Βιβλίο Τυφλό σημείο 
Τίτλος πρωτοτύπου Dead ground
Συγγραφέας M. W. Craven
Μεταφραστής Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο αρχιφύλακας Ουάσινγκτον Πόου, ντετέκτιβ του SCAS (Τομέα Ανάλυσης Σοβαρών Εγκλημάτων, που υπάγεται στην NCA, την Εθνική Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος), ζει μόνιμα στην Κάμπρια και η άδεια που έδωσε ο Έντουαρντ βαν Ζάιλ για να ξεκουραστούν όσοι ασχολήθηκαν με την υπόθεση του Φροντιστή είναι η καλύτερη περίοδος για να βάλει το μυαλό του σε μια τάξη. Ο Τομέας είναι πραγματικά ενδιαφέρων, μιας και ο ρόλος του είναι να αναγνωρίζει κατά συρροή βιαστές και δολοφόνους και να παρέχει αναλυτική υποστήριξη σε κάθε αστυνομική υπηρεσία που είχε να ερευνήσει περίπλοκους φόνους δίχως φανερό κίνητρο. Στο πλάι του είναι η Τίλι Μπράντσο, με προβληματικές κοινωνικές δεξιότητες, που έχει μεγαλώσει αποκομμένη από τον κόσμο αλλά με πτυχίο από την Οξφόρδη στα 16 της, που «παίρνει τα πάντα τοις μετρητοίς και πιστεύει όλα όσα της λένε», που πέφτει θύμα συναδελφικού bullying, αλλά είναι τρομερή στον προγραμματισμό των υπολογιστών και στις τεχνολογίες. Αγαπημένη μου κακή της συνήθεια είναι το γεγονός πως λέει πάντα αυτό που σκέφτεται, χωρίς να έχει συναίσθηση πως έτσι ίσως προσβάλλει ή σοκάρει τον συνομιλητή της (κάποια περιστατικά όμως με έκαναν να γελάσω ηχηρά). Θα μπορούσε να την πει κανείς και αυτιστική, μόνο που πολλές αντιδράσεις της δεν ανήκουν σ’ έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Η συναναστροφή της αθώας κι απονήρευτης Μπράντσο με τον Πόου σταδιακά την έχει αλλάξει εσωτερικά και εξωτερικά, της έχει δώσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση, πλέον αρχίζει να νιώθει φιλικά απέναντί του και γενικότερα να συνειδητοποιεί πώς είναι να έχεις κάποιον να σε νοιάζεται και να σε βοηθάει. Τώρα μάλιστα που έχει υπό την επίβλεψή της ένα ολόκληρο σώμα αναλυτών, τους «Τυφλοπόντικες», η δράση της απογειώνεται. Η κοπέλα μαλακώνει την αψύτητα του Πόου κι εκείνος τη βοηθάει να προσανατολιστεί στον έξω κόσμο, οπότε συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον χωρίς τη χιλιοειπωμένη ερωτική αίσθηση της χημείας που έχω δει σε χιλιάδες άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές άντρα και γυναίκα ντετέκτιβ.

Το βιβλίο ξεκινάει με τη δίκη του ντετέκτιβ αρχιφύλακα Ουάσιγκτον Πόου για τις αλλαγές και τις μεταβολές που έκανε στο υποστατικό όπου μένει, το Χέρντγουικ Κροφτ, ώστε να το μετατρέψει σε σύγχρονη και άνετη οικία, μέσα στην έκταση που αγόρασε μεν νόμιμα από τον νεκρό πλέον Τόμας Χιουμ αλλά η περιοχή περιήλθε στη δικαιοδοσία του Εθνικού Δρυμού του Λέικ Ντίστρικτ, αφού ο Πόου δεν ολοκλήρωσε ποτέ τους συνηθισμένους νομικούς ελέγχους για να είναι εντάξει. Έτσι, κατηγορείται για τις μεταβολές αυτές, αφού το κτήριο θεωρείται πολιτιστική κληρονομιά κι επομένως απαγορεύεται η παραμικρή αλλαγή πάνω του. Στο πλάι του βρίσκεται η Βικτόρια Χιουμ, κόρη του νεκρού πωλητή που τον στηρίζει στην περιπέτεια που τον έριξε με την καταγγελία του ο πρώην αρχιεπιθεωρητής Τζάρεντ Γουόρντλ που είχε συγκρουστεί με τον Πόου στην υπόθεση του Φροντιστή αλλά τα λάθη του του κόστισαν την καριέρα του και τώρα ασχολείται με την τοπική πολιτική σκηνή. Είμαστε έναν μήνα μετά την επίλυση αυτής της πολύκροτης υπόθεσης, για την οποία μαθαίνουμε κάποια βασικά πράγματα χωρίς όμως να χαλάει η έκπληξη για όσους δεν τη διάβασαν, μιας και ο συγγραφέας κρατάει όσα είναι σημαντικά για τις εξελίξεις στο παρόν βιβλίο χωρίς να παραθέτει λεπτομέρειες που θα αποκαλύψουν την πορεία και την ταυτότητα εκείνων των ερευνών.  Παραδόξως, ο Πόου πρότεινε στην Τίλι τη νομική του εκπροσώπηση κι εκείνη δέχτηκε να μελετήσει την πολεοδομική νομοθεσία και να ετοιμαστεί σωστά, μόνο που η δίκη διακόπτεται από δύο άντρες που σχεδόν τους απάγουν και τους μεταφέρουν ενώπιον του Άλαστορ Λοκ, που εργάζεται για τη Βρετανική Μυστική Υπηρεσία, τη ΜΙ5.

