Ταλιμπάν – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Sat, 15 Aug 2020 08:48:34 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.5.5 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Ταλιμπάν – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Και τα βουνά μίλησαν», του Khaled Hosseini, εκδ. Ψυχογιός https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%ac-%ce%bc%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b1%ce%bd-khaled-hosseini/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b9-%25cf%2584%25ce%25b1-%25ce%25b2%25ce%25bf%25cf%2585%25ce%25bd%25ce%25ac-%25ce%25bc%25ce%25af%25ce%25bb%25ce%25b7%25cf%2583%25ce%25b1%25ce%25bd-khaled-hosseini https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%ac-%ce%bc%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b1%ce%bd-khaled-hosseini/#respond Sat, 15 Aug 2020 08:47:43 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=6169 Ένα αριστουργηματικό σπονδυλωτό μυθιστόρημα! Τι να πρωτοσχολιάσω, τι να πρωτοαναφέρω; Το κεντρικό θέμα, την εξέλιξη της ιστορίας, την εκπληκτική απεικόνιση των βασάνων, των ελπίδων, της αγωνίας των αθώων Αφγανών πριν και μετά τους Ταλιμπάν, πριν και μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους και την αντίδραση των ΗΠΑ, την επιλογή των προσώπων που αφηγούνται την ιστορία και τα μηνύματα που θέλει να περάσει ο συγγραφέας μέσα από αυτούς τους ανθρώπους, πείτε μου, τι;

Βιβλίο Και τα βουνά μίλησαν
Τίτλος πρωτοτύπου And the mountains echoed
Συγγραφέας Khaled Hosseini
Μεταφραστής Αργυρώ Μαντόγλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία μας ξεκινάει το 1952, στο Σαντμπάχ του Αφγανιστάν, οπότε ο Σαμπούρ, ξαναπαντρεμένος με την Παρβάνα, λόγω φτώχειας αποφασίζει να πουλήσει την ανήλικη κόρη του, Παρί, στο πλούσιο αφεντικό του κουνιάδου του που ζει στην Καμπούλ. Ο Αμπντουλάχ, απόλυτα δεμένος με την αδελφή του, τους συνοδεύει, νομίζοντας ότι απλώς πάνε μια επίσκεψη στην πρωτεύουσα. Ο κύριος και η κυρία Βαχντάτι κολακεύονται από το κοριτσάκι κι όταν έρχεται η ώρα του αποχωρισμού ο ψυχικός κόσμος των δυο παιδιών δε θα είναι ποτέ ξανά ο ίδιος.

Από εκείνο το σημείο και μετά ο συγγραφέας χρησιμοποιεί διαφορετικές χρονικές τοποθετήσεις, διαφορετικούς τρόπους αφήγησης, διαφορετικά πρόσωπα που συνδέονται με την πρωταγωνιστική οικογένεια με τρόπο ευρηματικό, ο οποίος αποκαλύπτεται σιγά σιγά και από τα συμφραζόμενα. Συνεχή μπρος πίσω στον χώρο και στον χρόνο, αφηγήσεις σε πρώτο και τρίτο πρόσωπο, η ιστορία ολοκληρώνεται αργά αργά και τμηματικά, χωρίς βιασύνη, χωρίς επιπολαιότητα. «Οι ζωές τους εκτυλίσσονται με φόντο την ταραχώδη ιστορία του Αφγανιστάν, από την εποχή της προ-σοβιετικής περιόδου και στα χρόνια του πολέμου των Μουτζαχεντίν ενάντια στη Σοβιετική Ένωση μέχρι την άνοδο των Ταλιμπάν και της αμερικανικής εισβολής μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους. Θα συναντήσουμε επίσης αναφορές και στην ελληνική Ιστορία, στη χούντα των συνταγματαρχών ως τα πρόσφατα επεισόδια στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 2008» (σελ. 468).

