Βιβλίο Στα νύχια άμμος
Συγγραφέας Μυρτώ Σταυροπούλου 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μυρτώ Σταυροπούλου έγραψε μια σύντομη αλλά γεμάτη τρυφερότητα και όμορφες εικόνες ιστορία, με μια πλοκή που δένει σταδιακά, κάτι που αφήνει χώρο στη γνωριμία του αναγνώστη με τον κάθε χαρακτήρα χωριστά ώστε να τους κατανοήσει και να δημιουργηθούν συναισθήματα και το απαραίτητο δέσιμο. Για τον λόγο αυτόν, στο ίδιο κεφάλαιο, μαζί με την κυρίως πλοκή, κάποιες φορές έχουμε και μικρά πρωθύστερα από το παρελθόν των τριών αυτών ανθρώπων ώστε να δούμε το ποιόν τους, την καταγωγή τους, πώς δημιουργήθηκε ο τρόπος σκέψης τους κλπ. Μάλιστα, η συγγραφέας πρωτοτυπεί από την αρχή: μια ιστορία σε μια παραθαλάσσια πόλη θα μπορούσε να ξεκινήσει με φλοίσβο κυμάτων, με μια παραλία, αλλά όχι, εδώ ξεκινάμε με την οσμή του βόθρου που «έχει ταυτιστεί με την ασφάλεια του αγαπημένου τους τόπου» κατοίκων που «αδιαφορούν για την ασημένια απόχρωση που χαρίζει στη θάλασσα η δύση του ήλιου». Μια περιγραφή-αντίβαρο στην ομορφιά του κειμένου που θα ξεδιπλωθεί στη συνέχεια.

Η Ασημίνα είναι μια ηλικιωμένη στρουμπουλή κυρία με λευκές πέρλες, πουά φόρεμα, πρησμένα πόδια, «χέρια σαν δουλεμένα από ζυμώματα και πλυσίματα» στιβαρά μεν αλλά τρέμουν. «Δεν αντέχω άλλο την ησυχία του σπιτιού. Οι πεθαμένοι θέλουν να με πάρουν μαζί τους, όμως εγώ θέλω να ζήσω», λέει χαρακτηριστικά στον εαυτό της. Αγαπημένη της συνήθεια να αγοράζει σπόρια από τον πλανόδιο πωλητή ώστε να τα μασουλάει στο σαλόνι της για να περάσει η ώρα. Από την άλλη, η Ερατώ ακούει συνεχώς τιτιβίσματα πουλιών στ’ αυτιά της, μόνο εκείνη, κανείς άλλος. Εσωστρεφής, οι φίλες της και οι κουβέντες τους «ηχούσαν στ’ αυτιά της σαν ένα βουητό χαρούμενο αλλά αδιάφορο». Δίνει έναν καθημερινό αγώνα να μην καταρρεύσει, θρηνώντας την απώλεια του ανθρώπου που αγάπησε. Μόνο το κλάμα την ανακουφίζει κι ο ύπνος, όποτε την παίρνει. Κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι θέλει να επιστρέψει αμέσως αλλά μόλις το κάνει την πλακώνει η μοναξιά της απουσίας του άντρα που αγαπάει. Τελικά αγοράζει ένα ζευγάρι καναρίνια: «Θέλει να τα φροντίσει όσο καλύτερα μπορεί, να τα κάνει να νιώσουν όσο γίνεται ελεύθερα και, πάνω απ’ όλα, να τους δώσει αγάπη, σαν αυτή που κι εκείνη έχει ανάγκη από αυτά για να συνεχίσει να ζει» (σελ. 52). Μια μέρα βγαίνει στην παιδική χαρά της γειτονιάς της με τις αντρικές του παντόφλες και τότε…

Τέλος, ο Μάριος δουλεύει ως κλόουν στο τσίρκο που τελικά έρχεται στον τόπο που εγκατέλειψε και κάθε βράδυ ψάχνει να βρει το κέφι που απαιτεί ο ρόλος του. Όταν ήταν παιδί ήθελε να γνωρίσει και να κατακτήσει τον κόσμο, να ταξιδέψει, γι’ αυτό ακολούθησε το τσίρκο, σύντομα όμως κατάλαβε την πραγματικότητα σε αυτόν τον μικρόκοσμο, έβλεπε εφιάλτες με τα φυλακισμένα ζώα και τελικά έχασε τη χαρά του, άρχισε να ασφυκτιά. Ακόμα όμως κάτι ψάχνει μέσα του, κάτι που δεν μπορεί να το εντοπίσει. «Αν και ο κόσμος του τσίρκου ήταν πολύ λαμπερός και φανταχτερός, είχε μέσα του μια βαθιά θλίψη» (σελ. 32).

Μια υπέροχη και συγκινητική ιστορία για όσους αρνούνται «να δείξουν κατανόηση κι ευαισθησία «για τη διαφορετικότητα της ζωής και της σκέψης ενός άλλου ανθρώπου», που φέρνει κοντά τρεις ανθρώπους με τα δικά τους προβλήματα ο καθένας. Συναντιούνται και αλληλοσυμπληρώνονται με απρόσμενο τρόπο, καλύπτοντας ο ένας τα κενά, τις ανασφάλειες και τον φόβο του άλλου. Μικρά και γλυκόπικρα περιστατικά τους ενώνουν, μαζί με την άμμο που μπαίνει στα νύχια τους από την παραλία όπου καταφεύγουν στις δύσκολες στιγμές. Ένα μυθιστόρημα γρήγορο, μικρό, γεμάτο όμως ένταση και καλοδουλεμένο λεξιλόγιο, όπως επίσης καίριες διαχρονικές παρατηρήσεις: «Οι άνθρωποι μπαίνουν σε τρύπες και πολλές φορές δυσκολεύονται να βγουν» (σελ. 38). Και: «Είναι… η φύση του κόσμου χαοτική. Τα πάντα και τίποτα μπορούν να συμβούν κάθε στιγμή» (σελ. 56). Ταυτόχρονα, υπάρχει ένας διακριτικός λυρισμός που δε βαραίνει το κείμενο και αποτυπώνει ζωηρές εικόνες: «Μια γαλήνη έχει απλωθεί στη μικρή πολιτεία μετά τη βροχή. Ο ήχος της κυρίευσε τις ψυχές των κατοίκων της για τουλάχιστον μία ώρα» (σελ. 50). «Στα νύχια άμμος», στην ψυχή θλίψη και φόβος.

Βιβλίο Μπλε Παπαγάλος
Συγγραφέας Μαρίτα Τυράκη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρίτα Τυράκη έγραψε ένα υπέροχο, ανατρεπτικό και καλογραμμένο αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο ανατροπές και εκπλήξεις. Μας καλωσορίζει στον λαμπερό κατά τα άλλα κόσμο του τσίρκου και μας συστήνει έναν προς έναν όσους κάνουν τις βραδιές μας αξέχαστες με γέλια αλλά και δέος κατά τη διάρκεια μιας παράστασης. Όταν τα φώτα σβήνουν όμως τα πάντα αλλάζουν και οι άνθρωποι βγάζουν τον πραγματικό τους εαυτό. Με προσεγμένη γραφή, λιτούς διαλόγους και κλιμακούμενη πλοκή παρακολουθούμε τις προσπάθειες του Χανς να λύσει την υπόθεση και να κερδίσει τη συμπάθεια και την αποδοχή του πατέρα του ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να αποφύγει τα θέλγητρα μιας προκλητικής χορεύτριας που τον εξιτάρει με το φιλί της. Ταυτόχρονα, σε δεύτερο επίπεδο, αρχίζει να βγαίνει στην επιφάνεια η εξαφάνιση της μητέρας του και ο νεαρός ντετέκτιβ προσπαθεί να μάθει γιατί τον εγκατέλειψε, πότε πέθανε και τι έγραφε στο γράμμα που τους άφησε.

