Βιβλίο Όλα τα μάτια πάνω μου
Συγγραφέας Χρήστος Μαρκογιαννάκης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χρήστος Μαρκογιαννάκης έγραψε άλλο ένα δυνατό whodunit με υπόπτους, ανακρίσεις, ανατροπές και ενδιαφέροντες χαρακτήρες. Με το γνωστό και αγαπημένο ύφος ξεδιπλώνει μια υπόθεση γεμάτη οργή, μίσος και σκληρές εικόνες. Αυτήν τη φορά το κείμενο γίνεται πιο σκοτεινό, ο ένοχος είναι μια ενδιαφέρουσα από επιστημονικής άποψης προσωπικότητα και η αγωνία κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα μέχρι να εντοπίσουμε την ταυτότητά του. Ο συγγραφέας τονίζει πως ο δολοφόνος αποκαλύπτεται από την αρχή και πολύ σύντομα μαθαίνουμε και το γιατί, δεν αποκαλύπτεται όμως η ταυτότητά του, το ονοματεπώνυμό του, απλώς αρχίζει να τοποθετείται σε συγκεκριμένο πλαίσιο δράσης, να καταγράφει την αιτία που ξεκίνησε το κακό, τον τρόπο σκέψης του, πώς σκοτώνει κλπ. Αυτή η συναρπαστική καταβύθιση στον ψυχισμό του, το παιχνίδι που παίζει με τους αστυνομικούς, η ψυχολογία του εγκλήματος και τα αίτια της εγκληματογένεσης δημιουργούν ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα και ο αναγνώστης έχει πολλά να ανακαλύψει.

Ο Οφθαλμοβγάλτης, όπως τον ονόμασαν τα κανάλια, όταν σκοτώσει αφαιρεί τα μάτια πρόχειρα, βιαστικά (στην αρχή τουλάχιστον) και τα κρεμάει στον λαιμό του. Πώς όμως επιλέγει τους ανθρώπους που θέλει να δολοφονήσει; Τι τους συνδέει; Ποιον ψάχνει; «Όλα αυτά για τα οποία δούλεψα, όλα όσα θέριζα για χρόνια, τα γκρέμισε κάποιος που δεν μπορούσε να διαχειριστεί την απόρριψη». Ποιος του επιτέθηκε και γιατί, τι αποζητούσε; Προπέτης, αλαζόνας, ιταμός πριν την αρχή του τέλους του και τώρα σαν άλλος φοίνικας που αναγεννήθηκε από τις στάχτες του τελεί τα εγκλήματά του χωρίς να μετανιώνει για όσα τον οδήγησαν ως το σημείο μηδέν και φυσικά ούτε για έναν από τους φόνους που διέπραξε. Παράλληλα, ένας άντρας που αποφεύγει να κοιτάζει τους άλλους στα μάτια γιατί διαβάζει τον θάνατο στο βλέμμα τους, παύει να κοινωνικοποιείται, κλείνεται στο σπίτι, παραγγέλνει μέσω ίντερνετ ό,τι χρειάζεται. Κάποτε μιλούσε γι’ αυτή του την ιδιαιτερότητα αλλά τον θεώρησαν τρελό και σταμάτησε, άλλωστε θα άλλαζαν τα μελλούμενα αν ενημέρωνε όσους έβλεπε στα μάτια τους τι θα συμβεί; Το χάρισμά του όμως τον βάζει τελικά σε θανάσιμο κίνδυνο. Ανατριχιαστικές και σκληρές οι εικόνες από τα παιδικά του χρόνια με την κακοποιημένη του μητέρα και τον εγκλεισμό σε παιδοψυχιατρική κλινική. Μόνο του στήριγμα υπήρξε η γιαγιά του, θα καταφέρει όμως να σταθεί στα δικά του πόδια ή η ευαίσθητη ψυχική του ισορροπία θα δυσκολέψει τη ζωή του;

Πρωταγωνιστής στο μυθιστόρημα είναι ο αστυνόμος Χριστόφορος Μάρκου που θεωρεί σπίτι του τη ΓΑΔΑ παρά το διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό, όπου φυσικά δεν προσκαλεί κανέναν εκεί. Η περιπέτεια που έζησε στο προηγούμενο βιβλίο «Ο δολοφόνος στις σελίδες» τον ανάγκασε να μετακομίσει ενώ πλέον η φίλη του, η Βέρα, έχει εξαφανιστεί από προσώπου γης, κάνοντάς τον να ανησυχεί. Στο πλάι του, βρίσκουμε την profiler Ρουμπίνη Γαετάνου, με την οποία είχε μια σύντομη σχέση αλλά τη σταμάτησε με τετριμμένες δικαιολογίες, κάτι σαν «είναι αφοσιωμένος στη δουλειά του και είναι αντιδεοντολογικό αυτό που κάνουν». Εκείνη δείχνει επαγγελματίας, μέσα της όμως έχει θυμό για τον εαυτό της που αφέθηκε να παρασυρθεί και δεν είδε τα σημάδια από την αρχή. Τα πράγματα δείχνουν να ηρεμούν μέσα της και στη σχέση της με τον Μάρκου ενώ κάποια άσχημα προσωπικά νέα τη βυθίζουν σε απελπισία. Ως αποτέλεσμα αρχίζει να ψάχνει για τους βιολογικούς της γονείς και σύντομα θα βρεθεί προ τεράστιας εκπλήξεως. Με αφορμή την περιπέτειά της, ο συγγραφέας καταθέτει κάποιες σκέψεις και προβληματισμούς πάνω στην κληρονομικότητα, τα γονίδια κλπ. Σημειώνει μάλιστα πως ο γενετικός κώδικας παίζει ρόλο στη σωματική και ψυχική υγεία, κοντράρεται όμως με την ανατροφή: «Αν το DNA μας είναι το δάχτυλο στη σκανδάλη, οι εμπειρίες του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος καθώς και οι περιστάσεις κρίνουν αν το δάχτυλο θα την πιέσει τελικά ή όχι» (σελ. 119).

