Βιβλίο Άμμος στα μάτια 
Τίτλος πρωτοτύπου Sandmannen
Συγγραφέας Lars Kepler
Μεταφραστής Μαρία Φακίνου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο αστυνομικός επιθεωρητής Γιούνα Λίννα πριν δεκατρία χρόνια ξεκίνησε μια έρευνα με τον συνάδελφό του, Σάμιουελ Μέντελ, για δύο χαμένες γυναίκες, κάτι που τους οδήγησε σ’ ένα μοτίβο σαράντα πέντε εξαφανίσεων, ανάμεσά τους τα παιδιά του συγγραφέα Ρέινταρ Φροστ. Το τραγικό είναι πως τώρα, με την υπόθεση να ξανανοίγει, αρχίζει να φαίνεται η υπόνοια περί λάθος συμπερασμάτων και, ακόμη χειρότερα, πως είτε ο Γιούρεκ Βάλτερ, που βρίσκεται εδώ και δεκατρία χρόνια εγκλεισμένος σε μονάδα ψυχιατρικής φροντίδας ως ένοχος για δύο φόνους και ύποπτος για άλλους δεκαεννιά, είχε συνεργό είτε συνελήφθη την ώρα που βοηθούσε ένα θύμα κι όχι προσπαθώντας να το σκοτώσει. Ναι αλλά ο Μέντελ έχασε την οικογένειά του και μετά από άκαρπες έρευνες για τον εντοπισμό τους αυτοκτόνησε, κάτι που δείχνει ως ηθικό αυτουργό τον Βάλτερ. Στη σύλληψή του συνέβαλαν Μέντελ και Λίννα, με τον τελευταίο να κρύβει τη γυναίκα του και το παιδί του ώστε να τους γλυτώσει από τον Βάλτερ που, παραδόξως, καταφέρνει ακόμη να σκορπά τον θάνατο και να εκδικείται.

Με διαρκή πρωθύστερα επιστρέφουμε στο παρελθόν και μαθαίνουμε πώς συνελήφθη και καταδικάστηκε ο Βάλτερ, τι «τρύπες» υπήρχαν στην υπόθεση, πώς εξαφανίστηκε η οικογένεια του Σάμιουελ και γιατί αυτοκτόνησε ο επιθεωρητής κ. π. ά. Ποιος κρύβεται λοιπόν πίσω απ’ όλ’ αυτά και πώς συνδέεται με τον θρύλο του Σάντμαν; Τι μερίδιο ευθύνης και ενοχής έχει ο Βάλτερ; Ταυτόχρονα, η επιθεωρήτρια της Ασφάλειας Σάγκα Μπάουερ, που συνεργάστηκε με τον Λίννα στα δύο προηγούμενα βιβλία της σειράς, δέχεται κάτι πολύ επικίνδυνο για τον εντοπισμό της κόρης του Φροστ. Επιδέξια πυγμάχος και πολύ καλή ελεύθερη σκοπεύτρια, με ειδική εκπαίδευση σε εξελιγμένες τεχνικές ανάκρισης, ακολουθεί πιστά το σχέδιο του διοικητή Ασφαλείας Βέρνερ Ζαντίεν και του αρχηγού της Κρατικής Εγκληματολογικής Υπηρεσίας Κάρλος Ελίασσον ώστε να μπορέσει να μάθει πολύτιμες πληροφορίες και να συμβάλει στην έρευνα. Από πίσω της στήνεται μια ανεπίσημη ομάδα, μέλος της οποίας είναι φυσικά και ο Γιούνα Λίννα. Η αποστολή αυτή όμως θα τη φέρει παραδόξως αντιμέτωπη με τις συνθήκες θανάτου της μητέρας της και θα τινάξει στον αέρα το μυαλό της με απροσδόκητες συνέπειες για τον ψυχισμό της.