Το πτώμα του Κρίστοφερ Μπίρμαν, Βρετανού υπηκόου που ζει στην Αμερική, βρέθηκε σ’ ένα πορνείο μιας υποβαθμισμένης περιοχής του Καρλάιλ, όπου κάποια σημεία καλό είναι να αποφεύγονται: «Αν το Μπότσεργκεϊτ [όπου βρέθηκε το πτώμα] ήταν ο πολιτισμικός υπόνομος του Καρλάιλ, το Dog ήταν το πράγμα που επέπλεε σ’ αυτόν, ήταν η χειρότερη παμπ στη χειρότερη συνοικία της πόλης» (σελ. 125). Οι αδαείς περί τα εγκληματολογικά Μυστικές Υπηρεσίες ζητούν την επίσημη μεν συνεργασία της Κάμπρια, ουσιαστικά όμως του Τζόναθαν Πόου και της Τίλι Μπράντσο. Είμαστε σε μια περίοδο που η Κάμπρια θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής μεταξύ σημαντικών ηγετών του εμπορίου και ο Μπέρμαν είχε την εταιρεία που αναλαμβάνει τις μεταφορές των ανώτερων στελεχών από και προς το αεροδρόμιο. Μιας και ο Αμερικανός Υπουργός Εμπορίου θα παίξει σημαντικό ρόλο στις χρηματοδοτήσεις, εμφανίζεται και η ειδική πράκτορας του FBI Μέλοντι Λι που εργάζεται για να βεβαιωθεί για την ασφάλεια της παρουσίας του στη σύνοδο. Εκείνη είχε προειδοποιήσει τον Πόου για τον Φροντιστή και με χαρά συνεργάζονται ξανά. Άλλωστε, το FBI θέλει κάποιον έμπιστο και ικανό αλλά ταυτόχρονα αδιάφορο για τις πολιτικές ισορροπίες ώστε να πιάσει τον ένοχο πάση θυσία. Επομένως ποιος σκότωσε τον Μπέρμαν και γιατί; Ήξερε κάτι ως προς την ασφάλεια των προσώπων στη σύνοδο  κορυφής, είχε να κάνει με τον πληρωμένο έρωτα ή με ναρκωτικά; Τι δεν κολλάει στην υπόθεση και προβληματίζει τον Πόου; Τι σχέση έχουν οι φιγούρες από ένα πολωνικό παραμύθι στο γείσο του τζακιού όπου βρέθηκε το πτώμα;

Και σε αυτό το βιβλίο η πορεία της επίλυσης επήλθε από μικρές, σχετικά τυχαίες λεπτομέρειες, που έδωσαν το έναυσμα στον συγγραφέα να ξεδιπλώσει ολοζώντανα τα στάδια της έρευνας καθαυτά, γεμίζοντάς με αγωνία για το αποτέλεσμα της αναζήτησης και όλων των ιχνών που έβρισκαν όσο σκάλιζαν την υπόθεση. Η επίλυση του μυστηρίου σχηματίζεται κυρίως μέσα από τα ευρήματα κι ένιωσα σα να ήμουν παρών στις εναλλακτικές οπτικές γωνίες που χρησιμοποιούσαν η Μπράντσο και ο Πόου για να βρουν την αλήθεια. Αυτήν τη φορά η υπόθεση μας ρίχνει στον σκληρό κόσμο της αρχαιοκαπηλίας και στα άδυτα του βρετανικού στρατού, γεμίζοντάς με θαυμασμό για τις γνώσεις του συγγραφέα πάνω στα θέματα αυτά ενώ οι εξελίξεις τρέχουν ως την τελευταία σελίδα, με κάθε κεφάλαιο να αποτελεί κι ένα βήμα προς την επίλυση του γρίφου. Αληθοφανείς ανατροπές, ένα καλά μπερδεμένο κουβάρι που ξετυλίγεται χωρίς να κουράζει και μια βεντάλια χαρακτήρων που διευκολύνουν ή δυσκολεύουν τις έρευνες είναι και πάλι τα καλά συστατικά μιας νέας περιπέτειας με το αγαπημένο μου ζευγάρι ερευνητών. Πλην του Άλαστορ Λοκ, γνωρίζουμε τη Μέρι Χόουπ της ΜΙ5, επικεφαλής της υπόθεσης και τη Χάνα Φιντς, τον σύνδεσμο μεταξύ των δύο υπηρεσιών, η οποία κάνει όμως απανωτά λάθη. Επίσης βρήκα ενδιαφέρον το παιχνίδι μεταξύ της παθολογοανατόμου Εστέλ Ντόιλ, με την περιθωριακή εμφάνιση αλλά με άφθαστες γνώσεις εγκληματολογίας και ιατροδικαστικής και του Πόου, συναρπαστική και προσεγμένη την εμφάνιση της τραυματισμένης ψυχικά επιθεωρήτριας και διευθύντριας του SCAS Στέφανι Φλιν, η οποία βρίσκεται σε άδεια λοχείας και παρατεταμένη αναρρωτική άδεια, στην προσπάθειά της να επουλώσει τα τραύματά της και να ξεχάσει όσα βίωσε με την υπόθεση του Φροντιστή όσο ο αυστηρός και δεσποτικός κέρβερος που λέγεται Ζόι προσπαθεί με κάθε τρόπο να καθυστερήσει την επιστροφή της σε μια δουλειά που ουσιαστικά την άφησε ψυχολογικό ράκος. Συναντάμε ξανά την ντετέκτιβ υπαστυνόμο Τζο Νάιτινγκεϊλ, την ανώτερη στην αστυνομία της Κάμπρια, την οποία όμως οι μυστικές υπηρεσίες παρακάμπτουν γιατί η υπόθεση απαιτεί διακριτικότητα και επιδέξιους χειρισμούς ταυτόχρονα, οπότε ο Πόου προσπαθεί να την εντάξει όσο γίνεται περισσότερο στις έρευνες για να την εξευμενίσει, καθώς και τον αστυφύλακα πλέον Άντριου Ριγκ που είχε βάλει σε κίνδυνο την καριέρα του στην υπόθεση του Φροντιστή για χάρη του Πόου ενώ στις σελίδες διαχέεται ένας διακριτικός φόρος τιμής στις ταινίες του Τζέιμς Μποντ και στο σύμπαν του.

Διαδοχικά βήματα ερευνών για τον εντοπισμό του δολοφόνου, ανακρίσεις, αναζήτηση στον τοπικό υπόκοσμο, όπου δρα πλέον μια συμμορία ναρκωτικών με πειθαρχία και οργάνωση, κάτι πρωτοφανές για τον τρόπο διακίνησης και δράσης, στοιχεία που δεν κολλάνε, ανύπαρκτες ταυτότητες σε βάσεις δεδομένων, μυστικά και ψέματα, δυσκολεύουν όλο και περισσότερο την επίλυση του γρίφου. Και για να κατανοήσουν τον φόνο, η Τίλι, ο Πόου και η Λι αρχίζουν να αναλύουν τη μυστηριώδη ληστεία με την οποία ξεκινάει το βιβλίο, τους εμπλεκόμενους, τα κίνητρα, τους λόγους της δολοφονίας, στην προσπάθειά τους να ενώσουν τα κομμάτια ενός πραγματικά δύσκολου παζλ. Η πέμπτη υπόθεση του Ουάσιγκτον Πόου διαφέρει αρκετά από το μοτίβο των προηγούμενων και ακολουθεί μια κάπως στατική πορεία ερευνών, γεμάτη όμως αποκαλύψεις και ένοχα μυστικά. Δεν είναι κακό ένας συγγραφέας να πειραματίζεται και να βελτιώνεται, οπότε πιστεύω πως το «Τυφλό σημείο» είναι μια καλή δοκιμή βασισμένη στα στερεότυπα του αστυνομικού μυθιστορήματος αφού και πάλι ο M. W. Craven  αφήνει το δικό του σημάδι στο κείμενο, με τον έξυπνο χειρισμό και το άρτιο δέσιμο της πλοκής, καθώς και με τις γνώσεις που προσφέρει γύρω από τους θεματικούς άξονες της ιστορίας του.