Την τριάδα συμπληρώνει ο αστυνόμος Κωνσταντίνος Μανιάς, του οποίου η σχέση με τον Μάρκου έχει βελτιωθεί. Ξεκίνησαν τη συνεργασία τους με υποψίες και παρεξηγήσεις αλλά πλέον τα πάνε καλά. Δεν τον θεωρεί μισάνθρωπο, κρύο και ακοινώνητο, όπως έλεγαν οι συνάδελφοί του ενώ ταυτόχρονα τον έχει απομυθοποιήσει και από είδωλο και πρότυπο που τον είχε, τον βλέπει πλέον ως άνθρωπο και ως προσωπικότητα, με τα καλά και τα στραβά του, «το είδωλο μετατρεπόταν σε κάτι πιο πολύπλοκο αλλά πιο ανθρώπινο: σε πρότυπο» (σελ. 58). Διαισθάνεται την αμηχανία μεταξύ Μάρκου και Γαετάνου και προσπαθεί να καταλάβει διακριτικά τι συνέβη μεταξύ τους και πώς προχωράνε από δω και πέρα. Οι τρεις τους δημιουργούν ένα ιδιαίτερο συμπαθητικό τρίγωνο, με συνευρέσεις άβολες στην αρχή, ευαίσθητες ισορροπίες αλλά όσο μοιράζονται καλλιεργούν την εμπιστοσύνη ανάμεσά τους. Παρών και ο διευθυντής του Τμήματος Εγκλημάτων Κατά Ζωής, αστυνόμος Μιχάλης Ρώβης, ο οποίος και πάλι βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα λόγω της δυσεπίλυτης υπόθεσης

Η νέα περιπέτεια του αστυνόμου Μάρκου είναι συναρπαστική, ανατρεπτική και γεμάτη αγωνία, με ενδιαφέροντα ψυχογραφήματα και με σωστό χειρισμό της υπόθεσης αλλά και των προσωπικών ιστοριών των αστυνομικών που την επιλύουν. Τα πρωθύστερα που καταγράφουν τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του άντρα που διαβάζει το βλέμμα και τη λαμπρή, υπερφίαλη ζωή του δολοφόνου, η καλλιέργεια των σχέσεων μεταξύ του Μάρκου και των συναδέλφων του και η μεγάλη ανατροπή που τινάζει τα πάντα στον αέρα είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε. Υπάρχουν αναφορές στη σκανδιναβική λογοτεχνία που εξακολουθεί ν’ αρέσει στον Μάρκου παρά τα όσα έγιναν στο προηγούμενο μυθιστόρημα («ικανότητα των συγγραφέων τους να παρουσιάζουν ακόμη και τα πιο βίαια γεγονότα με κομψότητα και χωρίς λίτρα αιμοσφαιρίνης») καθώς και στη διλογία «Μάτια» του Sebastian Fitzek αλλά και σε άλλα παραδείγματα όπως στο «Βλέπω τον θάνατό σου», στα «Φιλαράκια», ακόμη και στον Λευτέρη Πανταζή («Θα στα βγάλω τα ματάκια»!). Βρήκα ενδιαφέρουσες τις σκέψεις πάνω στα μάτια και στην όραση, κατάλαβα πόσο πολύτιμη αίσθηση είναι, πόσες ασθένειες ματιών υπάρχουν, πώς μπορεί να βελτιωθεί η όραση ή, από την άλλη, πώς μπορεί να εκφυλιστεί αργά και σταθερά ή να χαθεί ξαφνικά, έμαθα για την οφθαλμοφοβία κ. π. ά. Ανατρίχιασα μάλιστα με τη θεωρία πως τα μάτια λειτουργούν σα φακοί και παγιδεύουν την τελευταία εικόνα, αυτήν του δολοφόνου εξ ου και οι ένοχοι που φοβούνταν κάτι τέτοιο τα έβγαζαν από τα θύματά τους!

Το «Όλα τα μάτια πάνω μου» είναι ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα εντελώς διαφορετικό από τα άλλα της σειράς με ήρωα τον αστυνόμο Μάρκου. Από την αρχή γνωρίζουμε τον τρόπο σκέψης και εκτέλεσης του δολοφόνου και προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τι συνέβη και άρχισε να σκοτώνει, τα εγκλήματα περιγράφονται ωμά και ρεαλιστικά ενώ οι προσωπικές εξελίξεις στις ζωές των αστυνομικών είναι εξίσου συναρπαστικές και ενδιαφέρουσες. Το κείμενο βυθίζεται στον ψυχισμό μιας σκληρής, πονεμένης προσωπικότητας που αποζητά εκδίκηση, οι σκηνές είναι κινηματογραφικές, η πλοκή απογειώνεται σταδιακά, τα ψυχογραφήματα είναι σωστά δοσμένα, οι ανατροπές απανωτές. Για άλλη μια φορά όσο πλησίαζα στο τέλος τόσο πιο γρήγορα διάβαζα για να βρω τον δολοφόνο. Το μυθιστόρημα έχει ένα αναπάντεχο cliffhanger ως προς τις ζωές του Μάρκου και των συναδέλφων του, του το συγχωρώ όμως του συγγραφέα γιατί με έμαθε πολλά γύρω από τον ανθρώπινο οφθαλμό, για τις πολλαπλές προσωπικότητες και τη διασχιστική διαταραχή, για τα γονίδια και την κληρονομικότητα. Ο Χρήστος Μαρκογιαννάκης βελτιώνεται αισθητά σε κάθε του βήμα.