Παράλληλα γνωρίζουμε τον Άντερς Ρεν, πατέρα της αυτιστικής Άγκνες, που εργάζεται στη μονάδα ψυχιατρικής φροντίδας και δέχεται να ταχυδρομήσει μια επιστολή του Βάλτερ με την οποία ζητάει δικηγόρο, κάτι που θα τον βάλει σε μπελάδες. Ο αρχίατρος Ρόλαντ Μπρόλιν γιατί δε θέλει να σταλεί αυτή η επιστολή; Τι κρύβει; Ο συγγραφέας Ρέινταρ Φροστ έχει γράψει μόνο τρία βιβλία αλλά αυτά του έχουν εξασφαλίσει ένα άνετο εισόδημα, μιας κι από τότε που εξαφανίστηκαν τα παιδιά του και τον εγκατέλειψε η γυναίκα του πριν αυτοκτονήσει στο Παρίσι δεν έχει ξαναγράψει ούτε λέξη. Ο Ρέινταρ φροντίζει να έχει κόσμο γύρω του για να μην υποκύψει στη μοναξιά και στη σιωπή και ο εντοπισμός του γιου του είναι ισχυρό στήριγμα για την εύθραυστη ψυχολογία του. Με αφορμή το παραλήρημα του Μίκαελ μαθαίνουμε και για τον μύθο του Σάντμαν, χαρακτήρα της βορειο-ευρωπαϊκής μυθολογίας, προσωποποίηση του ύπνου, που ρίχνει μαγική άμμο στα μάτια των παιδιών για να κοιμηθούν.

Η «Άμμος στα μάτια» είναι ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα με ανατροπές και εκπλήξεις, γραμμένο με το πλήθος των πληροφοριών, των χαρακτήρων και των διαλόγων που καθυστερούν τις εξελίξεις και έχουμε γνωρίσει στα προηγούμενα βιβλία της σειράς. Η ιστορία κινείται κυρίως γύρω από τον εντοπισμό της κόρης του Φροστ, που γίνεται ταυτόχρονα με νέες έρευνες και ανακρίσεις από τη μια ώστε να εντοπιστεί ο βαθμός ενοχής του Βάλτερ και η ύπαρξη ή όχι συνεργού, με ένα σχέδιο προσέγγισης του Βάλτερ από την άλλη που θέλει όμως χρόνο για να πετύχει. Με αφορμή αυτούς τους άξονες ξαναζούμε τα εγκλήματα του Βάλτερ, με τον σπόρο της αμφιβολίας για την ενοχή του να μεγαλώνει και να παλεύει με το αδιαμφισβήτητο γεγονός του ιδιοφυούς χειρισμού της ψυχολογίας όσων κάνουν το λάθος να τον συναναστρέφονται. Μου άρεσαν η τελική αποκάλυψη, τα «παιχνίδια μυαλού» και γενικά τα δίσημα λόγια του Βάλτερ όποτε μιλούσε και χειραγωγούσε, ο τρόπος σχεδιασμού και εκτέλεσης των απαγωγών όλων αυτών των θυμάτων και γιατί, αρχικά τουλάχιστον, δε δολοφονούνταν, οπότε παραμένω φανατικός αναγνώστης των βιβλίων με ήρωα τον Γιούνα Λίννα. Ειδικά από τη στιγμή που φαίνεται πως κάποιος θα καταλάβει το σχέδιο που έστησε ο επιθεωρητής για να προστατεύσει την οικογένειά του και που στο τέλος του βιβλίου ο επιθεωρητής εξαφανίζεται από το νοσοκομείο όπου τον φροντίζουν, η αγωνία κορυφώνεται!