Βιβλίο Ως την τελευταία πνοή 
Συγγραφέας Γιώργος Γιαντάς
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι η πρώτη συγγραφική απόπειρα ενός ανθρώπου που στο διάστημα που μεσολάβησε βελτιώθηκε αισθητά από άποψη θεματολογίας και γραφής. Το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν δέκα χρόνια και τώρα επανατυπώθηκε, χαρίζοντάς μας εκ νέου μια άλλη οπτική γωνία της μικρασιατικής εκστρατείας του 1919 και καταστροφής του 1922. Έχοντας διαβάσει πάρα πολλά μυθιστορήματα για τη συγκεκριμένη περίοδο, ομολογώ πως το κείμενο έχει να προσφέρει κάτι καινούργιο, μιας και ο Αλέξανδρος Βελισσαρίου ζει και τις δυο πλευρές (στρατό και κοινωνική ζωή) ενώ με την πρωτοπρόσωπη αφήγησή του με έφερε στο πλάι του και μου έδειξε χιλιάδες μικρολεπτομέρειες από τα παρασκήνια αλλά και από την πρώτη γραμμή των γεγονότων. Δεν παύει να είναι ένα πυκνογραμμένο κείμενο, τόσο γεμάτο που ίσως αποθαρρύνει όσους δεν αγαπούν λίγο παραπάνω να διαβάζουν γι’ αυτήν τη χρονική στιγμή και για τη Σμύρνη, που όμως με βοήθησε να καταλάβω πολλές κινήσεις και διπλωματικούς ελιγμούς που έφεραν την Ελλάδα στο χείλος της μικρασιατικής καταστροφής ενώ ταυτόχρονα η λαμπερή, τρυφηλή κοινωνική ζωή ξεδιπλώνεται σε όλη της τη χάρη. Από την άλλη, δοκίμασα να προσπεράσω κάποιες γραμμές, ακριβώς γιατί ένιωσα «μπουκωμένος» από όλα αυτά αλλά και λόγω αρκετών τυπογραφικών λαθών και προβλημάτων στη στοιχειοθεσία, μόνο και μόνο για να διαπιστώσω σχεδόν αμέσως πως οι εξελίξεις τρέχουν και μπορούν να συμβούν ακόμη και μέσα σε μια παράγραφο που εγώ προσπέρασα, οπότε επέστρεψα στον γνώριμο ρυθμό ανάγνωσης, αγχωμένος για τον χρόνο που περνάει αλλά αποζημιωμένος με τα μελετημένα ψυχογραφήματα και τις μη αναμενόμενες εξελίξεις.

Η ιστορία ξεκινάει με τον πρωταγωνιστή να κάνει μια εξομολόγηση από καρδιάς. Έμπειρος και καταπονημένος υπερήλιξ, τώρα δίπλα στη θάλασσα που δεν παύει να του στέλνει οιμωγές και ακέφαλα πτώματα, σ’ ένα ορφανοτροφείο της Μυτιλήνης, αναπολεί τη ζωή του. Γράφει τις σκέψεις του, τις εμπειρίες του, τα βιώματά του, απευθυνόμενος σε δεύτερο ενικό σ’ έναν δυνητικό αναγνώστη (τουλάχιστον στα πρώτα κεφάλαια). Διακριτικά είρων αλλά και σεβαστικός απέναντι στο στράτευμα και τις τύχες της Ελλάδος: «Ίσως τελικά αυτός ήταν ο δικός μου προορισμός. Να σας μεταφέρω μια δίνη, έναν μικρό κυκλώνα Ιστορίας, έτσι όπως τον έζησα. Θέλησα να είμαι ειλικρινής» (σελ. 22). Δεν είναι άλλος ένας ήρωας πολέμου που θέλει ν’ αφηγηθεί τα γεγονότα αλλά ένας άνθρωπος που αγωνίζεται να φωτίσει όλες τις πλευρές ης αλήθειας: «Δε με ενόχλησε ποτέ η προσπάθεια των νεοτέρων να ακούσουν για τα γεγονότα. Μ’ ενοχλούσε όμως απίστευτα το ότι δεν ήθελαν να μάθουν την αλήθεια. Είχαν διαβάσει ά ακούσει κάπου για την εκστρατεία και το Μικρασιατικό και τη μαρτυρία μου την ήθελαν απλώς ως ένα κομμάτι για τη συλλογή τους» (σελ. 23). Έχει καταλήξει σε πικρά συμπεράσματα: «Οι απλοί άνθρωποι, δυστυχώς, δεν αποφασίζουν ποτέ για τις τύχες τους. Ακόμη κι όταν αρπάξουν το τουφέκι να αμυνθούν για το χώμα, το σπίτι, τα παιδιά και τη γυναίκα τους, υπάρχουν άλλοι που έχουν φέρει τον εχθρό έξω από την πόρτα» (σελ. 18). Και στο τέλος παραδέχεται: «Η Ιστορία για μένα δεν είναι παρά άνεμος. Άλλοτε γλυκός κι ανάλαφρος, άλλοτε βορινός κι αμείλικτος» (σελ. 18).

Το 1916 ο Αλέξανδρος παίρνει την απόφαση να δουλέψει κοντά στους θείους του, Σωτήρη και Θεανώ, στη Σμύρνη για να στηρίξει τον ψαρά πατέρα του. Αμπέλια και κρασί, κέρδος και εμπόριο αλλά και ο έρωτας τον απασχολούν. Ο Αλέξανδρος, παρ’ όλη τη στρωμένη αρχικά δουλειά, βάζει τον καλύτερό του εαυτό. Διαπιστώνει μάλιστα, με αφορμή τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1916 στην Αθήνα με τον βομβαρδισμό από τον ναύαρχο Λουί Νταρτίζ ντε Φουρνιέ, πως οι περισσότεροι Σμυρνιοί προτιμούν τα γλέντια και τις βεγγέρες τις ελεύθερες ώρες τους και αγνοούν τρομακτικά το τι συμβαίνει παραπέρα ή, ακόμη χειρότερα, στην ελεύθερη Ελλάδα. Στη συνέχεια, ο νέος διαπίστωσε πως το εμπόριο και το κέρδος εφησυχάζουν τους Έλληνες που κάνουν κουμάντο στα πράγματα και τροφοδοτούν τους Τούρκους που δεν έχουν λόγο να σηκώσουν τουφέκι, κανείς όμως δεν υπολόγισε τον κρυφό πόθο για λευτεριά που κατέτρωγε τα σωθικά των Τούρκων.