Βιβλίο Άγνωστες λέξεις 
Συγγραφέας Σοφία Αυγερινού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αλληγορία
Εκδότης Πόλις
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Σοφία Αυγερινού έγραψε μια ιδιαίτερη, διαφορετική νουβέλα που, με αφορμή την προσωπική ιστορία του πρωταγωνιστή, παραθέτει διάφορες σκέψεις γύρω από τις λέξεις και τη χρήση και τη σημασία τους στην καθημερινότητά μας, σκέψεις δοσμένες όμως όχι με ξεκάθαρο τρόπο αλλά με ένα γοητευτικό κράμα σουρεαλισμού και ποιητικότητας. Υπάρχει φυσικά πλοκή και μια κλιμάκωσή της που δημιουργεί σασπένς, υπάρχουν όμως και θύλακες προσεγμένης περιγραφικής αφήγησης που δημιουργούν ένα μυστηριώδες τοπίο στο οποίο ο αναγνώστης προσπαθεί να εξιχνιάσει τι συμβαίνει με τον άνθρωπο που αρχίζει ξαφνικά να γεμίζει το σπίτι του με χαρτάκια γεμάτα άγνωστες λέξεις. Την ιστορία αφηγείται η ξαδέλφη του, η οποία σε σταθερή εβδομαδιαία βάση πηγαίνει να καθαρίσει το σπίτι του όπου ζει με τους τυφλούς γονείς του, ένα παράδοξο και σχεδόν γκροτέσκο ζευγάρι με καλλιτεχνικές και προσωπικές ιδιαιτερότητες που δεν οφείλονται τόσο στην ηλικία τους όσο στον ψυχοσυναισθηματικό τους κόσμο. Πηγαίνει λοιπόν κάθε Πέμπτη και τους καθαρίζει και πιάνει κουβέντα με τον νεαρό για να καταλάβει τι σημαίνουν γι’ αυτόν αυτές οι λέξεις («απρόσπορος», «εμπρυφώ» κλπ.). Ανησυχεί γιατί ξέρει πως μεγάλωσε σε περίεργες συνθήκες και συνήθως είναι μετρημένος, σοβαρός και εργατικός, επομένως τι του συνέβη και απέκτησε αυτήν την περίεργη εξωστρέφεια;

Ο γιος μουρμουρίζει «Δεν είναι αυτό» και «Δεν είναι σωστό» όλη την ώρα και δημιουργεί λέξεις που δεν μπορούν να μετουσιωθούν σε κείμενο, δεν ταιριάζουν η μία με την άλλη. Παραδέχεται πως τις βλέπει στον ύπνο του όπου κάτι του λέει πως ανάμεσά τους υπάρχει μία σημαντική λέξη που, αν τη βρει, θα του αλλάξει τη ζωή, θα καταφέρει όμως ποτέ να το πετύχει αυτό; Και τι θα συμβεί ως τότε; Η αφηγήτρια ανησυχεί, λόγω των γονιών του, πως ήρθε η ώρα που τον χτύπησε η αρρωστημένη κληρονομικότητα ή ίσως πρόκειται για ξεκίνημα οικογενειακής διαταραχής ή μια έξαρση της υποχονδριακής λεπτολογίας που τον χαρακτήριζε έτσι κι αλλιώς, είναι όμως έτσι; Από την άλλη, οι τυφλοί θείοι ζωγραφίζουν, εκείνος τοπία που αποπνέουν μια αλλόκοτη ποιότητα, εκείνη πορτρέτα που ξεπερνούν τις χειρότερες υπερβολές του κυβισμού, φτάνοντας όμως το πάθος τους για τη ζωγραφική σε υπερβολικό επίπεδο, μιας και γεμίζουν κι αυτοί το σπίτι με πίνακες, προκαλώντας χωρίς ειρμό την αισθητική και την οπτική. Η αφηγήτρια τους άφησε ήσυχους στην άκακη, όπως θεωρεί, τρέλα τους, μήπως όμως αυτό εξελιχθεί σε διαστροφή; Και με τι συνέπειες;

Με τη σειρά της, η αφηγήτρια έχει τα δικά της προβλήματα, ζει με μια μάνα με χλιαρή και αμήχανη συμπόνια για τα προβλήματα της κόρης της, πρόθυμη να προσφέρει βοήθεια, την οποία όμως φυσικά δεν προσφέρει ποτέ αφού «τα προβλήματά μας δεν μπορούν να τα λύσουν οι άλλοι». Η αφηγήτρια αναρωτιέται γιατί αφήνεται να μεγαλοποιεί τα πράγματα και γιατί βλέπει το μερίδιο της ευθύνης της να είναι ανεδαφικά μεγαλύτερο απ’ ό,τι της αναλογεί. Η απάντηση είναι μία: αν αποτύχει να λύσει το πρόβλημα του ξαδέλφου της θα είναι η πρώτη της αποτυχία στη ζωή και δεν το θέλει. Παρατηρεί λοιπόν και καταγραφεί τα πάντα ενώ απευθύνεται και στον αναγνώστη («Αν το καλοσκεφτείτε όμως θα δείτε ότι…» κλπ.).

Μέσα σε όλη αυτήν την αγωνία της αφηγήτριας να ανακαλύψει τι συμβαίνει στον ξάδελφό της, έστω να βρει εκείνη τη λέξη που αυτός ψάχνει, ξεπηδούν σύντομες σκέψεις για τον ρόλο και τη σημασία των λέξεων στη ζωή μας, για την τελευταία στιγμή που αντικρίσαμε κάποιον χωρίς να ξέρουμε πως εκείνη ήταν όντως η τελευταία, για τα δυσβάσταχτα ψυχολογικά βάρη που μας φορτώνονται ακούσια από άλλους ή τα σηκώνουμε εμείς, έγνοιες και σκέψεις που έχουν απασχολήσει σίγουρα τη συγγραφέα στη ζωή της και τώρα τις σκορπάει με ταιριαστό τρόπο μες στο κείμενο διακόπτοντας τη ροή και εμπλουτίζοντας την αφήγηση με διαχρονικές αλήθειες. «Άγνωστες λέξεις» έχει η αφηγήτρια και μοιράζεται με τον αναγνώστη τις ανησυχίες της και την έγνοια της για τον ξάδερφο που από τη μια στιγμή στην άλλη γέμισε τον τόπο με χαρτάκια όπου είναι γραμμένες λέξεις παράξενες, αδόκιμες και σπαράγματα συνθετότητας βασικών εννοιών. Λέξεις που δεν είναι παρά «συμπτωματικοί συνδυασμοί άναρθρων ήχων που κάποια μέρα θεωρήθηκαν σωστοί, απαραίτητοι για την εξέλιξη του πολιτισμού, αγκίστρια που μας άρπαξαν από τον βυθό και μα ανέβασαν στην κορωνίδα της ύπαρξης, σαν άστρα μέσα στο τίποτε, ανάμεσα στα άστρα και στο τίποτε» (σελ. 94).

