Βιβλίο Τι είναι η αγάπη;
Τίτλος πρωτοτύπου What is love?
Συγγραφέας Mac Barnett
Εικονογράφος Carson Ellis
Μεταφραστής Μαρία Κωνσταντοπούλου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα αγόρι ρωτάει τη γιαγιά του «τι είναι αγάπη» κι εκείνη του λέει πως δεν μπορεί να απαντήσει σε αυτό. Ποιος μπορεί όμως; «Αν για το ταξίδι σου στον κόσμο βγεις / ίσως μια καλή απάντηση να βρεις». Ο αφηγητής λοιπόν της ιστορίας αρχίζει να ρωτάει όσους βρίσκει, έναν ψαρά, έναν ηθοποιό, μια γάτα, μια ξυλουργό, έναν στρατιώτη κι άλλους για το τι είναι αγάπη. Ο καθένας έχει να του δώσει και μια διαφορετική απάντηση, ανάλογα το επάγγελμα, τις φιλοδοξίες, τα βιώματά του. Ο αφηγητής δεν ικανοποιείται με τίποτα απ’ όσα ακούει, πάντα βρίσκει μια αντίθετη άποψη ή κάτι που δεν του αρέσει, όταν επιστρέφει όμως στη γιαγιά του, τα πάντα έχουν αλλάξει κι επιτέλους καταλαβαίνει.

Ο Mac Barnett έγραψε μια συναρπαστική αλληγορία για την αγάπη και αφήνει τα παιδιά να βρουν μόνα τους τι είναι αυτό το συναίσθημα. Εξάπτει τη φαντασία τους με τις μεταφορές και τις παραβολές που επιλέγει και τους δίνει τα κατάλληλα εφόδια για να κατανοήσουν πως αυτό το συναίσθημα είναι ό,τι καλύπτει εμάς, τον χαρακτήρα μας, ό,τι μας κάνει να νιώθουμε «σπίτι» την καθημερινή μας ζωή. Αποφεύγοντας τον διδακτισμό και τις έτοιμες λύσεις, ενισχύει τη φαντασία των παιδιών, αναπτύσσει την επαγωγική σκέψη και τον ειρμό τους και δημιουργεί μια απίθανη ιστορία γεμάτη πολλές, διαφορετικές και πολλαπλές ερμηνείες. Ομολογώ πως συγκινήθηκα όταν στο τέλος ο αφηγητής επιστρέφει στη γιαγιά του κι έχουν μεγαλώσει ηλικιακά και οι δύο.

Η εικονογράφηση της Carson Ellis βασίζεται σε παλ χρώματα και μεγάλες, αδρές γραμμές. Στην αρχή και στο τέλος, όπου είναι το σπίτι της γιαγιάς, υπάρχουν λεπτομέρειες του κήπου, του κτηρίου, των ανθρώπων αλλά ενδιάμεσα αποφεύγονται το φόντο και οι περιττές απεικονίσεις, οπότε επικεντρωνόμαστε στον καθένα που ρωτάει ο αφηγητής της ιστορίας. Η γάτα είναι γλυκύτατη, η υπόκλιση του ηθοποιού αποπνέει έναν ρομαντισμό, η ξυλουργός έχει μια στιβαρή παρουσία, ο ποιητής είναι καθισμένος σ’ ένα υπέροχο τοπίο, αυτά είναι λίγα μόνο από τα αξέχαστα στιγμιότυπα που ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο το κείμενο αλλά και τις ιδέες του συγγραφέα.

Βιβλίο Ίσως: μια ιστορία συνειδητότητας
Τίτλος πρωτοτύπου What is love?
Μεταφραστής Μαρία Τοπάλη
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένας σοφός γερο-αγρότης μοχθεί όλη μέρα με τον γιο του, φυτεύοντας ρύζι αλλά κάποια στιγμή ξεσπάει τέτοια καταιγίδα που αγωνίζονται σκληρά για να σώσουν τη σοδειά τους. Αυτή είναι η αρχή μιας σειράς αλυσιδωτών γεγονότων που αλλάζουν ριζικά τη ζωή του αγρότη. Τρομερό; Τυχερό; Φρικτό; Υπέροχο; Σε όλα αυτά ο αγρότης απαντάει «Ίσως».

Μια υπέροχη, βαθιά φιλοσοφημένη ιστορία που δείχνει με τον καλύτερο τρόπο πως ό,τι φαίνεται κακό μπορεί να είναι καλό ή και το ανάποδο, αρκεί να μη βιαζόμαστε να κρίνουμε, γιατί ποτέ δεν ξέρουμε τι πραγματικά θα συμβεί. Κάθε πτυχή της ιστορίας του βιβλίου είναι κι ένα μικρό βήμα στο ταξίδι της προσωπικής μας εξέλιξης, στο οποίο όμως δεν πρέπει να τρέχουμε αλλά να κοιτάμε προσεκτικά γύρω μας, να αφουγκραζόμαστε και να περιμένουμε πριν κάνουμε το κάθε βήμα. Η εικονογράφηση είναι βασισμένη σε ιαπωνικές απεικονίσεις και είναι γεμάτη χρώματα και συναρπαστικές λεπτομέρειες. Κάθε εξέλιξη της ζωής του αγρότη τη σχολιάζει κι ένα διαφορετικό ζώο (τίγρη, πετεινός, φασιανός, κουκουβάγια, αετός κ. π. ά.) που αποτυπώνεται με άφθαστο ρεαλισμό. Υπέροχες εικόνες ζωντανεύουν την ιστορία και μας φέρνουν κοντά στην ιαπωνική κουλτούρα με τέτοια άφθαστη τέχνη που ξεφύλλιζα για ώρα το βιβλίο. Ένα παραμύθι για τη συνειδητότητα και για την ισορροπία ανάμεσα στο καλό και στο κακό.

Βιβλίο Η τρομπέτα που μαρτυράει τα λάθη των μεγάλων
Συγγραφέας Κατερίνα Κωστοπούλου
Εικονογράφος Δήμητρα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Οσελότος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κατερίνα Κωστοπούλου έγραψε ένα συναρπαστικό και διασκεδαστικό παραμύθι για τις διαπροσωπικές σχέσεις παιδιών και ενηλίκων. Οι δυο μικροί πρωταγωνιστές βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν γιατί και πώς δημιουργούνται συγκεκριμένα συναισθήματα και να μάθουν πώς να συζητάνε με τους μεγάλους ώστε να βρίσκουν λύσεις και να ξεπερνάνε τις συγκρούσεις. Πολλά παιδικά βιβλία εστιάζουν στα συναισθήματα και όχι στους λόγους που αυτά δημιουργούνται, οπότε η συγγραφέας έγραψε αυτήν την υπέροχη ιστορία για να βοηθήσει από τη μια τους μεγάλους να δουν μέσα από τα μάτια των μικρών παιδιών πώς βιώνουν αυτά τις ποικίλες και πολύπλοκες σχέσεις μαζί τους κι από την άλλη τα παιδιά πώς να εκφραστούν καλύτερα και πώς να εντοπίσουν αυτό που νιώθουν, πώς να το χειριστούν, πώς να το συζητήσουν-κοινοποιήσουν. Οι ανθρώπινες σχέσεις, ο πιο δυνατός και σημαντικός δεσμός, είναι γεμάτες ελπίδα και προσδοκία ενός καλύτερου κόσμου, επομένως, χάρη στο παραμύθι, καταφέρνουμε να αγαπήσουμε και να βελτιώσουμε τις πρώτες σχέσεις της τρυφερής ηλικίας των μικρών αναγνωστών.

