Βιβλίο 187 μέρες
Συγγραφέας Βασίλης Πεσλής
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας και πάλι μας χαρίζει αλησμόνητες κωμικοτραγικές στιγμές και συναρπαστικά περιστατικά σε μια ιστορία που θα μπορούσε απλώς να σατιρίσει και να διακωμωδήσει τα γεγονότα, χωρίς βάθος και ανάλυση, εδώ όμως έχουμε και πάλι μια μεγάλη αγκαλιά για τους χαρακτήρες, οι οποίοι αλληλοεπιδρούν, ωριμάζουν και αλλάζουν. Ο Αντώνης είναι ένας άνθρωπος με επιχείρηση που φυτοζωεί, είναι ερωτευμένος με μια κοπέλα που δεν πρέπει ν’ αγαπά, αγωνίζεται να στεριώσει στη σχέση που ήδη έχει κι όλα αυτά με τη μητέρα του να έχει τις δικές της ιδέες και αντιλήψεις. Η κυρα-Τασία, μετά το έμφραγμα που έπαθε μεσούσης της καραντίνας στο προηγούμενο βιβλίο, νοσηλεύεται χωρίς να έχει χάσει ούτε το χιούμορ της ούτε το ενδιαφέρον της για τα τρέχοντα γεγονότα. Το εξιτήριό της συνοδεύει ένα μερακλαντάν οικογενειακό τραπέζι χωρίς ιδιαίτερα μέτρα προστασίας, ακριβώς σαν τη χώρα που έβγαινε από το ανοιξιάτικο lockdown, προς απογοήτευση του Αντώνη για την ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίζει η οικογένειά του την κατάσταση. Μπορεί να επιστρέφουμε σταδιακά στην καθημερινότητά μας, υπάρχουν όμως ακόμη μέτρα στα οποία πρέπει να υπακούμε. Ο Αντώνης στη συνέχεια παίρνει τη μητέρα του για ένα ταξιδάκι, παρά τις αντιρρήσεις της: «-Πού να μπούμε σε καράβι με το χτικιό, παιδάκι μου; Τόσο κόσμο θα έχει γύρω» (σελ. 33). Και θα κλείσουν σε Airbnb: «-Θα της πω ότι θα μείνουμε και σε έρπη-έρπη. -Ναι, έτσι να της πεις, να νομίζει ότι πάμε διακοπές στο Ανδρέας Συγγρός. Ερ-μπι-εν-μπι» (σελ. 35). Ο Αντώνης μπορεί να έχει ξεκινήσει μια σχέση με τη Μάρθα, τα αισθήματά του όμως για τη Μαίρη δεν έπαψαν να τον ταλαιπωρούν, ειδικά από τη στιγμή που η κοπέλα έγινε ζευγάρι με τον φίλο του, τον Σάββα!

Τη μερίδα του λέοντος την έχουν οι δύο ανωτέρω ήρωες, όμως και οι γείτονες δε μας αφήνουν ήσυχους! Τα γεγονότα διαδραματίζονται στην ίδια πολυκατοικία της Αθήνας, στα Εξάρχεια, με τα οχτώ διαμερίσματα. Η Μάρθα, η κοπέλα του Αντώνη, το ηλικιωμένο ζευγάρι Απόστολος και Σταυρούλα του πρώτου, η μοιραία και πανέμορφη Μαιρούλα και η υποχόνδρια Ελένη του δευτέρου, η οικογένεια του μικροαστού Πελοπίδα και της μεγαλοπιασμένης Κασσιανής του τρίτου, ο Σάββας ο Αγέλαστος και το ζευγάρι Φλωρεντία η ινφλουένσερ και Στάθης ο γκέιμερ ή Τρέντηδες του τετάρτου είναι ακριβώς ό,τι θα συναντήσει κανείς στις κλασικές πολυκατοικίες της πόλης μας. Τώρα μάλιστα που το διπλανό διαμέρισμά της ξενοικιάστηκε, η Κασσιανή ανέλαβε να το δείχνει σε νέους υποψηφίους, οπότε καταλαβαίνετε τι πέρναγαν οι άνθρωποι κι αναρωτιέται ο ιδιοκτήτης γιατί δε σταυρώνει άνθρωπο! Η παρέλαση των ανυποψίαστων «θυμάτων» του σουσουδισμού της και ο τρόπος συμπεριφοράς της απέναντί τους μου χάρισε πάρα πολλές ώρες γέλιου! Η κυρα-Τασία με τη φίλη της: «Μάλιστα, έβγαλαν και καρέκλες στον διάδρομο και καθάριζε η μια τα φασολάκια της και η άλλη πατάτες όσο απολάμβαναν το σώου» (σελ. 41). Και τελικά, μετά από τριάντα χρόνια, ήρθε άνθρωπος στο διαμέρισμα του ισογείου! Γκολ απ’ τα αποδυτήρια! Ποιος μένει; Γιατί; Για πόσο; Τι κάνει, πώς ζει, πού δουλεύει;