Βιβλίο Το βήμα του σκύλου-οδηγού 
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Τασσοπούλου
Εικονογράφος Βέρα Κολοκούρη
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στις σελίδες του υπέροχου αυτού βιβλίου, με την πρωτότυπη δομή, διαβάζουμε σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση μαρτυρίες σκύλων που βοηθάνε τυφλούς ανθρώπους και η φαντασία της συγγραφέως μετατρέπει τις σκέψεις, τις απόψεις, τους φόβους και τις προσδοκίες αυτών των πλασμάτων σε ιστορίες γεμάτες απρόοπτα και σημαντικές αλήθειες. «Το να είσαι σκύλος οδηγός είναι κάτι μεγάλο. Δεν βοηθάς απλώς έναν άνθρωπο να βρίσκει τον δρόμο. Στην πραγματικότητα, του ανοίγεις νέους δρόμους, βοηθώντας τον να ζήσει». Σελίδα προς σελίδα μαθαίνουμε για την καθημερινότητα των τυφλών ανθρώπων μέσα από τα μάτια των σκύλων-οδηγών και διαπιστώνουμε πως πρόκειται για μια αγάπη δίχως ωράριο, ένας αμοιβαίος σεβασμός. «Είναι έργο αυτό που κάνουμε. Δεν είναι δουλειά», τονίζει χαρακτηριστικά ένας από τους τετράποδους ήρωες-αφηγητές. Μετά τις μαρτυρίες προχωράμε σε μια συναρπαστική ιστορία που διαδραματίζεται στο γηροκομείο «Το Ήσυχο Γάβγισμα» γεμάτη απρόοπτα, διασκεδαστικά και συγκινητικά στιγμιότυπα και φράσεις γεμάτες αγάπη: «Μαζί μου άρχισε να ζει πιο πλούσια. Πλούσια όταν λέω, εννοώ σε εμπειρίες»! Ταυτόχρονα, η Βέρα Κολοκούρη με κολλάζ και ζωγραφιές, ενδιαφέρον lay out και ποικιλία χρωμάτων, φωτογραφιών, γωνιών λήψης και προοπτικών συνοδεύει με τον δικό της τρόπο τα κείμενα και δημιουργεί έναν κόσμο γεμάτο χρώματα, αγάπη και τρυφερότητα.

«Το βήμα του σκύλου-οδηγού» είναι ένα διαφορετικό και πρωτότυπο βιβλίο που με έμαθε πολλά για την ψυχολογία και τη συμπεριφορά των σκύλων-οδηγών, καθώς και για τα πρώτα βήματα της Σχολής Σκύλων Οδηγών «Λάρα» που ιδρύθηκε το 2008 κι έκτοτε έχει καταφέρει πολλά στον χώρο των τυφλών και των ατόμων με μειωμένη όραση. Η Λάρα υπήρξε ο πρώτος σκύλος οδηγός τυφλών στην Ελλάδα, εξ ου και το όνομά της στη σχολή που λειτουργεί ως σήμερα και η ιστορία του γλυκύτατου αυτού πλάσματος ξεδιπλώνεται στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου. Ένα ταξίδι γεμάτο πληροφορίες για ένα σύμπαν που κυριολεκτικά δε βλέπουμε κι ας υπάρχει δίπλα μας και ταυτόχρονα ένας μικρός φόρος τιμής σε μια μεγάλη και σημαντική οργάνωση, στην οποία αποδίδονται 2 ευρώ από την αγορά κάθε αντιτύπου του βιβλίου. Υπάρχει και QR Reader για όσους θέλουν ν’ ακούσουν την ιστορία! Και μην ξεχνάτε: «Όχι χάδια, δεν μας λείπουν. Η διακριτική στήριξη αρκεί».

Βιβλίο Ο Κυνηγός
Τίτλος πρωτοτύπου Der Augenjager
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Γιώτα Λαγουδάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Ο Κυνηγός» είναι η κορύφωση της ιστορίας που ξεκίνησε με τον «Συλλέκτη», το κρεσέντο που όλοι περιμένουμε όταν διαβάζουμε μυθιστορήματα του Sebastian Fitzek. Τελειώνοντας το πρώτο βιβλίο είχα φυσικά μείνει άφωνος με την πλοκή και τις ανατροπές, με τα κίνητρα του δολοφόνου, με τους ρόλους των χαρακτήρων στην ιστορία, ένιωθα όμως πως κάτι έλειπε, ειδικά αφού διάβασα την περίληψη του δεύτερου που με προετοίμαζε για άλλη μια υπόθεση με πρωταγωνιστές τον Αλεξάντερ Τσόρμπαχ και την Αλίνα Γκρεγκόριεφ. Η αλήθεια όμως είναι πως το δεύτερο βιβλίο είναι άρρηκτα δεμένο με το πρώτο κι όχι μόνο αυτό αλλά, εκτός από το γνωστό σασπένς, τα αδιάκοπα παιχνίδια με τον αναγνώστη και τις φρικτές λεπτομέρειες, τα πάντα τινάζονται στον αέρα όσο πλησιάζουμε στο τέλος κι όλα ανατρέπονται με τέτοιο τρόπο που με σήκωσαν από την καρέκλα και έκοψαν την ανάσα μου. Ήδη από την  αρχή, εν είδει ρεπορτάζ, αποκαλύπτονται η ιστορία και οι εξελίξεις του πρώτου βιβλίου, οπότε θα τονίσω κι εγώ πως τα μυθιστορήματα πρέπει να διαβαστούν με τη σειρά.