Η ιστορία ξεκινάει ένα καλοκαίρι, που η Μίρα και ο Ραμί ανακαλύπτουν σε μια σπηλιά τη μαγική τρομπέτα με οδηγίες χρήσης κι αποφασίζουν να τη χρησιμοποιούν εναλλάξ, μήπως και καταλάβουν επιτέλους τους μεγάλους που τόσο τους ταλαιπωρούν. Έτσι, πότε παρακολουθούμε τη ζωή του αγοριού και πότε του κοριτσιού, που συναναστρέφονται όχι μόνο τους γονείς τους αλλά και τη γιαγιά, τη δασκάλα, τον γείτονα, οπότε απολαμβάνουμε όμορφες και καλογραμμένες ιστορίες, γεμάτες ρεαλισμό, εμπνευσμένες από την πραγματικότητα και την καθημερινότητα που όλοι βιώνουμε. Για παράδειγμα, η μαμά δεν αφήνει τον Ραμί σε ησυχία, του λέει να κάνει εκείνο και το άλλο, τον μαλώνει να μην παίζει ασυλλόγιστα κλπ., οπότε το παιδί, χάρη στην τρομπέτα, ανακαλύπτει πως η μαμά του φοβάται μην του συμβεί κάτι κακό, αφού δεν έχει μάθει να τον εμπιστεύεται. Από την άλλη, ο μπαμπάς του τον πιέζει να κάνει πράγματα που δε θέλει ή φοβάται να τα κάνει, οπότε η τρομπέτα του εξηγεί πως χρειάζεται υπομονή και κατανόηση από τον μπαμπά για να τον βοηθάει με αγάπη και χωρίς αυστηρή φωνή.  Επίσης, η δασκάλα, η κυρία Κική, τον μαλώνει αν είναι αφηρημένος στο μάθημα ή δεν ξέρει ν’ απαντήσει, οπότε, χάρη στην τρομπέτα, ο Ραμί καταλαβαίνει πως η δασκάλα του πρέπει να του δείξει εμπιστοσύνη και να έχει περισσότερη υπομονή μαζί του για να βρει τη δική του επίδοση με έναν τρόπο που θα κάνει το μάθημα πιο ενδιαφέρον.

Τα ίδια βιώνει και η Μίρα, με τη μαμά της να έχει κουραστεί με τη συμπεριφορά της, μιας και το κορίτσι θέλει να κάνει το δικό της, συνήθως κάτι αλλοπρόσαλλο, ή θα λέει πάντα όχι, εξ ου φωνές και καβγάδες μεταξύ τους. Η μικρή ηρωίδα, χάρη στην τρομπέτα, ανακαλύπτει το δικό της μερίδιο ευθύνης στους λόγους των καβγάδων τους (μήπως ενδόμυχα φοβάται πως δε θέλει να φύγει μακριά από τη μαμά της ή έχει συμβεί κάτι στο σχολείο κι αυτό είναι ένας λανθασμένος τρόπος να τραβήξει την προσοχή της και να συζητήσουν; ) ενώ, όταν οι γονείς της της φωνάζουν αν κάνει γκάφες και ζημιές από απροσεξία, διαπιστώνει πως ίσως συμβαίνει κάτι άλλο μέσα τους που εκείνη τη στιγμή δεν ξέρουν πώς να το εκφράσουν! Έχουμε όμως και τη γιαγιά που ανακατεύεται στην ανατροφή της, πιέζοντάς τη να κάνει πράγματα που δε θέλει εκείνη ή οι γονείς της, οπότε, χάρη στην τρομπέτα, βρίσκει τρόπο να ξεφύγει από αυτό το μπέρδεμα.

Οι ιστορίες του βιβλίου ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο χάρη στην εικονογράφηση της Δήμητρας Παπαδημητρίου. Ολοσέλιδα και μικρότερα στιγμιότυπα, γεμάτα χρώματα και σωστή προοπτική, ενδιαφέρουσες και ποικίλες οπτικές γωνίες, συνοδεύουν ταιριαστά τα κείμενα και βοηθάνε τα παιδιά να εξοικειωθούν ακόμη περισσότερο με τις περιπέτειες που ζουν η Μίρα και ο Ραμί. Μου άρεσε πολύ που όποτε βρισκόταν η λύση ανάμεσα σε μικρούς και μεγάλους οι εικόνες ντύνονταν από υπέροχες νότες πενταγράμμου και σκόρπια γράμματα, δίνοντας ένα εντυπωσιακό σουρεαλιστικό αποτέλεσμα. Επίσης, η εκφραστικότητα στα πρόσωπα μικρών και μεγάλων δίνεται αδρότατα, αποτυπώνοντας τα εκάστοτε συναισθήματα με άφθαστο ρεαλισμό.

«Η τρομπέτα που μαρτυράει τα λάθη των μεγάλων» είναι ένα υπέροχο και χρήσιμο παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω, που θα τα βοηθήσει να κατανοήσουν με τον καλύτερο τρόπο την πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων και να ανακαλύψουν τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τις δύσκολες και άσχημες στιγμές που ίσως βιώνουν κάποιες στιγμές με τους μεγάλους. Το καλύτερο λοιπόν είναι να μιλάς, να λες τι σε ενοχλεί ή τι προτιμάς, τι σου αρέσει και τι όχι, τι σε στενοχωρεί, σε θυμώνει ή σε κάνει να νιώθεις ντροπή, ώστε και οι άλλοι να εντοπίσουν τα δικά τους λάθη και μαζί να βρεθεί μια όμορφη λύση.

Βιβλίο Φερόμαστε καλά ο ένας στον άλλο
Τίτλος πρωτοτύπου Nos tratamos bien
Συγγραφέας-Εικονογράφος Lucia Serrano
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Γεωργία Νικολοπούλου
Επιμέλεια κειμένου: Πάνος Τουρλής

Το παραμύθι απευθύνεται σε παιδιά από 4 ετών και πάνω και με απλό λεξιλόγιο, γεμάτο όμως σημαντικές και διαχρονικές αλήθειες, δείχνει μέσα από αστεία και όχι μόνο περιστατικά τι πρέπει να κάνουν και πώς να συμπεριφέρονται σωστά. Αποφεύγει τον διδακτισμό και χρησιμοποιεί την όμορφη εικονογράφηση για να βοηθήσει τους μικρούς αναγνώστες να εμπεδώσουν καλύτερα και πιο εύληπτα τις συμβουλές που προσφέρει. Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά  καταλαβαίνουν γιατί έχει σημασία να φερόμαστε καλά στους φίλους μας. Για παράδειγμα, καμιά φορά μπορεί να είμαστε στεναχωρημένοι και να μιλήσουμε άσχημα χωρίς να το θέλουμε, όμως τα λόγια μας μπορεί να πληγώσουν πολύ τους φίλους μας ακόμα και αν εκείνοι δεν μας το δείξουν.

Επιπλέον, το περιεχόμενο μπορεί να φαίνεται απλό αλλά τα μηνύματα που περνάει είναι τόσο δυνατά που ταιριάζουν ακόμη και στους μεγάλους, οι οποίοι πολλές φορές ξεχνάνε πόσο μπορεί να επηρεάσουν οι πράξεις και τα λόγια τους τους ανθρώπους γύρω τους. Γι’ αυτό πρέπει να σκεφτόμαστε πριν μιλήσουμε: μπορεί να πληγώσουμε ανθρώπους και να θυμούνται την άσχημη συμπεριφορά μας για καιρό. Ειδικά στο σχολείο, πολλές φορές γίνονται αστεία εις βάρος κάποιου παιδιού που σίγουρα δεν τα  δέχεται  κι αυτό του είναι δυσάρεστο. Οφείλουμε λοιπόν να σεβόμαστε τους συμμαθητές μας, τους αγαπημένους μας, τους φίλους μας, τους συναδέλφους στη δουλειά, να τους αφήνουμε να είναι ο εαυτός τους και να τους υπερασπιζόμαστε αν κάποιοι τους ενοχλούν. Όλοι αξίζουμε να μας φέρονται με καλοσύνη.

Το »Φερόμαστε καλά ο ένας στον άλλο» είναι ένα παραμύθι που θα αγγίξει τις ευαίσθητες ψυχές μικρών και μεγάλων γιατί δείχνει ότι η καλή συμπεριφορά φαίνεται ακόμη και στα μικρά πράγματα: πώς μοιραζόμαστε, πώς ζητάμε συγνώμη, πώς λέμε ευχαριστώ, πώς βοηθάμε τους φίλους μας. Είναι μια σημαντική έκδοση για τη διαφορετικότητα και τον σεβασμό που οφείλουμε χωρίς εξαιρέσεις.  Όλοι οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί, διαφορετικά μιλάνε, διαφορετικά φαίνονται, διαφορετικά αισθάνονται κι εμείς δεν πρέπει να τους κοροϊδεύουμε. Το βιβλίο θα βοηθήσει όλους να σκεφτούν ότι ο κόσμος μας θα γίνει πολύ καλύτερος όταν ο καθένας μας φέρεται καλά, σέβεται και δεν πληγώνει τον άλλο. Δυνατά, καίρια και σημαντικά μηνύματα που ζωντανεύουν με μια λιτή και παραστατική εικονογράφηση, γεμάτη χαρούμενα χρώματα και σχέδια, κάτι που κάνει το παραμύθι πιο ευχάριστο στην ανάγνωση.

