Βιβλίο Θέρως Τήνος
Συγγραφέας Μυρτώ Κατσουλάρη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Συρτάρι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μυρτώ Κατσουλάρη έγραψε μια τρυφερή και ρομαντική νουβέλα που είναι πλήρως αφιερωμένη στο νησί της Τήνου όπου και ξεναγούμαστε ενώ ταυτόχρονα καταγράφει με συναρπαστικό τρόπο τα συναισθήματα και την ψυχοσύνθεση μιας παρέας νέων ανθρώπων που θα έρθουν απρόσμενα κοντά. Μικρά κεφάλαια, σύντομα περιστατικά, γρήγορες εξελίξεις και ανατροπές δημιουργούν ένα κείμενο που κρατάει το ενδιαφέρον αμείωτο ως την τελευταία σελίδα, όπου κάποιος πρέπει να κάνει μια τελική επιλογή και να υποστεί τις συνέπειες. Κεντρικά πρόσωπα είναι η Ηρώ, ο Φάνης, στο μαγαζί του οποίου εργάζεται η κοπέλα, και ο μυστηριώδης Αντρέας που θα δημιουργήσουν το ανισοσκελές ερωτικό τρίγωνο, γύρω τους όμως κινούνται κι άλλοι χαρακτήρες που αλληλοεπιδρούν ποικιλοτρόπως και βοηθούν να δημιουργηθεί μια μεστή και ολοκληρωμένη ιστορία.

Η Ηρώ καταλαβαίνει πως δεν πάει άλλο και πρέπει να βρει δουλειά οπωσδήποτε. Σπούδασε, πήρε τα πτυχία της και ήρθε η ώρα να εργαστεί κι ας μην ξέρει με τι θέλει ν’ ασχοληθεί. Έτσι, η αγαπημένη της θεία Μαίρη την καλεί στον Φαλατάδο της Τήνου, όπου ένα μαγαζί ζητά προσωπικό, κάνοντάς τη χαρούμενη, μιας και αγαπάει πολύ αυτό το νησί. Η Μαίρη είναι μια γυναίκα οδοστρωτήρας που μιλάει συνέχεια και δε σ’ αφήνει να πάρεις ανάσα και ο μόνος που μπορεί να τη διαχειριστεί είναι ο θείος Γιάννης, κάτι για το οποίο όλη η οικογένεια τον ευχαριστεί. Ο γιος τους, Χρήστος, είναι το καλύτερο παιδί που ξέρει η Ηρώ και η κόρη τους, Αλίκη, ζει στην Αθήνα. Στον «γαστροκαφενέ» αρχικά η Ηρώ είναι άγαρμπη και ατζαμής, σύντομα όμως δημιουργεί μια αξιοζήλευτη ομάδα με τον Γιώργο και τη Φαίη και το μαγαζί αποκτά όνομα, κάτι που ευχαριστεί τον Φάνη, τον ιδιοκτήτη. Γρήγορος ρυθμός, κόσμος και ενέργεια κάνουν την Ηρώ να περνάει όμορφα ώσπου συναντά τον Αντρέα και τον ερωτεύεται κεραυνοβόλα.

Οι δυο νέοι βιώνουν διάφορα κωμικοτραγικά περιστατικά μέχρι να καταφέρουν να μιλήσουν και να συστηθούν. «…έρχεται προς το μέρος μου. Με δυσκολία ανέπνεα αλλά προσπαθούσα να φανώ άνετη, να μη φανεί ότι ο θάνατός μου από ασφυξία πλησιάζει» (σελ. 26). Ο Αντρέας εργάζεται στο Μιλάνο και κάθε τόσο, στην προσπάθειά του να ξαναβρεί τον εαυτό του, έρχεται στην Τήνο: «…ήταν ναυαγός στο νησί του, κυνηγημένος από την καθημερινότητα και έψαχνε απάγκιο» (σελ. 28). Η Ηρώ ακολουθεί τον ρυθμό του, τον αφήνει να την πηγαίνει όπου θέλει ώσπου διαπιστώνει πως ο Φάνης αρχίζει να φέρεται περίεργα. Ένα μεγάλο μυστικό όμως θα έρθει στο φως και τίποτα δε θα είναι ξανά το ίδιο για την κοπέλα: «Τι ζητά κανείς από τους άλλους ανθρώπους αλλά και από τον εαυτό του; Καθαρότητα, αυθεντικότητα και αλήθεια» (σελ. 49). Οι απανωτές εξελίξεις θα τη βοηθήσουν να καταλάβει καλύτερα τον εαυτό της και να αντιμετωπίσει τα λάθη που θα κάνει. Ο ένας άντρας εξαφανίζεται κι εμφανίζεται στη ζωή της, ο άλλος έχει μάτια μόνο για κείνη και δείχνει πιο κατασταλαγμένος: «Θέλω να είσαι καλά και αν δεν είσαι να το συνειδητοποιείς και να το διορθώνεις. Έντονα και ενδιαφέροντα δεν είναι μόνο τα περίπλοκα» (σελ. 55). Τελικά, με ποιον θα καταλήξει η Ηρώ;