Όπως διαβάζουμε και στο επίμετρο από τη μεταφράστρια: «Η χωρίς προσχήματα περιγραφή των σχέσεων ανάμεσα σε μέλη μιας οικογένειας, η καθοριστική ανάγκη κάθε ανθρώπου να μάθει τις ρίζες του, η νομοτελειακή επιρροή που υφιστάμεθα από τη δική μας «άγνωστη» ιστορία -την ιστορία των προγόνων και προκατόχων μας- και η εν μέρει διαμόρφωση της ταυτότητάς μας από τις αποφάσεις άλλων και από γεγονότα που ίσως δε θα μάθουμε ποτέ, είναι θέματα που διαθέτουν μια πανανθρώπινη ποιότητα» (σελ. 465). Και αλλού: «Ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τους χαρακτήρες και από άλλη εναλλακτική ή ανατρεπτική σκοπιά αλλά και να τους συναντήσει μέσα στο χρόνο, σε άλλους ρόλους και θέσεις» (σελ. 467).

Ένα παζλ πόνου, απορίας, αδυναμίας, ελπίδας, αγωνίας, κατακραυγής για την άδικη μοίρα που επιφυλάσσει ο κάθε πόλεμος στους αμάχους. Γράψιμο εκπληκτικό, πολυεπίπεδο, ιστορία πολυδιάστατη, ποικιλία εκφράσεων (αφήγηση σε πρώτο πλάνο, συνέντευξη σε περιοδικό, επιστολή και άλλα), αληθινοί χαρακτήρες, τραγικοί ήρωες, πανεθνικό και πανανθρώπινο μήνυμα αισιοδοξίας και αγωνίας για το αύριο ενός αιματοβαμμένου λαού, όλα αυτά συνθέτουν ένα καταπληκτικό ψηφιδωτό που δεν μπόρεσα να το αφήσω από τα χέρια μου αν δεν το τελείωνα.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%bf%cf%85%ce%bd%ce%ac-%ce%bc%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%83%ce%b1%ce%bd-khaled-hosseini/feed/ 0 «Χαρταετοί πάνω απ’ την πόλη», του Khaled Hosseini, εκδ. Ψυχογιός https://www.vivliokritikes.com/%cf%87%ce%b1%cf%81%cf%84%ce%b1%ce%b5%cf%84%ce%bf%ce%af-%cf%80%ce%ac%ce%bd%cf%89-%ce%b1%cf%80-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%b7-khaled-hosseini/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2587%25ce%25b1%25cf%2581%25cf%2584%25ce%25b1%25ce%25b5%25cf%2584%25ce%25bf%25ce%25af-%25cf%2580%25ce%25ac%25ce%25bd%25cf%2589-%25ce%25b1%25cf%2580-%25cf%2584%25ce%25b7%25ce%25bd-%25cf%2580%25cf%258c%25ce%25bb%25ce%25b7-khaled-hosseini https://www.vivliokritikes.com/%cf%87%ce%b1%cf%81%cf%84%ce%b1%ce%b5%cf%84%ce%bf%ce%af-%cf%80%ce%ac%ce%bd%cf%89-%ce%b1%cf%80-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%b7-khaled-hosseini/#respond Sun, 12 Jul 2020 10:17:54 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=5422 Ένα συγκλονιστικό βιβλίο που θα το θυμάστε για πολύ καιρό. Μια γροθιά στο στομάχι και μια σφαλιάρα στην ήρεμη, δεδομένη καθημερινότητά μας, όλων εμάς που ζούμε σε όσο γίνεται ασφαλείς χώρες και δεν απειλούμαστε από εχθρούς. Ένα γερό χτύπημα για όποιον βλέπει σφαγές αμάχων στην τηλεόραση τρώγοντας το βραδινό του γεύμα ή φλερτάροντας στο facebook, φορτωμένος ένα σωρό σημαντικές έγνοιες (να διαλέξω την ξανθιά ή τη μελαχρινή; βγήκε νέο μοντέλο κινητού και σε πόσες δόσεις να το αγοράσω, να πάρω πίτσα ή χάμπουργκερ; ). Ένας κλονισμός για όποιον αγνοεί πού πέφτουν οι πληγείσες κάθε φορά περιοχές, πού θερίζουν οι βόμβες, από ποιο σημείο της γης ταξιδεύουν αθώες ψυχούλες στην ασφαλή αγκαλιά του Θεού. Οποιοσδήποτε από μας τσακώνεται για το πού θα παρκάρει το αμάξι του, γιατί άργησε το τρόλευ, γιατί «ξέρεις ποιος είμαι εγώ και μου κορνάρεις;» ενώ σε άλλη γη, άλλα μέρη, ζητιάνοι (όχι κατ’ επιλογήν) τσακώνονται μεταξύ τους για ένα ζευγάρι παπούτσια από τα πτώματα, παιδιά τσακώνονται με σκυλιά για το τελευταίο κόκαλο στο δρόμο, παιδιά που μεγαλώνουν μέσα σε ένα λεπτό και ακρωτηριάζονται μέσα σε ένα δευτερόλεπτο.