Βιβλίο Η μάρτυρας της φωτιάς 
Τίτλος πρωτοτύπου Eldvittnet
Συγγραφέας Lars Kepler
Μεταφραστής Τιτίνα Σπερελάκη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η νέα περιπέτεια του αστυνομικού επιθεωρητή Γιούνα Λίννα είναι γεμάτη καταιγιστικές εξελίξεις, ανατροπές, καλά κρυμμένα μυστικά και μια κραυγή αγωνίας για τα παιδιά που πέφτουν θύματα σεξουαλικής βίας και κακοποίησης σε μέρη όπως το Μπιργκιτταγκόρντεν, ένα εγκεκριμένο από το κράτος κέντρο περίθαλψης για προβληματικά κορίτσια μεταξύ δώδεκα και δεκαεφτά. Πολλά είναι εθισμένα στα ναρκωτικά, σχεδόν όλα έχουν ιστορικό αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, αυτοτραυματισμών ή άλλων διαταραχών κι όμως ο θάνατος θα χτυπήσει ανελέητα και απρόσμενα. Τη νύχτα του διπλού φονικού, η Βίκυ, γεμάτη αίματα, κλέβει το αμάξι της πάστορα Πία Αμπραχάμσον με τον τετράχρονο γιο της, Ντάντε, να κοιμάται στο καθισματάκι του. Είναι ένοχη ή όχι; Γιατί έφυγε και πού ήθελε να πάει; Σύμφωνα με τον θεράποντα ιατρό της: «Δεν αφήνει κανέναν να μπει στο μυαλό της. Δημιουργεί πρόσκαιρες συμμαχίες αλλά κρύβει τα αληθινά της κίνητρα για να διατηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον έλεγχο της κατάστασης» (σελ. 423). Μια συνεσταλμένη και ντροπαλή, ευγενική κοπέλα, χωρίς φάκελο στην αστυνομία, μπορεί να γίνει επικίνδυνη; Ο Γιακ και η Έλι Φρανκ ήταν οι πρώτοι ανάδοχοι γονείς της και κάθε φορά που άλλαζε οικογένεια ήθελε πάντα να επιστρέφει σε αυτούς, οι οποίοι όμως αρνούνταν σθεναρά να της ανοίξουν ξανά το σπίτι τους. Τι ακριβώς συνέβη ανάμεσά τους;

Ο πεισματάρης Γιούνα Λίννα είναι αστυνομικός επιθεωρητής της Δίωξης Εγκλήματος, το μοναδικό αστυνομικό σώμα της Σουηδίας με επιχειρησιακή δράση και με την ευθύνη για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας. Είναι γιος αστυνομικού που σκοτώθηκε στο καθήκον κι έχει διαγράψει σημαντική πορεία ως τώρα, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει στην ιεραρχία, χωρίς ωστόσο να είναι αυτός ο σκοπός του. Έχει μια αναλυτική σκέψη που τον οδηγεί σε συμπεράσματα βάσει των στοιχείων που κρατά στα χέρια του κάθε φορά, δεν ακολουθεί την πεπατημένη, ξεχωρίζει τα στοιχεία που γνωρίζει από αυτά που υποθέτει, θέλει ησυχία για να σκεφτεί, διαβλέπει κάτι που άλλα μάτια δεν παρατηρούν. Ο Λίννα δουλεύει πάντα μόνος, κάτι που γίνεται ενοχλητικό, ειδικά για έναν ομαδικό μηχανισμό όπως η αστυνομία. Αυτόνομος υπέρ το δέον αλλά και πιστός, μιας και έχει δεχτεί προσφορές από άλλες ειδικές υπηρεσίες όμως παραμένει αφοσιωμένος στην αστυνομία.

Σε αυτό το βιβλίο, διεξάγεται η δίκη για την περιπέτεια που έζησε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς «Το συμβόλαιο του Παγκανίνι», οπότε και κατηγορείται πως προειδοποίησε μια εξτρεμιστική αριστερή ομάδα για μια έρευνα της Ασφάλειας, της Σέπο. Το θέμα ανέλαβε η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της αστυνομίας και ο Λίννα έχει απαλλαγεί από τα καθήκοντά του, αν και δεν έχει απομακρυνθεί επίσημα από το Σώμα. Παρ’ όλ’ αυτά, ο διοικητής της Δίωξης Εγκλήματος Κάρλος Ελίασσον τον στέλνει ως παρατηρητή της υπόθεσης του διπλού φονικού, να κάνει υποδείξεις, να παρακολουθήσει τις έρευνες μα πάνω απ’ όλα να κρατήσει χαμηλό προφίλ. Πράγματι, ο αστυνομικός διευθυντής Ούλλε Γκούνναρσον, επικεφαλής της προκαταρκτικής έρευνας, δεν υποδέχεται εγκάρδια τον Λίννα. Οι ανακρίσεις, οι καταθέσεις και οι έρευνες είναι γεμάτες εμπόδια, μιας και τα κορίτσια του ιδρύματος δεν είναι πρόθυμα να συνεργαστούν ούτε έχουν συνέλθει από τη σκηνή της δολοφονίας. Το πτώμα του κοριτσιού είναι στημένο σα να κρυβόταν από τον δολοφόνο και φαίνεται πεντακάθαρο παρά τη βιαιότητα του θανάτου του και το λερωμένο με αίματα δωμάτιο. Γιατί όμως δολοφονήθηκε και η νοσοκόμα της νυχτερινής βάρδιας;