Σε κάθε κεφάλαιο η παρέα των ηρώων του βιβλίου πηγαίνει και σε άλλο μέρος του νησιού, όπου ο κάθε τόπος αποτελεί κι ένα κομμάτι που προστίθεται στο παζλ της ψυχής της πρωταγωνίστριας. Οι παραλίες Παχιά Άμμος με τα όμορφα νερά, Βουρνή, Λιβάδα με το αυθεντικό τοπίο και ο απάνεμος Άγιος Ρωμανός, τα χωριά Αετοφωλιά και Στενή με το πανηγύρι τους, τα Λουτρά, ένα από τα πιο ατμοσφαιρικά μέρη της Τήνου, τα Λατομεία του Κουμελά, ο Τριαντάρος, το Εξώμβουργο με την ιδιαίτερη ενέργεια, η Ρόχαρη, ο Βώλακας και πολλά άλλα είναι τόποι όπου η Ηρώ, ο Αντρέας, ο Γιώργος, η Φαίη και ο Χρήστος κολυμπούν, τρώνε, διασκεδάζουν, ερωτεύονται, ξεσκάνε. Γιατί: «Αυτό το νησί είναι οι άνθρωποι. Οι φωνές, οι καρδιές που χτυπούν δυνατά, τα χέρια που ενώνονται, τα χαμόγελα που χαρίζονται, οι αγάπες…» (σελ. 99). Ένα «Τόσο όμορφο νησί [που] το αδικεί αυτή η πρώτη εικόνα του λιμανιού». Θα ζήσουν όμως τόσο ξένοιαστα ως το τέλος ή η μοίρα έχει άλλα σχέδια γι’ αυτούς;

Το «Θέρως Τήνος» είναι μια νουβέλα γεμάτη γλυκόπικρα στιγμιότυπα, προβληματισμούς, διλήμματα και διαχρονικές αλήθειες και ταυτόχρονα μια δύσκολη περιπέτεια στα άδυτα της ανθρώπινης ψυχής μα και ένα ταξίδι σ’ ένα νησί ερωτεύσιμο. Η Ηρώ θα ζήσει ένα καλοκαίρι πολύτιμο, «μισή ζωή», όπως παραδέχεται, γεμάτο λάθη, αμφιβολίες, δισταγμούς, συναισθήματα που θα την κάνουν πιο δυνατή ώστε να βρει τις απαντήσεις σε ό,τι την ταλανίζει όσο τα πάντα γύρω της και μέσα της αλλάζουν αμετάκλητα. Το αγαπημένο της κυκλαδονήσι ως τόπος δράσης είναι η καλύτερη επιλογή, γιατί έρωτας και Τήνος πάνε πάντα μαζί.

Βιβλίο Αναστοχασμός 
Συγγραφέας Νίκος Γραικός
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Συρτάρι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αναστοχασμός είναι η κριτική εξέταση των πεποιθήσεων ενός ατόμου και ο έλεγχος από πού αυτές πηγάζουν, με στόχο τη νοηματοδότηση και αναθεώρηση μιας εμπειρίας με βάση την κριτική αποτίμηση εννοιών και αντιλήψεων. Με βάση αυτόν τον ορισμό ξεδιπλώνεται η εσωτερική αναζήτηση ενός καθηγητή που νιώθει να πνίγεται και φεύγει προς άγνωστο προορισμό. Ζει πολλά χρόνια σε μια πόλη γεμάτη μοδάτα μαγαζιά, την οποία οι αλλαγές την κάνουν να μοιάζει με οποιαδήποτε άλλη μεγαλούπολη, «πόλη συνώνυμη της κούρασης», ήρθε όμως η στιγμή που κατάλαβε ότι δεν αντέχει άλλο, «ότι περίμενε όλη του τη ζωή». Παίρνει λοιπόν έναν σάκο με τα απαραίτητα, οπωσδήποτε δυο τετράδια («έγραφε για να βάλει σε σειρά τις σκέψεις του, σε μια κάποια τάξη το χάος του μυαλού του») και φεύγει για τον σταθμό του τρένου: «Πού θα πήγαινε; Κάπου. Ο πίνακας με τις αναχωρήσεις θα αποφάσιζε».