Ο συγγραφέας στήνει ξεκαρδιστικές σκηνές, χρησιμοποιώντας άφθονο υλικό από τη σύγχρονη πραγματικότητα και καταφέρνει μέσα από υποδειγματικούς διαλόγους να δείξει κάθε πλευρά μετά την πανδημία στο ταξίδι, στα ενοικιαζόμενα, στις διακοπές, στο γυμναστήριο, στις ελπίδες για το νέο εμβόλιο («-Δεν είσαι με τα καλά σου, που θα κάνω εγώ ρώσικο εμβόλιο να γίνω κομμουνίστρια στα γεράματα», σελ. 92), στο μετρό, δυστυχώς (για την καθημερινότητά μας) πάντα με επίκεντρο την τηλεόραση, με τους τίτλους, τη μουσική θρίλερ, τις υπερβολές, τα εκάστοτε ψέματα να μπολιάζουν εύπιστους εγκεφάλους. Οικεία και νέα πρόσωπα εξελίσσονται κατά την πορεία της ανάγνωσης, υφίστανται αλλαγές, δοκιμάζονται, τσακώνονται, ερωτεύονται κι όλα αυτά με μέτρο και πειθώ. Τα γέλια βγαίνουν αβίαστα όταν συγκατοικούμε αναγνωστικά με τη μάνα και τον γιο, οι οποίοι βιώνουν καταστάσεις οικείες πια σε όλους μας και δε σταματάει ο ένας να τσιγκλάει τον άλλον. Ειδικά μετά την περιπέτεια της υγείας της, η κυρα-Τασία έχει βγάλει ενδιαφέρουσες πτυχές συγκατάβασης, μεγαθυμίας και διορατικότητας. «-Τι fatality ήταν αυτό; Αυτή έχει γίνει αδίστακτη» (σελ. 77). Α, ναι, κι απ’ αυτό.

Ο Βασίλης Πεσλής εξακολουθεί να μην κατηγορεί κανέναν, ούτε να αποδίδει ευθύνες είτε για τον χειρισμό της καθημερινότητας είτε για τις πολιτικές αποφάσεις, αντίθετα, δείχνει μουδιασμένος, ανίδεος ως προς το τι να κάνει και πώς να αντιμετωπίσει αυτήν τη νέα πραγματικότητα. Παίρνει ίσες αποστάσεις: «-Ευθύνες έχουν όλοι… Το θέμα είναι να αναλάβει ο καθένας τις δικές του και να μην πετάει το μπαλάκι στους άλλους» (σελ. 84). Μετά την παράθεση όμως των γεγονότων που οδήγησαν στα 284 κρούσματα του Σεπτεμβρίου, παραδέχεται: «Στην ελληνική επικαιρότητα όμως τα πράγματα ήταν κωμικοτραγικά, διότι το μόνο που δεν κατάφερε να χτυπήσει η πανδημία, ήταν η προχειρότητα, η επιπολαιότητα και η ανοργανωσιά από την οποία διέπεται το ελληνικό έθνος» (σελ. 113). Και στο τέλος του φθινοπώρου τα πράγματα έγιναν χειρότερα: «Με λίγα λόγια, η κατάσταση είχε γίνει τόσο μπερδεμένη και τα δεδομένα άλλαζαν με τέτοιο ρυθμό που ο κόσμος είχε χάσει τα αυγά και τα πασχάλια… Φυσικά, μέσα σε όλον αυτόν τον πανικό και το κλίμα απόγνωσης και παράνοιας, βρήκαν πάτημα και κάποιοι άλλοι για να ξεκινήσουν τη δική τους προπαγάνδα. Εκείνοι με τις εναλλακτικές θεωρίες και τις τραβηγμένες απόψεις, οι περιθωριακοί, οι συνωμοσιολόγοι» (σελ. 126-127).

Βίωσε κι εκείνος ως άνθρωπος τον τρόμο και την αβεβαιότητα του εγκλεισμού του Μαρτίου και στη συνέχεια το «φτου ξελευθερία» του καλοκαιριού και καταφέρνει ξανά με σωστό λόγο, μέτρο και αγάπη προς τον άνθρωπο να αποτυπώσει το χρονολόγιο των γεγονότων Μαΐου-Νοεμβρίου 2020 μέσα από την ψυχολογία του Αντώνη και της μητέρας του. Δε γίνεται βέβαια να μη σχολιάσει την ανύπαρκτη χρησιμότητα (για να μην πει επικινδυνότητα) των αραιωμένων τραπεζιών στις καφετέριες και τα εστιατόρια, το άνοιγμα των συνόρων («-Αν δεν άφηναν τους ξένους να έρχονται, δε θα χρειαζόταν να προσέχουμε. -Δεν το ξέραμε να κόψουμε όλες τις διεθνείς σχέσεις για να μπορεί η κυρα-Τασία να ψωνίζει ντομάτες με τη μύτη έξω», σελ. 90), τις ιδιωτικές χορηγίες στον τομέα της υγείας όταν τόσα λεφτά χαρίστηκαν στα ΜΜΕ και πολλά άλλα, πάντα με έναν γλυκόπικρο λόγο

Ολοζώντανοι διάλογοι, γραφή που ρέει, ενδιαφέρουσες εξελίξεις στην πλοκή, καθημερινό λεξιλόγιο που αφήνει κάπου κάπου την κυρα-Τασία να πει τα δικά της («-Πήγαινε μια βόλτα στο κατάστρωμα. -Είσαι με τα καλά σου; Να φέρνει ο αέρας το χτικιό πάνω μου;», σελ. 67), επομένως ο συγγραφέας για άλλη μια φορά έχει δουλέψει σωστά και σοβαρά πάνω στο κείμενό του, χωρίς προχειρότητες και φθηνούς, κλισέ εντυπωσιασμούς. Τα δε περιστατικά ήταν ποικίλα και ξεχωριστά, αντικατοπτρίζοντας κάθε σκηνικό που αντιμετώπισε ο καθένας μας βγαίνοντας έξω, μόνο που αυτήν τη φορά ο συγγραφέας δεν έμεινε στη χιουμοριστική καταγραφή των γεγονότων αλλά αναφέρθηκε σε γεγονότα ρατσισμού και φυλετικού μίσους για να τονίσει ότι πρέπει να ορθώνουμε παράστημα στην αδικία, φωτογράφισε σωστά κάποιες έντονες διαπροσωπικές σχέσεις που βιώνουν μερικά ζευγάρια, έδειξε με ευρηματικά περιστατικά πως το μικρόβιο του εμφυλίου κυλάει πάντα στο αίμα μας και κατάφερε να εξισορροπήσει το απαρχαιωμένο παρελθόν με το διστακτικό για ένα πιο ανοιχτόμυαλο αύριο παρόν μέσα από φροντισμένες σκηνές. Φόβος, αγωνία και αβεβαιότητα κοντράρονται με την αισιοδοξία και τη θετικότητα ενώ οι ένοικοι της πολυκατοικίας γνωρίζονται ακόμη καλύτερα μεταξύ τους και υποδέχονται νέους γείτονες που δημιουργούν με τη σειρά τους νέες, ευφάνταστες ιστορίες.