Η υπόθεση διαδραματίζεται στο Ναύπλιο, μάλλον κάπου στα τέλη του 19^ου ή στις αρχές του 20ού αιώνα, μιας και η συγγραφέας προτίμησε ένα άχρονο περιβάλλον αλλά διάφορες λεπτομέρειες καταδεικνύουν εκείνη την περίοδο. Ο Καρλ ήρθε από τη Γερμανία, ερωτεύτηκε κι έμεινε στη χώρα μας, όπου σταδιοδρόμησε ως αστυνομικός και τώρα βγήκε στη σύνταξη ενώ προσπαθεί να μεγαλώσει ένα ιδιαίτερο, εσωστρεφές παιδί γεμάτο κοινωνικές και συναισθηματικές δυσκολίες. Γιατί υπεκφεύγει όμως στις ερωτήσεις του γιου του για την τύχη της μητέρας του; Ο Χανς είναι ένας καλοδουλεμένος χαρακτήρας, με πολλές εκφάνσεις αυτισμού, κάτι που δεν κατονομάζεται φυσικά, ένεκα η εποχή που διαδραματίζεται το μυθιστόρημα και κερδίζει αμέσως τη συμπάθεια. Αγαπημένο του χρώμα είναι το μπλε και δεν αποχωρίζεται την πολύχρωμη σβούρα του, την οποία στροβιλίζει για να συγκεντρωθεί: «Σβούρα στρίψε, τα μυστικά σου όλα δείξε».

Είναι ιδιαίτερος και παιδικός ο τρόπος σκέψης του, αλλοπρόσαλλη και αντικοινωνική η συμπεριφορά του, απομονώνεται  και κλείνεται στον εαυτό του όταν βρίσκεται σε περιβάλλον με πολλούς αγνώστους ή όταν ακούει δυνατές φωνές. Έχει απαθές και ανέκφραστο ύφος και διατυπώνει απρόσμενες ερωτήσεις για να βρει τη λύση στις υποθέσεις του, τις οποίες μάλιστα ζητά γραπτά! Οι αστυνομικές υποθέσεις του πατέρα του ήταν προκλητικοί γρίφοι για κείνον και πολλές φορές πρότεινε σωστές λύσεις, εξ ου και σταδιακά ανέπτυξε το ένστικτο και την παρατηρητικότητά του, με αποτέλεσμα τώρα να απολαμβάνουμε τις περιπέτειές του ως ντετέκτιβ. Φυσικά, ακολουθεί άλλη πορεία και σειρά ερευνών από τον πατέρα του και προσκολλάται στη ρουτίνα του που συνήθως αντιβαίνει με τους ρυθμούς και τον χρόνο ανάκρισης, φέρνοντας τον Καρλ στα όριά του, παρ’ όλη την αγάπη  που του έχει και τον τρόπο που καταφέρνει να τιθασεύσει τις αντιδράσεις του. Ο Χανς ζει βάσει κανόνων και ηθικών επιταγών που του γαλούχησε ο πατέρας του, σε αυτήν την υπόθεση όμως θα μάθει τη διπλή όψη των ψεμάτων, πότε είναι καλά και πότε είναι κακά, κάτι που θα τον αγχώσει και θα τον μπερδέψει πολύ στην προσπάθειά του να ξεχωρίσει ποιος λέει αλήθεια και ποιος όχι. Ποιοι είναι πραγματικά φίλοι του, ποιοι χρησιμοποιούν τα ψέματα για να μην τον πληγώσουν και ποιοι ψεύδονται ώστε να θολώσουν τα νερά; Η υπόθεση του «Μπλε παπαγάλου» θα είναι ένα σημαντικό μάθημα για τη ζωή του.

Το θύμα είναι ο Φίλιπ, χαρτόμουτρο, ανακατεμένο με τοκογλύφους, σκληρός και αυστηρός με την προγονή του, Νανά, κακότροπος και θρασύς με όλους, με αποτέλεσμα η αστυνομία να βιάζεται να κλείσει την υπόθεση. Με τους «τσιρκολάνους» θα ασχολούμαστε; λένε χαρακτηριστικά. Ο μικρόκοσμος του τσίρκου ξεδιπλώνεται με μαεστρία, συστήνοντάς μας ποικίλους χαρακτήρες. Αγάπησα πολύ τη Νανά, κόρη της πρώην γυναίκας του Φίλιπ, Μαργαρίτας, μια κοπέλα αφελή και ευγενική, τόσο καλοσυνάτη που την κάνουν ό.τι θέλουν και τον Τσέρι, τον γιο της τωρινής συντρόφου του Φίλπ, Έλεν, ένα παιδί με σωματική δυσπλασία που κάνει καλή παρά με τη Νανά. Τον αποκαλούν «αγόρι-πιγκουίνο» λόγω των προβλημάτων στα πόδια του που τον αναγκάζουν να περπατάει σαν το χαριτωμένο δίποδο, ακόμη και να κάνει παράσταση ντυμένος έτσι, στην πραγματικότητα όμως είναι αφοσιωμένος στα βότανα και στα φυτά του και προσπαθεί να μαζέψει χρήματα για να φύγει μακριά μαζί με τη Νανά, την οποία προτρέπει να υψώσει το ανάστημά της σε όποιον την εκμεταλλεύεται. Ανάμεσα στον Τσέρι και στον Χανς γεννιέται μια πολύ τρυφερή φιλία που με συγκίνησε. Είναι δυο παιδιά διαφορετικά που γεννήθηκαν σ’ έναν κόσμο που δεν έχει μάθει να δέχεται το αλλιώτικο. «-Γιατί δεν μας αποδέχονται όπως είμαστε; Γιατί δεν μας θεωρούν φυσιολογικούς; -Γιατί ο κόσμος δεν έχει μάθει ν’ αγαπάει», αυτό είναι το συμπέρασμα. Έχουμε επίσης τη μαντάμ Ρόζα, το μέντιουμ, η οποία μιλάει με ασάφεια και υπονοούμενα: «Ο ένοχος δεν θα βρεθεί γιατί δεν του αξίζει να βρεθεί»! Γιατί αρνείται όμως να πει την αλήθεια; Η γυναίκα θα δεθεί απρόσμενα με τον Χανς και οι συζητήσεις τους θα φέρουν στο φως σημαντικά κομμάτια του παζλ.

«Το τσίρκο είναι ένας ύπουλος κόσμος. Μασκαρεύεσαι και κάνεις τον κόσμο να γελά με την κατάντια σου» (σελ. 64-65), γράφει χαρακτηριστικά η συγγραφέας. Άνθρωποι που είναι αναγκασμένοι να πηγαίνουν σε πολλά μέρη για περιοδείες και να μη σταματούν κάπου για πολύ είτε από φόβο είτε από εχθρότητα των ντόπιων είτε ακόμη και από ρουτίνα του κοινού (πόσες φορές θα πάει να τους δει; ). Δεν είναι ευπρόσδεκτοι και τους κατηγορούν για τα σκουπίδια που αφήνουν πίσω τους ή ακόμη και για κλοπές, παρ’ όλ’ αυτά ο κόσμος πηγαίνει στις παραστάσεις τους. Να γιατί η αστυνομία βιάζεται να κλείσει την υπόθεση, παρά τις προσπάθειες του Καρλ για το αντίθετο. Οι αστυνομικοί έχουν υποτιμητική γνώμη για τους «τσιρκολάνους» που μόνο μπελάδες δημιουργούν και τώρα ταράζουν την ηρεμία της φιλήσυχης πόλης τους. Επιπλέον, υποδέχονται τον πρώην συνάδελφό τους και τον γιο του με ψυχρότητα και εχθρότητα και τους αφήνουν ήσυχους να κάνουν ό,τι θέλουν. Μήπως λοιπόν το μυθιστόρημα μέσα από την έξυπνη πλοκή του αφιερώνεται στις «μειονότητες», σε αυτούς που τους θωρούμε υποδεέστερους κα ανάξιους της προσοχής μας, όσο κι αν καταφέρνουν να κάνουν σημαντικά πράγματα;

Ο «Μπλε Παπαγάλος» της Μαρίτας Τυράκη είναι ένα συναρπαστικό και ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο εκπλήξεις και σημαντικά διαχρονικά μηνύματα. Έχει στρωτή και γρήγορη γραφή, μελετημένα ψυχογραφήματα και διαδραματίζεται σε έναν χώρο που σπάνια έχω συναντήσει στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία, αυτόν του τσίρκου. Η συγγραφέας ουσιαστικά πετάει «ψιχουλάκια» στον αναγνώστη και του χαρίζει τα απαραίτητα στοιχεία για την επίλυση του εγκλήματος, είναι δοσμένα όμως με τέτοιο τρόπο και σε τέτοιο σημείο που ο ρόλος τους καλύπτεται ή τεχνηέντως υποβιβάζεται από τα συμφραζόμενα και προχωράμε την ανάγνωση ενώ κάτι μας τριβελίζει, νιώθουμε πως κάτι αγνοήσαμε ή ξεχάσαμε αλλά τι; Ένα μυθιστόρημα με άκαρδες μανάδες, πιθανές κρυψώνες για εξαφανισμένα γράμματα, μπλε γλάστρες, αστραφτερά κολιέ και έναν ξεπουπουλιασμένο μπλε παπαγάλο. Ένα κείμενο για τη διαφορετικότητα και την έλλειψη αποδοχής της, για ένα εγκαταλειμμένο παιδί, για μια φιλία που αγωνίζεται να στεριώσει παρά τα όποια εμπόδια συναντάει και η σβούρα στα υποσέλιδα του βιβλίου να γυρίζει ασταμάτητα μέχρι να μας οδηγήσει σ’ ένα αλησμόνητο και δυνατό φινάλε.