Τον υποδέχεται ένας έρημος σιδηροδρομικός σταθμός, άλλωστε ποιος να ταξίδευε καθημερινή και μάλιστα βράδυ; Διάλεξε μια παραθαλάσσια πόλη, νιώθει ότι πνίγεται, θέλει να πάει κάπου με ανοιχτό ορίζοντα. Το ντύσιμό του απλό αλλά πάντα με κασκόλ ή φουλάρι, «λες κι ήθελε να κρύψει τον λαιμό, το μήλο του Αδάμ, την ευάλωτη πλευρά της προσωπικότητάς του». Μπαίνει σ’ ένα τρένο, φτάνει κάπου και καταλύει σ’ ένα ξενοδοχείο, όπου πλημμυρίζει από αναμνήσεις. Όταν ήταν μικρός είχε προβλήματα στο σπίτι κι ήθελε κάπου ν’ απομονωθεί, οπότε βρήκε ένα ξενοδοχείο στη γειτονιά του για να χωθεί κάτω από τα σκεπάσματα ως την άλλη μέρα το πρωί: «Ήξερε τον αγοραίο έρωτα, την αγοραία ηρεμία τη μάθαινε κι αυτήν»! Κάποτε του άρεσε να παρατηρεί τους ανθρώπους, τώρα κουράστηκε να βλέπει, να μιλά, να προσέχει, θέλει μόνο ηρεμία. Ομολογώ μάλιστα πως δάκρυσα όταν πήρε την απόφαση να φύγει και αγκάλιασε σφιχτά το αρκουδάκι του για να κοιμηθεί στο ξενοδοχείο που διάλεξε τυχαία σε μια πόλη που δεν ήξερε: «Αυτό το «πουθενά» το είχε φαίνεται ανάγκη». Στον προορισμό του γνωρίζει κάποιους ανθρώπους, ζει μια συγκινητική και τρυφερή περιπέτεια και τελικά παίρνει μιαν απόφαση και επιστρέφει. Μόνο που τότε…

Ο «Αναστοχασμός» είναι μια νουβέλα εσωτερικής αναζήτησης μόλις 90 σελίδων με μια πλοκή που δεν ξέρεις πώς θα καταλήξει, πότε θα κορυφωθεί και τι θα συμβεί στον ανώνυμο ήρωά της. Χωρίς έντονα περιστατικά, χωρίς εκτενή στιγμιότυπα, παρά μόνο με απλές λέξεις, λιτές περιγραφές και σύντομες προτάσεις το ενδιαφέρον του αναγνώστη κρατείται παραδόξως δέσμιο ως το τέλος, κάτι που λίγοι συγγραφείς καταφέρνουν. Το προσεγμένο και απλό λεξιλόγιο φέρνει στο φως στιγμές από τη φυγή του πρωταγωνιστή και από το παρελθόν του, οπότε απαντώνται κάποιες απορίες που αντικαθίστανται αμέσως από άλλες. Ταυτόχρονα, η επιλογή του συγγραφέα να μη δώσει όνομα στα πρόσωπα και στις πόλεις δίνουν μια αίσθηση μυστηρίου που συντροφεύει την αγωνία για το τι θα συμβεί παρακάτω.

Σελίδες γεμάτες συναίσθημα, κεφάλαια που μας συστήνουν σταδιακά τον πρωταγωνιστή φωτίζοντάς μας το παρελθόν του κυρίως και ένα γλυκόπικρο τέλος μου γέννησαν πρωτόγνωρα αισθήματα και μου χάρισαν ένα διαφορετικό, πρωτότυπο και άκρως ανατρεπτικό αναγνωστικό ταξίδι, γεμάτο σκέψεις και προβληματισμούς, καθώς και σημαντικές αλήθειες («…συχνά αισθανόμαστε κουρασμένοι, όχι γιατί έχουμε κάνει πολλά αλλά γιατί έχουμε κάνει μόνο λίγα από αυτά που θέλουμε, αυτά που μας δίνουν αληθινή χαρά και ικανοποίηση», σελ. 28) και αισιοδοξία («…η καθημερινή ζωή, όσο και να είναι μαύρη ώρες ώρες, είναι από μόνη της ένα καλό διεγερτικό», σελ. 45).

Βιβλίο Λευκό χαρτί 
Συγγραφέας Χριστίνα Πομόνη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Συρτάρι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Άλκης ζει ήδη επτά μήνες στο Μαϊάμι, ακολουθώντας μιαν απόφαση που του κόστισε τελικά ψυχικά και συναισθηματικά. Είχε μια κοπέλα, την Έλσα, με την οποία οι τριγμοί βάθυναν περισσότερο με τις νέες εξελίξεις και μια μάνα που την άφησε  πίσω μόνη στην ηλικία της κι αβοήθητη, μόνο και μόνο για να γνωρίσει τον πατέρα του. Έμαθε να μετράει αλλιώς, να ζυγίζει αλλιώς, να αντιμετωπίζει τους τυφώνες της περιοχής και να εκτιμά πολλά πράγματα στη νέα του ζωή. Συμπεριφέρεται με σεβασμό απέναντι στους γείτονες και σε όσους συναντάει στις δουλειές του αλλά δε μιλάμε για την ιδανική καθημερινότητα: «η βία καραδοκεί σαν σκιά -αυτή η παράξενη, αμερικανική ησυχία που κρύβει το μεταλλικό κλικ ενός γεμιστήρα πίσω από τον τοίχο» (σελ. 23). Αυτή η ζωή είναι κομμάτι του πατέρα του Άλκη, με αποτέλεσμα η οικογένεια που βρίσκει και που τον φιλοξενεί αρχικά να τον γεμίζει σταδιακά οργή και αηδία, ειδικά όταν τους συγκρίνει με τη δική του και τη μάνα του. Γιατί τους άφησε ο πατέρας του λοιπόν; Αφού η ζωή που τώρα κάνει δε διαφέρει σε τίποτα από αυτήν που θα περνούσε μαζί τους. Οι σχέσεις εντείνονται κι έτσι ξεσπάει, τον αντιμετωπίζει, του ζητάει ευθύνες, τον ταπεινώνει: «Για μένα θα είναι πάντα “εκείνος”, επειδή για εκείνον ήμουν πάντα “κάποιος”» (σελ. 48). «Μαζί του, έμαθα μόνο να κουτσαίνω» (σελ. 48). Γιατί: «Όταν νιώσεις την αδικία στο πετσί σου, εναντιώνεσαι. Διεκδικείς. Πολεμάς. Ή τουλάχιστον αυτό οφείλεις στον εαυτό σου να κάνεις» (σελ. 51).