187 μέρες ανεμελιάς και ρέστα από ελευθερία. Στις 7 Νοεμβρίου κλειστήκαμε και πάλι μέσα. Και τώρα; «Θα κάνουμε υπομονή σαράντα μερούλες το πολύ. Πόσο να κρατήσει κι αυτή η καραντίνα δηλαδή;» (σελ. 226). Το «187 μέρες», δεύτερο βιβλίο για την ίδια πανδημία, είναι η εξίσου καλοδουλεμένη συνέχεια του (σχεδόν) μυθιστορήματος «42 μέρες», που εξακολουθεί να σέβεται την κατάσταση πανικού και αβεβαιότητας που συνεχίζει να ζει ο πλανήτης και ζωντανεύει ανθρώπους κυριολεκτικά της διπλανής πόρτας, μέσα από τις ζωές των οποίων το γέλιο βγαίνει αβίαστα και φυσικά κι έτσι βελτιώνεται η ψυχολογία όποιου αφεθεί να ταξιδέψει στις σελίδες του. Ο σεβασμός απέναντι στην τραγικότητα των στιγμών, η αποφυγή διδακτισμού, το ποιοτικό χιούμορ και η δουλειά που φαίνεται πως έχει γίνει ως προς την εξέλιξη των χαρακτήρων και την ολοκλήρωση του κειμένου, δείχνουν πως ο συγγραφέας έχει τα εχέγγυα για ένα πραγματικά καλό μυθιστόρημα, χωρίς να εκμεταλλεύεται καταστάσεις και χωρίς να καταφεύγει σε επιφανειακά αστεία μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσει. Προσέξτε πώς χειρίζεται την ιστορία του ιδιοκτήτη του ισογείου και πώς «κουμπώνει» τον ανατριχιαστικό πρόλογο (που εμένα με προετοίμασε για κάτι άσχημο) με αναπάντεχο τρόπο στη ροή του κειμένου, αλλάζοντας την οπτική και φέρνοντάς μου γέλια (ναι, πάλι). Μάλιστα, περιμένω με αγωνία το επόμενο γιατί άφησε κάποια πράγματα ανολοκλήρωτα και θέλω να δω πώς θα τα προχωρήσει. Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε και να το κατεβάσετε δωρεάν εδώ.

Βιβλίο Middlesex
Τίτλος πρωτοτύπου Middlesex
Συγγραφέας Jeffrey Eugenides
Μεταφραστής Άννα Παπασταύρου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή SPOILERS:

Ξεκινάμε λοιπόν με την ιστορία του παππού και της γιαγιάς στην Προύσα του 1919. Σε ένα έρημο χωριό, χωρίς άλλα νέα παιδιά που θα μπορούσαν να αγαπήσουν αυτό το ζευγάρι, ο αδερφός και η αδερφή καταπνίγουν τα αισθήματά τους ο ένας για τον άλλον (εν τω μεταξύ πριν από αυτό διάβασα καπάκι το «Θείο Τάκη» του Ξανθούλη και το «Πεθαμένο λικέρ» του ιδίου, όπου πάλι υπάρχουν έντονο το αιμομικτικό στοιχείο μεταξύ αδελφών και παραλίγο να ουρλιάξω όχι άλλο κάρβουνο). Τελικά τα αδέρφια πειθαναγκάζονται να ερωτευτούν, να αγγίξουν το ένα το άλλο ολίγο διαφορετικά από το πρέπον, παρ’ όλες τις προκαταλήψεις και τους φόβους για την αιμομιξία. Παράλληλα με αυτούς ζούμε τις τελευταίες στιγμές του ελληνικού απελευθερωτικού στρατού στη Σμύρνη με τα μάτια του Πλαστήρα. Συγκλονιστικότατες οι εικόνες της καταστροφής της Σμύρνης που μου έφεραν δάκρυα στα μάτια, μυθιστορηματικός ο τρόπος που δραπέτευσε το ζευγάρι, το οποίο επιπλέον εκμεταλλεύτηκε τον πόνο και τη θηριωδία για να ζήσει τον έρωτα του, κάνοντας μια νέα, «νόμιμη» αρχή.