Παράλληλα με τις έρευνες για τον εντοπισμό της Βίκυ και με τις απανωτές αποκαλύψεις για την εξιχνίαση της σκοτεινής υπόθεσης του Μπιργκιτταγκόρντεν, γνωρίζουμε τη Φλόρα Χάνσεν, θετή κόρη ενός ζευγαριού που της φέρεται με σκληρότητα. Η Φλόρα μεγάλωσε με ανάδοχες οικογένειες, είχε μια δύσκολη ζωή που τώρα έχει γίνει κόλαση εξαιτίας των «γονιών» της. Παρ’ όλ’ αυτά, καταφέρνει να βρίσκει ελεύθερο χρόνο και να διοργανώνει πνευματιστικές συνεδρίες μέσω αγγελιών. Δεν έχει δει ποτέ της φαντάσματα ή πνεύματα, είναι όμως καλή στο να λέει αυτά που λαχταρούν ν’ ακούσουν οι άνθρωποι που την εμπιστεύονται. Να όμως που αρχίζει να βλέπει μορφές που έχουν σχέση με τη διπλή δολοφονία, μια εμπειρία που την τρομάζει αλλά για την οποία κανείς δεν την πιστεύει. Αρχίζει να βλέπει το θύμα σε παιδική ηλικία, πώς σκοτώθηκε και με τι κι έτσι ξεκινάει έναν αγώνα δρόμου για να γίνει πιστευτή από την αστυνομία και τον Λίνα. Πώς μπορεί κάποιος να δημιουργήσει μια ολόκληρη ζωή βασισμένη σε ψέματα για να ικανοποιήσει τους άλλους και να θάψει τις αναμνήσεις του; Πώς δημιουργεί ως άμυνα το σώμα καταπιεσμένες αναμνήσεις ύστερα από τραυματικά γεγονότα, κάτι σαν μετατραυματική αγχώδη διαταραχή δηλαδή και πώς γίνεται όλα αυτά να έρθουν ξαφνικά στο φως με αφορμή μια δολοφονία; Μέντιουμ είναι κάποιος που, όπως ισχυρίζεται, διαθέτει παραφυσικές ικανότητες, μεταξύ άλλων αντιλαμβάνεται την παρουσία πνευμάτων και έρχεται σε επαφή μαζί τους σε πνευματιστικές συνεδρίες. Η αστυνομία σ’ όλο τον κόσμο δέχεται τη βοήθεια μέντιουμ σε δύσκολες υποθέσεις, δεν υπάρχει όμως καμία τεκμηριωμένη περίπτωση όπου κάποιος από αυτούς κατάφερε πραγματικά να διαλευκάνει ένα έγκλημα. Επομένως τι συμβαίνει στην περίπτωση της Φλόρα;

Το κτήριο της Γενικής Διοίκησης της Αστυνομίας, το πανεπιστημιακό νοσοκομείο, τα εξοχικά σπίτια, οι αποθήκες, το άσυλο, όλα περιγράφονται με ρεαλισμό και οι λέξεις χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο που δίνουν ατμοσφαιρικότητα στο κείμενο και μια γοητεία στην πόλη της Στοκχόλμης. Οικεία πρόσωπα από το προηγούμενο βιβλίο εμφανίζονται κι εδώ, προσθέτοντας το λιθαράκι τους στις εξελίξεις: ο διοικητής Κάρλος Ελίασσον, ο επιθεωρητής και προϊστάμενος Πέττερ Νέσλουντ, η βοηθός του Γιούνα, Άννια Λάρσον, ο ιατροδικαστής Νιλς Ολέν κ. ά. Επίσης ξανασυναντάμε τη Σάγκα Μπάουερ, επικεφαλής επιθεωρήτρια της Αντιτρομοκρατικής, που προσπαθεί με τον δικό της ανορθόδοξο τρόπο να βοηθήσει τον Γιούνα με την ανάκριση του Εσωτερικών Υποθέσεων για όσα έγιναν στο «Συμβόλαιο του Παγκανίνι». Ο διοικητής της Γενικής Διεύθυνσης Ασφάλειας Βέρνερ Ζαντίεν που νοιάζεται για κείνη της αναθέτει κάτι που θα βοηθήσει πολύ τις εξελίξεις και θα ρίξει φως σε όσα πραγματικά έγιναν τη νύχτα του φόνου στο Μπριγκιτταγκόρντεν. Χάρη σε κείνη έμαθα πως «ο φόνος μπορεί να είναι τραυματικό γεγονός για τον δολοφόνο» και πως «Όλες οι ομολογίες συνδέονται με συναισθήματα εξουσίας. Αυτός που ομολογεί έχει εξουσία πάνω στην αλήθεια…» (σελ. 436-437). Επίσης έμαθα πως: «…κατά τη διάπραξη του εγκλήματος ο δράστης αποδίδει στο θύμα τον ρόλο ενός αντίπαλου παίχτη στο εσωτερικό του δράμα» (σελ. 162).