Ο φέρελπις και φιλόδοξος Αλέξανδρος ήρθε στη Σμύρνη χωρίς να γνωρίζει ούτε να σκέφτεται τα γεγονότα του πολέμου γύρω του καθώς και τις πιθανές συνέπειές τους για την ευμάρεια στην οποία κλήθηκε να ζήσει. Η συμβολή του καθηγητή της Ευαγγελικής Σχολής Βενετόπουλου στην αφύπνισή του είναι σημαντική, μιας και περιγράφει εύληπτα και με ακριβοδίκαια επιχειρήματα κάθε πτυχή της κατάστασης, τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα μιας ουδέτερης Ελλάδας, την επιζήμια εμμονή του βασιλιά σε αυτήν τη στάση, τις βλέψεις Τούρκων και Βούλγαρων που πολεμούν κατά της Ελλάδος, για τον αγώνα δρόμου των Τούρκων στο πλαίσιο του πολέμου να κάνουν την Τουρκία ξανά μουσουλμανική και πολλά άλλα. Ο κύκλος του εργοστασιάρχη θείου είναι μια μικρογραφία εκείνης της Σμύρνης: «Πρώτη φορά καταλάβαινα, κοιτώντας τους όλους, το κοινό που είχε η μεγάλη αυτή παρέα: τη διαφορετικότητα! Μια διαφορετικότητα που γεννούσε το ενδιαφέρον κι έκανε τη γνώμη του καθενός σημαντική ως πολύτιμη» (σελ. 125).

Με άφθαστο λυρισμό και πολλές λεπτομέρειες αναδεικνύεται η ομορφιά της Σμύρνης. Χρώματα κι αρώματα, κτήρια και άνθρωποι, συναγωνίζονται μεταξύ τους σε κάλλος και κομψότητα ενώ η ίδια η πόλη λάμπει μαζί με τους κατοίκους της όταν δύει ο ήλιος. Οι επισκέψεις του Αλέξανδρου στη βιβλιοθήκη της Ευαγγελικής Σχολής μας ταξιδεύουν πίσω στον 5^ο αι. π. Χ. με την ιστορία των ιδεών και της φιλοσοφίας που γεννήθηκαν στην Ιωνία και παρατίθενται σύντομες πληροφορίες που συμπληρώνουν αρμονικά και κατάλληλα το παζλ της Μικράς Ασίας που θα διαλυθεί σύντομα σε χιλιάδες κομμάτια. Η αφήγηση είναι αρκετά λεπτομερής, με πολλά μικρογεγονότα και περιστατικά από την καθημερινή ζωή της Σμύρνης, με τον Αλέξανδρο στο επίκεντρο, κάτι που είναι αρκετά θετικό για όσους αγαπούν να διαβάζουν για το πετράδι της Ιωνίας και για την κοινωνική ζωή των Ελλήνων εκεί. Μάλιστα, συγκινήθηκα όταν η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου έκανε ένα μόρτικο πέρασμα από το στέκι του πρωταγωνιστή στις Μεγάλες Ταβέρνες: «Συρματοπλέγματα βαριά, ζώνουν τη δόλια μου καρδιά».

Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που περνάει ο Γιώργος Γιαντάς τα γεγονότα μέσα από τη ζωή του πρωταγωνιστή. Είναι ένας νέος και γοητευτικός άντρας που απολαμβάνει την άνετη οικονομικά ζωή στο πλάι του θείου του, βοηθώντας τον φυσικά με το μυαλό του και τις ικανότητές του και ως εκ τούτου αποκτώντας τον δικό του μισθό, όμως μέσα από μια σειρά γεγονότων και αποκαλύψεων καταλαβαίνει τις εύθραυστες ισορροπίες στη Μικρά Ασία. Διαπιστώνει με απρόσμενο τρόπο τις προετοιμασίες των Συμμάχων στα παράλια της Μικράς Ασίας για να εδραιώσουν τα εκεί συμφέροντά τους, καταλαβαίνει πως στην Ελλάδα δεν είναι απλά τα πράγματα, δεν είναι μόνο η κόντρα με ουδετερότητα βασιλιά ή κήρυξη πολέμου με πρωθυπουργό αλλά κάτι πολύ βαθύτερο που ίσως οδηγήσει στη Μεγάλη Ελλάδα, αντιλαμβάνεται τη λυκοφιλία μεταξύ Τούρκων κι Ελλήνων, επηρεάζεται από τη Ρωσική Επανάσταση και τις αλλαγές που επιφέρει αυτή στην πολιτική επικαιρότητα, γίνεται αυτόπτης μάρτυρας της πορείας των Αρμενίων που αγωνίζονται να ξεφύγουν από το μένος των Τούρκων κι όλα αυτά έρχονται σε έντονη αντίθεση με την τρυφηλή ζωή στη Σμύρνη.

Αρχίζει λοιπόν σιγά σιγά να διαμορφώνει μια προσωπικότητα που θέλει ν’ αντισταθεί στη δωροδοκία του θείου του προς τις τουρκικές αρχές που τον θέλουν για τα Τάγματα Εργασίας, να βλέπει με μεγαλύτερη οξύνοια τις αλλαγές στη μητέρα Ελλάδα, να ρωτάει, ακόμη και να κατασκοπεύει με τον δικό του τρόπο, χωρίς να σταματάει στιγμή η κοινωνική και ερωτική του ζωή, που είναι εξίσου γεμάτη και ανατρεπτική. Βρίσκεται πλέον σε αδιέξοδο: «Πλουτίζω με τον μπάρμπα κυρίως από τα λεφτά των Ιταλών, που έρχονται να πάρουν εδάφη στη Μικρά Ασία, ενώ Ελληνόπουλα εξαφανίζονται σε επιστρατεύσεις των Τούρκων ή πολεμούν για την Αντάντ στην ελεύθερη Ελλάδα…Κι εγώ; Με ποιον είμαι τελικά; Τι θα πουν για μένα όταν τελειώσουν όλα αυτά; Πως έγινα ζάμπλουτος στη Σμύρνη τα χρόνια που οικογένειες χήρευαν κι ορφάνευαν;» (σελ. 301). Προς Θεού, ούτε σωρεία αμπελοφιλοσοφιών έχουμε, ούτε υπερβολικά αριθμό σκέψεων που καθυστερούν την καθαυτή δράση, αντίθετα, σκέψεις και πράξεις εναλλάσσονται, γεγονότα παρατίθενται απανωτά, το κείμενο θέλει τον χρόνο του και την ησυχία του για να απολαύσει κανείς ένα σωστό ψυχογράφημα εποχής και χαρακτήρων. Και πόσο τραγικό να ξεδιπλώνονται με τον παραστατικό αυτόν τρόπο γραφής ευτυχισμένες εικόνες από αποκριάτικα πανηγύρια, ξεφαντώματα γάμων, βόλτες στο δειλινό, ερωτικά σκιρτήματα, όταν ξέρεις πως σε λίγα χρόνια όλα αυτά θα αφανιστούν από τον χάρτη…