Βιβλίο Κακή νοικοκυρά, μέτρια μαγείρισσα, τουρίστρια μάνα
Συγγραφέας Μανίνα Ζουμπουλάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αρχικά νόμισα πως είναι γραμμένο με ένα μίγμα ελαφρότητας και ρεαλισμού που έχω συναντήσει σε πολλά μυθιστορήματα αντίστοιχης θεματολογίας. Νέα ακόμη γυναίκα εγκαταλείπεται από τον άντρα της, έχει δυο-τρεις φίλες που τη στηρίζουν, δυο παιδιά στην εφηβεία και τα πάντα αλλάζουν ή μάλλον γίνονται χειρότερα γιατί είναι νοικοκυρά, δεδομένη, ηρωίδα και τώρα καλείται να αντιμετωπίσει μια νέα τάξη πραγμάτων. Χαρακτήρες που έχω συναντήσει και αλλού, στρωτή αφήγηση με λίγο χιούμορ, φιλενάδες που αποτελούν το alter ego της πρωταγωνίστριας κι έχουν τα δικά τους προβλήματα, μια σχέση που είχε αρχίσει να φθίνει αλλά η Σόνια δεν το έβλεπε ή δεν ήθελε να το δει λόγω της ρουτίνας στην οποία τελμάτωσε κλπ. Να όμως που το ιδιαίτερο επαγγελματικό παρελθόν της πρωταγωνίστριας (ήταν ταχυδακτυλουργός σε τσίρκο) και παρόν (έχει ένα fun club με κεντρικό θέμα τους γνωστούς καλλιτέχνες, κυρίως τραγουδιστές, που πέθαναν ή αυτοκτόνησαν στα ή γύρω στα 27 τους χρόνια), οι ωραίοι διάλογοι, ένας μυστηριώδης «Αρκτούρος» που της στέλνει μήνυμα στο ίντερνετ ότι θέλει ν’ αυτοκτονήσει στην ηλικία των 27 οπότε αναρωτιέται αν θα τυπώσουν μπλουζάκια και με τη δική του φάτσα, η γρήγορη αφήγηση, η έξυπνη τοποθέτηση στο σήμερα σε μια εποχή τικτοκ και ξέφρενης εφηβείας για τα παιδιά, όλες αυτές οι μικρές θετικές ψηφίδες με κράτησαν ως το τέλος.

Η αφήγηση έχει διαρκή πρωθύστερα στα οποία η Σόνια ψάχνει τον εαυτό της, λεπτομέρειες που πολλές αναγνώστριες θα αναγνωρίσουν στη δική τους καθημερινότητα (πρακτικές, οικονομικές, ψυχολογικές, συναισθηματικές, πραγματολογικές), μια αύρα μυστηρίου κι έναν ρεαλισμό που φωτογραφίζει τη μέση νοικοκυρά, σύζυγο, μάνα, φίλη και επαγγελματία ενώ ταυτόχρονα η συναρπαστική ζωή του τσίρκου, που ήδη από τότε που παραιτήθηκε η Σόνια άρχιζε να γίνεται ντεμοντέ, όπως λέει η πρωταγωνίστρια του βιβλίου, η καθημερινότητα των ακροβατών, των κλόουν, των μάγων, οι σχέσεις μεταξύ τους, τα κουτσομπολιά και οι φήμες σε αυτόν τον κλειστό κύκλο, ο τρόπος ζωής τους, που όλα αυτά άλλαξαν όταν γνώρισε η Σόνια τον τώρα πρώην της «και διηγώντας τα να κλαις» αποτελούν πρωτότυπους θεματικούς άξονες και συμπληρώνουν σωστά την κεντρική ιδέα. Επίσης παρεμβάλλονται πληροφορίες για μουσικούς και άλλους καλλιτέχνες που πέθαναν στα 27 τους (λίγο πριν, λίγο μετά) γιατί οι περιπτώσεις τους θυμίζουν κάτι στην αφηγήτρια ή αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση ή προς αποφυγή για εκείνη. Η Μανίνα Ζουμπουλάκη έγραψε ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα, με απρόσμενες εξελίξεις, πλοκή που ξεφεύγει από τις εύκολες λύσεις και τα κλισέ όπως διαπίστωσα από ένα σημείο και μετά (και μετάνιωσα για την αρχική μου γνώμη για το βιβλίο), ωραίες ανατροπές κι ολοκληρωμένους χαρακτήρες.

«Έχω βαρεθεί να μην ακούω ούτε ένα μπράβο για όλα όσα κάνω αλλά να ακούω επιπλήξεις για αυτά που δεν κάνω» (σελ. 203). Η ζωή της Σόνιας ξετυλίγεται γύρω από ένα πλυντήριο, μια ιδιόμορφη απασχόληση που δεν επιφέρει και πολλά κέρδη, μια ζωή που καταρρέει και κάνει ό,τι μπορεί για να τη συγκρατήσει και δυο παιδιά που πραγματικά ήθελα να τα μπουφλίσω, αδιαφορώντας για τη φαιδρή δικαιολογία ότι φταίνε οι ορμόνες της εφηβείας τους, μιας και η αγένεια, η αχαριστία και η τεμπελιά είναι ίδιον του χαρακτήρα και της προσωπικότητας και δεν ξεπετάγεται έτσι για λίγο εκείνη την περίοδο. Η Σόνια δεν είναι θύμα πάντως, δε δέχεται στωικά τα χαστούκια που της έρχονται (όχι όλα τουλάχιστον) κι αυτό ακριβώς μου άρεσε. Αντί για αφηγηματικές ευκολίες που θα φέρουν γέλιο κι ένα «ταπ, ταπ» συμπάθειας στον ώμο της ηρωίδας, έχουμε σκληρές και ρεαλιστικές προσπάθειες για κάτι καλύτερο, για μια πιο ουσιαστική επικοινωνία με τα παιδιά, αληθινές δηλαδή και ανθρώπινες στιγμές που αντικατοπτρίζουν πρόσωπα που έχουμε σίγουρα γνωρίσει κι εμείς στη ζωή μας. Η Σόνια, που χρειάζεται μια υποστήριξη, ένα μπράβο, ειδικά τώρα που έφυγε ο άντρας της που δε χάνει στιγμή να της στέλνει θυμωμένα μηνύματα με στόχο να τη μειώσει, να την ταπεινώσει και να καταστρέψει την αυτοπεποίθησή της,  συναντά διαρκώς γκρίνια από ανθρώπους που τα θέλουν όλα έτοιμα. Είπαμε, δεν κάνει φασαρία και δεν τσακώνεται με τα παιδιά της, όχι από αδιαφορία ή γιατί πιστεύει στην πειθαρχία αλλά γιατί παλεύει μέσα της να βρει ακριβώς αυτήν την καλύτερη ισορροπία που δε θα τα διώξει μακριά της, ειδικά εφόσον καιροφυλακτεί ο πρώην άντρας με αυτήν τη συμπεριφορά. Τελικά τι πρέπει να κάνει μια μάνα; Να αφήνει το παιδί της να ακολουθεί τα ίχνη του και να παρατάει ό,τι δεν το γεμίζει ή να προσπαθεί σκληρά να το φέρει εκεί που πρέπει, εκεί που αυτή θέλει και να το πειθαρχήσει; Μήπως και τα δύο αλλά σε μια προσεκτική ισορροπία; Η Σόνια αποφασίζει τελικά να πάρει τα πράγματα στα χέρια της, ίσως όμως με λάθος τρόπο κι αυτό οδηγεί σε νέες αναπάντεχες εξελίξεις.