Ο Άλκης είναι όμως και συγγραφέας, επομένως περίμενε πως η νέα του ζωή θα του έδινε ώθηση και έμπνευση.  Τελικά, βυθίστηκε σε μια ρουτίνα και δεν μπορεί να γράψει ούτε μια λέξη απ’ το επόμενο μυθιστόρημα  που έχει τελειώσει κιόλας στο μυαλό του: «Ξέρεις γιατί; Νιώθω λειψός, μισός και άδειος. Μυρίζω τον φόβο μου, σα σκύλος έτοιμος να μου επιτεθεί Είναι έτοιμος να μου επιτεθώ» (σελ. 17). Τελικά: «…η ζέστη, η υγρασία, η κακουχία που νιώθω και στην οποία συνειδητά υποβάλλω τον εαυτό μου, με κάνουν να γράφω πράγματα που έχω βαθιά θαμμένα μέσα μου, τόσο βαθιά που σχεδόν τα ξεχνώ» (σελ. 29). Πόσο εχθρικό μπορεί να γίνει ένα λευκό χαρτί, γεμάτο από ιδέες μισές, ένα μυαλό μοιρασμένο σε δυο ηπείρους και μια ψυχή που κατοικεί στη μια; Επίσης, βρήκα ευρηματικό το τέχνασμα που χρησιμοποιεί η συγγραφέας του βιβλίου: οι φράσεις που ακούει ο Άλκης γύρω του όσο αναπολεί τη ζωή του και γράφει στον υπολογιστή του ή στο χαρτί κουμπώνουν σε αναπάντεχες στιγμές της δικής του ζωής, την οποία μάλιστα αφηγείται με αντικειμενικότητα. Αυτό προσδίδει συγκίνηση και τρυφερότητα στο κείμενο, μιας και οι φράσεις αποτυπώνουν κάτι απλό, καθημερινό που οι περισσότεροι έχουμε ζήσει και τώρα βγαίνει στο φως με νέα οπτική.

Ταυτόχρονα, με διαρκή πρωθύστερα, γνωρίζουμε καλύτερα τη ζωή του Άλκη με τη μητέρα του και πώς τον μεγάλωσε, πότε και γιατί δυσκόλεψαν οι σχέσεις τους, πώς τον επηρέασε ψυχοσυναισθηματικά η απουσία του πατέρα του και κυρίως γιατί πήρε την απόφαση να τον βρει. Δάκρυσα με τις σκληρές συναισθηματικά σκηνές αποχωρισμού μητέρας και γιου: «Την αγκάλιαζα και σκεφτόμουν με τι τρόπο μπορούσα να την πάρω μαζί μου. Να μη νιώθει παρατημένη στα εβδομήντα της, μετά από όλα όσα έκανε για μένα, μετά από τη μάνα που υπήρξε για μένα, προστάτης και αρχηγός των πάντων μου» (σελ. 32). Κι όμως, αυτή η μάνα, όπως το αναγνωρίζει κι ο Άλκης, έχει την ικανότητα να τον κάνει να νιώθει ένοχος, να τον αφανίζει με λόγια που δεν αρθρώνει, «μια βαριά σκιά που με κυνηγούσε, θαρρείς και τα είχε κάνει όλα σωστά στη ζωή της, θαρρείς και δεν τα είχε σκατώσει ποτέ με τις αδυναμίες της στους λάθος ανθρώπους» (σελ. 35). Εκείνος θέλει να στέκεται ψηλότερα, να τη σκεπάζει με τα φτερά του κι ας ραγίζουν τα μάτια της με κάθε απογοήτευση.