Έχουμε και πάλι εναλλακτικές αφηγήσεις, πρωτοπρόσωπες και τριτοπρόσωπες, που αποτυπώνουν σφαιρικότερα την πλοκή και δεν αφήνουν τίποτα κρυφό. Η ιστορία ξεκινάει από το σημείο που την αφήσαμε στον «Συλλέκτη» ως προς την αναζήτηση του Τσόρμπαχ για τον γιο του ενώ ταυτόχρονα η φυσιοθεραπεύτρια Αλίνα δέχεται να βοηθήσει την αστυνομία με τον οφθαλμοχειρουργό Τσάριν Ζούκερ. Είναι ο καλύτερος, ο πιο έμπειρος, διαπρεπής στον χώρο του, έγκλειστος προσωρινά στη φυλακή, κατηγορούμενος για βιασμό και κτηνώδη βασανισμό γυναικών, που τους έκοβε τα βλέφαρα με νυστέρι και χωρίς αναισθητικό. Η Αλίνα δέχεται να του κάνει φυσιοθεραπείες όταν πιάστηκε κατά τη διάρκεια της γυμναστικής του, γιατί η μόνη μάρτυρας εξαφανίστηκε κι έτσι πρέπει να χρησιμοποιήσουν το χάρισμά της να «βλέπει» όταν αγγίζει κάποιον. Δυστυχώς, το παιχνίδι σύντομα στρέφεται εναντίον της ενώ λίγες ώρες νωρίτερα έχει δεχτεί την επίσκεψη μιας μητέρας που ψάχνει την έφηβη κόρη της, μια εξαφάνιση την οποία η αστυνομία αγνόησε.

Εφόσον αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς και είναι άρρηκτα δεμένο με το πρώτο, μιας και τα απόνερα των εξελίξεων στοιχειώνουν τους χαρακτήρες και επηρεάζουν τις κινήσεις και τις σκέψεις τους, μπορώ να γράψω κάποια πράγματα παραπάνω. Λάτρεψα λοιπόν την Αλίνα Γκρεγκόριεφ γιατί αποδόθηκε με τέτοιο ρεαλισμό και τόση προσοχή που με κέρδισε εξαρχής. Είναι μια τυφλή φυσιοθεραπεύτρια που οραματίζεται κάποια γεγονότα στις ζωές των πελατών της όταν τους αγγίζει, κάτι που βοήθησε (λίγο) τις εξελίξεις στο πρώτο βιβλίο της σειράς. Η καθημερινότητά της, οι αισθήσεις της, ο τρόπος που περπατάει και κινείται μες στον χώρο, το αγαπημένο μου σκυλί-φύλακας που την εμποδίζει όταν οσμίζεται κακό αποδίδονται τόσο παραστατικά και με τέτοια προσοχή που μου έδειξαν με ενάργεια και ρεαλισμό τα προβλήματα ενός τυφλού στον σύγχρονο κόσμο. Ο ίδιος ο συγγραφέας παραδέχεται στις Ευχαριστίες του πρώτου βιβλίου πόσο χρόνο αφιέρωσε στη μελέτη αυτών των ανθρώπων ακριβώς για να αποφύγει τα χιλιοειπωμένα κλισέ που όμως δε συνάδουν με την πραγματικότητα και για να καταργήσει τις κοινοτοπίες που έχουμε στο μυαλό μας οι περισσότεροι. Το συναισθηματικό της ξέσπασμα στο πρώτο βιβλίο, ότι τελικά δεν είναι εύκολο και πως υπάρχουν τόσες λεπτομέρειες που ψυχολογικά δεν βοηθάνε όσο κι αν το έχεις πάρει απόφαση ή έχεις βελτιώσει / βοηθήσει τη ζωή σου, ήταν συγκινητικό και αληθινό.

Ο συγγραφέας όμως, λες και θέλει να με εκδικηθεί, βάζει τον Αλεξάντερ σε μια τόσο απρόβλεπτη περιπέτεια που δεν μπορώ να γράψω εκτενέστερα γι’ αυτήν. Έγραψα για τη μία, δεν μπορώ να γράψω όμως για τον άλλον! Είναι μια εξέλιξη που με γέμισε αγωνία, άφθαστη συγκίνηση και ταυτόχρονα πληροφορίες για ιατρικές καταστάσεις που σπάνια συμβαίνουν, να όμως που έτσι βιώνουμε μια από τις πιο περίτεχνες ιστορίες εκδίκησης και μίσους, μιας και ο πρώην αστυνομικός δεν παύει να κυνηγάει μετά βδελυγμίας τον Συλλέκτη Ματιών ώστε να πάρει μια αργή και βασανιστική εκδίκηση. Η προθεσμία όμως τελειώνει κι όλα ανατρέπονται ευρηματικά και καλοσχεδιασμένα. Η δεύτερη ιστορία γίνεται ακόμη πιο προσωπική, φτάνοντας τον Αλεξάντερ στο ηττοπαθές συμπέρασμα: «…αναρωτήθηκα αν ήταν κάποιος φυσικός νόμος το γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι που αγαπούσα έφταναν αργά ή γρήγορα να έχουν την ίδια μοίρα. Λες και ο βίαιος θάνατος ήταν ένας ιός κι εγώ ένας μολυσμένος φορέας, έτοιμος να τον μεταδώσω σε όποιον ήταν κοντά μου» (σελ. 273). Ναι αλλά πώς συνδέεται ο Συλλέκτης με τον οφθαλμοχειρούργο; Έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους ή πρόκειται για συμπτωματικές παράλληλες δράσεις; Ποια είναι τα κίνητρα του Ζούκερ και πώς θα καταφέρουν οι ήρωες του βιβλίου να νικήσουν δύο ψυχοπαθείς δολοφόνους;