Το μυθιστόρημα ρίχνει εξίσου το βάρος του σε όλα τα πρόσωπα, οπότε γνωρίζουμε και τις φίλες της Σόνιας, τον ομοφυλόφιλο με σύμφωνο συμβίωσης συνεργάτη που τυπώνει τα μπλουζάκια αλλά και την κολλητή που έχασαν ξαφνικά και άδικα πριν καιρό, μια απώλεια που ακόμη τις στοιχειώνει όλες. Μέσα σε όλα αυτά έχουμε και τον Αρκτούρο που σκέφτεται να αυτοκτονήσει και η πραγματική του ταυτότητα είναι μια πραγματική αποκάλυψη. Επίσης, με αφορμή το ιδιάζον θέμα του fun club της Σόνιας, ξεδιπλώνονται σκέψεις γύρω από τον θάνατο και την απώλεια και παρέχονται πλήθος πληροφοριών για τους καλλιτέχνες που πέθαναν νέοι ή και μεγαλύτεροι. Αυτό αντιπαραβάλλεται με την απώλεια της νεκρής φίλης, αφού όταν πεθαίνουν οι σταρ εσύ δεν πενθείς γιατί δεν τους γνωρίζεις, από την άλλη όμως πώς αντιδράς όταν πεθαίνει ένα δικό σου άτομο; Επίσης περιγράφονται με ειλικρίνεια οι δύσκολες ανθρώπινες σχέσεις και η ψεύτικη ευτυχία που τυλίγει πολλές οικογένειες: «Οι οικογένειες… σου φαίνονται αξιοζήλευτες μόνο επειδή τις βλέπεις από μακριά, από τα παράθυρα» (σελ. 155). Ακόμη και το τέλος δείχνει συγγραφική μαεστρία, μιας και δεν είναι το happy end που σα να έρχεται με το ζόρι για να κλείσει με γάμους ή άλλες χαρές την ιστορία αλλά θέτει καίρια και σωστά τις βάσεις για ένα αίσιο μέλλον των ηρώων. Όσο πλησιάζουμε στο τέλος αρχίζουν να υποχωρούν η ρουτίνα, η απελπισία, η μονοτονία και εμφανίζεται κάτι καλύτερο που θα ζήσουν οι ήρωες του βιβλίου όταν ο αναγνώστης τελειώσει το μυθιστόρημα. Δεν είναι ανοιχτό και δεκτικό σε ποικίλες ερμηνείες, κάτι που με ξενερώνει αφάνταστα όταν επιλέγεται, αλλά θέτει τις βάσεις εκείνες που ξέρεις πού θα οδηγήσουν τους ήρωες που αγάπησες μέσα από αυτές τις σελίδες.

Το »Κακή νοικοκυρά, μέτρια μαγείρισσα, τουρίστρια μάνα» είναι ένα ενδιαφέρον, διαφορετικό μυθιστόρημα, με ήρωες ανθρώπους της διπλανής πόρτας, καίρια προβλήματα που αντικατοπτρίζουν τους ρυθμούς και τις συνθήκες της σημερινής μας εποχής και αποφεύγει με επιδεξιότητα τα κλισέ και τις αναμενόμενες εξελίξεις. Συγκίνηση και γέλιο, όνειρα και προδοσίες, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, σεβασμός στον αναγνώστη από την αρχή ως το τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου με απολαυστικά ξεχωριστό περιεχόμενο.

Βιβλίο Ο Πρίγκιπας της Ομίχλης 
Τίτλος πρωτοτύπου El Príncipe de la Niebla
Συγγραφέας Carlos Ruiz Zafon
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο «Πρίγκιπας της ομίχλης» είναι το πρώτο μυθιστόρημα που δημοσίευσε ο Carlos Ruiz Zafon και ο ίδιος το χαρακτήριζε νεανικό. Από το 1993 ξανακυκλοφόρησε το 2006 «με τον τρόπο που θα έπρεπε να γίνει από την αρχή», όπως υποστηρίζει ο ίδιος στον πρόλογο, και αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας που αποτελείται από έναν κύκλο ιστοριών με πολλά κοινά στοιχεία. Πρόκειται για ένα άρτιο, καλογραμμένο και συναρπαστικό μυθιστόρημα τρόμου και φαντασίας, όπου αναμιγνύεται ο ρεαλισμός με το υπερφυσικό στοιχείο και καταγράφει τις περιπέτειες της οικογένειας Κάρβερ που μετακομίζουν σε μια παραθαλάσσια πόλη και η ζωή τους αλλάζει για πάντα. Το 1943 λοιπόν, την ημέρα των γενεθλίων του Μαξ Κάρβερ, ο συνονόματος πατέρας του, ωρολογοποιός και εφευρέτης, ανακοινώνει στην οικογένειά τους πως την επόμενη μέρα φεύγουν μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος. Ο Μαξ και τ’ αδέλφια του, Αλίσια και Ιρίνα, δέχονται το νέο με ποικίλα αισθήματα αλλά σύντομα ο τόπος τούς κερδίζει με την αύρα του και την ομορφιά του τοπίου γύρω του. Ο Μαξ αντικρίζει πρώτη φορά στη ζωή του θάλασσα κι αυτό τον μαγεύει, μόνο που σύντομα θ’ αλλάξει γνώμη γιατί στον βυθό κρύβεται κάτι φρικιαστικό. Ταυτόχρονα, η ιδιαιτερότητα του ρολογιού του σταθμού κι ένας πορτοκαλής γάτος είναι τα πρώτα που τραβούν την προσοχή του παιδιού, μόνο που κάτι συμβαίνει με αυτά. Επιπλέον, το σπίτι δείχνει να συμπεριφέρεται παράξενα και να τυλίγεται από κάτι ανατριχιαστικό και υπερφυσικό, απότοκο λες μιας άτυπης κατάρας που το κυνηγάει από τότε που χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Εκεί παραθέριζε η οικογένεια του γιατρού Ρίτσαρντ Φλάισμαν, με τον Τζέικομπ να είναι το μοναχοπαίδι τους αλλά πνίγηκε το 1936 στην παραλία μπροστά στο σπίτι. Τα παιδιά αρχίζουν να αισθάνονται άβολα και παράξενα και όταν γνωρίζουν τον νεαρό Ρόλαντ τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο.

Το μυθιστόρημα μου χάρισε τις πιο ανατριχιαστικές στιγμές της ως τώρα αναγνωστικής μου πορείας και δε με άφηνε να κοιμηθώ τα βράδια. Είναι τέτοιος ο χειρισμός και η μαγεία των λέξεων που δημιουργούν την κατάλληλη υποβλητική ατμόσφαιρα χωρίς πολλές περιγραφές και περιττές παραγράφους. Ειδικά όταν τα πράγματα αρχίζουν να χειροτερεύουν και γνωρίζουμε τον κακό της ιστορίας, Καΐν, ένα μοχθηρό πλάσμα που μαζεύει γύρω του τα φτωχόπαιδα των γειτονιών και πραγματοποιεί κάθε τους ευχή με αντάλλαγμα την πλήρη αφοσίωση και υποταγή στις διαταγές του, δε γίνεται να συνεχίσεις χωρίς αναμμένο φως! Λέξεις λοιπόν, λέξεις, λέξεις, αυτή είναι μία από τις κυριότερες απολαύσεις του κειμένου ενός συγγραφέα που άλλαξε το σύγχρονο λογοτεχνικό και αναγνωστικό σύμπαν! Λέξεις που δημιουργούν ρεαλιστικές εικόνες και τις ζωντανεύουν με άφθαστη τέχνη χαρίζοντάς μας χρώματα και ποικίλες οπτικές γωνίες. Πόσο ιδιαίτερη είναι η αγάπη του συγγραφέα απέναντι στη φύση, την οποία στήνει με αξέχαστες παρομοιώσεις και μεταφορές («Όταν έβρεχε δυνατά, ο Μαξ ένιωθε πως ο χρόνος σταματούσε. Ήταν σαν ανακωχή κατά την οποία ο καθένας μπορούσε να αφήσει οτιδήποτε έκανε εκείνη τη στιγμή και να σταθεί απλώς να παρακολουθεί από το παράθυρο το θέαμα εκείνης της ατελείωτης κουρτίνας δακρύων του ουρανού με τις ώρες», σελ. 48)! Πόσα διαφορετικά στιγμιότυπα του ίδιου τόπου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές (πρωί, μεσημέρι, βράδυ) και πόσο ποικιλόμορφα αυτά διατυπώνονται με ένα λεξιλόγιο πλούσιο, όμορφο, διακριτικά λυρικό και άκρως απαραίτητο για τη σωστή ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος: «Η καταιγίδα ξέσπασε πάνω από το χωριό σαν αλλόκοτο θέαμα περιφερόμενου πανηγυριού» (σελ. 47)!