Βιβλίο Μέσα από τα σύννεφα
Συγγραφέας Δήμητρα Ζωγραφάκη
Εικονογράφος Δήμητρα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διάνοια
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δήμητρα Ζωγραφάκη έγραψε ένα γλυκό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω γεμάτο όμορφες περιπέτειες και έξυπνες ανατροπές. Η μοναξιά μπορεί να αποτελεί επιλογή αλλά δεν είναι πάντα καλός σύμβουλος και μέσα από την ιστορία καταλαβαίνουμε πως όλα χρειάζονται, αρκεί να υπάρχει μια ισορροπία. Το αγόρι που ονειροπολεί με τα σύννεφα ζει φανταστικές περιπέτειες, με επιμύθιο όμως πάντα τις αρετές της φιλίας, με αποτέλεσμα, χάρη σε κάποιο τυχαίο γεγονός, να γνωρίσει συνομήλικά του παιδιά σ’ ένα γλυκοπωλείο. Το αγόρι είναι συνεσταλμένο και διστακτικό, σύντομα όμως ανοίγεται και διαπιστώνει πως έχανε πολύτιμες στιγμές όσο δημιουργούσε με τη φαντασία του σκηνές μάχης και περιπετειών. Μου άρεσε ο τρόπος χειρισμού όλων αυτών των ιδεών, μιας και η συγγραφέας αφήνει την ιστορία να μιλήσει μόνη της στις καρδιές των μικρών αναγνωστών και δε στηλιτεύει ούτε παρεμβαίνει στο κείμενο. Το τέλος δείχνει με τον καλύτερο τρόπο τα πλεονεκτήματα της εξισορρόπησης μεταξύ μοναξιάς και παρέας.

Η εικονογράφηση της Δήμητρας Παπαδημητρίου είναι υπέροχη και ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία. Κυριαρχεί το γαλάζιο χρώμα, μιας και μιλάμε για τα σύννεφα που βρίσκονται στον ουρανό, και οι λεπτομέρειες είναι συναρπαστικές. Η πολιτεία αποτυπώνεται σωστά, τα παιδιά της ιστορίας έχουν πολύ όμορφα και εκφραστικά χαρακτηριστικά, υπάρχει άφθονος ρεαλισμός χωρίς περιττές ή κουραστικές λεπτομέρειες, σε γενικές γραμμές είναι μια πολύ καλή επιλογή και θα ενισχύσει τη φαντασία των μικρών παιδιών.

«Μέσα από τα σύννεφα» ζούμε περιπέτειες, φτιάχνουμε ιστορίες, ταξιδεύουμε σε μακρινούς και φανταστικούς τόπους. Όσο συναρπαστικά κι αν είναι όλα αυτά όμως, χρειαζόμαστε πραγματικούς φίλους για να τα μοιραστούμε και να αλληλοεπιδρούμε. Η Δήμητρα Ζωγραφάκη μάς δείχνει τον καλύτερο τρόπο για να γίνει αυτό χάρη σε μια έξυπνη, διδακτική ιστορία.

Βιβλίο Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας
Συγγραφέας Μαριέττα Κόντου
Εικονογράφος Χρύσα Σπυρίδωνος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Περ μένει με τους γονείς της, τους παππούδες της, τον νεογέννητο αδελφό της, τον σκύλο Όλιβερ και τη γάτα Σερενάτα κι έχει μια πλούσια καθημερινότητα, γεμάτη φίλους και συγγενείς. Η ζωή της όμως είναι γεμάτη αντισυμβατικότητα και αντικανονικότητα, μιας και οι θέσεις και οι ρόλοι των δύο φύλων στην οικογένειά της δεν πατούν σε κανένα στερεότυπο: ο μπαμπάς μαγειρεύει και η μαμά οδηγεί αεροπλάνα, η γιαγιά φοράει παντελόνια και ο παππούς δεν κοιμάται τα μεσημέρια. Σε αυτήν την οικογένεια δεν έχουν θέση τα «πρέπει» και τα στερεότυπα, όλοι κάνουν αυτό που τους αρέσει και αγαπάνε. 

Η Μαριέττα Κόντου έγραψε μια ευφάνταστη και ταυτόχρονα άκρως ρεαλιστική ιστορία γύρω από τη γοητεία της διαφορετικότητας, τη «σκανταλιά» να πηγαίνεις κόντρα σε θέσφατα της κοινωνίας κι έτσι ζωντανεύει μια οικογένεια που ουσιαστικά δε διαφέρει σε τίποτα από άλλες οικογένειες. Όπως λέει και η ίδια στο τέλος του βιβλίου, όπου γράφει λίγα λόγια για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, «Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να επιλέγουν ελεύθερα ποια θέλουν να είναι, τι τους αρέσει και τι τα κάνει χαρούμενα. Η αναγνώριση και η αποδόμηση αυτών των στερεότυπων είναι καθοριστικής σημασίας για την αυτοεκτίμηση, την ισότητα και την αποδοχή της διαφορετικότητας». Γνωρίζουμε λοιπόν ανθρώπους που κάνουν ό,τι τους αρέσει κι αντιβαίνει στις στερεοτυπικές εικόνες που μας περιβάλλουν ενώ ταυτόχρονα παρατίθενται στιγμές που συναντάμε σε κάθε οικογένεια (παίζουν με τα παιδιά τους και_ ανησυχούν για την υγεία τους, μαγειρεύουν, τα βοηθάνε στα μαθήματα), επομένως δεν υπάρχει καμία διαφορά από τις άλλες οικογένειες.

Το παραμύθι έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία που καλύπτει όλες τις ηλικίες: τα μικρότερα παιδιά, από 4 ετών και πάνω, θα γνωρίσουν ένα κοριτσάκι που κάνει φιλίες, έχει συγγενείς, παρατηρεί, σκέφτεται, εκφράζει τις επιθυμίες της και θέλει να κάνει μια μεγάλη αγκαλιά σε όλους τους φίλους της γεμάτη χρώματα, γιατί κι αυτοί με την ποικιλία τους είναι πολύχρωμοι! Από την άλλη, τα μεγαλύτερα, με αφορμή την ιστορία της Περ, θα κατανοήσουν πιο καλά τι σημαίνει να ακολουθείς την καρδιά σου, τα όνειρά σου, τις επιθυμίες σου, χωρίς να σε νοιάζει η γνώμη των άλλων. Τα σχόλια της Περ είναι πανέξυπνα και η παρατηρητικότητά της είναι οξύτατη! Δε γίνεται να μην αγαπήσεις ένα κορίτσι  που αγαπά «τα επαγγέλματα που κάνουν τους ανθρώπους χαρούμενους» και «τα βράδια, γιατί τότε διαβάζονται τα ωραιότερα παραμύθια». Οι φίλοι της είναι ένας κι ένας: ζωγραφίζουν, τραγουδάνε, παίζουν ποδόσφαιρο, κάνουν χορό αλλά όχι αυτοί που περιμένετε στερεοτυπικά να κάνουν τέτοια χόμπι.

Η εικονογράφηση της Χρύσας Σπυρίδωνος, κατά βάση απλή και χωρίς πολλές λεπτομέρειες, ακολουθεί κατά πόδας το πνεύμα και τη ροή της αφήγησης του κειμένου, αφού πολλές φορές τα λόγια μπαίνουν μέσα στις εικόνες και κάποιες άλλες παρακολουθούμε στιγμιότυπα από τη ζωή του παιδιού με τη μορφή κόμικ (μικρότερες εικόνες, μέχρι τέσσερις σε κάθε σελίδα, με μικρές επεξηγηματικές προτάσεις σε κάθε μία). Βελάκια, τελείες και καρδούλες συντροφεύουν τις επιθυμίες και τα χαρακτηριστικά της Περ και των φίλων της, δημιουργώντας έτσι μια απολαυστική και διασκεδαστική λίστα. Καταγράφονται όλες σχεδόν οι εκφάνσεις της καθημερινότητας της Περ στο σχολείο, στο σπίτι, στο παιχνίδι, στον δρόμο, στην εκδρομή και παρατίθενται πολλά παραδείγματα που γκρεμίζουν ό,τι μας έχει επιβάλλει η κοινωνία ως αποδεκτά ή αναμενόμενα.