Σε δεύτερο φόντο, από τη μια έχουμε συναρπαστικές παρατηρήσεις ψυχολογίας γύρω από την πολλαπλή προσωπικότητα, τη λειτουργία αυτοπροστασίας του εγκεφάλου, τη διαταραχή μετατραυματικού στρες, το ψυχικό σημείο ζέσης, την αποσύνδεση από την πραγματικότητα ως μέτρο προφύλαξης όταν το σώμα το ξεπεράσει αυτό το σημείο. Από την άλλη, εμφανίζεται το δίλημμα περί τιμωρίας από δικαστήριο ή προσωπικής αντεκδίκησης. Δε ζούμε στη ζούγκλα, οι περιγραφές όμως εγείρουν στον αναγνώστη την οργή και τη δίψα για εκδίκηση για όσα απεχθή εγκλήματα γίνονται. Ποιος κερδίζει; Ο συγγραφέας δεν είναι ξεκάθαρος, ακριβώς λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επιλέγει να παρουσιάσει. Κι όλα αυτά εμφανίζονται σε μια περιπέτεια που κυριολεκτικά δε σε προετοιμάζει για το επόμενο στάδιο, είναι ανελέητη με τον αναγνώστη και κλείνει έξυπνα, ρεαλιστικά και σωστά μια ιστορία φρίκης, ανατριχίλας, τρόμου και δυσάρεστων εκπλήξεων. «Ο χειρότερος τρόμος έχει συχνά αθώο όνομα» (σελ. 25) και το Sebastian είναι η καλύτερη απόδειξη. Μετά τον «Κυνηγό» θα χρειαστεί να απομακρυνθώ λίγο από το αστυνομικό είδος για να μπορέσω να ξαναπιάσω τέτοιο βιβλίο ανεπηρέαστος από τα συναισθήματα που μου άφησε ο συγγραφέας χάρη στην αφηγηματική του μαεστρία και τα πανέξυπνα παιχνίδια που παίζει με το μυαλό μου.

Βιβλίο Ο Συλλέκτης
Τίτλος πρωτοτύπου Der Augensammler
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Γιώτα Λαγουδάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Συλλέκτης Ματιών σκοτώνει τις μητέρες, απάγει τα παιδιά και δίνει σαράντα πέντε ώρες και επτά λεπτά στους πατεράδες να τα βρουν. Βγάζει πάντα το αριστερό μάτι από τα πτώματα των παιδιών κι όλοι προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβολίζει. Παράλληλα έχουμε τις σκέψεις και την αγωνία του απαχθέντος εννιάχρονου Τομπίας Τράουνσταϊν, που προσπαθεί να καταλάβει πώς έφτασε εκεί όπου κρατείται και αναπολεί τις όχι και τόσο ευχάριστες οικογενειακές του στιγμές. Οι συνθήκες αιχμαλωσίας του είναι απάνθρωπες και οι περιγραφές αναδίδουν κλεισούρα και τρόμο, μιας και το παιδί νιώθει πως κινδυνεύει αλλά στο σκοτεινό του περιβάλλον δεν καταλαβαίνει ούτε πού βρίσκεται ούτε τι πρέπει να κάνει. Σταδιακά μαθαίνουμε πόσο άσχημα μεγάλωσε, πώς τιμωρούνταν για το παραμικρό και πόσο μίσος έχει μαζέψει για τον άνθρωπο που τον γέννησε.

Αν κι έχουμε ένα κλασικό μοτίβο δομής (απαγωγή, προθεσμία ωρών και παράλληλη αφήγηση του αστυνομικού που έχει αναλάβει την υπόθεση με του παιδιού που έχει απαχθεί, καθώς και όλες τις συμπληρωματικές ιστορίες που συγκροτούν ένα μυθιστόρημα) ο συγγραφέας έχει κάνει σκληρή δουλειά κι έχει παρουσιάσει την ιδέα του με τέτοιο τρόπο που δεν μπορούσα να πάρω ανάσα. Από τη μια έχουμε αγώνα ενάντια στον χρόνο (σαράντα πέντε ώρες και επτά λεπτά για την ακρίβεια), κλιμακούμενη πλοκή στην οποία εμπλέκεται ο Αλεξάντερ Τσόρμπαχ, αναρωτώμενος για την προσωπική βεντέτα του Συλλέκτη Ματιών μαζί του, ένα ιδιαίτερο πρωταγωνιστικό ντουέτο επίλυσης της υπόθεσης κι από την άλλη σοκαριστικές σκηνές και βιώματα από το παρελθόν του κατά συρροή δολοφόνου που άλλαξαν το μυαλό και τη λογική του για πάντα. Λεπτομέρειες και ίχνη που συγκροτούν μια μεγαλύτερη εικόνα, την οπτική της οποίας όμως ρυθμίζει ο Sebastian Fitzek, αφήνοντάς με άφωνο όσο πλησίαζε το τέλος όταν κατάλαβα τι πραγματικά συμβαίνει, προδοσίες και ανατροπές κι ενδιαφέροντα πραγματολογικά στοιχεία γύρω από τον κόσμο των τυφλών στον οποίο στρέφεται ο πρωταγωνιστής για να καταφέρει να βγάλει μια άκρη σε αυτό το κουβάρι είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του βιβλίου. Μαζί με την αγωνία, το σασπένς και τον τρόμο, υπάρχουν διάχυτες πληροφορίες γύρω από το θαύμα της όρασης, πώς βλέπουμε από άποψη ανατομίας, για το πώς αντιλαμβάνονται και πώς προσαρμόζουν τη ζωή τους οι τυφλοί, πώς τους βοηθάει ένας σκύλος-φύλακας, τι ονειρεύονται άνθρωποι που δεν έχουν δει ποτέ στη ζωή τους κλπ. «Η γλώσσα μας είναι γεμάτη με ιδιωματισμούς που έχουν να κάνουν με τα μάτια» (σελ. 139) κι αυτό ο συγγραφέας το χρησιμοποιεί κατά κόρον πλάθοντας και γλωσσικά ένα ενδιαφέρον σύμπαν παρομοιώσεων και μεταφορών που συνοδεύει τις απανωτές εξελίξεις.