Το μυθιστόρημα «Η μάρτυρας της φωτιάς», το τρίτο βιβλίο της σειράς με ήρωα τον αστυνομικό επιθεωρητή Γιούνα Λίννα, είναι πιο γρήγορο και πιο ανατρεπτικό από τα προηγούμενα, με την ένταση να χτυπάει συχνά κόκκινο, με τις εκπλήξεις να διαδέχονται η μία την άλλη, με τα κομμάτια του παζλ να ενώνονται απρόσμενα και σε κρίσιμα σημεία, απογειώνοντας τις εξελίξεις. Μου άρεσαν πάρα πολύ ο ρόλος της Φλόρα και η επεξήγηση για το τι έβλεπε, ο χαρακτήρας της Βίκυ και πόσο ρεαλιστικά αποδόθηκε ένα κορίτσι που ζει σε ασταθή οικογενειακά περιβάλλοντα κι έχει αποκτήσει τάσεις αυτοτραυματισμών, οι ανατριχιαστικές σκηνές των φόνων που προσομοιάζουν με το παιχνίδι blundleken, όπου πρέπει να κρατάς τα μάτια σου κλειστά κ. ά. Ως προς την προσωπική ζωή του Λίνα, έχουμε μια μεγάλη αποκάλυψη για το τι πραγματικά συνέβη στη γυναίκα του, Σούμμα, και την κόρη τους, Λούμι. Αυτό φέρνει στο προσκήνιο την υπόθεση με τις εξαφανίσεις δεκαεννιά ανθρώπων από τα αυτοκίνητά και τα ποδήλατά τους που είχαν εξιχνιάσει ο Γιούνα με τον Σαμουήλ Μέντελ. Ο Γιούρεκ Βάλτερ συνελήφθη και καταδικάστηκε σε ισόβιο εγκλεισμό σε ψυχιατρική κλινική, μόνο που σύντομα η γυναίκα και τα παιδιά του Σαμουήλ εξαφανίστηκαν, ακριβώς όπως απείλησε ο Γιούρεκ. Τώρα ο δολοφόνος στρέφει το ενδιαφέρον του στον Γιούνα.

Βιβλίο Το συμβόλαιο του Παγκανίνι 
Τίτλος πρωτοτύπου Paganinikontraktet
Συγγραφέας Lars Kepler
Μεταφραστής Μαριάννα Κουτάλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το δεύτερο μυθιστόρημα της σειράς βιβλίων με ήρωα τον αστυνομικό επιθεωρητή Γιούνα Λίννα είναι πιο γρήγορο και πιο ανατρεπτικό από το πρώτο, με την ένταση να χτυπάει συχνά κόκκινο, με τις εκπλήξεις να διαδέχονται η μία την άλλη, με τα κομμάτια του παζλ να ενώνονται απρόσμενα και σε κρίσιμα σημεία, απογειώνοντας τις εξελίξεις. Οι δύο αρχικά δολοφονίες φαίνονται άσχετες μεταξύ τους, σύντομα όμως διαπιστώνουμε πως πρόκειται για τις δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος, αυτού που συνδέει το λαθρεμπόριο όπλων σε χώρες της Αφρικής με ανθρώπους που θα κάνουν τα πάντα για να κερδοσκοπήσουν από αυτό παρά την άσπιλη δημόσια εικόνα τους. Πώς δυσχέρανε την εξαγωγή όπλων από τη Σουηδία το ένταλμα σύλληψης εναντίον του προέδρου του Σουδάν Ομάρ ελ-Μπεσίρ και πώς συνδέονται οι δύο χώρες; Τι κρύβεται πίσω