Στο βιβλίο «Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας» μικρά και μεγάλα παιδιά κατανοούν με μικρά και εύληπτα παραδείγματα, με οικεία περιστατικά, με ποικιλία γεγονότων τι σημαίνει να έχουν αγόρια και κορίτσια ίδιες ευκαιρίες στο παιχνίδι, να μιλάνε σαν παιδιά και όχι σαν αγόρι ή κορίτσι, να ανακαλύπτουν μόνα τους τι τους αρέσει να κάνουν, να διαλέγουν ό,τι τα κάνει πραγματικά χαρούμενα, να επιλέγουν φίλους που τους ταιριάζουν κ. π. ά.

Βιβλίο Το κουτί των ονείρων
Συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ίρις ζει το μεγαλύτερο όνειρο της ζωής της, όταν στα γενέθλιά της οι γονείς της της κάνουν δώρο ένα ταξίδι στο Παρίσι, την αγαπημένη της πόλη. Απέναντι από το σπίτι που τους φιλοξενεί υπάρχει το μαγαζάκι του κυρίου Ντοροτέο που φτιάχνει μαγικά κουτιά. Ενθουσιασμένο, το μικρό κορίτσι ζητά το δικό της κουτάκι, θα πραγματοποιηθεί όμως η ευχή της;

Ο Μίνως Ευσταθιάδης έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι για τα παιδικά όνειρα που δεν μπορεί να τα κλέψει κανείς παρά μόνο να πραγματοποιηθούν από αυτόν που τα έκανε. Είναι μια υπέροχη ιστορία που μας ταξιδεύει στο μαγευτικό Παρίσι με τα αξιοθέατά του και την αξεπέραστη ατμόσφαιρά του ενώ ταυτόχρονα μας συστήνει με τον καλύτερο τρόπο την παιδική αθωότητα και αφέλεια μιας ψυχής που πιστεύει στα θαύματα και στις ευχές. Οι μικρές ιστορίες του κυρίου Ντοροτέο δημιουργούν λυρικές και ρεαλιστικές εικόνες ενώ οι ανατροπές στη ζωή της Ίριδας όταν επιστρέφουν σπίτι οικογενειακώς είναι έξυπνες και απολαυστικές.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη μπλέκει αριστοτεχνικά το ρεαλιστικό με το φαντασιακό. Χωρίς να αποτυπώνει ξεκάθαρες λεπτομέρειες, καταφέρνει με αδρές γραμμές και μια υπέροχη τεχνική να δημιουργεί τοπία, σημεία, μαγαζιά, δωμάτια που όλοι αναγνωρίζουμε τι είναι. Πολλές φορές οι εικόνες δένονται αναπάντεχα μεταξύ τους με έξυπνα τρικ χρωμάτων και γραμμών ενώ στο φαντασιακό κομμάτι που ξεπηδάει από τα όνειρα της Ίριδας και από τις αφηγήσεις του κυρίου Ντοροτέο ο καλλιτέχνης φτάνει στο απόγειό του.

Βιβλίο Το κορίτσι και η κινητή βιβλιοθήκη
Τίτλος πρωτοτύπου La nena i la biblioteca ambulant
Συγγραφέας Eulàlia Canal
Εικονογράφος Sebastia Serra
Μεταφραστής Ιωάννα Καπετάνου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αρκούδος και ο Κάστορας έχουν μια κινητή βιβλιοθήκη γεμάτη πολλά βιβλία. Μια μέρα συναντούν μπροστά τους έναν τοίχο από τούβλα που τους εμποδίζει να συνεχίσουν κι ένα κορίτσι που θέλει να περάσει από την άλλη μεριά για να βρει τη μητέρα της. Η ιδέα τους θα φέρει μεγάλη αναστάτωση στους φρουρούς του τοίχου, θα πετύχει όμως; Θα καταφέρουν να συνεχίσουν τον δρόμο τους;

Η ιστορία είναι αρκετά ενδιαφέρουσα και η πλοκή κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα. Σχεδόν από το πουθενά εμφανίζονται ο Κάστορας και ο Αρκούδος με μια κινητή βιβλιοθήκη και σταματούν μπροστά στον τοίχο. Εκεί γνωρίζουν το κορίτσι που ψάχνει τη μαμά του και αποφασίζουν να το βοηθήσουν. Όσο κρατάει η προσπάθειά τους να περάσουν τον τοίχο χωρίς να γίνουν αντιληπτοί μοιράζονται περιστατικά, ιστορίες και αναμνήσεις από τις ζωές τους, οπότε δημιουργείται ένας ισχυρός φιλικός δεσμός. Όταν όμως βγαίνουν από την άλλη μεριά τα πράγματα δυσκολεύουν αρκετά κι ένας ανέλπιστος σύμμαχος θα τους βοηθήσει. Μου άρεσε πολύ η κεντρική ιδέα του παραμυθιού και πώς εφαρμόζεται στην περιπέτεια των τριών πρωταγωνιστών: τα βιβλία έχουν δύναμη και οι λέξεις μπορούν να γκρεμίσουν τείχη και να οδηγήσουν προς την ελευθερία. Η μάθηση, το διάβασμα, η σκέψη είναι τα «όπλα» που απελευθερώνουν το μυαλό, γκρεμίζουν τα εμπόδια και απελευθερώνουν τον καθένα μας από οποιαδήποτε δεσμά.

Ο στρατιώτης, το φυλάκιο, το τρίκυκλο-βιβλιοθήκη, ακόμη και το ντύσιμο του κοριτσιού θυμίζουν εικόνες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, μια αναγκαία εικαστική αναφορά ως αναγνωριστικό σημείο της δυσχέρειας που προκαλεί η φυλάκιση, η τιμωρία, ο αποκλεισμός, η βία. Ο εικονογράφος Sebastia Serra δούλεψε πολύ πάνω σε αυτές τις λεπτομέρειες και δημιούργησε στιγμιότυπα γεμάτα χαρά και φως αλλά και σασπένς. Φυσικά, λάτρεψα το όχημα του Κάστορα και του Αρκούδου, καθώς και την αρχική εικόνα όπου διαβάζουν. Επιπλέον, απόλαυσα τις εικόνες με τα βιβλία που απελευθερώνουν τα τούβλα και σκορπάνε στον αέρα, καθώς και τους διάφορους χρωματικούς τόνους του δάσους και της φύσης όπου διαδραματίζεται η ιστορία. Πρωτότυπες και δύσκολες να αποτυπωθούν τόσο όμορφα οπτικές γωνίες, υπέροχες φωτοσκιάσεις, ολοζώντανες φιγούρες συνοδεύουν με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία και πυροδοτούν τη φαντασία των παιδιών.

Βιβλίο Το αόρατο νήμα
Τίτλος πρωτοτύπου El hilo invisible
Συγγραφέας Miriam Tirado
Εικονογράφος Marta Moreno
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Νούρα συζητάει με τη μαμά της για τον αφαλό της και τη ρωτάει σε τι της χρησιμεύει πλέον, αφού γεννήθηκε πια. Η μητέρα της της αποκαλύπτει πως εκεί φυλάσσεται ένα μεγάλο μυστικό: από τον αφαλό βγαίνουν αόρατα νήματα που μας συνδέουν με όσους αγαπάμε και παραμένουμε δεμένοι μαζί τους ακόμη κι αν είμαστε σε απόσταση. «…είμαι δίπλα σου κι ας μη με βλέπεις, είσαι μαζί μου κι ας μην μπορώ να σε αγγίξω»!

Με γλυκό, ευφάνταστο και ευφυή τρόπο η συγγραφέας μιλάει στους μικρούς αναγνώστες για το θαύμα της μητρότητας, για τα αισθήματα που αναπτύσσει η μητέρα προς το παιδί της πριν καν αυτό γεννηθεί: «Και πριν, όταν ακόμη δεν ήσουν στην κοιλιά μου, σε αγαπούσα ήδη, σου μιλούσα και σου έλεγα πως μπορείς να έρθεις όποτε θέλεις, πως σε περιμένουμε…Το αόρατο νήμα με έδενε ήδη μαζί σου κι ας μη σε είχα γνωρίσει ακόμη». Επειδή είναι αόρατο όμως και δεν μπορούμε να το πιάσουμε, δε σημαίνει πως δεν υπάρχει. Τόσα πράγματα είναι άυλα κι όμως γεμίζουν τη ζωή μας, όπως η αγάπη, οι οικείες μυρωδιές που δημιουργούν αναμνήσεις, τα συναισθήματα. Αυτά και άλλα υπέροχα λόγια γεμίζουν ασφάλεια, σιγουριά και αυτοπεποίθηση τη Νούρα, που πλέον δε νιώθει μοναξιά και φόβο. Έτσι παρακολουθούμε στη συνέχεια διάφορα περιστατικά από τη ζωή του κοριτσιού και πόσο απλόχερα δίνει μαθήματα ζωής στον συμμαθητή της που φοβάται μακριά από τη μαμά του, στη γιαγιά της που ξέρει πως κάποια στιγμή θα πεθάνει αλλά το αόρατο νήμα θα τις έχει για πάντα δεμένες κ. π. ά. Τι όμορφα λόγια, πόσο γλυκές στιγμές, τι υπέροχο πλάσμα η Νούρα, τι εκπληκτική γραφή!