Το «Λευκό χαρτί» είναι η αδυσώπητη αναμονή της δημιουργικότητας για όσους αντικρίζουν κατάματα μια οθόνη υπολογιστή ή ένα τετράδιο που τους περιμένει να το γράψουν και να το γεμίσουν εικόνες, συναισθήματα, σκηνές. Είναι όμως και μια ψυχή που γεννιέται κι ετοιμάζεται να γεμίσει το δικό της μονοπάτι με τέτοια στίγματα, ίσως ακόμη και η ψυχή του Άλκη που όμως αδειάζει σταδιακά από τα τραύματα που βιώνει κι αγωνίζεται να σταθεί στα δικά του πόδια, γνωρίζοντας τον εαυτό του και κατανοώντας τις συνέπειες από τις αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον γύρω του. Έφυγε από τη μητέρα του και τη γυναίκα που αγαπά, γνώρισε τον πατέρα του και τον αντιμετώπισε, προσπαθεί να γράψει το νέο του μυθιστόρημα, πώς θα κλείσει όμως ο κύκλος της αφήγησής του;

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«ο κόσμος που κατασπαράζει και κατακρεουργεί, … ανθρωπάκια δίχως ζωή που κοιτούν τους άλλους μέσα από το θολό πρίσμα της επίκρισης, προσδοκώντας υπόσταση» (σελ. 14).

«Μα τι έχουν να φοβηθούν…δυο ψυχές; Τι άλλο εκτός από τον ίδιο τους τον εαυτό;» (σελ. 12).

«Κι εμείς πασχίζουμε να τα κατανοήσουμε, μονοδιάστατα, φορτώνοντας τους εαυτούς μας με τύψεις κι ερωτήματα… και μας ξεχνάμε σαν κάτι ασήμαντο που γκρεμίστηκε στο έδαφος και έσπασε, μα κανείς δεν μπήκε στον κόπο να το σηκώσει από το πάτωμα» (σελ. 37).

Βιβλίο Παγωτό τριαντάφυλλο 
Συγγραφέας Μυρτώ Κατσουλάρη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Συρτάρι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Με εναλλαγή πρωτοπρόσωπης και τριτοπρόσωπης αφήγησης, η Μυρτώ Κατσουλάρη μας συστήνει τη Λένα που γεννήθηκε στο Κάιρο εν μέσω του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, ένα κορίτσι που δεν μπόρεσε να ζήσει όλα όσα ήθελε όπως τα ήθελε αλλά δεν άντεχε να αφήσει και το όνειρο να πάει χαμένο. «…ήταν ένα κράμα από μυστικά, πληγές και φόβο αλλά η φωτιά που έκαιγε μέσα της την οδηγούσε» (σελ. 16). Παραστατικές, σχεδόν κινηματογραφικές σκηνές, ζωντανεύουν την ιστορία μιας κοπέλας που, μετά τον ξαφνικό θάνατο της μητέρας της, έγινε, ως το μόνο θηλυκό της οικογένειας, η «κυρία» του σπιτιού μόλις στα δέκα της χρόνια, μεγαλώνοντας με αγάπη τα δυο της αδέλφια, ψυχοκόρη στο ίδιο της το σπίτι και χωρίς καμία υποστήριξη. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 ο πατέρας της παντρεύτηκε τελικά τη Φρόσω που είχε ήδη δύο αγόρια και τη σταματάει από το σχολείο για να τη βάλει στο ζαχαροπλαστείο του παρά τις αντιρρήσεις της.

Σύντομα, ο Περικλής προσλαμβάνει τον Αλέξανδρο για γκαρσόνι και ο έρωτας με τη Λένα είναι αμοιβαίος. Ο Αλέξανδρος σπουδάζει πολιτικές επιστήμες και παρατηρεί τον κόσμο γύρω του, τις αλλαγές του: «Ζούμε σε μια εποχή που αλλάζει όλο το πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό», θέλει να ξέρει την αλήθεια και κάποιες φορές προσπαθεί να την αλλάξει. Ο έρωτας τους κυριεύει, εκείνος είναι συνεπαρμένος και αποφασισμένος να την κάνει γυναίκα του αλλά εκείνη είναι πιο προσγειωμένη και ρεαλίστρια, «όνειρα από αλεύρι και ζάχαρη». Όλα αυτά όμως διαδραματίζονται την περίοδο που ανέβηκε ο Νάσερ στην εξουσία και η ελληνική ομογένεια στοχοποιήθηκε, με αποτέλεσμα αρκετοί να ξενιτευτούν, οι επιχειρήσεις των Ελλήνων να έχουν και Αιγύπτιο ως συνέταιρο για να συνεχίσουν να λειτουργούν κλπ. Οι δυο νέοι ζουν τον έρωτά τους ως τη στιγμή που η μοίρα θα πραγματοποιήσει τα δικά της σχέδια κι έτσι η συνέχεια της ιστορίας εκτυλίσσεται στην Αθήνα και φτάνει ως τη Δικτατορία του 1967, τινάζοντας στον αέρα για άλλη μια φορά τις ζωές των ηρώων και ειδικά της Λένας, μιας γυναίκας που υπήρξε θύμα και θύτης στη ζωή της και διένυσε μια πορεία από το σκοτάδι ως το φως και πάλι πίσω.