από την εταιρεία κατασκευής όπλων Silencia Defence AB; Τι είναι η Ταξιαρχία και πόσο ταιριάζει ιδεολογικά με τη Μοσάντ και τον Κόκκινο Στρατό; Έχουν σχέση η κλοπή εκρηκτικών από στρατιωτικές αποθήκες με την αύξηση δραστηριότητας στις εξτρεμιστικές ομάδες της αριστεράς;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που αντιμετωπίζει στις έρευνές του ο πεισματάρης Γιούνα Λίννα, αστυνομικός επιθεωρητής της Δίωξης Εγκλήματος, το μοναδικό αστυνομικό σώμα της Σουηδίας με επιχειρησιακή δράση και με την ευθύνη για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας. Είναι γιος αστυνομικού που σκοτώθηκε στο καθήκον κι έχει διαγράψει σημαντική πορεία ως τώρα, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει στην ιεραρχία, χωρίς ωστόσο να είναι αυτός ο σκοπός του. Έχει μια αναλυτική σκέψη που τον οδηγεί σε συμπεράσματα βάσει των στοιχείων που κρατά στα χέρια του κάθε φορά, δεν ακολουθεί την πεπατημένη, ξεχωρίζει τα στοιχεία που γνωρίζει από αυτά που υποθέτει, θέλει ησυχία για να σκεφτεί, διαβλέπει κάτι που άλλα μάτια δεν παρατηρούν. Σε αυτό το βιβλίο μαθαίνουμε λίγα ακόμη πράγματα για το ερωτικό του παρελθόν, κάποιο ψυχολογικό φορτίο που τον ταλανίζει ακόμη και στο τέλος γίνεται μια μεγάλη προσωπική αποκάλυψη που εξηγεί πολλά. Ο Λίννα προσπαθεί να εξιχνιάσει την υπόθεση με τη βοήθεια της Σάγκα Μπάουερ, επικεφαλής επιθεωρήτριας της Αντιτρομοκρατικής, παρά τις αντιρρήσεις του διοικητή της Γενικής Διεύθυνσης Ασφάλειας Βέρνερ Ζαντίεν που νοιάζεται για κείνη. Ομολογώ πως βαρέθηκα να την ακούω να κλαίγεται «είναι δική μου η έρευνα» και «είναι δική μου η έρευνα» αλλά είναι μια πολύτιμη συνεργάτις και της το συγχωρώ. Την πορεία των ερευνών παρακολουθεί η Εθνική Επιτροπή Εγκληματολογικών Ερευνών, μια επιτροπή από έξι άντρες που συνεργάζονται σε υποθέσεις ανθρωποκτονιών σε όλη τη Σουηδία, με κολοσσιαίο έργο και περιζήτητα μέλη. Υπάρχει φυσικά η πρόταση στον Λίννα να προστεθεί στην ομάδα αλλά εκείνος θεωρεί τη μέθοδο που ακολουθούν για τη διερεύνηση δύσκαμπτη για κείνον και αρνείται. Οικεία πρόσωπα από το προηγούμενο βιβλίο εμφανίζονται κι εδώ, προσθέτοντας το λιθαράκι τους στις εξελίξεις: ο διοικητής Κάρλος Ελίασσον, ο επιθεωρητής και προϊστάμενος Πέττερ Νέσλουντ, η βοηθός του Γιούνα, Άννια Λάρσον, ο ιατροδικαστής Νιλς Ολέν κ. ά.

