέδια για τις σπουδές του αλλά ο πόλεμος τους προλαβαίνει. Όλα αυτά γίνονται γνωστά ήδη από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου, οπότε δε σας χαλάω καμία έκπληξη. Η ιστορία επικεντρώνεται σε δύο παράλληλους κόσμους: στην Ιαπωνία και τον Σαμ και στην Αυστραλία και τη Φλόρι. Θεία και ανιψιός ζουν πολλές περιπέτειες, μεγάλες αλλαγές στη ζωή τους και όλα αυτά δεν μπορούν να τα μοιραστούν με ένα απλό γράμμα λόγω της παγκόσμιας σύρραξης.

Ο Σαμ πιάνει δουλειά σε μια τράπεζα, ο διευθυντής της οποίας έχει τον τρόπο να στέλνει κρυφά χρήματα σε τράπεζες της Ελβετίας για σημαντικούς και ισχυρούς ανθρώπους της χώρας. Η Φλόρενς γνωρίζει και παντρεύεται τον Καρλ, έναν Γερμανό Εβραίο που κατάλαβε έγκαιρα τις άρρωστες φιλοδοξίες του Χίτλερ και κατέφυγε στην Αυστραλία, έναν άντρα που της κλέβει και την καρδιά και τον νου. Θέλοντας να κάνει κάτι για την Αυστραλία, τη χώρα στην οποία ξαναστάθηκε στα πόδια του, μπλέκεται με την κατασκοπεία. Ο Ίτο, επικεφαλής της στρατιωτικής αστυνομίας Κεμπετάι, παρακολουθεί στενά τον Σαμ και τις παράξενες επαφές του με τη διπλωματική αλληλογραφία με την Ελβετία. Γίνονται εχθροί και δε διστάζει να τον συλλαμβάνει και να τον βασανίζει. Και οι δύο χαρακτήρες ζουν πολλά περιστατικά, βλέπουν να ανατρέπονται πολλά σχέδια και να ξεθεμελιώνονται διάφορες νοοτροπίες τους. Ο συγγραφέας περιγράφει με όμορφο, λιτό τρόπο τις ζωές τους σε δυο χώρες που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση και την αγωνία τους, μεταξύ άλλων, να καταφέρουν να επικοινωνήσουν. Ανατροπές, εκπλήξεις, απρόοπτα και η ιστορία της Αυστραλίας και της Ιαπωνίας εκείνη την περίοδο.

Γενικά το βιβλίο είναι γεμάτο περιστατικά, σκηνές και περιγραφές που δεν κουράζουν τον αναγνώστη. Κι ενώ στην αρχή ξεκινάει ως ένα χαλαρό σχετικά βιβλίο για μια οικογενειακή ιστορία, με το ξέσπασμα του πολέμου ο συγγραφέας τέμνει βαθιά τη νοοτροπία και την ψυχολογία των Ιαπώνων και βλέπουμε τον πόλεμο με τα δικά τους μάτια: πώς αντιμετωπίζουν τους ντόπιους ξένους, πώς αρνούνται να πιστέψουν οτιδήποτε δεν έχει την υπογραφή και την έγκριση του ανώτατου άρχοντα και βασιλιά τους, Χιροχίτο, πώς επιμένουν στο γεγονός ότι οι Γιαπωνέζοι νικούν στον πόλεμο κι ας δέχονται καθημερινά χιλιάδες βομβαρδισμούς στα λιμάνια. Οι σελίδες που περιγράφεται ο πλήρης αφανισμός του Τόκιο από εμπρηστικές βόμβες τον Μάη του 1945 είναι ανατριχιαστικές. Ο συγγραφέας διαλέγει απλές, καθημερινές σκηνές να περιγράψει μόνο και μόνο για να μεγαλώσει η φρίκη μας όταν αυτή η πόλη ισοπεδωθεί.

Κι ενώ οι ιστορίες κορυφώνονται, ενώ οι Ιάπωνες αρνούνται να συνθηκολογήσουν ακόμη και μετά την αυτοκτονία του Χίτλερ, περίμενα με αγωνία να δω πόσο καταλυτικός θα είναι ο ρόλος του βομβαρδισμού της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι σε αυτήν την ιστορία. Κι όμως ο συγγραφέας δεν το φώτισε άπλετα, έχοντας ήδη δώσει έμφαση στον βομβαρδισμό του Τόκιο, οπότε έτσι καταλαβαίνει ο αναγνώστης πως δεν έχει λόγο και νόημα να περιγράφουμε σωρηδόν φρικιαστικές σκηνές. Ακόμη και ο απόηχος των βομβών, οι συνέπειες από την ατομική βόμβα, όλα αυτά μπορούν να καταγραφούν έμμεσα και χωρίς ωμότητες. Πάνω απ’ όλα σημασία έχει να καταλάβουμε πόσο αδυσώπητος και ανελέητος μπορεί να γίνει ο άνθρωπος, ο ίδιος άνθρωπος που πριν ρίξει τις βόμβες του πάνω σε αμάχους σκέπασε και καληνύχτισε τα δικά του παιδιά!

Συγκλονιστικά αισθήματα, εξέλιξη χαρακτήρων, αγάπη και πάνω απ’ όλα αισιοδοξία, ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο που είναι στα χέρια όλων μας να το προετοιμάσουμε. Από τα καλύτερα αντιπολεμικά μυθιστορήματα!