«Είναι λάθος να πιστεύει κανείς πως τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα χωρίς να προσφέρει κάτι σε αντάλλαγμα» (σελ. 104) και «Και τίποτα δεν έχει τόση δύναμη όσο μια υπόσχεση» (σελ. 113). Αυτός είναι ο βασικός θεματικός άξονας του πρώτου βιβλίου της Τριλογίας της Ομίχλης και γύρω από αυτόν υφαίνονται οι ζωές του Μαξ και της Αλίσια, του Ρόλαντ και του Βίκτορ, οι οποίοι πρέπει να αντιμετωπίσουν τον Καΐν και να βγουν ζωντανοί από τα δελεαστικά ανταλλάγματα που τους προσφέρει ενώ ταυτόχρονα πρέπει να ξεφύγουν από τις υπερφυσικές του δυνάμεις που μπορούν να καταστρέψουν τις ζωές τους για πάντα. Ένταση, αγωνία, σασπένς, ανατριχίλα, ρεαλισμός και φαντασία είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός κειμένου που με άφησε με κομμένη ανάσα ως το τέλος.

Βιβλίο Οι περιπέτειες του νεαρού Ιούλιου Βερν 5: Παγιδευμένοι στη Σελήνη
Τίτλος πρωτοτύπου Las aventuras del joven Jules Verne 5: Atrapados en la luna
Συγγραφέας Miguel Garcia
Μεταφραστής Κάλλια Ταβουλάρη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Ιούλιος Βερν (1828-1905) ήταν Γάλλος μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας και επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την επιστημονική φαντασία ως είδος λογοτεχνίας. Η αχαλίνωτη φαντασία του και οι επιστημονικές του γνώσεις τον οδήγησαν να γράψει μυθιστορήματα με αεροπλάνα, αερόστατα και ταξίδια στο διάστημα (και όχι μόνο) καιρό πριν αυτά γίνουν πραγματικότητα. Ο Miguel Garcia αγάπησε το σύμπαν αυτού του σημαντικού Γάλλου συγγραφέα και έπλασε γύρω από τον μύθο του μια ενδιαφέρουσα σειρά περιπετειών με κεντρικό ήρωα τον συγγραφέα σε ηλικία 11 ετών. Βρισκόμαστε στη Νάντη στα μέσα του 19^ου αιώνα. Ο Βερν, ο κολλητός του, Χουάν, η ξαδέλφη του, Καρολίνα και η εύστροφη Μαρί δημιούργησαν την ομάδα «Οι κυνηγοί της περιπέτειας του 21^ου αιώνα» και μπλέκουν σε συναρπαστικές περιπέτειες, πιστές στο πνεύμα της εποχής και στην προσωπικότητα του αρχηγού τους. Η οικογένεια του Βερν είναι αστικής τάξης και καθωσπρέπει, με αποτέλεσμα οι «φαντασιοπληξίες» του παιδιού τους να ανησυχούν τους γονείς αλλά και τ’ αδέλφια του, Παύλο και Άννα. Παρ’ όλ’ αυτά, ο πλοίαρχος Νέμο σέβεται την εφευρετικότητα του παιδιού, προσέχει να καλλιεργήσει σωστά τα ενδιαφέροντά του και προλογίζει τα βιβλία της σειράς. Οι υποθέσεις και οι χαρακτήρες απηχούν τεκμηριωμένα την εποχή και τις καταστάσεις της ενώ η ευρηματικότητα του Miguel Garcia τοποθετεί με φροντίδα και προσοχή μικρές λεπτομέρειες που θα θυμίσουν στους αναγνώστες περιστατικά από τα γνωστά βιβλία του συγγραφέα. Οι ιστορίες είναι γεμάτες πολυεπίπεδη πλοκή και απανωτές εκπλήξεις ενώ ο δεσμός μεταξύ των παιδιών είναι αδιάρρηκτος, τονίζοντας έτσι τη σημασία της φιλίας και τις υποχωρήσεις που οφείλει κάποιος να κάνει για να την περισώσει. Στον νέο τίτλο της σειράς, «Παγιδευμένοι στη σελήνη», είμαστε στα τέλη του καλοκαιριού του 1840 και ο Εθνικός Διαγωνισμός Νεαρών Εφευρετών δίνει την ευκαιρία στον Βερν να ετοιμάσει έναν πύραυλο που θα ταξιδέψει τον άνθρωπο στη Σελήνη. Μόνο που μια συνωμοσία θα οδηγήσει τα παιδιά σ’ ένα άγνωστο και μυστηριώδες τοπίο.

Βιβλίο Μυστικά και χαμένοι θησαυροί-Σέρλοκ Χολμς: Η Οργάνωση των Κοκκινομάλληδων
Τίτλος πρωτοτύπου Sherlock Holmes: The Red-Headed League
Συγγραφέας Stephanie Baudet
Εικονογράφος Arianna Bellucci
Μεταφραστής Χαρά Κατσαρή
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σέρλοκ Χολμς είναι ένας από τους σημαντικότερους χαρακτήρες της αστυνομικής λογοτεχνίας και δημιουργήθηκε από τον Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ το 1887, όταν άρχισε να δημοσιεύει τις περιπέτειές του στο περιοδικό The Strand. Με βοηθό τον δρ Τζον Γουάτσον έχουν επιλύσει περίπλοκες υποθέσεις σε τέσσερα μυθιστορήματα και πενήντα έξι διηγήματα. Οι μέθοδοί του είναι αξιοθαύμαστες, αφού είναι σε θέση, κοιτώντας ένα αντικείμενο ή έναν άνθρωπο, να δημιουργήσει ολόκληρη ιστορία γύρω από αυτά. Υπομονετικός αλλά και παθιασμένος εκνευρίζει πολλές φορές με τη μυστικοπάθειά του και τους συλλογισμούς του τον Γουάτσον. Η Stephanie Baudet ζει και εργάζεται στην Αγγλία ως εκπαιδευτικός, ασχολείται με μαθήματα δημιουργικής γραφής κι έχει γράψει αρκετές σημαντικές σειρές παιδικών βιβλίων, ανάμεσά τους και τις διασκευές των ιστοριών του Σέρλοκ Χολμς για παιδιά από 8 ετών και πάνω. Με γλώσσα απλή και ταυτόχρονα πλούσια σε λεξιλόγιο, με χαριτωμένη ασπρόμαυρη εικονογράφηση της Arianna Bellucci, με σεβασμό στην πλοκή των αρχικών κειμένων και με παρένθετες εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, η σειρά «Μυστικά και χαμένοι θησαυροί» είναι ο καλύτερος και ιδανικότερος τρόπος να έρθουν οι μικροί αναγνώστες σε επαφή με τον συναρπαστικό κόσμο του Σέρλοκ Χολμς, να λύσουν μυστήρια, να μάθουν τρόπους σκέψης και επαγωγικές μεθόδους, να διασκεδάσουν και να αγαπήσουν τη σημαντική αυτή μορφή της παγκόσμιας αστυνομικής λογοτεχνίας.

Στα αγγλικά έχουν κυκλοφορήσει είκοσι βιβλία, εκ των οποίων τα δύο είναι τα μυθιστορήματα «Σπουδή στο κόκκινο» και «Το σήμα των τεσσάρων» και τα υπόλοιπα είναι διηγήματα από τις διάφορες συλλογές που είχαν κυκλοφορήσει μεταξύ 1891 και 1927. Οι εκδόσεις Μίνωας, πάντα με σεβασμό και αγάπη στο παιδικό βιβλίο, μετέφρασε στα ελληνικά τον πέμπτο τίτλο της σειράς, «Η Οργάνωση των Κοκκινομάλληδων», όπου για να γίνεις μέλος πρέπει να είσαι κοκκινομάλλης και άνω των 21 ετών. Όταν όμως κάποιος απολύεται χωρίς λarianόγο και εξηγήσεις, ζητά τη βοήθεια του Σέερλοκ Χολμς. Πρόκειται για μια πολύ καλή ευκαιρία να γνωρίσουν τα παιδιά μας τον Σέρλοκ Χολμς, τις μεθόδους του και τις διασκεδαστικές συζητήσεις του με τον Γουάτσον, που αγωνίζεται να κατανοήσει τους συλλογισμούς του και να λύσει τα μυστήρια πριν από αυτόν! Αγωνία, περιπέτεια, εκπλήξεις, ανατροπές, χιούμορ και επιστημονικές γνώσεις εύληπτα δοσμένες είναι μερικά από τα θετικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα μιας σειράς βιβλίων που θα συντροφέψει ευχάριστα τον ελεύθερο χρόνο των μικρών αναγνωστών.