Η ακτιβίστρια Πενέλοπε Φερνάντες, πρόεδρος της SFSF, της σουηδικής οργάνωσης για την ειρήνη και τη διαιτησία, διώκεται μαζί με τον σύντροφό της, Μπιορν Άλμσκογκ, από έναν επαγγελματία εκτελεστή που ήδη κατάφερε να σκοτώσει την αδελφή της, Βιόλα. Ο Καρλ Παλμκρόνα, γενικός διευθυντής της Επιθεώρησης Στρατηγικών Προϊόντων, που επικυρώνει τα συμβόλαια εξοπλισμών της Σουηδίας και είναι υπεύθυνος για τις εξαγωγές σουηδικού πολεμικού υλικού, βρίσκεται κρεμασμένος σ’ ένα άδειο δωμάτιο. Το πτώμα αιωρείται από το ταβάνι και δεν υπάρχουν άλλα έπιπλα στο δωμάτιο. Δολοφονία ή αυτοκτονία; Τι σημαίνουν τα τελευταία του λόγια σε μια γενική συνέλευση «το μόνο που μας μένει είναι να μιμηθούμε τον Άλγκερνον  για να μην έρθουμε αντιμέτωποι με τον εφιάλτη μας»; Ο Άξελ Ρίεσσεν, ύστερα από είκοσι χρόνια αδιάκοπης κατανάλωσης υπνωτικών χαπιών και αλκοόλ κατέστρεψε το ήπαρ του, τα πάντα απαγορεύτηκαν και κατάντησε να κοιμάται μια ώρα κάθε βράδυ. Διαλογισμός, ύπνωση και αυθυποβολή δεν έφεραν αποτελέσματα, ώσπου σε μια ψυχιατρική κλινική γνώρισε τη 14χρονη Μπέβερλι που πάσχει από οριακή διαταραχή προσωπικότητα και συνάπτει παρορμητικές σχέσεις, δεν ξέρει να βάζει όρια και δεν έχει φυσιολογικό ένστικτο αυτοσυντήρηση. Ο Άξελ προσπαθεί να κρύψει τη σχέση τους γιατί έχει ανάγκη να κοιμηθεί κι εκείνη τον χρειάζεται για να είναι ήρεμη κι ευτυχισμένη.

«Το συμβόλαιο του Παγκανίνι» είναι ένα ταξίδι στον σκοτεινό κόσμο του λαθρεμπορίου όπλων, όπου ο θάνατος δε χαρίζεται και η τρομοκρατία είναι αγκαλιά με τον εκβιασμό για να επιτευχθούν τα σκοτεινά συμφέροντα όσων κρύβονται πίσω από τον λαβύρινθο που προσπαθεί να φωτίσει ο Λίννα. Μυστικές προμήθειες, σιωπηρές συμφωνίες, συμβόλαια με τον διάβολο, εκμετάλλευση εμφύλιων καταστάσεων είναι μερικά μόνο από τα εμπόδια που θα συναντήσει στην προσπάθειά του να ενώσει τα κομμάτια ενός αταίριαστου φαινομενικά παζλ. Το κτήριο της Γενικής Διοίκησης της Αστυνομίας, το πανεπιστημιακό νοσοκομείο, τα εξοχικά σπίτια, οι αποθήκες, όλα περιγράφονται με ρεαλισμό και οι λέξεις χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο που δίνουν ατμοσφαιρικότητα στο κείμενο και μια γοητεία στην πόλη της Στοκχόλμης. Η υπόθεση προχωράει σχετικά γρήγορα, μέσα από ανακρίσεις και έρευνες, με την αγωνία για το ποιος σκότωσε τη Βιόλα και κυνηγάει την Πενέλοπε και τον Μπιορν να μεγαλώνει, ειδικά όταν βλέπουμε τι είναι ικανός να κάνει για να ξαναπάρει κάτι που έχουν. Σε αυτό το βιβλίο επιπλέον έχουμε πολλές σκηνές ανάλυσης και έρευνας των τόπων του εγκλήματος, με όρους και πρωτόκολλο που μου θύμισε πολύ τις σειρές CSI, έχουμε άφθονες πληροφορίες για τον τρόπο σύνθεσης του Παγκανίνι, για τις νότες και τη θεωρία της μουσικής, για το πώς εκμεταλλεύονται κάποιες χώρες τις εμφύλιες διαμάχες για να πλουτίσουν πουλώντας όπλα και πολλά άλλα. Ταυτόχρονα οι φλυαρίες και οι υπερβολικές περιγραφές μειώθηκαν αρκετά, δεν εξαλείφθηκαν όμως. Για παράδειγμα, υπάρχουν πολλά και εκτενή κεφάλαια γύρω από τις περιπέτειες της Πενέλοπε και του Μπιορν που τους κυνηγάει ένας εκτελεστής και κρύβονται σ’ ένα νησί. Σε γενικές γραμμές, ένα μυθιστόρημα με λίγη περισσότερη δράση από τον «Υπνωτιστή», με άσχετες με την κεντρική πλοκή εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, με σκηνές και κεφάλαια που θα μπορούσαν να κοπούν ή και να περιοριστούν, με κλιμακωτή δράση από ύποπτο σε ένοχο, οπότε εξακολουθώ να μην έχω αποφασίσει αν μου αρέσει ή όχι αυτή η σειρά βιβλίων. Ας πάμε και στο επόμενο.