Ο Αλεξάντερ Τσόρμπαχ είναι αστυνομικός που ζει κι εργάζεται στο Βερολίνο. Πριν εφτά χρόνια έκανε εν υπηρεσία μια λάθος κίνηση που του κόστισε τη δουλειά του, την οικογένειά του και την ικανότητά του να κοιμάται τις νύχτες χωρίς να ξυπνάει από εφιάλτες. Ο Τσόρμπαχ γνώρισε την τώρα εν διαστάσει σύζυγό του, Νίκι, βρίσκοντας χαριτωμένες τις τρέλες της περί χειρομαντείας και αποκρυφισμού, σταδιακά όμως διαπίστωσε πως όλο αυτό μετατρεπόταν σε λόξα, με αποτέλεσμα τελικά να απομακρυνθούν. Πώς είναι ως πατέρας; «…δεν τον έστελνα με άδεια χέρια στη δαρβινική μάχη για επιβίωση, στον αγώνα που διεξάγεται κάθε μέρα εκ νέου στα σχολικά προαύλια» (σελ. 464). Η Νίκι επιμένει πως έχει αποδυθεί σε αυτήν τη σταυροφορία κι ας αθωώθηκε πανηγυρικά στις έρευνες γιατί: «…θέλεις να τιμωρήσεις τον εαυτό σου; Ψάχνεις να βρεις το κακό επειδή ίσως δεν θεωρείς τον εαυτό σου καλό άνθρωπο»; Ο ίδιος πάντως παραδέχεται στον εαυτό του πως τον τραβάει το κακό αλλά δεν ξέρει γιατί. Σύντομα οι εφιάλτες του άρχισαν να συνοδεύονται από ζωντανά όνειρα και έντονες αντιληπτικές διαταραχές, έβλεπε δηλαδή, άκουγε και μύριζε ό,τι τον καταδίωκε στους εφιάλτες. Κατέφυγε στη βοήθεια του ψυχίατρου Μάρτιν Ροτ και προσπαθεί να σώσει τη σχέση του με τον γιο του.

Όντας σε διαθεσιμότητα, βγάζει τα προς τα ζην ως αστυνομικός ρεπόρτερ στη μεγαλύτερη εφημερίδα της πόλης κι έχει κάνει καλό όνομα με τα ρεπορτάζ του για τα πιο φρικτά εγκλήματα βίας στη Γερμανία. Όταν στον τόπο του νέου εγκλήματος που διέπραξε ο Συλλέκτης Ματιών βρίσκουν το πορτοφόλι του Αλεξάντερ, αρχίζει ένα λυσσαλέο κυνηγητό από την αστυνομία και την εφημερίδα όπου εργάζεται για να τον συλλάβουν και να τον ανακρίνουν. Τα στοιχεία του Συλλέκτη είναι καταδικαστικά ενώ ο ίδιος ο πρώην αστυνομικός, στην προσπάθειά του να λύσει πρώτος τον γρίφο, κάνει γκάφες που βαραίνουν όλο και περισσότερο την ενοχή του. Στο πλάι του έρχεται η φυσιοθεραπεύτρια Αλίνα Γκρεγκόριεφ, ένας από τους πιο πρωτότυπους και αντισυμβατικούς χαρακτήρες που έχω συναντήσει ως τώρα στο σύμπαν του Sebastian Fitzek και λάτρεψα τον τρόπο σκέψης της και τις αντιλήψεις της. Ο ρόλος της στην ιστορία είναι παράδοξα ταιριαστός με το κύριο αντικείμενο μελέτης και έρευνας στη σειρά των φόνων και ο συγγραφέας για άλλη μια φορά μου έκλεινε το μάτι με τον έξυπνο χειρισμό της πλοκής. Ο αστυνομικός διευθυντής, η αρχισυντάκτρια της εφημερίδας, ο ασκούμενος δημοσιογράφος, στο ταλέντο και στην πένα του οποίου πίστεψε ο Τσόρμπαχ, ο ψυχίατρός του, ένας απατεώνας profiler είναι στο κατόπι του πρώην αστυνομικού και οι ώρες μειώνονται αισθητά πριν βρεθεί νεκρό το νέο θύμα απαγωγής.

Το μυθιστόρημα κλιμακώνεται σταδιακά, η μέτρηση όμως των κεφαλαίων είναι αντίστροφη, με το εισαγωγικό κεφάλαιο που τίναξε την καριέρα του Τσόρμπαχ στον αέρα να θεωρείται το τελευταίο κι από κει να ξεκινάει η αντίστροφη μέτρηση που θα οδηγήσει ως τον πρόλογο στο τέλος του βιβλίου, μόνο και μόνο για να διαπιστώσω πως το φινάλε είναι το τέλος των ζωών που ξέραμε ως τότε και ταυτόχρονα η αρχή για μια ανοδική πορεία που θα ακολουθήσουμε στο επόμενο βιβλίο. Την ίδια φορά ακολουθεί και η σελιδαρίθμηση, ενισχύοντας έτσι την αγωνία και κάνοντάς με να νιώθω ακόμη πιο έντονα την αντίστροφη μέτρηση. Τι μπορεί να συμβεί μέσα σε σαράντα πέντε ώρες και επτά λεπτά; Γιατί ο Συλλέκτης έχει βάλει στο μάτι τον Αλεξάντερ Τσόρμπαχ; Τι συμβολίζουν οι δολοφονίες του; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται στις σελίδες του πρώτου βιβλίου της σειράς. Καλό θα ήταν, πάντως, να μη διαβαστεί νύχτα γιατί εγώ τουλάχιστον δεν μπόρεσα να το αφήσω πριν τελειώσει.