Η εικονογράφηση της Marta Moreno αποτυπώνει μεγάλες, χορταστικές φιγούρες, γεμάτες όμως μόνο από βασικές λεπτομέρειες, οπότε δεν κουράζεται το μάτι των παιδιών. Τα νήματα είναι χιλιάδες, πολύχρωμα, προς κάθε κατεύθυνση και δημιουργούν αστείες μικροπεριπέτειες. Κοντινά πλάνα και γενικές αποτυπώσεις, ανοιχτά και χαρούμενα χρώματα, παραστατικές εικόνες που ζωντανεύουν τα καθημερινά περιστατικά στην οικογένεια της Νούρα, μια γλυκιά γιαγιά, μια όμορφη μαμά, δεν ξέρω τι να πρωτοαναφέρω! Ένα μεγάλο μπράβο στις δημιουργούς γι’ αυτό το ξεχωριστό παραμύθι.

Βιβλίο Η Πεντάμορφη και το Τέρας
Τίτλος πρωτοτύπου La Belle et la Bête
Συγγραφέας Cécile Roumiguière
Εικονογράφος Benjamin Lacombe
Μεταφραστής Εύη Γεροκώστα
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα τέρας παγιδεύει μια όμορφη κοπέλα στον κόσμο του ως αντάλλαγμα για κάτι που του στέρησε ο πατέρας της. Σύντομα αυτοί οι δύο διαφορετικοί χαρακτήρες θα έρθουν απρόσμενα κοντά. Πρόκειται για ένα συναρπαστικό παραμύθι που το έγραψε η Gabrielle-Suzanne de Villeneuve (1685-1755), παίρνοντας έμπνευση από μια παραπλήσια ιστορία που άκουσε από μια υπηρέτρια. Τη συντομευμένη εκδοχή της έγραψε η Jeanne-Marie Leprince de Beaumont (1711-1780) και σε αυτήν στηρίχτηκαν πολλές ταινίες κινουμένων σχεδίων κι ενηλίκων.

Η Cécile Roumiguière, εμπνευσμένη από αυτές τις γυναίκες, γράφει τη δική της διασκευή, αναδεικνύοντας με άφθαστο τρόπο τα κρυφά νοήματα αλλά και τους πραγματικούς ρόλους της Πεντάμορφης και του Τέρατος: η Πεντάμορφη φοβάται το Τέρας όπως φοβάται μια νεαρή γυναίκα το αρσενικό και το ξύπνημα της σεξουαλικότητας, το Τέρας υποφέρει αφού δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί τη διαφορετικότητά του, εξ ου και συμπεριφέρεται σα ζώο. Εκείνη πρέπει να υπερβεί τον εαυτό της κι εκείνος πρέπει να ελέγχει τα ένστικτά του. Ο ένας προσαρμόζεται στον κόσμο του άλλου και αφουγκράζεται τις επιθυμίες του, σέβονται και αποδέχονται ο ένας τον άλλον. Διαχείριση των παρορμήσεων σεβασμός στην επιθυμία του άλλου, αγάπη και συναίνεση και πολλά άλλα τρυφερά και διαχρονικά μηνύματα ξεπηδούν μέσα από τις γραμμές του κειμένου. Έννοιες και ιδέες δηλαδή που είναι πιο απαραίτητες και σημαντικές στη σημερινή μας εποχή παρά ποτέ άλλοτε.

Στο παραμύθι μαθαίνουμε πώς βρέθηκε ο πατέρας της Πεντάμορφης στον πύργο του Τέρατος, τι λάθος έκανε και το Τέρας απαίτησε την κόρη του για όμηρο, πώς γεννήθηκε και πώς μεγάλωσε το Τέρας, πώς ήταν η συγκατοίκηση των δύο εκ διαμέτρου αντίθετων πλασμάτων, πώς ήρθαν πιο κοντά και πώς κατέληξε όλη αυτή η ιστορία. Διαρκείς ανατροπές, λυρικότητα και σασπένς, ρεαλιστικές και αξέχαστες σκηνές ανασυγκροτούν το γνωστό παραμύθι με μοναδικό τρόπο. Η εικονογράφηση του Benjamin Lacombe, που είναι και ο επιμελητής της σειράς αυτών των εκδόσεων, είναι αριστουργηματική. Μας χαρίζει πολύχρωμους, μαγικούς ολοσέλιδους πίνακες ζωγραφικής που χάζευα με τις ώρες και ακροβατεί ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι με μεγάλη δεξιοτεχνία και επιδεξιότητα. Το εσωτερικό και το εξωτερικό του παλατιού ζωντανεύουν μέσα από μια εξαίρετη παλέτα χρωμάτων και μια πολυπρισματική τοποθέτηση. Τα μεγέθη, οι προοπτικές, οι οπτικές γωνίες είναι αξιέπαινα, το κάστρο δημιουργεί φόβο, η Πεντάμορφη γαλήνη και ηρεμία.

Το κείμενο συμπληρώνεται από τις τρυφερές επιστολές αγάπης που έγραφε η Πεντάμορφη και στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν πληροφορίες για την οικογένεια Γκονσάλβους, ανθρώπους που ζούσαν στην Ισπανία του 16^ου αιώνα και έπασχαν από υπερτρίχωση, κάτι άγνωστο τότε κι έτσι δέχονταν άσχημες συμπεριφορές από τον κόσμο που τους αντιμετώπιζε ως κτήνη και αλλόκοτα πλάσματα.

Βιβλίο Το κοριτσάκι με τα σπίρτα
Τίτλος πρωτοτύπου La petite fille aux allumettes
Συγγραφέας Χανς Κρίστιαν Άντερσεν
Μετάφραση από τα δανικά Jean-Baptiste Coursaud
Εικονογράφος Benjamin Lacombe
Μεταφραστής Εύη Γεροκώστα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα φτωχό κοριτσάκι που πουλάει σπίρτα παραμονή Πρωτοχρονιάς τουρτουρίζει από το κρύο και καταφεύγει στα σπίρτα του για να ζεσταθεί. Όμορφες εικόνες χαράς και ευδαιμονίας που δε θα ζήσει στην πραγματικότητα αρχίζουν να του κρατούν συντροφιά. Το πασίγνωστο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, που πρωτοδημοσιεύτηκε το 1845, αποτυπώνει μια τρομακτική αλήθεια της δικής μας εποχής: την αδιαφορία. Ένα φτωχό, μοναχικό, ορφανό κοριτσάκι πουλάει σπίρτα και μοιάζει με τον πόνο και τον θάνατο που συναντάμε καθημερινά στις οθόνες μας αλλά προσπερνάμε με αδιαφορία. Η αφθονία των αγαθών γύρω μας ή στα χέρια μας μας οπλίζει με αδιαφορία και μας ναρκώνει. Είναι σοκαριστικό το γεγονός πως η απανθρωπιά όχι μόνο δεν έχει εξαλειφθεί αλλά έχει πλέον κυριαρχήσει, υποδαυλισμένη από τα μέσα δικτύωσης και ενημέρωσης. Μια κλασική συγκινητική ιστορία που με το τέλος της φέρνε δάκρυα στα μάτια ακόμη και του πιο σκληρού αναγνώστη.