Βιβλίο Χαρταετοί πάνω απ’ την πόλη
Τίτλος πρωτοτύπου The kite runner
Συγγραφέας Khaled Hosseini
Μεταφραστής Βαγγέλης Κατσάνης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τέλος πάντων, ας απομακρυνθώ από αυτές τις μαύρες σκέψεις, γιατί το κλίμα του βιβλίου δεν είναι τόσο καταθλιπτικό, ούτε απαισιόδοξο, απλώς επηρεάστηκα από τις συνθήκες που περιγράφει ο συγγραφέας με ωμότητα και ρεαλισμό πριν και μετά το ρημάδι το 1979. Το κείμενο είναι δυνατό και μεστό: ψυχογράφημα διαφόρων χαρακτήρων και ανθρώπων της Καμπούλ, που ζουν στην αγαπημένη τους πόλη και βιώνουν τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα που άλλαξαν για πάντα τη χώρα τους.

Η ιστορία αφορά τον Αμίρ και τον Χασάν, δυο παιδιά που μεγάλωσαν μαζί, που έπαιξαν μαζί, που μάλωσαν μεταξύ τους αλλά ποτέ δε βρέθηκαν πραγματικά κοντά. Ο Χασάν είναι υπηρέτης του Αμίρ και Χάζαρος ενώ ο Αμίρ είναι Παστούν και αφέντης. Η μητέρα του Αμίρ πέθανε στη γέννα και η μητέρα του Χασάν εγκατέλειψε άντρα και παιδί για να γίνει θεατρίνα! Τα δυο παιδιά ανακαλύπτουν αντάμα τη ζωή ως τη μοιραία μέρα του 1975, λίγα χρόνια πριν τελειώσουν οριστικά οι ειρηνικές μέρες στο Αφγανιστάν. Τι συνέβη εκείνη την ημέρα του διαγωνισμού με τους χαρταετούς; Τι προκάλεσε την οριστική ρήξη και απομάκρυνση των δυο παιδιών, με αποτέλεσμα ο Χασάν και ο πατέρας του, Αλή, να απομακρυνθούν οριστικά από ένα σπίτι που φιλοξένησε τη γενιά τους αναντάμ παπαντάμ;

Είναι σοκαριστικός ο τρόπος αφήγησης του συγγραφέα και γεμάτος αντιθέσεις και κυματισμούς. Ξεκινάει σχετικά χαλαρά, αφηγείται μια ιστορία, ξαφνικά οι καταστάσεις οξύνονται και νιώθεις το κρεσέντο της αγωνίας και των έντονων συναισθημάτων να σε παρασύρει σε μια ανηφόρα χωρίς τέλος. Στη συνέχεια ηρεμείς (όσο μπορείς) για να δεχτείς προς το τέλος δεύτερη γροθιά. Δεν παθιάστηκα με άλλο βιβλίο τόσο πολύ, μάλιστα έφτασα σε σημείο να βρίζω τον Αμίρ για τη δειλία του και τον υποβόσκοντα σνομπισμό του, γιατί έπαιξε με ζωές ανθρώπων που μόνο καλό του έκαναν και μόνο πίστη και υπακοή του παρείχαν. Κι αυτός τα κατέστρεψε όλα!