Λεπτομερειακή παρουσίαση της σηροτροφίας της εποχής και των συνηθειών των μεταξοσκωλήκων. Γλυτώνουν λοιπόν τα παιδιά χάρη στην ευφυία και την προνοητικότητα του συζύγου-αδελφού και καταφεύγουν Πειραιά, με σκοπό να πάνε Αμερική. Έτσι όπως περιγράφει τις καταστάσεις ο συγγραφέας, πραγματικά θα πάθαινα κι εγώ πολιτισμικό σοκ. Ξέρεις τι είναι να ζεις στην Προύσα της δεκαετίας του 1920, να ζεις στο αίμα σου τη σφαγή και τη φρίκη της τουρκικής θηριωδίας και μετά από 1 μήνα ταξίδι να εμφανίζεσαι στην Αμερική με τους ουρανοξύστες, σε έναν τόπο τόσο μακρινό που τίποτα δεν τον αγγίζει; Σοκ πραγματικά. Και πάλι καλά που το χειρίστηκαν έτσι οι πρώτοι ήρωες του μυθιστορήματος. Εγώ θα έμενα άφωνος. Σκαρώνουν λοιπόν ένα παραμύθι στο κρουαζιερόπλοιο και κάνουν ότι γνωρίζονται πρώτη φορά μπροστά στον κόσμο. Φλερτάρουν, ερωτεύονται από την αρχή και τελικά παντρεύονται με τις ευλογίες των επιβατών και του πληρώματος. Είναι ελεύθεροι επιτέλους να ζήσουν τον έρωτά τους. Πραγματικά ταξιδεύεις μαζί τους στα υπερπόντια ταξίδια των μεταναστών και είναι τόσο δυνατή και αθώα η αγάπη τους που τους συγχωρείς την αιμομιξία. Φτάνουμε Νέα Υόρκη όπου περνάμε έλεγχο υγείας και ικανότητας και καταλήγουμε Ντιτρόιτ, όπου ζούσε η ξαδέλφη της γυναίκας και τους κάλεσε να ζήσουν μαζί της.

Ως προς το Ντιτρόιτ έχουμε αναλυτικότατη χαρτογράφηση και ιστορική καταγραφή της πόλης, με τα στενά, τους κατοίκους, τα μέσα μεταφοράς και τις μεγάλες βιομηχανίες αυτοκινήτων. Το ζευγάρι ξεκινά να ζει τη ζωή του και παρατηρούμε παράλληλα με τις κοινωνικές εξελίξεις της πόλης, την άνοδο και την πτώση των αυτοκινητοβιομηχανιών, τις συνθήκες εργασίας της εποχής κτλ. Σύντομα ο άντρας αναγκάζεται να κάνει κι άλλες δουλειές παράνομες για να θρέψει την οικογένειά του και παρακολουθούμε και την περίοδο της ποτοαπαγόρευσης. Τέσπα, μεγαλώνουν, κάνουν παιδιά (μετά φόβου Θεού, γιατί η γυναίκα δεν ξεχνάει ότι ο Θεός τιμωρεί τις αιμομιξίες), ζούμε τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, ζούμε όλη την ιστορία της Αμερικής, το κίνημα των χίπηδων, τον πόλεμο του Βιετνάμ, την εισβολή στην Κύπρο κλπ. κλπ. Κι όλα αυτά αφηγείται η Καλλιόπη ή Καλ, την οποία γνωρίζουμε επίσης αναλυτικότατα και παρακολουθούμε την αγωνία της να γνωρίσει τον εαυτό της και το γύρω περιβάλλον. Μαθαίνουμε για τη ζωή των παιδιών στα σχολεία, για το χασίς και τα ναρκωτικά, για την ιστορία των Κάντιλακ κι ένα σωρό άλλα. Ώσπου φτάνει η ώρα της αλήθειας για την Καλ: στην εφηβεία, τα σημάδια της δε συμβαδίζουν με την εφηβεία των άλλων κοριτσιών. Άσε που ερωτεύεται και μια συμμαθήτριά της και έρχονται τα πάνω κάτω. Αφού λοιπόν πληροφορούμεθα και για τα κινήματα της ομοφυλοφυλίας στην Αμερική, και για τις γενετικές διαταραχές των γονιδίων και όλα τα βιολογικά στοιχεία που απαιτούνται για να κατανοήσουμε την ταυτότητα του κοριτσιού (ή αγοριού) όταν έρχεται η ώρα μαθαίνει με άσχημο τρόπο την πραγματική της ταυτότητα και το σκάει. Κάνει ωτο-στοπ, γνωρίζεται με την παρακμή της αμερικανικής κοινωνίας και καταλήγει σε ένα προχωρημένης μορφής peep show στο Σαν Φρανσίσκο (το οποίο επίσης εξηγεί πώς και γιατί κατάντησε κατεξοχήν τόπος γκέι και λεσβιών), το οποίο κλείνει με τη βία η Αστυνομία και την μπαγλαρώνουνε κι αυτήν μαζί με τους άλλους κι αναγκάζεται να γυρίσει στο σπίτι, όπου γίνεται αποδεκτή με τη νέα της ταυτότητα. Κι ο κύκλος κλείνει με τη συγχώρεση που ζητά η γιαγιά γιατί ένιωθε ότι κάποια στιγμή θα τιμωρηθεί η αιμομιξία της. Φανταστείτε πόσες άλλες περιπέτειες και ιστορίες παρελαύνουν ανάμεσα σε αυτές τις γραμμές μέσω των οποίων εξελίσσεται όχι μόνο η οικογενειακή ιστορία αλλά και η ιστορία της Αμερικής (και σε κάποια σημεία και της Ελλάδας). Δεν παύει να σε κερδίζει όμως επαναλαμβάνω, ακριβώς χάρη σε αυτές τις λεπτομέρειες. Κι εκεί που λες ότι δεν χρειάζονταν τόσα χρόνια αφήγησης, το τέλος κλείνει αυτόν ακριβώς τον κύκλο.