Το παραμύθι υπήρξε μια προσωπική εμμονή για τον Benjamin Lacombe, μιας και το διάβαζε ξανά και ξανά όταν ήταν παιδί. Η θλίψη του μικρού κοριτσιού τον έκανε να πονάει και ταυτόχρονα τον παρηγορούσε, τον βοήθησε να αποδέχεται τη δική του θλίψη και του θύμιζε πως πάντα υπήρχε μια μοναξιά μεγαλύτερη από τη δική του. Τελικά έφτασε η στιγμή που εικονογράφησε το παραμύθι και μάλιστα ακολούθησε μια πρωτότυπη τεχνική, αυτήν του κάρβουνου ώστε η τραχύτητα, η σκοτεινιά και οι έντονες αντιθέσεις του να μπορούν να μεταφέρουν τη σκληρότητα της πραγματικότητας και την παγωνιά του πεζοδρομίου ενώ το κάρβουνο, αν το δούμε μεταφορικά, είναι η ύλη που παραμένει όταν το σπίρτο έχει πια καεί. Χιλιάδες άφθαστες λεπτομέρειες δημιουργούν ένα εικονογραφικό αριστούργημα, με προεξάρχον το χριστουγεννιάτικο δέντρο με τα χιλιάδες στολίδια του και τα κεριά του.

Οι εικόνες των οραμάτων αποτυπώνονται με ζωηρό και ντελικάτο γκουάς, με έμφαση στο κίτρινο φλούο, «σαν φωτεινή πληγή που κόβει τη νύχτα στα δύο». Οι οπτικές γωνίες είναι πρωτότυπες και μας ταξιδεύουν από μια πανοραμική θέα της πόλης, που είναι γεμάτη κόσμο καλοντυμένο και με γιορτινή διάθεση, στα ξυπόλητα πόδια του κοριτσιού που κρατάει το κουτί της με τα σπίρτα και με την ίδια λήψη τελειώνει η ιστορία, δημιουργώντας έναν εικαστικό ολοκληρωμένο κύκλο. Να σημειωθεί εδώ πως δεν είναι τυχαίο που βλέπουμε πράσινο, το χρώμα της ελπίδας, στη συσκευασία, κάτι που αντιτίθεται στο σκούρο και στο γκρι της υπόλοιπης εικόνας, για να μην αναφερθώ στο γεγονός πως το εξώφυλλο είναι αυτό το σπιρτόκουτο με το κοριτσάκι στο κέντρο του.. Το βλέμμα του κοριτσιού είναι τόσο διαπεραστικό που πολλές φορές έπαιρνα τα μάτια μου από πάνω της, αφού δεν μπορούσα να το βλέπω χωρίς να δακρύζω. Στο τέλος του βιβλίου καταγράφεται το χρονικό συγγραφής, επεξεργασίας και δημοσίευσης του παραμυθιού που είδε για πρώτη φορά το φως το 1845.

Βιβλίο Με τα δικά σου φτερά 
Συγγραφέας Χριστίνα Γαβρίλη
Εικονογράφος Κατερίνα Πάικου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Χριστίνα Γαβρίλη έγραψε ένα γλυκό παραμύθι αφιερωμένο στον αποχαιρετισμό μαμάς και παιδιού όταν το δεύτερο ανοίγει τα φτερά του για να γνωρίσει μόνο του τον κόσμο. Είτε λοιπόν ήρθε η στιγμή του πρώτου αποχωρισμού στο σχολείο είτε του μεγαλύτερου, αυτού της ενήλικης ζωής, στο βιβλίο καταγράφεται η άρρηκτη σχέση μάνας και κόρης που θα παραμείνουν για πάντα μαζί ψυχικά, ό,τι κι αν συμβεί.

Με τρυφερότητα και ειλικρίνεια, η συγγραφέας καταγράφει κάθε της συναίσθημα, φόβο, απορία, άγνοια, λάθος, αντικατοπτρίζοντας έτσι κάθε μητέρα που βλέπει το παιδί της να ανοίγει τα δικά του φτερά. Το κείμενο είναι γραμμένο σε ποιητική μορφή με ομοιοκαταληξίες και έχει τη δύναμη σε τέσσερις μόλις στίχους κάθε φορά να ζωντανεύει συναρπαστικές και ρεαλιστικές καταστάσεις που βιώνουν όσες διαβάσουν το παραμύθι αυτό. Στην αριστερή σελίδα μιλάει η μητέρα, στη δεξιά το κορίτσι της, με την πρώτη να προσπαθεί ν αφουγκραστεί τον εαυτό της, το παιδί της και τη σχέση τους, να παλεύει με το άγχος του αποχωρισμού, να χαίρεται αλλά και να φοβάται. Από σελίδα σε σελίδα η σχέση μάνας και κόρης γίνεται πιο έντονη, πιο άμεση, πιο ζεστή, με το παιδί να υποστηρίζει τη γυναίκα που την έφερε στον κόσμο, να την πειράζει με τρυφερότητα, να τη βοηθάει. -«Ποτέ δεν ήσουνα δικό μου, ήσουν αστέρι δανεικό μου». -«Το ξέρω, μου το λες συχνά! Μα άσε μου σιγά-σιγά το χέρι… Δεν είμαι πια και τόσο δα!» και «Άλλωστε, ξέρω πως θα είσαι εκεί κοντά. Αν χρειαστεί, θα σε φωνάξω δυνατά». Στο τέλος υπάρχουν σημειώματα προς τους γονείς που θα τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν καλύτερα το «αντίο» και προς τους εκπαιδευτικούς.

Η εικονογράφηση της Κατερίνας Πάικου είναι «ονειρική»! Σ’ ένα υπέροχο γαλάζιο κυρίως φόντο ξεδιπλώνονται οι εικόνες του κειμένου που αποτυπώνουν με άφθαστο ρεαλισμό τα μικρά περιστατικά μεταξύ μάνας και κόρης. Φαντασία και ρεαλισμός μπλέκονται υποδειγματικά και μας ταξιδεύουν στον ψυχικό κόσμο της μητέρας και στη σχολική πραγματικότητα του παιδιού. Τα συναισθήματα της μαμάς αποτυπώνονται με υπέροχο φαντασιακό τρόπο στο πρόσωπό της (μα τι όμορφες γωνίες!) και ταυτόχρονα η ζωή της κόρης είναι γεμάτη παιχνίδια, βιβλία, αγκαλιές. Πολλές φορές μάλιστα μικρότερες εικόνες ενσωματώνονται σε μια μεγαλύτερη, δημιουργώντας ακόμη πιο ονειρικές καταστάσεις.

Βιβλίο Γελωτοασπίδες
Συγγραφέας Φιλιώ Κ. Λαζανά
Εικονογράφος Δήμητρα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σ’ ένα πολύ όμορφο χωριό, οι κάτοικοι δε γελούσαν ποτέ. Ένα πέπλο μιζέριας και δυστυχίας το σκεπάζει, με την γκρίνια και το παράπονο να έχουν τον πρώτο λόγο στα χείλη των ανθρώπων. Ακόμη και τα παιδιά δε γελούσαν, γιατί δεν άκουσαν ποτέ αυτό τον ήχο, μάλιστα στο σχολείο μάθαιναν, εκτός από γραφή, ανάγνωση και αριθμητική, «τρόπους να γκρινιάζουν και δικαιολογίες για να κλαίγονται»! Επιπλέον, όσες φορές κάποιος γέλασε τυχαία ή αυθόρμητα, μεγάλες συμφορές βρήκαν το χωριό κι έτσι το γέλιο απαγορεύτηκε αυστηρά.

Μια μέρα τα τρία παιδιά του Σαράντου του γανωτή ακούνε από κάτι περαστικούς για το γέλιο κι αρχίζουν να ψάχνουν τι είναι, τι σημαίνει, γιατί δεν υπάρχει στις ζωές τους. Μαζί μ’ έναν ανέλπιστο σύμμαχο αναλαμβάνουν μια σημαντική αποστολή: να πάνε στη Σπηλιά του Γέλωτα και να φέρουν τις γελωτοασπίδες, αρκεί να μην κιοτέψουν, να μη μαλώσουν, να μη χωριστούν. Εμπόδια, αναποδιές, προκλήσεις, κίνδυνοι θα δυσκολέψουν αυτό το μαγικό ταξίδι και τα παιδιά πρέπει να παλέψουν με τον εαυτό τους και με τους πειρασμούς, θα καταφέρουν λοιπόν να φτάσουν ως το τέλος και να παραμείνουν ενωμένα; Ο δυνατός και αδείλιαστος Πυγμαλίωνας, η μικροσκοπική και εύθραυστη Συνετή και ο κλαψιάρης Ευτύχης, με άλλα λόγια η καρδιά, η γροθιά και η ζυγαριά, είναι γραφτό να λύσουν την κατάρα που έχει πέσει στο χωριό. Η λογική, ο δυναμισμός και ο συναισθηματισμός που εκπροσωπούν τα παιδιά της ιστορίας συναποτελούν την προσωπικότητα ενός ηγέτη, σύμφωνα με τη θεωρία του καθηγητή εφαρμοσμένης ψυχολογίας Ντικ Γουόλεν. Φυσικά δεν έχουμε όλοι αυτές τις ιδιότητες στον ίδιο βαθμό και αυτό το αποδεικνύει η ιστορία με τις ανατροπές της, τονίζοντας πως πρέπει να προσπαθήσουμε να δουλέψουμε με τον εαυτό μας ώστε να φτιάξουμε μια ισορροπημένη προσωπικότητα. Μια πολύ ενδιαφέρουσα αλληγορία για όσα μπορεί να πετύχει μια ηγετική φυσιογνωμία.