Τέλη του 1918 ο Αλέξανδρος πηγαίνει εθελοντικά στον στρατό και τον στέλνουν στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Αυτό δίνει την αφορμή στον συγγραφέα να περιγράψει με δωρικό συναισθηματισμό όλες τις εκφάνσεις μεταξύ των Ελλήνων στρατιωτών που τελικά διατάχτηκαν να πλεύσουν προς τη Σμύρνη. Χαρά, ανυπομονησία, ρίγη συγκίνησης, εθνική υπερηφάνεια δίνονται και πάλι παραστατικά και εκ των έσω, με ποικιλία απόψεων και συμπεριφορών μα πάνω απ’ όλα με συγκίνηση, οπότε και πάλι η τραγική ειρωνεία στέκεται περήφανη μπροστά μας, μιας και όλα αυτά τα μεγαλεία θα εξαφανιστούν (ναι, ο συγγραφέας αναφέρει και τα ελληνικά έκτροπα πλιάτσικου με την άφιξη των στρατιωτών). Η Ιστορία μέσα από τα μάτια των Σμυρνιών και των στρατιωτών δίνει ακόμη βαρύτερο τόνο στην εξιστόρηση. Δεν κρύβω μάλιστα πως δάκρυσα από τις ρεαλιστικές περιγραφές της άφιξης του στρατού στην προκυμαία του Κε.

Και μετά τον Σαγγάριο, τι; «…δεν ήθελα να ανήκω σε κανένα διχασμό, σε καμιά πλευρά του… Μα όλοι στην εποχή μου, ειδικά στο στράτευμα, ήθελαν να ξέρουν, να πιστεύουν έστω, πως γνωρίζουν το πού ανήκεις ιδεολογικά. Τούτο τους έδινε μια ασφάλεια… Θεωρούσα ανώφελο τότε να εξηγώ στον καθέναν εκείνες τις σκέψεις μου. Άλλωστε, τα γεγονότα έτρεχαν πολύ πιο γρήγορα κι από εκείνες τις συζητήσεις» (σελ. 646). Σπάει το μέτωπο, ο πρωταγωνιστής περνάει στην κυριολεξία του λιναριού τα πάθη, και αναρωτιόμουν αν και πώς θα καταφέρει να ξεφύγει. Οι βιασμοί, οι λεηλασίες, οι αποκεφαλισμοί, το αίμα που ερέθιζε τους τσέτες περιγράφονται, σκοτεινιάζοντας τις πρώτες σελίδες μόνο που το τέλος της ιστορίας θα γραφτεί αλλού, άλλοτε κι αλλιώς, με τρόπο χιλιοδοσμένο, όμως τόσο λυρικά γραμμένο που βούρκωσα (ναι, πάλι).

Το μυθιστόρημα, όπως έγραψα και στην αρχή, επανακυκλοφορεί δέκα χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση με εισαγωγικό σημείωμα του συγγραφέα, όπου επεξηγεί τις συνθήκες και τον τρόπο με τον οποίο γράφτηκε, επιδιώκοντας να είναι διδακτικό και συναρπαστικό και παίρνοντας όσο γίνεται ουδέτερη θέση απέναντι στα γεγονότα, μιας και όλοι ξέρουμε πως πάντα σε περιόδους τέτοιων εντάσεων θα υπάρχουν ακρότητες κι από τις δυο μεριές, «ωστόσο, κάθε σχολαστικός ερευνητής μπορεί να εξάγει σαφή συμπεράσματα γύρω από τις διαφορές στο DNA των δύο λαών, τις ιδιοσυγκρασίες και τα γνωρίσματα που τις διακρίνουν» (σελ. 13). Έχοντας διαπιστώσει πως το μίσος, ο φανατισμός και η εχθρότητα υποδαυλίζονται και τότε μεταβάλλουν δραματικά τις φιλήσυχες σχέσεις των ανθρώπων, ο συγγραφέας τονίζει πως το πρώτο όπλο που οφείλει κανείς να κρατά στα χέρια του είναι η κατά το δυνατόν σωστή παιδεία για να μην καταντήσει χειραγωγήσιμος, «Αυτό εξάλλου αποτελεί και σπουδαίο ηθικό χρέος: να παραμένεις Άνθρωπος. Όποιες κι αν είναι οι συνθήκες» (σελ. 14).

«Ως την τελευταία πνοή» περιμένεις κάποιον ή κάτι, τον άνθρωπό σου ή μια ελπίδα. Αυτή η φράση ξεδιπλώνεται σε όλες της τις εκφάνσεις στο μυθιστόρημα του Γιώργου Γιαντά που περιγράφει εκ των ένδον τη ζωή των Ελλήνων της Σμύρνης, τα λάθη και τις προδοσίες των πολιτικών και των κυβερνήσεων, την εξουθενωτική πορεία του αρχικά νικηφόρου και απελευθερωτή ελληνικού στρατού και τους απάνθρωπους διωγμούς πριν και μετά το μοιραίο 1922.  Πλούσιο, συμπυκνωμένο, λεπτομερές, όσο γίνεται ακριβοδίκαιο με κράτησε, παρ’ όλους τους δισταγμούς μου και το βάρος των πληροφοριών, μέχρι το τελευταίο κεφάλαιο.

Βιβλίο Τάλως: ο τρόμος που ήρθε απ’ το χθες
Συγγραφέας Στυλιανός Μωυσείδης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Εκάτη (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στη σύγχρονη εποχή, ο Μάικλ Τζόρνταν (ΕΝΤΟΝΗ ένσταση για την επιλογή του ονόματος του πρωταγωνιστή, αφού μου  θυμίζει κάποιον άλλον και δεν μπορώ να τον αντιμετωπίσω σοβαρά) και η Έθελ βρίσκονται μπροστά στον αρχαίο γίγαντα και ψάχνουν τρόπο να σώσουν την Κρήτη. Από τα πιο ωραία ζευγάρια που έχω διαβάσει, κρύβουν τόσο έντονα το πάθος τους ένεκα εγωισμού που παραμερίζουν το καθήκον τους για να… συνευρεθούν, ακόμη και μπροστά στις κάμερες!! Αμερικανοί, ΝΑΤΟ, βάσεις στη Σούδα, Έλληνες αξιωματικοί στρατού και χωροφυλακής, στενόμυαλοι αλλά και ευρύνοες, αποκρυσταλλώνουν μια εικόνα για την ελληνική ηγεσία, υπαρκτή ακόμη και σήμερα! Ο Τζόρνταν, βασισμένος σε αρχαίες πηγές, καταστρώνει ένα σχέδιο εξόντωσης αντίστοιχο με της Μήδειας, που είχε σαγηνεύσει τον Τάλω με τα κάλλη της και τον πλησίασε για να τον εξουδετερώσει. Έτσι πείθει την Έθελ να κάνει το ίδιο. Εκτυλίσσονται σκηνές στυλ Κινγκ Κονγκ αλλά το τέλος φτάνει αισιόδοξο αν και αρκετά αγωνιώδες.