Ταυτόχρονα με την ιστορία της Λένας, γνωρίζουμε τη γιαγιά της Ελπίδας, μια γυναίκα πολύ διακριτική, που θέλει να βλέπει την εγγονή της αλλά δεν το απαιτεί, που αποφεύγει να ρωτήσει πράγματα που η Ελπίδα δε θέλει σίγουρα να συζητήσει, που δε λέει την άποψή της αν δεν της ζητηθεί, που τα έχει τετρακόσια αλλά είναι αθεράπευτα ρομαντική, που μυρίζει λεβάντα και πούδρα. Στο σπίτι της πάντα υπάρχει χειροποίητο παγωτό τριαντάφυλλο, σαν αυτό που συνοδεύει τώρα τις δυο γυναίκες στη μεγάλη αποκάλυψη της ζωής τους. Μια τρυφερότητα ξεχειλίζει από τις σελίδες όσο αναρωτιόμαστε πώς συνδέονται όλα αυτά με τη ζωή της Λένας και απολαμβάνουμε τις αναμνήσεις της Ελπίδας με τη γιαγιά και τον παππού της, ένα ζευγάρι στενά δεμένο, που τόσα χρόνια έχουν τη δική τους γλυκιά, ακύμαντη καθημερινότητα, με τη μοναδική εγγονή τους να περνάει τα καλοκαίρια μαζί τους στο εξοχικό κοντά στο Τολό: «Η αγάπη όσο τη μοιράζεσαι είναι ευλογία, αλλά όταν έρχεται η ώρα να αναμετρηθεί με την απουσία, γίνεται το χειρότερο μαρτύριο, ο πιο ανυπόφορος πόνος» (σελ. 62). Η μάνα της με τη γιαγιά είχαν άριστες σχέσεις, ήταν αχώριστες κι αγαπημένες, σε αυτούς οφείλει τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς της και τη μόρφωσή της. Η γιαγιά όμως, που νιώθει τον θάνατο να πλησιάζει λόγω ηλικίας, αποκαλύπτει κάτι αβάσταχτο στην κόρη της κι η σχέση τους τινάζεται στον αέρα. Υπάρχει άραγε περιθώριο να τα ξαναβρούν; Η Λένα τι ρόλο θα παίξει σε αυτό;

Το «Παγωτό τριαντάφυλλο» είναι μια γλυκόπικρη, ρομαντική νουβέλα που μας ταξιδεύει στην Αίγυπτο την εποχή του Νάσερ και μας συστήνει την ανθηρή ελληνική παροικία, χωρίς όμως να καταφεύγει σε πολλές και κουραστικές λεπτομέρειες, μιας και δίνει έμφαση στην καθημερινότητα των απλών ανθρώπων που βίωσαν τον ξεριζωμό της δεκαετίας του 1950. Ακόμη και η ατμόσφαιρα της δικτατορίας του 1967 δίνεται με διακριτικότητα ώστε οι ήρωες του βιβλίου να κινηθούν στη σκιά της, προσπαθώντας να ενώσουν τα χαμένα κομμάτια τους. Έχουμε σκηνές έρωτα, αναμενόμενες αλλά και απρόβλεπτες εξελίξεις, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, προσεγμένο χειρισμό της πλοκής, η οποία καταλήγει στο τέλος να δημιουργεί έναν κύκλο κι ενώνει απρόσμενα το παρελθόν με το παρόν. Μου άρεσαν επίσης οι διαχρονικές αλήθειες του κειμένου: «Εμείς οι νέοι είμαστε πλάσματα ανίκανα να συνειδητοποιήσουμε την αξία της στιγμής. Μας αρέσει να αναβάλλουμε τα πάντα ή έστω ό,τι μπορούμε, αφού ο χρόνος μπροστά μας είναι άπειρος. Άλλωστε η νεότητα δικαιολογεί κάθε πράξη ανωριμότητας» (σελ. 14). Πόσο απλά καταγράφεται ο πόνος της απώλειας ενός φίλου για έναν μεγάλο άνθρωπο: «Έφυγε και πήρε τα νιάτα μας μαζί της και ζωή δίχως νιάτα είναι ζωή σε αναμονή» (σελ. 31). Εδώ δάκρυσα: «…κάποτε σε ρώτησα πού πάει η αγάπη όταν φεύγει και μου απάντησες πως αν είναι αληθινή δεν πάει πουθενά, απλώς γίνεται ελπίδα και προσπαθεί ως το τέλος» (σελ. 148). Και τέλος: «Σε αυτήν τη ζωή αν είσαι από τους τυχερούς, το μόνο που σου μένει είναι ο άνθρωπος που έχεις επιλέξει να γεράσεις δίπλα του» (σελ. 35). Ένας έρωτας μετ’ εμποδίων, μια ιστορία που ξεδιπλώνεται λιτά κι απέριττα και ταυτόχρονα με ένταση και παραστατικότητα και μια εποχή που μυρίζει σαν παγωτό τριαντάφυλλο.