Σε γενικές γραμμές, η Φιλιώ Λαζανά έγραψε μια εκπληκτική ιστορία, γραμμένη σαν παραμύθι αλλά για μεγάλα παιδιά, γεμάτη με όλα τα συναρπαστικά γνωρίσματα του είδους: κυνήγι θησαυρού, φυλακτά, κατάρες, φανταστικοί τόποι με μαγικά ονόματα και διαχρονικές πανανθρώπινες αλήθειες. Το κείμενο είναι μια έξυπνη παραβολή για το γέλιο και πώς αυτό μικραίνει όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, αφού οι έγνοιες τον βαραίνουν και τον κάνουν να βουλιάζει. Το γέλιο «έχει την όψη της ευτυχίας, τα χρώματα του ουράνιου τόξου, τη ζεστασιά της αγκαλιάς και τη γλύκα του μελιού. Κι όσο για τον ήχο του, κελαρύζει με τρόπους αμέτρητους, όσες και οι ψυχές των ανθρώπων» (σελ. 31).  Πολύ όμορφες περιγραφές, απολαυστικές επεξηγήσεις και διευκρινίσεις για μερικά από τα περιστατικά της αφήγησης (πώς εδραιώθηκε η κατάρα, γιατί δεν αποκαλύπτεται το όνομα του χωριού, ποιος έφερε τώρα στο φως την ιστορία και με ποιον τρόπο, πώς ζούσε η οικογένεια των τριών παιδιών, πώς συμπεριφερόταν ο δάσκαλος κ. π. ά.), πλούσιο λεξιλόγιο, ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις, τρυφερά καλολογικά στοιχεία, άφθονα μικρά περιστατικά που πλαισιώνουν ταιριαστά την κεντρική ιδέα, όλα αυτά δημιουργούν ένα κράμα φανταστικής ιστορίας και αυθεντικών λαογραφικών παραδόσεων.

Η εικονογράφηση της Δήμητρας Παπαδημητρίου είναι ταιριαστή με το περιεχόμενο του κειμένου και ζωντανεύει με ενάργεια, αδρές γραμμές, υπέροχα χρώματα και καλοδουλεμένη μίξη ρεαλισμού με φαντασία ένα συναρπαστικό και γεμάτο νοήματα κείμενο. Χρησιμοποιεί ποικίλα χρώματα ταιριαστά με το σημείο που κειμένου που αναπαριστά, δημιουργεί εικόνες-πίνακες γεμάτους ομορφιά και στήνει ένα παραμυθένιο και ταυτόχρονα ρεαλιστικό τοπίο.

Βιβλίο Ο πιο άτακτος φίλος του Αϊ-Βασίλη 
Συγγραφέας Ράνια Μπουμπουρή
Εικονογράφος Γιώτα Κοκκόση
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Θάνος ζει με τις δίδυμες αδελφές του, Εύη και Ειρήνη. Τα Χριστούγεννα το σπίτι τους βουίζει σα μελίσσι, μιας και τα κορίτσια παίζουν και ζωγραφίζουν, συζητάνε για το δώρο που θα τους φέρει ο Αϊ-Βασίλης κλπ. Ο Θάνος όμως είναι στενοχωρημένος γιατί έκανε πολλές αταξίες κι έτσι δε θα πάρει δώρο. Με διαρκή πρωθύστερα μαθαίνουμε λοιπόν πόσες φορές μάλωσε με τις αδελφές του, γιατί χάλασε τη σχολική τσάντα της Εύης, πόσα πράγματα των γονιών του κατέστρεψε κλπ. Να όμως που ο Θάνος βοηθάει ένα αδέσποτο σκυλάκι μαζί με τη μαμά του, που «φαινόταν τόσο λυπημένο, θαρρούσες πως είχε αντικρίσει όλη την κακία του κόσμου και κουβαλούσε όλη την πίκρα του». Το ταΐζουν και το περιποιούνται κι έτσι ο Γλύκας, όπως τον βάφτισαν, γίνεται καλά κι αρχίζει να παίρνει τα πάνω του. Θα το εκτιμήσει άραγε αυτό ο αγαπημένος άγιος των παιδιών;

Η Ράνια Μπουμπουρή με την υπέροχη πένα της ζωντανεύει τη συγκινητική ιστορία ενός παιδιού που καταλαβαίνει πως έκανε πολλές σκανταλιές και πως ταλαιπώρησε την οικογένειά του κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Έχει μετανιώσει αλλά αναγνωρίζει πως δεν του αξίζει ανταμοιβή. Είναι ταπεινό και υπάκουο παιδάκι, γι’ αυτό και δίνει όλη του την αγάπη στον Γλύκα. Η εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση είναι υπέροχη και άκρως ρεαλιστική. Μεγάλες εικόνες, γεμάτες χρώματα και λεπτομέρειες ζωντανεύουν την καθημερινότητα της οικογένειας του Θάνου εντός σπιτιού αλλά και το κοντινό πάρκο. Ο Γλύκας έχει εκπληκτική εκφραστικότητα και μεταμορφώνεται από σελίδα σε σελίδα, τα τρία παιδιά είναι έτοιμα να ζωντανέψουν και οι οπτικές γωνίες είναι πρωτότυπες και ενδιαφέρουσες. Ένα σπίτι γεμάτο βιβλία (με ελληνικούς και αγγλικούς τίτλους ποικίλης θεματολογίας), πανέμορφα στολισμένο εν όψει των γιορτών (μέχρι και advent calendar έχουν), είναι το φόντο της περιπέτειας και χάζευα αρκετή ώρα τα στολίδια του δέντρου και ό,τι αποτύπωσε η εικονογράφος για να εμπλουτίσει τα σχέδιά της.

Πλούσια πλοκή, χορταστικό κείμενο με παρένθετες αφηγήσεις που ολοκληρώνουν τον χαρακτήρα του μικρού πρωταγωνιστή και ένα γλυκό τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά μιας ιστορίας που ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο τη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα μιας ευτυχισμένης οικογένειας. «Ο πιο άτακτος φίλος του Αϊ-Βασίλη» λοιπόν μήπως ήταν τελικά καλό παιδί κατά τη διάρκεια του χρόνου και του αξίζει μια ανταμοιβή;

Βιβλίο Το γάντι
Συγγραφέας Απόστολος Πάππος
Εικονογράφος Φωτεινή Στεφανίδη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια φορά κι έναν καιρό, ένας άντρας έβγαλε βόλτα τον σκύλο του στο χιονισμένο δάσος και του έπεσε το γάντι. Ένα ποντικάκι αποφάσισε λοιπόν να περάσει μέσα σε αυτό τον χειμώνα του. Σταδιακά το γάντι γίνεται καταφύγιο για πολλούς φίλους, τι θα συμβεί όμως όταν επιστρέψει ο άντρας;

Βασισμένη σε ουκρανικό παραδοσιακό παραμύθι, η ιστορία μάς δείχνει με τον καλύτερο τρόπο την αξία της φιλίας και της υποστήριξης σε δύσκολες στιγμές και περιστάσεις, όπως ένας βαρύς χειμώνας. Το γάντι γεμίζει σταδιακά από ζωάκια οπότε τη χαρά και την καταδεκτικότητα σύντομα τις αντικαθιστούν ο δισταγμός και οι δεύτερες σκέψεις. Παρ’ όλ’ αυτά, «χίλιοι καλοί χωράνε», άλλωστε «Ο χειμώνας είναι βαρύς. Ύστερα βλέπουμε» κι έτσι το γάντι γεμίζει ασφυκτικά. Επίσης, μου άρεσε πολύ το τέλος με την επιστροφή του άντρα και τη γλυκιά απόφαση που πήρε. Το κείμενο είναι γραμμένο με επαναλαμβανόμενο τρόπο, με τα ζώα να κάνουν ακριβώς τις ίδιες κινήσεις μέχρι να μπουν στο γάντι, να συστήνονται όλοι ένα προς ένα στον καινούργιο ένοικο και το επιμύθιο να αυξάνεται αντίστοιχα: «Τι θαυμάσια ζεστασιά! Μια τέτοια χειμωνιάτικη μέρα είναι καλύτερα να είσαι με ακόμα δύο…» (ή τρεις ή τέσσερις κλπ). Αυτός ο παιχνιδιάρικος τρόπος της εξιστόρησης μπορεί να δημιουργήσει κέφι και χαρά, με τα παιδιά να προσμένουν τον επόμενο φίλο και τον επόμενο κ. ο. κ. Η ιστορία αποτυπώνεται μάλιστα με τον καλύτερο τρόπο στο ηχογραφημένο παραμύθι που συνοδεύει το βιβλίο και μπορεί να το ακούσει όποιος θέλει σκανάροντας το QR code στις πρώτες σελίδες.