Μπορεί σαν υπόθεση να φαίνεται παρατραβηγμένη και η γραφή απλοϊκή, αλλά πρόκειται για ένα έξυπνο ελληνικό έργο επιστημονικής φαντασίας, με δεμένη πλοκή, αληθοφάνεια και πιστότητα και καθόλου προχειρογραμμένο. Οι επιμέρους υποθέσεις (οι ψαράδες που ανασύρουν τον Τάλω, τα λυκόπουλα με την κατασκήνωση, ο θαυματοποιός που καταπίνει φωτιές και τόσα άλλα) δίνουν μια πολύ καλή εικόνα για τον τόπο και την εποχή που εκτυλίσσεται το μυθιστόρημα. Κι επιπλέον η μινωική εποχή και ο Μίνως αναπαριστάνονται με πολύ όμορφο και έξυπνο τρόπο. Και το καλύτερο είναι το μήνυμα που αφήνει για τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας: χρειάζεται μέτρο, προσοχή και σύνεση στη χρήση της, αλλιώς μπορεί να εξελιχθεί σε φοβερό όπλο κατά της ανθρωπότητας.

Βιβλίο Η τελευταία καληνύχτα
Συγγραφέας Δημήτρης Κωνσταντάρας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο βιβλίο παρακολουθούμε τη ζωή του Δημήτρη Καρρά. Γιος εύπορης οικογένειας, μεγαλώνει στα πούπουλα και όλα είναι στρωμένα μπροστά του. Όνειρο Δημήτρη και γονιών η Νομική. Ώσπου γνωρίζει τη Μαριάννα, την καθιστά κατά λάθος έγκυο κι όταν η κοπέλα πάει για έκτρωση παραλίγο να πεθάνει. Ο πατέρας της Μαριάννας χωρίζει οριστικά τα δυο παιδιά και βάζει τον Δημήτρη στο μάτι. Κάθε τρεις και λίγο πετάγεται μπροστά του και του καταστρέφει τη ζωή, κάθε όνειρο και κάθε ελπίδα. Κι όλα αυτά στη δεκαετία του 1960, την πολυτάραχη και πολύπαθη δεκαετία του τόπου μας. Έτσι, κατά τη διάρκεια της Χούντας, ο Δημήτρης «καρφώνεται» ως κομμουνιστής, κάνει εξορία και όταν έρχεται η ώρα της στρατιωτικής του θητείας ζει ακόμη πιο άσχημες στιγμές, μιας και ο «πεθερός» του έχει τα μέσα και στο Στρατό.

Από κει και πέρα αρχίζει μια απίστευτη αλλαγή στη νοοτροπία και τον χαρακτήρα του Δημήτρη (βλέπει πια ότι ο κόσμος του είναι.. «ψευδεπίγραφος»). Παρ’ όλο που δεν δείχνει υπερόπτης και αλαζόνας ως γνήσιο τέκνο πλούσιας οικογένειας, μετά από αυτά τα απανωτά στραπάτσα παίρνει την κάτω βόλτα και αρχίζει να αναπτύσεται ένα μυθιστόρημα που δεν μπορείς να φανταστείς πού θα σε πάει και πόσο πολύ θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα του πρωταγωνιστή. Τελικά, χρόνια αργότερα, σε μια ατμόσφαιρα που θυμίζει πολύ και γι’ αυτό τη λάτρεψα τις σκηνές του φινάλε στα έργα της Agatha Christie, ο Δημήτρης καλεί το γύρω του περιβάλλον σπίτι του για να τους πει την τελευταία καληνύχτα,

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί αυτήν την ιστορία για να περιγράψει τις συνθήκες στην Επταετία και την πολιτιστική ζωή του τόπου και της Αθήνας ειδικότερα. Ο Δημήτρης ζει στις μπουάτ, στην Αλάσκα της Κηφισιάς, σπουδάζει στη Νομική της δεκαετίας του 1970, έρχεται σε επαφή με κείμενα και σκέψεις που συντρόφευαν όλους τους νέους της εποχής. Η ψυχολογία του είναι πολύ καλά δομημένη, χωρίς το κείμενο να γίνεται φλύαρο, επιφανειακό ή κατηχητικό. Ο συγγραφέας δεν παίρνει θέση, αφήνει τον ήρωά του να μεγαλώσει και να επηρεαστεί από τα γεγονότα και τις εξελίξεις, τον αφήνει να ατσαλωθεί και να τσαλακωθεί. Ακόμη και αργότερα, που έχουμε φύγει από τη δικτατορία, οι κινήσεις που κάνει και ο τρόπος που αποκτά περιουσία και φήμη δεν δίνεται βιαστικά και επιπόλαια. Η αφήγηση τρέχει αβίαστα, υπάρχει αγωνία για τη συνέχεια, αληθινοί χαρακτήρες και πολύ καλή πλοκή.

Βιβλίο Το τανγκό των Χριστουγέννων
Συγγραφέας Γιάννης Ξανθούλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σ΄ ένα στρατόπεδο του Έβρου, ένας υπολοχαγός αναγκάζει ένα φαντάρο να του μάθει να χορεύει τανγκό προκειμένου να ζητήσει τη σύζυγο του αντισυνταγματάρχη, με την οποία είναι ερωτευμένος, σε χορό. Είναι από τα καλά κείμενα του συγγραφέα. Μια ωραία αληθοφανέστατη ιστορία και για μένα μια από τις καλύτερες υφέρπουσες και λανθάνουσες ερωτικές ιστορίες ομοφυλοφιλίας.