Στη συνέχεια του βιβλίου ο Αμίρ και ο Μπάμπα του αγωνίζονται να δραπετεύσουν από το Αφγανιστάν όταν ξέσπασε ο πόλεμος και να καταφύγουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είκοσι χρόνια μετά, ο Χασάν έχει φτιάξει τη ζωή του, έχει παντρευτεί, εργάζεται αλλά εκείνη η μέρα πάντα θα τον στοιχειώνει. Είκοσι χρόνια μετά ο θείος του του τηλεφωνεί και τον καλεί πίσω στο Αφγανιστάν για να επανορθώσει. Από κει και πέρα το βιβλίο ξαναπαίρνει τα πάνω του, οι ανατροπές έρχονται η μία πίσω από την άλλη και ο Χασάν συναντά την πόλη που μεγάλωσε και τους ανθρώπους που συναναστράφηκε οριστικά αλλαγμένους, αν όχι κατεστραμμένους. Γιατί λοιπόν επέστρεψε ο Χασάν στη βομβαρδισμένη Καμπούλ; Ποια λύση βρέθηκε; Θα ηρεμήσει ποτέ από τις τύψεις του; Τι θα αποκομίσει από τις νέες περιπέτειες στις οποίες μπλέκει; Τι απέγιναν ο Αλή και ο Χασάν; Ποιος είναι ο μυστηριώδης συνεργός των Ταλιμπάν, γιατί του φαίνεται γνωστός και πώς θα εκμεταλλευτεί αυτός ο παλιός εχθρός την ανάγκη του Αμίρ; Μετά από μια έντονη, αιμάτινη σύγκρουση, το τέλος του βιβλίου θα είναι ό,τι πιο ανατρεπτικό έχετε διαβάσει ποτέ και δε θα το κλείσετε αν δε φτάσετε στο λυτρωτικό τέλος.

Ο Khaled Hosseini, με αφορμή τις δύσκολες στιγμές της πατρίδας του, ξετυλίγει μια ιστορία διαχρονική και πανανθρώπινη, μια αλυσίδα με κρίκους την αξιοπρέπεια, την παιδική αθωότητα, τα γλέντια και τα έθιμα αλλά και το μίσος, τη βεντέτα, την καταστροφή, τον όλεθρο. Κι αυτή η αλυσίδα πνίγει τον αναγνώστη με πρωτόγνωρες εικόνες και πρωτόφαντα συναισθήματα. Μια συγκλονιστική, ανατρεπτική, ανθρώπινη ιστορία.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Για μένα η Αμερική ήταν ο τόπος όπου είχα θάψει τις αναμνήσεις μου. Για τον Μπάμπα ήταν ο τόπος όπου πενθούσε τις δικές του» (σελ. 189).

«Υπάρχουν ένα σωρό παιδιά στο Αφγανιστάν αλλά η παιδικότητα είναι απούσα» (σελ. 439).

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%87%ce%b1%cf%81%cf%84%ce%b1%ce%b5%cf%84%ce%bf%ce%af-%cf%80%ce%ac%ce%bd%cf%89-%ce%b1%cf%80-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%b7-khaled-hosseini/feed/ 0 «Δικαίωμα στη μάθηση-Η ιστορία της Μαλάλα Γιουσαφζάι», της Rebecca Langston-George, εκδ. Λιβάνη https://www.vivliokritikes.com/%ce%b4%ce%b9%ce%ba%ce%b1%ce%af%cf%89%ce%bc%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%bc%ce%ac%ce%b8%ce%b7%cf%83%ce%b7-langston-george/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b4%25ce%25b9%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25af%25cf%2589%25ce%25bc%25ce%25b1-%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b7-%25ce%25bc%25ce%25ac%25ce%25b8%25ce%25b7%25cf%2583%25ce%25b7-langston-george https://www.vivliokritikes.com/%ce%b4%ce%b9%ce%ba%ce%b1%ce%af%cf%89%ce%bc%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%bc%ce%ac%ce%b8%ce%b7%cf%83%ce%b7-langston-george/#respond Fri, 08 May 2020 16:24:12 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=4683 Η Malala Yousafzai γεννήθηκε το 1997 στο Πακιστάν και είναι ένα κορίτσι που αγωνίζεται για το δικαίωμα των κοριτσιών της χώρας της στην εκπαίδευση και στη μάθηση. Μετά το 2001, σε μια εποχή και σε μια περιοχή που κυριαρχούσαν οι Ταλιμπάν, η εκπαίδευση των κοριτσιών σταδιακά απαγορεύτηκε επί ποινή θανάτου. Η Malala, κόρη δασκάλου, συνέχισε να μελετά και επιπλέον ενημέρωνε κρυφά τον δυτικό κόσμο για τις συνθήκες στη χώρα της. Μετά από παρ’ ολίγον δολοφονική επίθεση που έβλαψε σοβαρά την υγεία της, ζει πλέον στην Αγγλία, συνεχίζει να αγωνίζεται για ένα καλύτερο αύριο των συμπατριωτισσών της και το 2014 βραβεύτηκε με το Νόμπελ Ειρήνης. Αυτή είναι η ιστορία της προσαρμοσμένη για μικρούς αναγνώστες.