Τα γεγονότα τα αφηγείται ο Καλ που πλέον έχει διαπρέψει στο διπλωματικό σώμα και καταφέρνει στη Φρανκφούρτη να βρει μια γυναίκα που θα τον αγαπήσει γι’ αυτό που πραγματικά είναι. Η περιγραφή της ερμαφρόδιτης Καλλιόπης ίσως ξενίσει και θυμώσει κάποιους και το θέμα που διαπραγματεύεται το βιβλίο ίσως φανεί αναρχικό σε πολλούς. Πράγματι είναι ένα διαφορετικό βιβλίο, με πολλά βιολογικά χαρακτηριστικά κι επεξηγήσεις (μεγάλη επιμονή να δοθεί επιστημονική εξήγηση σε αυτήν την ανατομία της) αλλά δεν παύει να σε ταξιδεύει σε έναν κόσμο ολότελα διαφορετικό από το συνηθισμένο. Φοβόμουν ότι θα είναι ένα βιβλίο οικτιρμού και αυτολύπησης (είναι λάθος το σώμα μου αυτό, εγώ είμαι άντρας, και τι θα κάνω, κι ερωτεύτηκα γυναίκα κλπ. κλπ.). Καμία σχέση. Έχουμε ένα πρόβλημα (πρόβλημα;), θα το αντιμετωπίσουμε και θα σταθούμε στα πόδια μας. Στην αρχή με δυσκολία αλλά θα υπάρξει υποστήριξη από το γύρω μας περιβάλλον και κυρίως από τον ίδιο μας τον εαυτό. Ουφ, το τελείωσα….

Βιβλίο Το φονικό φιλί
Τίτλος πρωτοτύπου Buse cinayeti
Συγγραφέας Mehmet Murat Somer
Μεταφραστής Ιώ Τσοκώνα
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο ανώνυμος αφηγητής της ιστορίας είναι ένας γοητευτικός προγραμματιστής υπολογιστών το πρωί και μια πανέμορφη, προκλητική τραβεστί το βράδυ, με δικό της gay club και αυστηρούς κανόνες και για τους πελάτες και για τα «κορίτσια» της. Έχει ολοκληρωμένη και συγκροτημένη προσωπικότητα κι όσο αθώο τον βλέπεις τόσο καλά μπορεί να σε εξοντώσει στο δευτερόλεπτο χάρη στις πολεμικές τέχνες που γνωρίζει! Κι όλα αυτά στην Κωνσταντινούπολη, την ουσιαστική πρωτεύουσα της Τουρκίας, με τον μουσουλμανικό νόμο πάνω από τα κεφάλια όλων των πολιτών της. Το κείμενο, χωρίς να γίνεται πουθενά χυδαίο, περιγράφει με ωμότητα τις συνήθειες και τα σεξουαλικά ενδιαφέροντα ευυπόληπτων κατά τα άλλα, παντρεμένων και διάσημων αντρών της Πόλης. Ειδικά ο αφηγητής έχει τα δικά του ας το πούμε «βίτσια» που τον έδειχναν τόσο ανθρώπινο και αληθινό (ρόφημα από μάραθο, κλασική μουσική, ύπνος αργά το πρωί….). Η τελευταία παράγραφος του μυθιστορήματος ήταν από τις πιο ωραίες ερωτικές περιγραφές που έχω διαβάσει ως τώρα. Τέλος, ο αφηγητής έχει καταπληκτικές και διορατικές παρατηρήσεις πάνω στο αντρικό φύλο και τα βίτσια που ικανοποιούν την ερωτική του λίμπιντο.

Ως προς το αστυνομικό κομμάτι, η εξέλιξη της πλοκής δεν είναι ανατρεπτική αλλά κλιμακούμενη. Ξεκινάμε με τη δολοφονία της Μπουσέ και μιας γειτόνισσας της θείας της κι από κει ξεδιπλώνεται το κουβάρι που θα οδηγήσει σε ένα υψηλά ιστάμενο πρόσωπο που ντρέπεται για το παρελθόν του αλλά και σε μια συμμορία εκβιαστών. Ποιος λοιπόν διάσημος δε θέλει να δημοσιευτούν οι φωτογραφίες του με τραβεστί; Ποιος δολοφονεί αδίστακτα; Ποιοι αποτελούν τη συμμορία των εκβιαστών; Πόσο κινδυνεύει ο ίδιος ο αφηγητής; Ένα ωραίο, διαφορετικό αστυνομικό μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται στα σκοτεινά στενά της Κωνσταντινούπολης.

Βιβλίο Δολοφονίες προφητών
Τίτλος πρωτοτύπου Peygamber Cinayetleri
Συγγραφέας Mehmet Murat Somer
Μεταφραστής Ιώ Τσοκώνα
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο ανώνυμος αφηγητής της ιστορίας είναι ένας γοητευτικός προγραμματιστής υπολογιστών το πρωί και μια πανέμορφη, προκλητική τραβεστί το βράδυ, με δικό της gay club και αυστηρούς κανόνες και για τους πελάτες και για τα «κορίτσια» της. Έχει ολοκληρωμένη και συγκροτημένη προσωπικότητα κι όσο αθώο τον βλέπεις τόσο καλά μπορεί να σε εξοντώσει στο δευτερόλεπτο χάρη στις πολεμικές τέχνες που γνωρίζει! Κι όλα αυτά στην Κωνσταντινούπολη, την ουσιαστική πρωτεύουσα της Τουρκίας, με τον μουσουλμανικό νόμο πάνω από τα κεφάλια όλων των πολιτών της. Το κείμενο, χωρίς να γίνεται πουθενά χυδαίο, περιγράφει με ωμότητα τις συνήθειες και τα σεξουαλικά ενδιαφέροντα ευυπόληπτων κατά τα άλλα, παντρεμένων και διάσημων αντρών της Πόλης. Ο πρωταγωνιστής μάλιστα έχει καταπληκτικές και διορατικές παρατηρήσεις πάνω στο αντρικό φύλο και τα βίτσια που ικανοποιούν την ερωτική λίμπιντο.