Ο Ξανθούλης στήνει άλλο ένα πάνθεον χαρακτήρων, ο καθένας με τα κακά του και με τα καλά του. Η ζωή στο στρατόπεδο στον Έβρο αναπαρίσταται πολύ καλά (μέχρι κι εγώ θυμήθηκα περιστατικά από μια περίοδο που τη διέγραψα οριστικά από τη μνήμη μου), όπου οι φαντάροι ετοιμάζουν το στρατόπεδο για το χριστουγεννιάτικο ρεβεγιόν. Μια δεξίωση που την περιμένουν όλοι με ανυπομονησία, κάποιοι για να ξεμπερδεύουν και του χρόνου να είναι στα σπίτια τους, κάποιοι για να δείξουν πόσο σωστοί είναι στη διοίκηση, κάποιοι για να χορέψουν με έναν κρυφό τους έρωτα. Πολύ καλός ο τρόπος του Ξανθούλη να σου πετάει κατάμουτρα το μέλλον των ηρώων του, δηλαδή «ας βγάλουμε φωτογραφία με αυτόν τον ήρωα, ένα μεταγενέστερο θύμα σε τροχαίο, συνέπεια σαββατιάτικης εξόδου». Θα σταθώ ιδιαίτερα στα μαθήματα τανγκό των δυο αντρών και για τον καταπληκτικό ερωτισμό που ξεπηδάει μέσα από τις σκηνές εκμάθησης αυτού του παθιασμένου, άκρως ερωτικού χορού. Ένα από τα αγαπημένα μου κείμενα του Ξανθούλη, λιτό, περιεκτικό και σύντομο, είναι μια καλή γνωριμία με τον συγγραφέα για όσους δεν τον έχουν διαβάσει ακόμη!

Βιβλίο Σημειώσεις για δολοφόνους
Τίτλος πρωτοτύπου The murder notebook
Συγγραφέας Jonathan Santlofer
Μεταφραστής Χριστίνα Σπυριδάκη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το δεύτερο βιβλίο με ήρωα τον Ροντρίγκεζ ήταν αρκετά κατώτερο από το πρώτο. Ίσως φταίει η κεντρική υπόθεση, που είχε πολλά κατ’ επίφασιν ασύνδετα κομμάτια μεταξύ τους, τα οποία σταδιακά ενώθηκαν σε ένα ανατριχιαστικό μυστικό. Γρήγορη και στακάτη δράση μεν, όμως ο ρόλος των σκίτσων πλέον του Ροντρίγκεζ ξέφτισε, γιατί εδώ έχουμε μεν σκίτσα κάποιων δολοφόνων, όμως από ένα σημείο και μετά δεν έχουν λόγο ύπαρξης, το πολύ πολύ για να οπτικοποιηθεί η ένταση και η αγωνία.

Στα θετικά είναι οι διαρκείς αιχμές του συγγραφέα για το σύστημα υγείας και δαπάνης του κρατικού προϋπολογισμού των Ηνωμένων Πολιτειών ενώ η κεντρική ιδέα, η τροποποίηση του εγκεφάλου ορισμένων εθελοντών, στρατιωτών του Στρατού των ΗΠΑ, κάτι που επιφέρει σοβαρές διαταραχές και δε θα αρέσει στο κοινό έτσι και μαθευτεί, είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να δώσει ο συγγραφέας στον αναγνώστη την ευκαιρία να μελετήσει και να βρει κι άλλα στοιχεία για τα πειράματα που συνεχίζουν ακόμη και στην εποχή μας να υφίστανται σε εθελοντές-φτωχούς ανθρώπους που θα πληρωθούν καλά, χωρίς να σκέφτονται ότι η ζωή τους και οι ζωές των δικών τους ανθρώπων θα αλλάξουν για πάντα.

Αν και καλοδεχούμενο, το κλείσιμο της ιστορίας της δολοφονίας του πατέρα του πρωταγωνιστή φάνηκε σα στραβά κολλημένο στην όλη πλοκή, μιας και ασχοληθήκαμε μαζί του μετά το κλείσιμο της υπόθεσης του μυθιστορήματος. Δίνεται μια εντελώς νέα οπτική στο θέμα, κάτι που ηρεμεί τις τύψεις του καλλιτέχνη. Κι εδώ έχουμε αγώνα δρόμου για το ποιος θα λύσει τον γρίφο, η Αστυνομία ή το FBI, κι εδώ έχουμε τον ερωτικό δεσμό Τέρι και Ροντρίγκεζ που δέχεται τους πρώτους τριγμούς ενώ η γιαγιά δεν εμφανίζεται τόσο πολύ όσο η μάνα, που αποφασίζει να προχωρήσει στη ζωή της, είκοσι χρόνια μετά τη δολοφονία του άντρα της, κάτι που θα αναστατώσει τον Ροντρίγκεζ. Κι όλα αυτά έξι μόλις μήνες μετά την πρώτη υπόθεση του Ροντρίγκεζ, στην οποία υπάρχουν αναφορές που δεν αλλοιώνουν όμως την αγωνία και την έκπληξη κάποιου που δεν έχει διαβάσει το 1^ο βιβλίο.

Βιβλίο Το φίδι του Θεού
Τίτλος πρωτοτύπου God’s snake
Συγγραφέας Ειρήνη Σπανίδου
Μεταφραστής Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα ωραίο και δυνατό αφήγημα. Χωρίς συνοχή και συγκεκριμένο πλαίσιο. Αυτοβιογραφικά στιγμιότυπα της μικρής πρωταγωνίστριας σε όλα τα μέρη που αναγκαζόταν να πηγαίνει ο στρατιωτικός της πατέρας λόγω των μεταθέσεων. Πολύ καλή η θέαση του κόσμου μέσα από τα μάτια της Άννας, πολύ συγκινητικά και σκληρά στιγμιότυπα, μια ψυχογραφία του χαρακτήρα των στρατιωτικών ανθρώπων απόλυτα αληθινή και καίρια. Λυπήθηκα πραγματικά τη συμπεριφορά του πατέρα απέναντι στα ζώα και γέλασα με τα καμώματα του κοριτσιού που παραμένει παιδί κι ας θέλει ο πατέρας να τη σκληραγωγήσει. Τρυφερό και αληθινό, και μου έκανε εντύπωση ότι η συγγραφέας είναι αμερικανικής υπηκοότητας και το βιβλίο είναι μετάφραση!!!

Βιβλίο Το γκρίζο κασκόλ
Συγγραφέας Αλέκος Αγγελίδης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μάτι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η γραφή μού άρεσε αρκετά. Το μυθιστόρημα ξεκινάει πολύ όμορφα, με τις περιγραφές του πλοίου και της θάλασσας, τη φουρτούνα που συναντούν έξω από το ακρωτήρι του Άθω και τις δύσκολες συνθήκες που σιγά σιγά φέρνουν τους φαντάρους κοντά τον έναν με τον άλλον κι αρχίζουν να μοιράζονται ιστορίες, απόψεις, συναισθήματα. Τα παιδιά συζητούσαν διάφορα θέματα: από το Ανάθεμα του Βενιζέλου το 1916 ως τη στάση και τη συμπεριφορά των ιεραρχών κατά τη διάρκεια του 1821, από την κοντόφθαλμη οπτική των καραβανάδων αξιωματικών ως τον ύποπτο ρόλο τιμημένων κατά τα άλλα από το κράτος ηγετών της Εκκλησίας στις λαμπρές σελίδας του έθνους. Μέσα από τα λόγια των φαντάρων έμαθα πολλά πράγματα για τη διχόνοια που κυριαρχεί στον ελληνικό λαό μέχρι και σήμερα, φωτίστηκαν διάφορες θολές και σκοτεινές πτυχές της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας, θυμήθηκα τη σημασία του Ρούπελ για την άμυνα της Ελλάδας και πάρα πολλά άλλα.