Βιβλίο Περιπέτεια στο τσίρκο
Τίτλος πρωτοτύπου The circus of adventure
Συγγραφέας Enid Blyton
Εικονογράφος Arianna Bellucci
Μεταφραστής Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Enid Blyton (1897-1968) πραγματικά δε χρειάζεται συστάσεις. Είναι η συγγραφέας που μας χάρισε αξέχαστες στιγμές ανάγνωσης και μας σύστησε ευρηματικές παρέες παιδιών που ζουν περιπέτειες, λύνουν μυστήρια, ταξιδεύουν, κινδυνεύουν και χάρη σ’ αυτούς περνούσαν ευχάριστα και όμορφα οι εξωσχολικές μας ώρες. Ποιος δεν έχει διαβάσει τους Μυστικούς 7 ή τους 5 φίλους, ποιο κορίτσι δεν έχει ονειρευτεί το Σεν Κλερ ή το Μάλορυ Τάουερ; Έτσι λοιπόν οι εκδόσεις Μίνωας επανακυκλοφορούν τη σειρά «Περιπέτεια», προσθέτοντας τον έβδομο τίτλο: «Περιπέτεια στο τσίρκο». Ο Τζακ, η Λούσι-Αν, ο Φίλιπ και η Ντάινα, μαζί με τον παπαγάλο τους, Κίκι, είναι μια παρέα παιδιών που προσπαθούν να περάσουν ήσυχα τις μέρες τους, μόνο που πέφτουν πάντα πάνω σε περιπέτεια, ανακαλύπτουν χαμένους θησαυρούς και τους κυνηγάνε οι κακοί των ιστοριών! «Στο τσίρκο», τα παιδιά ετοιμάζονται να περάσουν και πάλι όμορφες διακοπές, μόνο που αυτήν τη φορά φιλοξενούν τον μικρό Γουσταύο. Ένα μακρινό κι εξωτικό βασίλειο θα μπλέξει τα παιδιά σε μια μεγάλη συνωμοσία ενώ ο Τζακ θα καταφέρει να το σκάσει και θα ακολουθήσει ένα περιπλανώμενο τσίρκο. «Περιπέτεια» λοιπόν και ξεκινήστε άφοβα να γνωρίσετε μια νέα παρέα μικρών ηρώων που θα σας συναρπάσει χάρη σε μια πένα που ξέρει τι ζητάνε οι μικροί αναγνώστες από 8 ετών και πάνω και το προσφέρει απλόχερα και γλαφυρά. Το γεγονός ότι εκδόθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και εξακολουθούν να είναι στις πρώτες προτιμήσεις παιδιών και γονέων λέει από μόνο του πολλά!

Βιβλίο Άγκαθα Μίστερι 1: Το μυστήριο της Βεγγάλης
Τίτλος πρωτοτύπου Agatha Mystery: La perla del Bengala
Συγγραφέας Sir Steve Stevenson
Εικονογράφος Stefano Turconi
Μεταφραστής Βιολέττα Ζεύκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άγκαθα Μίστερι είναι μια δωδεκάχρονη επίδοξη συγγραφέας που της αρέσει να λύνει αστυνομικούς γρίφους. Στο πλάι της έχει τον γκαφατζή έφηβο ξάδελφο και σπουδαστή ντετέκτιβ Λάρι Μίστερι, τον μπάτλερ κύριο Κεντ και τον γάτο της, Γουάτσον. Στο πρώτο βιβλίο της σειράς «Το μαργαριτάρι της Βεγγάλης» η αποστολή της Άγκαθα (καλά, εντάξει, του Λάρι που πρέπει να βρει την άκρη του νήματος ώστε να περάσει το μάθημα στη σχολή) είναι να βρει το μαργαριτάρι που εκλάπη μυστηριωδώς από τον ναό της θεάς Κάλι στην περιοχή του Γάγγη. Τα παιδιά ήθελαν να το συνδυάσουν με μια επίσκεψη-έκπληξη στους γονείς της Άγκαθα αλλά μπλέκουν σε μια ιστορία γεμάτη ανατροπές και άφθονο μυστήριο.

Διασκέδασα πάρα πολύ με τα καμώματα των παιδιών που δρούσαν κάτω από το άγρυπνο βλέμμα του μπάτλερ που τα πρόσεχε και μου άρεσε πολύ που βαδίζει στα χνάρια ενός κλασικού whodunit καθώς συνοδεύεται από τσάι και μια σειρά υπόπτων. Το συστήνω ανεπιφύλακτα για αγόρια και κορίτσια!

Βιβλίο Η συμμορία των πέντε
Συγγραφέας Αντιγόνη Σδρόλια
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ποιος κλέβει τα ζαρζαβατικά από τους κήπους; Γιατί εξαφανίζονται τα μισοφαγωμένα μπισκότα των παιδιών; Ποιος παίρνει το λάδι από τα ξωκλήσια; Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τις παραστάσεις που έρχεται να δώσει ένα ιταλικό τσίρκο στον Βόλο και στα περίχωρά του; Γιατί ο μικρός τσιγγάνος Φεντερίκο κακοποιείται από τον ιδιοκτήτη του τσίρκου; Θα καταφέρει να ξεφύγει από τα νύχια του;

Ένα συναρπαστικό κείμενο για παιδιά από 9 ετών και πάνω, γεμάτο αγωνία, μυστήριο, αποκαλύψεις και ανατροπές, εφάμιλλο των έργων της Enid Blyton! Η συγγραφέας έχει δέσει αρμονικά τις ιστορικές και γεωγραφικές πληροφορίες για τον Βόλο και το Πήλιο με μια περιπέτεια που θα ενθουσιάσει τους μικρούς αναγνώστες! Επιπλέον, έχει διαλέξει να μεταφέρει στα παιδιά πολλά και σημαντικά μηνύματα: αγάπη προς τα ζώα και όχι κακοποίησή τους, ειδικά αν πρόκειται για παράσταση σε τσίρκο (δεν ήξερα ότι πλέον έχει πάψει διά νόμου να επιτρέπεται στα τσίρκο να παρουσιάζουν ζώα, εφόσον αυτά κρατούνται σε συνθήκες αιχμαλωσίας!), απεξάρτηση από κάθε είδους κινητή ηλεκτρονική συσκευή που απομακρύνει τους μικρούς ήρωες της καθημερινότητάς μας από την επικοινωνία με τον γύρω τους κόσμο και κοιμίζει το ενδιαφέρον τους για τη γνώση και τον συνάνθρωπο, την ελαφρότητα κάποιων κατ’ όνομα γονέων να δίνουν τα παιδιά τους έναντι αμοιβής σε περιπλανώμενους θιάσους για να μάθουν και καλά την τέχνη, στην ουσία όμως για να τα ξεφορτωθούν.

Υπέροχο και τρυφερό, διασκεδαστικό και συναρπαστικό, είναι άλλο ένα καλογραμμένο βιβλίο που εντάσσεται στη σειρά των εκδόσεων «Μίνωας» με θέμα «Ταξίδια στην Ελλάδα». Μην το χάσετε!

Βιβλίο Ακροβάτες του χρόνου
Συγγραφέας Πολυχρόνης Κουτσάκης
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα /  Χιούμορ
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Όταν τελείωσα το βιβλίο, αναρωτήθηκα: «Τι ήταν αυτό που διάβασα»; Ένα ανάλαφρο νεανικό μυθιστόρημα, ένα αλλιώς ιδωμένο ιστορικό μυθιστόρημα, ένα αξιόλογο δείγμα επιστημονικής φαντασίας; Κάτι απ’ όλ’ αυτά και τίποτα ταυτόχρονα. Απλώς (;) άλλο ένα υπέροχο κείμενο του σημαντικού Πολυχρόνη Κουτσάκη, που πάντα βρίσκει κάτι διαφορετικό να ζωντανέψει και με πρωτότυπους τρόπους να αιχμαλωτίσει τον αναγνώστη ως το συναρπαστικό τέλος. Οι βασικοί πρωταγωνιστές είναι η Ειρήνη Φουντουκίδη με τον Λεώ Στρατάκη και ο εγγονός τους, ο έφηβος Λεωνίδας, που αφηγείται και την ιστορία, εναλλάξ με την κοπέλα του, την Αφροδίτη. Η Ειρήνη είναι από πάμφτωχη οικογένεια και το σκάει από το σπίτι της για να μην την παντρέψουν με το ζόρι. Ο Λεώ, αντίθετα, προέρχεται από πάμπλουτη οικογένεια κι όταν ενηλικιώνεται ξεκινάει με τον κολλητό του, Φανούρη, που είναι ίδιος φυσιογνωμικά, σωματικά και στη σκέψη με τον Σπίθα του Μικρού Ήρωα, Γιώργου Θαλάσση, να τρώνε τα λεφτά σε γυναίκες.