Σε αυτό το μυθιστόρημα, η Πονπόν, με το βαπτιστικό όνομα Ζαχαρίας, από φόβο ότι θα είναι η επόμενη στη λίστα του δολοφόνου, συγκατοικεί με τον πρωταγωνιστή μας, δημιουργώντας του έναν πονοκέφαλο άνευ προηγουμένου. Η δεύτερη παράξενη συναναστροφή είναι η εκλεπτυσμένη, με περίεργη φωνή και αρκετά «κραγμένη» τραβεστί Γκιονούλ και η κορυφαία είναι ο παράλυτος, απομονωμένος, κομπιουτεράς Κεμάλ, με τον οποίο ο ντετέκτιβ έχει τις πιο σοκαριστικές και δυνατές σκηνές του μυθιστορήματος. Φανταστείτε έναν άνθρωπο, πανέξυπνο, ιδιοφυΐα στους υπολογιστές, καθηλωμένο σε αναπηρικό καρότσι και άσχημο εμφανισιακά, επομένως όλα του τα βίτσια και οι κρυφές επιθυμίες να ξεχειλίζουν από το σώμα του. Και αυτός ο άνθρωπος να έρχεται σε ιδιότυπες συνεργασίες με τον αφηγητή μας, ο οποίος τον χρειάζεται για να λύσει την υπόθεση. Η ανθρωπιά και η ερωτική βία κορυφώνονται ταυτόχρονα στις συναντήσεις τους!

Ως προς το αστυνομικό κομμάτι, η εξέλιξη της πλοκής είναι κλιμακούμενη. Ποιος είναι ο κατά συρροήν δολοφόνος που σκοτώνει ανυποψίαστες και αθώες τραβεστί; Τι πρεσβεύει; Τι κάνει στην καθημερινή του ζωή; Γιατί ο αφηγητής πάει γυρεύοντας; Είναι όντως ένοχος αυτός που υποψιάζεται ο ντετέκτιβ-τραβεστί; (μα ακόμη παραμένει ανώνυμος;). Η ιστορία κλιμακώνεται στην τουριστική Αλικαρνασσό, με μια αξέχαστη σκηνή και μια μεγάλη αποκάλυψη. Ο πρωταγωνιστής είναι πολύ διαφορετικός από όσους «ντετέκτιβ» και ντετέκτιβ έχω συναντήσει ως τώρα. Άνθρωπος της νύχτας, με ολοκληρωμένη προσωπικότητα, χωρίς υπερβολικές γνώσεις ή τρελές διασυνδέσεις, καταφέρνει με απόλυτη αληθοφάνεια να λύσει τις υποθέσεις που τραβάνε την προσοχή του και στοχοποιούν τον χώρο στον οποίο κυκλοφορεί και εργάζεται τα βράδια. Ένα ωραίο, διαφορετικό αστυνομικό μυθιστόρημα που αγάπησα όσο κανένα. Κρίμα που δεν έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και τα τρία επόμενα βιβλία της σειράς.

Βιβλίο Baby blue
Συγγραφέας Πολυχρόνης Κουτσάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Στράτος είναι πολυδιάστατος, ανθρώπινος, μπεσαλής, αλλά είναι “φροντιστής”, δεν είναι δολοφόνος. Κι έχει την πιο άσχημη στιγμή στην ερωτική ιστορία του με τη Μαρία. Η κοπέλα του είναι έγκυος και η σχέση τους είναι γεμάτη ερωτηματικά και αμφιβολίες για το αύριο. Σα να μη φτάνανε όλα αυτά, ο φίλος του, ο Αντζελίνο, πανίσχυρος άνθρωπος του δρόμου, έχει υπό την προστασία του την τυφλή Νάστια, μια κοπέλα με εξαιρετικές επιδόσεις στα ταχυδακτυλουργικά κόλπα με τράπουλα. Η Νάστια λοιπόν αναθέτει στον Στράτο να βρει ποιος σκότωσε τον πατέρα της πριν τρία χρόνια και να τον «φροντίσει». Δεν έχει σημασία η δικαιοσύνη, εφόσον ο πατέρας της είναι νεκρός, σημασία έχει πλέον η εκδίκηση.

Έτσι ο Στράτος βρίσκεται μπλεγμένος σε μια σκοτεινή υπόθεση, με απόπειρες δολοφονίας, εκβιασμούς, απόπειρες απαγωγής,

πλούσια και άνετα από οικονομικής άποψης καθάρματα, αλλά κυρίως με σαφέστατες φήμες για παιδοφιλία ως προς τον πατέρα της Νάστιας. Είναι αλήθεια όλα αυτά; Ο πατέρας της τυφλής κοπέλας ήταν παιδόφιλος; Και γιατί από ρεπόρτερ, με σημαντικό όνομα στην καριέρα του, ξαφνικά τα παράτησε όλα και εξαφανίστηκε, ζώντας στους δρόμους και κάνοντας υπαίθριες παραστάσεις με την κόρη του, εκείνος ως Σαρλό και εκείνη ως χαμίνι; Τι πραγματικά συνέβη στη ζωή του κι αναγκάστηκε να αποσυρθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο;

Ο Στράτος, έχοντας στο πλάι του τον αστυνομικό Δράγκα (γνωστό ως Ντραγκ), την τραβεστί Τέρι (εκ του Λευτέρης) και ένα καλό όπλο στην τσέπη θα μπλέξει για τα καλά στην πιο έξυπνη, ανατρεπτική, πολυεπίπεδη και καλογραμμένη αστυνομική ιστορία που έχω διαβάσει ποτέ. Εξαιρετική απεικόνιση της ζωής των αστέγων, της νοοτροπίας τους, της αντίληψής τους και της καθημερινότητάς τους. Απολαυστικό κείμενο που ρέει αβίαστα. Σκηνές που θυμίζουν καλογυρισμένο φιλμ νουάρ. Σκοτωμοί, ενέδρες, προδοσίες, κρυμμένα μυστικά και αποκαλύψεις. Αληθοφανέστατες οι συνθήκες λειτουργίας των ορφανοτροφείων, που αν θέλουν να κρύψουν μυστικά τα κρύβουν καλά. Υπέροχοι, μελετημένοι, δοσμένοι ορθότατα χαρακτήρες, που τους συναντάς συνέχεια μπροστά σου στην καθημερινή σου ζωή. Πουθενά υπερβολή, πουθενά το κείμενο δεν κάνει κοιλιά. Και φυσικά εκεί που λες πως όλα τέλειωσαν και πήραν οι ήρωες αυτό που έπρεπε, έρχεται και η τελευταία ανατροπή και το σκηνικό παύει να είναι το ίδιο. Οριστικά!