Βιβλίο Το μπαρ στο Λεβαλουά-Περέ 
Συγγραφέας Γιάννης Μαργέλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Συρτάρι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιάννης Μαργέλης έγραψε μια τρυφερή και δυνατή σε εικόνες και συναισθήματα νουβέλα, όπου, με αφορμή μια ερωτική ιστορία μεταξύ αντρών, καταγράφονται τα λάθη, οι προσδοκίες και η φθορά που συναντάμε σε όλες τις  ανθρώπινες σχέσεις. Η ιστορία ξεκινάει με την απρόσμενη συνάντηση του Μαρκέλλου και του Κριστόφ στο Λονδίνο λίγα χρόνια μετά τον χωρισμό τους, κάτι που θα ξυπνήσει τις μνήμες του πρώτου και θα καταφύγει στο ημερολόγιό του, όπου κατέγραψε την ευτυχισμένη περίοδο που πέρασαν μαζί στο Λονδίνο: «Οι ματιές συναντήθηκαν ξανά για δευτερόλεπτα. Καφέ και γκριζογάλανο, κάποτε ο ένας ήταν η γη κι ο άλλος ο ουρανός της». Ένας «μικρός πρίγκιπας» ο Μαρκέλλος, με καταγωγή από τη Χίο, έζησε, σπούδασε και δούλεψε σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη και Αμβούργο, αναζητώντας τον εαυτό του. Με ειλικρίνεια και αμεσότητα καταγράφει κάθε πτυχή του χαρακτήρα του, σημειώνει σκέψεις και προβληματισμούς, αναφέρεται στα παιδικά του χρόνια, παρατηρεί τη σχέση των γονιών του μεταξύ τους και απέναντί του και συγκροτεί μια προσωπικότητα σύνθετη, βαθιά αληθινή. Προβληματίζεται για την αγάπη και τον έρωτα, σκέφτεται πάνω στη φύση της ζωής και της μοναξιάς, ακόμη και ο θάνατος τον απασχολεί. Όλα αυτά όμως είναι ισορροπημένα και δεν εξαπλώνονται εις βάρος του κειμένου, παρά μόνο σε ελάχιστα σημεία. Είναι ένας φυσιολογικός, συνηθισμένος άνθρωπος, αρκετά μπλεγμένος όμως (φταίει η οικογένειά του ή η αδυναμία του να βρει μόνος τη λύση και την άκρη στο ψυχοσυναισθηματικό του κουβάρι; ). Ο έρωτας με τον Κριστόφ έρχεται την ώρα που έχει ανάγκη για σταθερότητα σ’ έναν κόσμο απρόβλεπτο, όπου όλα αλλάζουν καθημερινά. Είναι δυο νέα παιδιά που εκπροσωπούν μια γενιά παγιδευμένη ανάμεσα στην παράδοση και στην πρόοδο.

Με ευσύνοπτο τρόπο και ταυτόχρονα με τις εξελίξεις μεταξύ Κριστόφ και Μαρκέλλου παρατίθενται μικρά δείγματα της νοοτροπίας και του τρόπου σκέψης του πρωταγωνιστή ώστε να τον γνωρίσουμε καλύτερα, να κατανοήσουμε τον χαρακτήρα του και να καταλάβουμε τι έζησε, γιατί και πώς, τι συνέβη μετά και ποιο είναι το πνιγηρό μυστικό που κουβαλάει, «κουρασμένος να κοιτάζει ηλιοβασιλέματα». Έχει φορτωθεί ενοχές και τύψεις, πιστεύει πως αυτός φταίει για τον προηγούμενο χωρισμό, εξαιτίας του οποίου ταξίδεψε στο Λονδίνο και γνώρισε τον Κριστόφ, δεν το ελέγχει, αν και προσπαθεί να ξεφύγει από αυτό, αναζητά τις σχέσεις του με τους γονείς του και το πώς τον γαλούχησαν και πώς τον μεγάλωσαν, περιγράφει τις άσχημες ψυχολογικές συνθήκες μέσα στο ίδιο του το σπίτι, «τη φωλιά του λύκου ή τη φωλιά του κούκου», όπου μεγάλωσε με υψηλές προσδοκίες όσο αποζητούσε την ανεξαρτησία του. Αναδύεται έτσι ένας χαρακτήρας περίπλοκος, με λάθη και πάθη, με αγωνίες και προσδοκίες, με ελπίδες και τρυφερότητα. Ομολογώ πως προσπάθησα να τον αγαπήσω και να σταθώ στο πλάι του, αυτό που έκανε όμως κάποια στιγμή δεν μπόρεσα να του το συγχωρέσω.