Ο Λεώ και η Ειρήνη έχουν από μια μυστική υπερδύναμη που τη χρησιμοποιούν για το καλό της ανθρωπότητας και γνωρίζονται τυχαία στη Θεσσαλονίκη. Τα γεγονότα όμως τους χωρίζουν σχεδόν αμέσως και τους επαναφέρουν πολλά χρόνια και αρκετές γκάφες αργότερα, μόνο και μόνο για να τινάξουν την Ιστορία στον αέρα! «Ο Λεώ και η Ειρήνη ήταν παρόντες σε όλα τα μεγάλα γεγονότα, άλλαξαν με τις πράξεις τους τη ροή της παγκόσμιας ιστορίας, συνάντησαν τα σημαντικότερα πρόσωπα του εικοστού αιώνα κι όμως δεν τους γνωρίζει κανείς, είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Έτσι ακριβώς όπως το θέλησαν, δηλαδή» (σελ. 119). Ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Καρλ Γιουνγκ, ο Ανρί Ματίς, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Τζόζεφ Μένγκελε, ο Τζέρι Σίγκελ και ο Τζο Σούστερ που δημιούργησαν τον Σούπερμαν, ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο Ντίνος Δημόπουλος και ο Μάνος Χατζιδάκις, η Agatha Christie, ο Άλμπερτ Άινσταϊν και άλλες προσωπικότητες των Τεχνών, των Γραμμάτων και της Ιστορίας παρελαύνουν με τέτοιο τρόπο που οι Μόντυ Πάιθονς ωχριούν μπροστά τους! Οι σουρεαλιστικές τους εξελίξεις με οδηγούσαν αρχικά να ψάχνω σε εγκυκλοπαίδειες, αργώντας να καταλάβω πως ο συγγραφέας απλώς μου έκλεινε το μάτι περιπαιχτικά!

Την ιστορία αυτού του αλλόκοτου ζευγαριού αφηγείται ο συνονόματος του παππού εγγονός με την κοπέλα του, Αφροδίτη, με την οποία έχει σπιρτόζικους διαλόγους, που διακόπτουν τη ροή της αφήγησης. Εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους χαρακτήρες, εκείνος πιστεύει στις καλές και κακές συγκυρίες ενώ εκείνη πρεσβεύει πως τίποτα στη ζωή δεν είναι τυχαίο, δημιουργούν ένα ξεκαρδιστικό ντουέτο που δε σταματά να πειράζεται, να δέρνεται, να τσακώνεται αλλά πάντα φιλιώνουν και τα βρίσκουν στο τέλος.

Πρωτοπρόσωπη αφήγηση, διαρκή πρωθύστερα, κοφτοί και λιτοί διάλογοι, χιουμοριστικές ατάκες, σύντομα αλλά και εκτεταμένα κεφάλαια, μακροσκελείς αλλά και μονολεκτικές προτάσεις είναι η μέθοδος που επέλεξε ο Πολυχρόνης Κουτσάκης για να αφηγηθεί την ιστορία του, κάτι που δεν αφήνει τον αναγνώστη σε ησυχία. Με κέρδισε η εναλλαγή των οπτικών γωνιών, δηλαδή ενώ έχουμε μια στρωτή αφήγηση που διακόπτεται χαριτωμένα από τον Λεωνίδα ή την Αφροδίτη, όταν συναντάμε νέο πρόσωπο επιστρέφουμε στο παρελθόν του με έξυπνο και ανορθόδοξο τρόπο που θα μας φέρει στο σήμερα και θα μας συστήσει πιο καθαρά τι μέρος του λόγου είναι!

Παρ’ όλ’ αυτά, μέσα από τον σουρεαλισμό και την κατ’ επίφασιν προφορικότητα και ρηχότητα της αφήγησης, ξεπηδάνε με μοναδικό στυλ διαχρονικές αλήθειες και πρωτότυπες απόψεις πάνω σε κοινωνικά θέματα: «Γι’ αυτό βλέπουμε τριγύρω μας πολλά κορίτσια μελαγχολικά… Έχουν πέσει στην κανονική τους ζωή πάνω σε λάθος ιππότες, σε ιππότες που βγήκαν από τα όνειρα κάποιου άλλου κοριτσιού και κάπως μπερδεύτηκαν τα πράγματα και ήρθαν σ’ αυτές και τις ανάγκασαν ν’ αλλάξουν όνειρο και να τους προσθέσουν στα όνειρά τους… προσπαθούν να θυμηθούν το αρχικό τους όνειρο, θα ‘διναν τα πάντα για να μπορέσουν να το θυμηθούν αλλά έχουν ζήσει πολύ καιρό με λάθος ιππότες και δεν τα καταφέρνουν» (σελ. 79). Και ορίστε μια απλή και καθόλου κατακριτέα άποψη για όσους διαβάζουν Άρλεκιν: «Γι’ αυτό μάλλον πουλάνε εκατομμύρια βιβλία τα Άρλεκιν, επειδή ελάχιστοι έρωτες ευδοκιμούν κι έτσι ο κόσμος τα αγοράζει για να μάθει πώς είναι αυτό που παρ’ ολίγο να ζήσει, χωρίς να ξέρει όμως ότι αν το ζούσε δε θα μπορούσε να το περιγράψει, άρα κι αυτοί που γράφουν τα Άρλεκιν και το περιγράφουν δεν το ζουν όταν το γράφουν, το φαντάζονται, άρα τι να μάθει κανείς από δαύτους;» (σελ. 328).

Μονάχα σ’ ένα σημείο δεν υπήρξε ελαφρότητα: οι θηριωδίες στο Άουσβιτς δεν μπορούν να γίνουν ποτέ κομμάτι αστεϊσμού, κάτι που παραδέχεται κι ο συγγραφέας, παραθέτοντας στεγνά, απρόσωπα και μελετημένα τη ζωή του Μένγκελε και τα πειράματα που έκανε με τον Καρλ Κλάουμπεργκ και τη Χέρτα Ομπερχάουζερ: «Επίσης να σας πω, αν και είναι άσχετο με την ιστορία μας, ότι ο Καρλ και η Χέρτα έμειναν εφτά χρόνια στη φυλακή μετά το τέλος του πολέμου κι έπειτα έζησαν ελεύθεροι και ωραίοι την υπόλοιπη ζωή τους, δηλώνοντας σε κάθε ευκαιρία πόσο περήφανοι ήταν για την επιστημονική δουλειά τους στο στρατόπεδο. Η δικαιοσύνη είναι μια ωραία, άγνωστη λέξη σ’ αυτόν τον κόσμο» (σελ. 337). Κι αμέσως μετά αποδύεται σε μια… διαφορετικώς διατυπωμένη ιστορία του πολέμου που με έκανε να λυθώ στα γέλια! Η Άγκαθα Κρίστι, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Τζόζεφ Μένγκελε συναντήθηκαν σε ξενοδοχείο του Ασουάν κι έκαναν την Ιστορία… μύλο!

Το μυθιστόρημα επικεντρώνεται στα επιτεύγματα των παππούδων και στη σχέση των δύο έφηβων παιδιών, είναι αξιέπαινος όμως ο τρόπος που παρεισφρέουν οι προβληματικές σχέσεις του Λεωνίδα και της Αφροδίτης με τους γονείς τους, την ενδιάμεση δηλαδή γενιά, που καταγράφεται λιγότερο αλλά πιο έντονα συναισθηματικά κι έτσι το μυθιστόρημα δεν πλατειάζει, παραμένει σφιχτό και άψογα δεμένο, χωρίς τίποτα περιττό. Ο Λεώ και η Ειρήνη γνωρίστηκαν κι έκαναν τον Νικήτα που παντρεύτηκε κι απέκτησε τον Λεωνίδα ενώ η Αφροδίτη γεννήθηκε σε ένα επικίνδυνο ψυχολογικά περιβάλλον. Αυτό το βάρος στους ώμους τους δίνεται με έξυπνο τρόπο ανάμεσα στο σήμερα και το χτες που απαρτίζουν και το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου και φώτισε τις σημαντικές ψυχολογικές περιπέτειες που μπορεί να ζήσει ένας έφηβος σε μια προβληματική οικογένεια.