Με κλειστά μάτια θα επιλέξω το επόμενο βιβλίο του ταλαντούχου κυρίου Κουτσάκη. Υπόσχομαι όμως στον εαυτό μου να κρατήσω αυτήν τη φορά σημειώσεις, γιατί οι παρουσιάσεις μου των βιβλίων του είναι πολύ φτωχές συγκριτικά με τα αισθήματα που μου γεννάνε τα βιβλία του, με τα αγαπημένα αποφθέγματα που θέλω να κρατήσω στη μνήμη και με την ατμόσφαιρα που επικρατεί στα κείμενά του. Αν κρατήσω σημειώσεις θα μπορέσω να γράψω περισσότερα και με μεγαλύτερη ένταση συναισθημάτων. Υπομονή λοιπόν ως το επόμενο που θα πέσει στα χέρια μου! Σπεύστε να διαβάσετε ένα από τα πιο πρωτότυπα αστυνομικά μυθιστορήματα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας!

Βιβλίο Αθηναϊκό μπλουζ
Συγγραφέας Πολυχρόνης Κουτσάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Στράτος Γαζής αναλαμβάνει να «φροντίσει» για τη ζωή της πανέμορφης ηθοποιού και μοντέλου Αλίκης Στυλιανού, συζύγου του Βασίλη Σταθόπουλου, ικανότατου δικηγόρου, που έχει κερδίσει σημαντικές και αρχικά χαμένες από χέρι υποθέσεις. Περιζήτητος εργένης πριν πάρει τη Στυλιανού, τώρα η γυναίκα του επιμένει πως είναι παθολογικά ζηλιάρης και δε χάνει ευκαιρία να την ξυλοκοπεί βαριά. Είναι έτσι τα πράγματα; Ο σύζυγός της έχει σκηνοθετήσει τις απόπειρες δολοφονίας εναντίον της ή κάποιος άλλος; Τι πραγματικά συμβαίνει στη ζωή αυτού του διάσημου, πλούσιου και πετυχημένου ζευγαριού; Η ιστορία του «Αθηναϊκού μπλουζ», πολυεπίπεδη, ανατρεπτική, με βαθιά κρυμμένες αλήθειες που έρχονται στο φως μόνο όταν συνδυάσεις σωστά τα γεγονότα, με παρέσυρε και με βύθισε σ’ έναν κόσμο που κινείται γύρω μου, με σεργιάνισε από τον Άγιο Παντελεήμονα ως τις πλούσιες συνοικίες, μου έδειξε τις συνέπειες του ανοίγματος των συνόρων, κάνοντας τις κακές συνθήκες επιβίωσης στην Ελλάδα της ανεργίας, της φτώχειας και της μετακόμισης των επιχειρήσεων στη Βουλγαρία ακόμη χειρότερες. Μα πάνω απ’ όλα μου έδειξε πόσο πολύ αξίζει μια ιστορία όταν έχει δουλευτεί σωστά, επεξεργαστεί στο ακέραιο και γραφεί με ταλέντο!

Ο Στράτος Γαζής είναι ένας ντόμπρος και σταράτος χαρακτήρας. Τίμιος, ειλικρινής και καθόλου παραδόπιστος. Έχει τους δικούς του κανόνες ώστε να γίνεται η δουλειά καλύτερα και να μην πλήττεται το κύρος του. Είναι μεθοδικός. Δε μασάει τα λόγια του και δεν αλλάζει απόψεις ή κοσμοθεωρία. Είναι ένας «…φροντιστής με συνείδηση. Είναι ωραίες οι ανθρώπινες συνειδήσεις, μοιάζουν με τα στομάχια των φτωχών –και ψίχουλα να τους δώσεις, χορταίνουν» (σελ. 22). «Ο καθένας έχει τη θεωρία του για το ποια αίσθηση είναι η σημαντικότερη, αυτή χωρίς την οποία δεν θα μπορούσε να ζήσει… Η όσφρηση όμως δεν ξεγελιέται. Η πόλη που σαπίζει μπροστά σου από την έλλειψη οξυγόνου και ο άνθρωπος που δεν σου ταιριάζει μυρίζουν πάντα ξένα. Η όσφρηση είναι εκεί για να σε προφυλάξει» (σελ. 170-171). Έχει φάει τη ζωή με το κουτάλι και τώρα φτύνει τα κουκούτσια. «Στο τέλος της μέρας, ό,τι κι αν έχεις κάνει, πρέπει να βρεις το κόλπο. Να κατεβάσεις το διακόπτη. Να μην έχεις τίποτα να γαργαλάει ενοχλητικά το μυαλό σου. Γι’ αυτό ο γιατρός κάνει, πού και πού, μια εγχείρηση χωρίς φακελάκι… Να κατεβάσεις τον διακόπτη» (σελ. 21). Δε γίνεται να μην αγαπήσεις έναν άνθρωπο που λέει: «Έτσι μου άρεσε η πόλη. Σιωπηλή. Ακίνητη. Απόλαυση να είσαι μια από τις σκιές της» (σελ. 44).