Ο Μαρκέλλος από την αρχή συστήνεται με πρωτότυπο τρόπο: «…είμαι σαν γυμνός πίνακας του Σίλε, βασανισμένος, πτωματικός, βαμπιρικός. Ένας καμβάς που εκκρίνει συναίσθημα… αιώνιο παιδί που θεοποιεί όποιον του δείχνει λίγη αγάπη, ώστε να προσπαθήσει να τον μισήσει όταν του την πάρει βίαια πίσω» (σελ. 32-33). Η ρομαντική πλευρά του αποτυπώνεται σε καίριες και διαχρονικές παρατηρήσεις πάνω στη μοναξιά και στις σχέσεις του σήμερα: «Οι καθημερινοί ρυθμοί, γρήγοροι και παρανοϊκοί, μας απαγορεύουν να κάνουμε βαθιές και συναισθηματικές σχέσεις. Δε βασιζόμαστε στους ανθρώπους. Ανοίγουμε μια εφαρμογή και επιλέγουμε» (σελ. 34). «…ξεχνάμε ότι η πραγματική μας αξία βρίσκεται στην αυθεντικότητα και στη σύνδεση που χτίζουμε με κάποιον άλλον άνθρωπο» (σελ. 56). Και πόσο όμορφη είναι μια σχέση διαρκείας έτσι και πετύχει: «Να τσακωνόμαστε για ανόητα πράγματα… και να ξέρεις πως, ακόμα και μετά από αυτό, τα πάντα θα είναι τόσο μαγικά, όπως στην αρχή, να γελάς μαζί με τον άλλον και να δημιουργείτε παρέα ιστορίες για να λέτε μια μέρα» (σελ. 54). Μα πόση αλήθεια σε λίγες προτάσεις: «…η μοναξιά έχει δύναμη. Μόνος δεν είσαι πια εκτεθειμένους ούτε ανυπεράσπιστος. Αλλά τι να το κάνεις; Η μοναξιά έχει τον σκοπό της. Είναι χρήσιμη. Όχι για πολύ. Να είναι εκεί έστω για λίγο. Για να βρεις ξανά τον εαυτό σου» (σελ. 87).

Η νουβέλα, εν αντιθέσει με τον τίτλο της, διαδραματίζεται κυρίως στο Λονδίνο, μια πόλη που δίνεται με παραστατικότητα. Κάμντεν, Τάμεσης, Σόχο, Κόβεντ Γκάρντεν και άλλα σημεία της βρετανικής πρωτεύουσας είναι το φόντο για τον έρωτα που ζουν ο Κριστόφ και ο Μαρκέλλος: «Περιπλανήθηκα, ρουφώντας ομορφιά», «κι εγώ ένα νησάκι μοναξιάς στη μέση αυτού του ωκεανού ζωντάνιας» (σελ. 75). Αλλά και η Νέα Υόρκη με τα δικά της τοπόσημα και η Αθήνα, το μέρος όπου πρέπει πάντα να γυρίζεις για τις γιορτές, έχουν τον δικό τους ρόλο στη ζωή του πρωταγωνιστή και εντείνουν τις σκέψεις του πάνω στον εαυτό του και στον ρόλο του στη ζωή των άλλων όσο προσπαθεί να βρει τι πραγματικά του συμβαίνει και από τι ψάχνει να ξεφύγει. Οπότε, τι συνέβη στο μπαρ του Λεβαλουά-Περέ; Ε, αυτό δε θα το αποκαλύψω! Υπέροχες και παραστατικές περιγραφές ζωντανεύουν τις σκηνές και δημιουργούν δυνατές, κινηματογραφικές εικόνες, με λέξεις που δημιουργούν αντιθέσεις και αντικατοπτρίζουν με τον καλύτερο τρόπο τα συναισθήματα των χαρακτήρων («βλέμμα που αποδημούσε ξανά προς το κενό»). Χρησιμοποιούνται άφθονα επίθετα που δε βαραίνουν την αφήγηση, αντιθέτως, τη στολίζουν διακριτικά και κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού μάς συνοδεύουν ο Μικρός Πρίγκιπας, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Περσέλ, ο Τενεσί Ουίλιαμς, ο Μίλαν Κούντερα, ο Γιώργος Χειμωνάς και πολλοί άλλοι με τρόπο που εντείνει τη λογοτεχνικότητα του κειμένου.

«Το μπαρ στο Λεβαλουά-Περέ», ο Κριστόφ, το βροχερό Λονδίνο, ο εσωτερικός μας αγώνας να ξεφύγουμε από τις τοξικότητες που μας γαλουχούν και μπλέκουμε, αν δε βρούμε εγκαίρως σωστή βοήθεια, σε δύσκολα και σκοτεινά μονοπάτια, ο έρωτας που δε χρειάζεται πρόγραμμα και σκέψη αλλά προσκρούει στα μειονεκτήματα της προσωπικότητάς μας, όλα αυτά και πολλά άλλα δημιουργούν ένα συναρπαστικό ταξίδι αυτογνωσίας και ταυτόχρονα μια καλογραμμένη ρομαντική περιπέτεια γεμάτη αλήθειες και συναισθηματικά λάθη, αφιερωμένη στη ζωή «που χωρίζει όσους αγαπιούνται, ολόγλυκα, χωρίς να κάνει θόρυβο».

ΥΓ. Το εξώφυλλο του βιβλίου είναι από τη σελίδα στο facebook των εκδόσεων Συρτάρι.