Το κείμενο ρέει με γλαφυρή αφήγηση, με άγνωστες σελίδες της μακεδονικής και θρακικής Ιστορίας να τονίζουν τον ρόλο των περιοχών αυτών στην Εθνική Αντίσταση, με ένα σωρό παραινέσεις για την αξία της λευτεριάς, κείμενο που άνετα μπορεί να το παρακολουθήσει ο καθένας, μιας και ο συγγραφέας επιδέξια αποφεύγει τις πατριωτικές εξάρσεις και απλώς αφηγείται τα γεγονότα. Στο δεύτερο μέρος, που οι ίδιοι ήρωες συναντιούνται ξανά, αυτήν τη φορά στη Γυάρο την περίοδο της Δικτατορίας, μόνο θλίψη μου έφερε, μιας που τίποτε δεν αλλάζει και καμία αντικειμενικότητα δεν παρατηρείται στη διαχείριση του ελληνικού κράτους. Συγκινητικό, αληθινό, καίριο και διαχρονικό.

Βιβλίο Ο γιος του δάσκαλου
Συγγραφέας Γιάννης Ξανθούλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Άλλο ένα βιβλίο με τα γνωστά συστατικά του Ξανθούλη: εμμονές παρελθόντος, υπερ-φυσικά φαινόμενα, αδιέξοδα και αναζητήσεις. Η υπόθεση όμως σε κρατάει. Το γράψιμο είναι το γνωστό, μοναδικό και αξεπέραστο. Με πρωτότυπο τρόπο μαθαίνουμε για την ιστορία της οικογένειας του Νικόδημου, για τον αυστηρό και σκληρό πατέρα που ήθελε απόλυτη τάξη και πειθαρχία από τον μεγάλο γιο του και δύο νεαρούς του χωριού που ξεχώρισε. Ο μεγάλος γιος αυτοκτόνησε στο στρατό το 1972 και τα δυο αγόρια παντρεύτηκαν τις δίδυμες κόρες του. Κι ο Νικόδημος πώς γλύτωσε; Α, πάντα σιχαινόταν την τελειότητα!

Κρατώ εδώ την ατάκα που είπε ο ίδιος ο συγγραφέας στη βιβλιοπαρουσίαση στον Ιανό Αθήνας στις 12/12/2012: «Με κατηγορούν ότι αναμνησιολογώ. Ε, καλά, εσύ κάτσε κι αναπόλησε το μέλλον σου»! Φοβερός και αποστομωτικός!

Το ωραιότερο σημείο είναι που ο Νικόδημος ανακαλύπτει τυχαία ένα βιβλίο μιας Μαρίας Ιορδάνου με τίτλο «Γεια σας, παιδιά» (ο τίτλος παραπέμπει στην ομώνυμη ταινία του Λουί Μαλ αλλά η υπόθεση είναι τελείως διαφορετική!) όπου τρομαγμένος διαβάζει ακριβώς την ιστορία του αδερφού του όσο ήταν στο στρατό, τα καψόνια που του κάναν, τις πλάκες που του κάναν, τις δυσκολίες και τα συναισθήματα που τον έπνιξαν και αυτοκτόνησε. Οπότε με έναν έξυπνο χειρισμό μαθαίνουμε τι προηγήθηκε της αυτοκτονίας του αδερφού του Νικόδημου, χωρίς να ανατρέχουμε στο παρελθόν του κεντρικού ήρωα αλλά πορευόμαστε μαζί του παράλληλα. Έτσι ο Νικόδημος αναζητά τη συγγραφέα για να μάθει ποια είναι και πώς ήξερε όλες αυτές τις λεπτομέρειες, μιας και δεν υπήρξε γυναίκα στην οικογένειά του ή στο χωριό με τέτοιο όνομα!

Γιατί να το διαβάσετε; Είναι Ξανθούλης. Ξέρεις τι θα διαβάσεις και το βιβλίο είναι καλογραμμένο και στρωτό και η υπόθεση σε κρατάει. Γιατί ο κόσμος του Ξανθούλη είναι μοναδικός, αναντικατάστατος και καθόλου κλειστοφοβικός. Επιτέλους ο συγγραφέας άφησε πίσω του τα υπαρξιακά αδιέξοδα του «Τρένου με τις φράουλες» και το -δε μ’ άρεσε καθόλου- «Οικογένεια Μπες Βγες» και περπατάει σε καλά χνάρια. Ανυπομονώ πλέον για το κάθε επόμενό του βήμα! Συγχαρητήρια στις εκδόσεις Διόπτρα που αγκάλιασαν τον συγγραφέα και τον ενέταξαν στην οικογένειά τους.

Διαβάστε ένα απόσπασμα χαρακτηριστικό της διεισδυτικής ματιάς του συγγραφέα:

«Στο μισοσκόταδο διέκρινε το Μνημείο των Εκτελεσθέντων επί Γερμανικής Κατοχής…Πρόσεξε πως η Γερμανική Κατοχή είχε αντικατασταθεί με Ναζιστική Κατοχή, για να μη χαλάνε προφανώς καρδιές όψιμων φίλων και συμμάχων. Χαμογέλασε, όπως χαμογελούσε τελευταία, παρακολουθώντας σιωπηλός την ανάγκη της τρέχουσας πατρίδας να αποσαφηνίζει την ιστορία της, την ίδια της την ύπαρξη αλλά και τη στοιχειώδη αξιοπρέπειά της με εκπτωτικό ήθος» (σελ. 55).

Βιβλίο Η κόρη του στρατηγού
Τίτλος πρωτοτύπου The general’s daughter
Συγγραφέας Nelson Demille
Μεταφραστής Πητ Κωνσταντέας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Με απογοήτευσε. Καλή και στρωτή γραφή, γνωρίζει το αντικείμενό του (Στρατός, Βιετνάμ, στρατιωτική πειθαρχία και κανονισμοί) αλλά μονότονη αφήγηση μέσα από τα μάτια δύο ντετέκτιβ. Η υπόθεση εξελίσσεται μόνο μέσα από τις έρευνες του πρώην ζευγαριού (ναι, το κολλάει κι αυτό ο συγγραφέας) χωρίς προσωπικά βιώματα υπόπτων, μαρτύρων, έστω του δολοφόνου. Κρίμα κρίμα. Κι αν μη τι άλλο το υλικό ηταν σούπερ για ένα ωραίο Μπελ. Τς τς τς…