Η εικονογράφηση της Φωτεινής Στεφανίδη είναι γεμάτη παλ χρώματα και στηρίζεται κυρίως στο γαλάζιο και στο ροδακινί, δημιουργώντας έτσι ένα χειμωνιάτικο μούχρωμα με ιδιαίτερο φωτισμό, αποφεύγοντας τη σκοτεινιά του χειμώνα που δε θα επέτρεπε τη ζωντάνια και τις λεπτομέρειες στις φιγούρες της. Αδρές γραμμές, βασικά γνωρίσματα των ζώων του δάσους και του τοπίου γύρω τους, σωστές προοπτικές, όλα αυτά ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο το παραμύθι.

Βιβλίο Ο συναχωμένος δράκος
Συγγραφέας Φαίδων Κυριακού
Εικονογράφος Γεωργία Ζάχαρη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένας πελώριος δράκος ζει στα βάθη ενός τρίσβαθου πηγαδιού και από παιδί δεν έπαψε στιγμή να βήχει. Η μύτη του τρέχει σταγόνες λάβας, ο λαιμός του τον γαργαλάει σα να έφαγε αναμμένα κάρβουνα, φτερνίζεται… Τελικά το παίρνει απόφαση να ζητήσει βοήθεια και μηχανεύεται ένα σωρό τρόπους για να βγει από το πηγάδι του αλλά δεν τα καταφέρνει. Πώς θα ειδοποιήσει λοιπόν τον γιατρό; Ο Φαίδων Κυριακού έγραψε ένα όμορφο παραμύθι για τη δοτικότητα και για τη βοήθεια, δυο έννοιες που βελτιώνουν αισθητά τη ζωή μας. Ο δράκος έχει τα μαύρα του τα χάλια και αργεί να παραδεχτεί πως θέλει βοήθεια, κάτι που επιδεινώνει την κατάστασή του. Από την άλλη, οι κάτοικοι μιας πόλης αρνούνται να πιστέψουν πως ο δράκος είναι άρρωστος, αντίθετα, πιστεύουν πως πρόκειται για παγίδα. Ο γιατρός τους όμως νιώθει υποχρέωση και ευθύνη να τον εξετάσει κι έτσι ξεκινάει για το μεγάλο ταξίδι. Αυτές οι διαφορετικές ιστορίες μπλέκουν με τρυφερό και συγκινητικό τρόπο και τονίζουν πόσο σημαντικό είναι να ζητάμε βοήθεια αλλά και να την προσφέρουμε απλόχερα όποτε και όταν χρειάζεται. Το πλούσιο μα κατάλληλο για τα μικρά παιδιά λεξιλόγιο και οι ωραίες περιγραφές που δίνουν ατμοσφαιρικότητα στο κείμενο ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο μια ιστορία γεμάτη κωμικοτραγικές στιγμές και διαχρονικές έννοιες.

Η εικονογράφηση της Γεωργίας Ζάχαρη ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο και με ζωηρά χρώματα την ιστορία. Ο δράκος είναι μια γλύκα και ζει τυλιγμένος με κουβέρτες, κρατώντας χαρτομάντιλα και κούπες με ζεστά. Γέλασα πολύ με την απεικόνισή του ως τεχνίτη που αγωνίζεται να φτιάξει κάτι για να βγει από το πηγάδι αλλά δε βρίσκει πρίζα πουθενά και χάρηκα πολύ με τα ανοιχτά χρώματα του φινάλε όπου μια ολόκληρη πόλη περπατάει, γελάει, τρέχει, απολαμβάνει τις απρόσμενες εξελίξεις στην ιστορία. Στο βιβλίο υπάρχει QR Code για να σκανάρετε και να ακούσετε τον συγγραφέα να αφηγείται την ιστορία.

Βιβλίο Γρήγορα, γρήγορα!
Τίτλος πρωτοτύπου Vite, vite!
Συγγραφέας Émilie Chazerand
Εικονογράφος Sandra de la Prada
Μεταφραστής Μάρω Ταυρή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο

Ένα κοριτσάκι από το πρωί ως το βράδυ ακούει τη φράση «γρήγορα, γρήγορα», μιας κι οι γονείς της την πιέζουν να κάνει πράγματα βιαστικά. Να ξυπνήσει, να φάει (δεν προλαβαίνει να μασήσει), να πάει στο μπάνιο, να ντυθεί (δεν ξέρει τι έχει βάλει), να συμμαζέψει όταν παίζει, να φάει, να ετοιμαστεί για ύπνο. Μήπως όμως όλο αυτό θα έχει συνέπειες που δε φαίνονται με την πρώτη ματιά; «Οι μεγάλοι πάντα βιάζονται να πάνε κάπου» διαπιστώνει το κοριτσάκι της ιστορίας και παραδέχεται πως έχει κουραστεί κι απογοητευτεί: την τραβολογάνε, τη σέρνουν, τη σπρώχνουν, λες και τους κυνηγάει ένα ρολόι. Ακόμη και το νυχτερινό φιλί της μαμάς, «βιαστικό και όχι πολύ δυνατό, ώστε το σήμερα να ξεθωριάσει γρήγορα». Έτσι βιαστικά μεγαλώνει το παιδί, μάλιστα περνάνε βδομάδες χωρίς να το πάρουν χαμπάρι, μήπως λοιπόν οι γονείς να πατήσουν φρένο και να ζήσουν στιγμές;

Μια τρυφερή ιστορία που τονίζει διακριτικά το συνηθισμένο γεγονός της σημερινής μας εποχής: γονείς και παιδιά μπαίνουν σ’ ένα βιαστικό πρόγραμμα υψηλών ταχυτήτων και όταν οι γονείς διαπιστώνουν πως όλον αυτόν τον καιρό άφηναν τον χρόνο να φεύγει χωρίς αληθινές, αυθεντικές, ξεχωριστές στιγμές, χωρίς να βλέπουν το παιδί τους να μεγαλώνει, είναι πλέον αργά. Το κείμενο είναι άκρως ρεαλιστικό και μου άρεσε που το κοριτσάκι της ιστορίας έχει μεν κουραστεί, απολαμβάνει τις οικογενειακές στιγμές αλλά ξέρει πως «αυτό δεν πρόκειται να κρατήσει. Για την ώρα όμως είμαστε μαζί και διασκεδάζουμε». Αυτή είναι η ζωή λοιπόν, όμορφες στιγμές που βοηθάνε τη ρουτίνα και το στρες της καθημερινότητας να μειωθούν και να υπαναχωρήσουν μπροστά στις ουσιαστικές αναμνήσεις, στα γέλια, στις εκδρομές. Πόσο όμορφα θα ήταν αν αφιερώναμε λίγο περισσότερο χρόνο ο ένας στον άλλον…

Η εικονογράφηση της Sandra de la Prada έχει μεγάλες φιγούρες και ελάχιστες λεπτομέρειες που αφήνουν την ιστορία να αποτυπωθεί χωρίς να αποσπάει την προσοχή των μικρών αναγνωστών από το κείμενο. Εκφραστικότητα στα πρόσωπα, τρυφερότητα στις οικογενειακές στιγμές, ρεαλισμός και αφαιρετικότητα ταυτόχρονα ζωντανεύουν με υποδειγματικό τρόπο τη ζωή της οικογένειας του κοριτσιού που «μεγαλώνει βιαστικά».