Δίπλα του δε θα μπορούσαν να είναι συνηθισμένοι χαρακτήρες, γι’ αυτό οι φίλοι και συνεργάτες του είναι τρεις: η τραβεστί Τέρι (απ’ το Λευτέρης), παιδικοί φίλοι, ο Κωνσταντίνος Δράγκας ή «Ντραγκ», αστυνόμος στο τμήμα Εγκλημάτων κατά Ζωής, δίνοντας στον όρο «τραγική ειρωνεία» την ‘κουτσάκεια’ ερμηνεία, και η Μαρία Αρμυρού, την οποία ο Γαζής θεώρησε γυναίκα της ζωής του όταν τη γνώρισε κι αυτήν στο σχολείο, και ο Ντραγκ έζησε με τη σειρά του κάποιες όμορφες ερωτικές στιγμές με τραγική κατάληξη στην ψυχολογία του, μόνο που τώρα η Μαρία είναι παντρεμένη με έναν άντρα σε αναπηρικό καροτσάκι, με τον οποίο αγαπιούνται ακόμη τρελά! «Με εξαίρεση τους τρεις αγαπημένους μου φίλους, οι άνθρωποι που με γνωρίζουν χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Στους εργοδότες μου και στους πεθαμένους» (σελ. 102).

Η παρατηρητικότητα του συγγραφέα και ταυτόχρονα η ικανότητά του να εστιάζει σε λεπτομέρειες, τις οποίες ζωντανεύει με πρωτότυπο τρόπο, είναι το απόλυτα ταιριαστό σκηνικό για να αποδρά ο αναγνώστης από την καταιγίδα των εξελίξεων: «Είχε παραγγείλει ένα καλιφορνέζικο σαρντονέ. Είχε μια γλυκόπικρη γεύση, σαν να μην ήξερε ούτε το ίδιο τι από τα δύο ήθελε να είναι» (σελ. 19). Δε θα ξεχάσω εύκολα το δικαίωμα της ασχήμιας στον έρωτα: «Η ασχήμια των ενωμένων σωμάτων τους έχει τη γλύκα που λείπει απ’ όλες τις ρομαντικές ταινίες με τους πανέμορφους ηθοποιούς. Τη γλύκα της απόρριψης που έχει ηττηθεί κι έχει μπει στην άκρη» (σελ. 66). Όλες αυτές οι μικρές ψηφίδες συμπληρώνουν ένα λεπτοδουλεμένο κείμενο, γεμάτο ευφάνταστες ανατροπές και μια εκπληκτικής σύλληψης αλήθεια για την πραγματική ιστορία που καλείται να ερευνήσει ο Γαζής. Πρόκειται για μια υπόθεση που με μπέρδευε όλο και περισσότερο σε κάθε σελίδα, με εξαφανίσεις προσώπων, απόπειρες δολοφονίας, σερί ανακρίσεων από υπόπτους που όλοι κατέληγαν σε αντικρουόμενα συμπεράσματα. Σύντομα ο Γαζής και ο αναγνώστης αποκτούν έναν συμπαθητικό πονοκέφαλο και πεισμώνουν να ανακαλύψουν την αλήθεια, μιας και ο κυκεώνας των εξελίξεων είναι σαρωτικός.

Ρεαλιστική ατμόσφαιρα, αδρή σκιαγράφηση χαρακτήρων, στακάτοι και κοφτοί διάλογοι, καλοδουλεμένες και αναπάντεχες παρομοιώσεις και μεταφορές στήνουν μια ατμόσφαιρα noir που με έκανε να νιώσω πως πνίγομαι και δεν μπορούσα να ξεφύγω από τον κλοιό που σφιγγόταν όλο και περισσότερο γύρω από τον λαιμό των πρωταγωνιστών. Σκηνές και ατάκες από ταινίες, εξαίρετες περιγραφές μιας Αθήνας πολλών ταχυτήτων: της νύχτας με «φουσκωτούς», ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, έρημους δρόμους όταν ακούγονται πυροβολισμοί, νταβατζήδες, παράνομα κυκλώματα και της ημέρας με τα χαμόγελα, «τα μάτια που θυμίζουν θάλασσα», όμορφες στιγμές που παρακαλάς αν έχεις μυστικά να μην είναι οι τελευταίες. Και όλα αυτά υπό τους ήχους της τζαζ: Ella Fidgerald, Dinah Washington, Eleanora Fagan (aka Billy Holliday) και τόσες άλλες θεϊκές φωνές!

Για άλλη μια φορά, όσα και να γράψεις για ένα βιβλίο του κυρίου Πολυχρόνη Κουτσάκη θα ωχριά μπροστά στην αξία του καθαυτού κειμένου, τα συναισθήματα που γεννά στον αναγνώστη, την ευρηματικότητα των βασικών ιδεών και της απίστευτης δεξιότητας με την οποία αυτές αναπτύσσονται στις σελίδες. Δεν μπόρεσα να πάρω ανάσα ούτε στιγμή, ώσπου να έρθει το αναπάντεχο, ανατρεπτικό, μη αναμενόμενο τέλος του μυθιστορήματος, οπότε κι άρχισα να βρίζω κατά των πραγματικών προσώπων και των ρόλων που κλήθηκαν να παίξουν σε αυτήν την υπόθεση, παίζοντας με τα νεύρα μου, ανατρέποντας την κοσμοθεωρία του Γαζή, βάζοντας σε κίνδυνο τα αγαπημένα του πρόσωπα μα πάνω απ’ όλα επειδή τελείωσε ένα υποδειγματικό μυθιστόρημα.