Βιβλίο Το τραγούδι των λύκων
Συγγραφέας Βάντα Κουτσοκώστα
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Εμπειρία Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πολύ ωραία γραφή αλλά δε μου άρεσε η υπόθεση και θεωρώ ότι είναι λανθασμένος ο χειρισμός της πλοκής!

Η Φλάβια ζει ευτυχισμένη στο χωριό της ώσπου μια μεγάλη πυρκαγιά καταστρέφει τα πάντα. Χάνει το φως της κι όταν βρίσκεται δωρητής ματιών, νιώθει κάτι μεταφυσικό: τα μάτια ανήκαν στην Εριάν, σύζυγο πάμπλουτου άντρα, του Νικόδημου. Δεν κατάλαβα πώς αλλά η Φλάβια ερωτεύτηκε τον ανιψιό του Νικόδημου, Φίλιππο αλλά παντρεύτηκε τον Νικόδημο μόνο και μόνο για να ανακαλύψει το μυστικό του! Κατά λάθος μπαίνει και ο Φίλιππος στο στόχαστρο αλλά η σχέση τους δε θα είναι πια η ίδια! Και ενδιάμεσα σε όλα αυτά έχουμε τις αναμνήσεις της Φλάβιας από το χωριό της, όμορφες ιστορίες ανθρώπων που δυσκολεύτηκαν στη ζωή τους, πολύ ωραία αναπαράσταση εποχής, ηθών, εθίμων και νοοτροπιών, δυστυχώς σε αρκετά σημεία πλατειάζει η συγγραφέας και χάνουμε τον μπούσουλα. Ειλικρινά, αν η υπόθεση ήταν διαφορετική και η παρουσίαση της πλοκής αλλιώς, το κείμενο θα ήταν από τα πιο καλογραμμένα που έχω διαβάσει. Δυστυχώς όμως η κεντρική, αρκετά παρατραβηγμένη, ιστορία και τα πισωγυρίσματα στο σήμερα και στο τότε, αποπροσανατολίζουν αρκετά τον αναγνώστη.

Βιβλίο Οδός Αλκυόνης
Συγγραφέας Βούλα Γιαγκάζογλου-Παπούδα
Εικονογράφος Μαιρηλία Φωτιάδου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Βούλα Γιαγκάζογλου-Παπούδα έγραψε ένα τρυφερό παιδικό μυθιστόρημα για αναγνώστες από 8 ετών και πάνω όπου μέσα από μια τρυφερή φιλία περνάει με υπέροχο και διδακτικό τρόπο πολλά μηνύματα γύρω από τη διαφορετικότητα, την αγάπη, τη φιλία, την εμπιστοσύνη και τον αλτρουισμό. Το κείμενο είναι γεμάτο από παρομοιώσεις, μεταφορές και άλλα καλολογικά στοιχεία, έχει πλούσιο λεξιλόγιο και μια ανατρεπτική πλοκή που θα συναρπάσει τα παιδιά. Μέσα από στιγμές αγάπης αλλά και αμηχανίας ο Στρατής καταλαβαίνει σταδιακά πώς να φερθεί απέναντι στη φίλη του, πώς να την υποστηρίξει και πώς να γίνει τα δικά της μάτια. Με τη συμπεριφορά των δύο πλασμάτων κατάλαβα πως οι λέξεις δεν έχουν καμία σημασία ούτε μπορούν να πληγώσουν κάποιον, οι πράξεις μετράνε περισσότερο. Το ρήμα «βλέπω» μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς ντροπές, μιας και ένας τυφλός έχει την ικανότητα να «βλέπει» με τα μάτια της ψυχής ή μέσα από όμορφες περιγραφές. Μάλιστα ο Στρατής προθυμοποιείται να ζήσει μια διαδρομή που ξέρει με τα μάτια του κλειστά κι έτσι οι μικροί αναγνώστες καταλαβαίνουν απτά και εύκολα τις δυσκολίες ενός τέτοιου προβλήματος. Συγκινήθηκα πολύ με τον τρόπο που εξελίχθηκε η φιλία αυτών των δύο χαρακτήρων και μου άρεσαν τα γεγονότα που επέλεξε η συγγραφέας να βιώσουν ώστε να ατσαλωθούν και να προχωρήσουν στη ζωή τους ένα βήμα παρακάτω. Ο Στρατής και η Αντιγόνη είναι το πρότυπο της φιλίας που μπορεί να επηρεάσει θετικά όσους διαλέξουν αυτό το βιβλίο.

Η εικονογράφηση της Μαιρηλίας Φωτιάδου είναι γεμάτη φωτεινά χρώματα και συναρπαστικές γωνίες και προοπτικές. Εκτός από τα παλ χρώματα του ουράνιου τόξου και της άνοιξης (ακόμη και η μπόρα αποτυπώθηκε με έναν τόνο πιο σκούρο και όχι εντελώς σκοτεινή), υπάρχουν οι πιστές αναπαραστάσεις των λουλουδιών και γενικότερα του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν η Αντιγόνη και ο Στρατής. Λόγω μεγέθους και ρόλου στην ιστορία η αλκυόνη έχει μεγαλύτερο βάρος στις σελίδες και η πλαστικότητα των κινήσεών της, οι εκφράσεις της, το πέταγμά της αποδίδονται με έμπειρο χέρι, κάνοντάς με να νιώσω πως το πουλί στην κυριολεξία πετάει ανάμεσα στις σελίδες.

Το κείμενο συμπληρώνεται με εγκυκλοπαιδικά στοιχεία για τον μύθο της Αντιγόνης, εικονίδιο QR Code για να σκαναριστεί και ν’ ακούσουν τα παιδιά την αφήγηση του βιβλίου καθώς και με οδηγίες για καλύτερη ανάγνωση της ιστορίας από μικρούς και μεγάλους.