Βιβλίο For the right to learn-Malala Yousafzai’s story
Τίτλος πρωτοτύπου The phantom tollbooth
Συγγραφέας Rebecca Langston-George
Εικονογράφος Janna Bock
Μεταφραστής Σοφία Τζαλή
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το κείμενο είναι πυκνό και καλογραμμένο, αναφέρει όλες τις δυσκολίες της ζωής της Malala στο Πακιστάν, δείχνει ανάγλυφα τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης για μια γυναίκα στη χώρα αυτή όσο επικρατούσαν οι Ταλιμπάν και με συγκίνησε βαθύτατα όσο περιέγραφε τις απανωτές περιπέτειες υγείας που της στοίχισε ο πυροβολισμός από έναν άγνωστο άντρα. Αυτή η μικρή ηρωίδα, ένα πρότυπο αγώνα, επιμονής και φιλαλληλίας, αποδόθηκε εικονογραφικά με φωτεινά και ταυτόχρονα σκοτεινά χρώματα, με αστείες αλλά και σοβαρές εκφράσεις, εν συνόλω με μια ζωντανή και ζωηρότατη εικονογράφηση. Το βλέμμα των Ταλιμπάν που παρακολουθούσαν τα πάντα, η απελπισία στα μάτια των γυναικών, ο τρόμος στις ζωές των παιδιών, οι βομβαρδισμένες και κατεστραμμένες περιοχές είναι το φόντο στο οποίο διαδραματίζεται η ιστορία της Malala και η εικονογράφηση είναι αναπόσπαστο κομμάτι της επιτυχίας αυτού του εγχειρήματος.

Σίγουρα το βιβλίο δεν είναι ένα παραμύθι που θα διαβάσει ο γονιός στο παιδί πριν κοιμηθεί. Άγριες σκηνές, σκληρές αλήθειες, δυσκολίες στη ζωή είναι συστατικά που δε θα χαρίσουν ηρεμία και ασφάλεια στην ψυχούλα του μικρού αναγνώστη. Εδώ όμως είναι απαραίτητη η βοήθεια του γονιού: μιας και δεν είναι σωστό τα παιδιά να μεγαλώνουν σε ένα ροζ πούπουλο αλλά να καταλαβαίνουν και να σέβονται τις πρακτικές δυσκολίες παιδιών που δε στάθηκαν εξίσου τυχερά και αγωνίζονται για πράγματα που η Δύση θεωρεί δεδομένα, ο γονιός οφείλει να διαβάσει αυτήν την ιστορία στο παιδί του, εξοβελίζοντας κάποιες περιγραφές ή αποδίδοντας τις καταστάσεις με άλλα λόγια. Όλα τα παιδιά πρέπει να μάθουν την ιστορία της Malala για να αγαπήσουν και να σεβαστούν τις συνθήκες ζωής που βιώνουν τα συνομήλικά τους πλασματάκια σε άλλες περιοχές του πλανήτη κι επιπλέον για να μάθουν την αξία του αγώνα ενάντια στην αδικία και το παράλογο αλλά και τον σημαντικό ρόλο της μόρφωσης και της διαπαιδαγώγησης για ένα καλύτερο αύριο, για έναν καλύτερο κόσμο, για έναν καλύτερο χαρακτήρα.

«Ένα παιδί, ένας δάσκαλος, ένα βιβλίο και ένα μολύβι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο», υποστηρίζει η Malala και ο εκδοτικός οίκος Λιβάνης δίνει στους μικρούς αναγνώστες την ευκαιρία να μάθουν την ιστορία αυτού του κοριτσιού και να αγαπήσουν τον ρόλο της παιδείας στη ζωή τους, με τη βοήθεια πάντα ενός μεγαλύτερου στο πλάι τους που θα προσαρμόσει το βιβλίο στον δικό τους τρόπο σκέψης και δεκτικότητας.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από τη σελίδα του Βιβλιοπωλείου Τοξίδη στο facebook.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b4%ce%b9%ce%ba%ce%b1%ce%af%cf%89%ce%bc%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%bc%ce%ac%ce%b8%ce%b7%cf%83%ce%b7-langston-george/feed/ 0