Οι «Ακροβάτες του χρόνου» είναι ένα απολαυστικό, διασκεδαστικό μυθιστόρημα που με ταξίδεψε με εναλλακτικό τρόπο στον χρόνο, μου σύστησε σημαντικές προσωπικότητες με άλλο τρόπο και με έκανε να γελάσω αλλά και να συγκινηθώ. Εύχομαι ολόψυχα η υπόσχεση για νέες ιστορίες του ξεκαρδιστικά αστείου ζευγαριού Λεώ και Ειρήνης να πραγματοποιηθεί σύντομα!

Βιβλίο Η προφητεία
Τίτλος πρωτοτύπου Life expectancy
Συγγραφέας Dean Koontz
Μεταφραστής Παλμύρα Ισμυρίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, η παρουσίαση μπορεί να περιέχει SPOILERS

Ο προφορικός λόγος του Dean Koontz έχει αρχίσει να με κουράζει είναι η αλήθεια. Έχει πάντα ένα στόρι και πάντα το διανθίζει με εξυπνακίστικα σχόλια εμπειρικής παρατήρησης στη νοοτροπία και την καθημερινότητα των Αμερικανών. Τεσπα. Πρωτότυπο το θέμα αλλά καταντάει τσίχλα. 5 μέρες δυστυχίας και συμφοράς. Θα μπορούσε να είναι λιγότερες. Οι εκπλήξεις και οι ανατροπές για μένα τελειώνουν στη δεύτερη μέρα, μετά πρέπει να καταντήσουμε Φωσκολιάδα για να το σώσουμε. Ένα παιδί γεννιέται την ίδια μέρα με ένα παιδί παρανοϊκού κλόουν που μισεί θανάσιμα την κάστα των χορευτών στο τσίρκο που δουλεύει γιατί η γυναίκα του που ανήκε στην οικογένειά τους τους εγκατέλειψε για χάρη του. Η γυναίκα του κλόουν πεθαίνει στη γέννα κι ο κλόουν σκοτώνει γιατρούς και νοσοκόμες κι εξαφανίζεται με το μωρό. Ο ήρωάς μας μεγαλώνει γνωρίζοντας για τις προφητείες του παππού κι ανακαλύπτουμε ότι οι δύσκολες μέρες θα έρθουν από την πλευρά του κλόουν και του γιου του που μεγάλωσε. Την πρώτη φορά ο κακός γιος μισεί την πόλη και την τινάζει στον αέρα. Τον συλλαμβάνουν με τη βοήθεια του ήρωά μας που γνωρίζει κι ερωτεύεται μία. Τη δεύτερη φορά τον κυνηγά ο μπαμπάς γιατί του συνέλαβαν το παιδί. Μετά από ένα γαϊτανάκι ανατροπών μαθαίνουμε ότι τελικά το μωρό που άρπαξε ο κλόουν εκείνο το βράδυ ήταν ο δίδυμος αδελφός του ήρωά μας κι έτσι ο κακός κλόουν κυνηγά το ζευγάρι για να κλέψει τον εγγονό του. Και στο τέλος τους κυνηγούν οι κακοί χορευτές γιατί μαθαίνουμε ότι ο πατέρας βίαζε την κόρη του κι έτσι τα δίδυμα ήταν εγγόνια του αλλά και γιοί του!!!!!!!!Τέσπα, ασχολίαστο. Καλή υπόθεση αλλά τραβηγμένη από τα μαλλιά.

Βιβλίο Κουράγιο
Συγγραφέας-Εικονογράφος Αλέξης Κυριτσόπουλος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο διακεκριμένος καλλιτέχνης Αλέξης Κυριτσόπουλος γράφει και εικονογραφεί μια τρυφερή ιστορία για παιδιά από 4 ετών και πάνω που επικεντρώνεται στην αυτοπεποίθηση και τη δύναμη που κρύβουμε μέσα μας αλλά βγαίνει μόνο όταν δεν το περιμένουμε. Το λιοντάρι συναντά πρόσφυγες, πυροσβέστες, ταξιδεύει ως τη ζούγκλα, ζει διάφορα γεγονότα που τον αποκαρδιώνουν όλο και περισσότερο. Ώσπου ένα βράδυ γίνεται η μεγάλη ανατροπή. Το κείμενο έχει λίγες αλλά προσεγμένες λέξεις, κατανοητές για τα μικρά παιδιά και ταυτόχρονα γεμάτες νοήματα και συναισθήματα. Η ολοσέλιδη εικονογράφηση είναι ένα χάρμα. Νερομπογιές και πενάκι, ζωηρά χρώματα, υπέροχες αφαιρετικές λεπτομέρειες που δίνουν ένα απόλυτα προσωπικό ύφος και στυλ, συνοδεύουν τα κείμενα.

«Κουράγιο» παροτρύνει ο Αλέξης Κυριτσόπουλος τα μικρά παιδιά να αποκτήσουν, δύναμη και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους ώστε να τα βγάλουν πέρα στις δύσκολες στιγμές. Το λιοντάρι και οι περιπέτειές του είναι ο ιδανικός σύντροφος και φίλος στο δύσκολο αλλά και συναρπαστικό ταξίδι της αυτοεκτίμησης.

Βιβλίο Το φάντασμα στο Τσίρκο του Χειμώνα
Τίτλος πρωτοτύπου Le fantôme du Cirque d’Hiver
Συγγραφέας Fred Bernard
Μετάφραση Εύη Γεροκώστα
Εικονογράφος François Roca 
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια διαφορετική ματιά σ’ ένα βιβλίο περιπέτειας, μιας και την ιστορία που γράφει ο Fred Bernard την αφηγούνται εναλλάξ από σελίδα σε σελίδα τα δύο ζώα, με την ένδειξη του προσώπου τους στην κορυφή του εκάστοτε κειμένου, υποδεικνύοντας έτσι στον αναγνώστη ποιος αφηγητής συνεχίζει την ιστορία! Διασκέδασα αφάνταστα διαβάζοντάς το, μιας και οι πρωταγωνιστές είναι δυο εκ διαμέτρου αντίθετοι χαρακτήρες, με τα προτερήματα και τα μειονεκτήματά τους (λογικός ο ένας, προληπτικός ο άλλος, εύπιστος ο ένας, σκεπτικιστής ο άλλος κλπ.). Βήμα προς βήμα και μέσα από ερωτήσεις που υποβάλουν στα ζώα προσπαθούν να καταλάβουν αν όντως υπάρχει φάντασμα ή αν ο Ντίνο έχει τελικά πολύ ζωηρή φαντασία. Το κείμενο είναι εμπνευσμένο από το αληθινό Τσίρκο του Χειμώνα που κοντεύει να συμπληρώσει τα εκατόν εβδομήντα χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας του.

Η εικονογράφηση του François Roca  είναι από τις ωραιότερες που έχω δει ποτέ. Είναι άψογη, ρεαλιστική και τόσο παραστατική, που πίστεψα πως έβλεπα φωτογραφίες και όχι εικόνες. Εξαιρετικοί φωτισμοί, ανεπανάληπτος σχεδιασμός, ποικιλία οπτικών γωνιών, απίθανοι σχεδιασμοί ζώων και μελών του θιάσου, σε συνδυασμό με το μεγάλο, χορταστικό σκληρόδετο μέγεθος, συναποτελούν ένα από τα καλύτερα δώρα που θα μπορούσε να κάνει κάποιος σε παιδιά από 8ετών και πάνω που θέλουν να γνωρίσουν το τσίρκο μέσα από μια συναρπαστική περιπέτεια.

«Το φάντασμα στο Τσίρκο του Χειμώνα» είναι μια ανατρεπτική, γρήγορη και καλογραμμένη περιπέτεια, με εκπλήξεις και απρόσμενα γεγονότα, δοσμένη υπό πρωτότυπη οπτική γωνία αφήγησης και σχεδιασμένη με μια σχεδόν τρισδιάστατη απεικόνιση.