Βιβλίο Ο υπνωτιστής 
Τίτλος πρωτοτύπου Hypnotisören
Συγγραφέας Lars Kepler
Μεταφραστής Γιώργος Μαθόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το πρώτο μυθιστόρημα της σειράς βιβλίων με ήρωα τον Λίννα μου άφησε αντικρουόμενες εντυπώσεις. Από τη μια μου άρεσε η κλιμάκωση της πλοκής, όπου πρώτα ασχολούμαστε με την υπόθεση του δολοφόνου και στη συνέχεια παρακολουθούμε τις εξελίξεις στη ζωή της οικογένειας του ψυχίατρου, του οποίου ο γιος πέφτει θύμα απαγωγής. Αυτή η τεχνική μου θύμισε πολύ το «Καϊκέν» του Jean-Chrstophe Grangé, όπου έχουμε ένα παρόμοιο μοτίβο πλοκής, ξεκινάμε από κάπου και προχωράμε σε κάτι άλλο, με την αγωνία να κορυφώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Από την άλλη όμως έχουμε πάρα πολλές πληροφορίες, πάρα πολλές περιγραφές, λεπτομερέστατες σκηνές και κάποιους περιττούς σε έκταση διαλόγους κι έτσι σύντομα κουράστηκα. Στο τέλος μάλιστα, που φτάσαμε σε ανθρωποκυνηγητό, προσπερνούσα τις δασικές εκτάσεις, τους τόπους, τον χώρο για να εντοπίσω τις βασικές εξελίξεις. Έμαθα πολλά για τον υπνωτισμό, ταξίδεψα με διαρκή πρωθύστερα σε προηγούμενες στιγμές της χωροχρονικής δράσης, απέφυγα το εκτενές κεφάλαιο όπου ταξιδεύουμε δέκα χρόνια νωρίτερα για να δούμε τι συνέβη με τις συνεδρίες υπνωτισμού του ψυχιάτρου και γιατί αρνήθηκε να ξανακάνει κάτι τέτοιο και τελικά έφτασα σ’ ένα κινηματογραφικό φινάλε.

Ο πεισματάρης Γιούνα Λίννα είναι αστυνομικός επιθεωρητής της Δίωξης Εγκλήματος, το μοναδικό αστυνομικό σώμα της Σουηδίας με επιχειρησιακή δράση και με την ευθύνη για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας κι έχει ως μότο του τη φράση: «Έχω δίκιο, όμως»! Είναι γιος αστυνομικού που σκοτώθηκε στο καθήκον κι έχει διαγράψει σημαντική πορεία ως τώρα, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει στην ιεραρχία, χωρίς ωστόσο να είναι αυτός ο σκοπός του. Πείθει τους ανωτέρους του να αναλάβει την υπόθεση της διαμελισμένης οικογένειας κόντρα στις πεποιθήσεις τους πως πρόκειται για ξεκαθάρισμα λογαριασμών από εισπράξεις στοιχημάτων κι έτσι καλεί τον ψυχίατρο Έρικ Μαρία Μπαρκ να υπνωτίσει το παιδί, παρά τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την υγεία του τελευταίου. Ο Μπαρκ είναι ικανός στην αντιμετώπιση ψυχικών τραυμάτων κι εργάζεται στο νοσοκομείο Καρολίνσκα, όπου μεταφέρουν το αγόρι. Επειδή, η μέθοδος του υπνωτισμού θεωρείται κατάφωρη παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, σύντομα ο ψυχίατρος θα μπλεχτεί σ’ έναν κυκεώνα ποινικών ευθυνών όσο αναζητείται η αδελφή του επιζώντος. Στην υπόθεση της δολοφονίας μπλέκονται αρκετοί συνάδελφοι του Λίννα, όπως ο Μπέννυ Ρούμπιν, που δουλεύει στο κέντρο επικοινωνίας, η βοηθός του Γιούνα, Άννια Λάρσον, ο επιθεωρητής και προϊστάμενος Πέττερ Νέσλουντ, η επιθεωρήτρια Μαγκνταλένα Ρονάντερ, που σκοπεύει να ολοκληρώσει τη φοίτησή της στη νομική σχολή και ταυτόχρονα αποφεύγει τον Νέσλουντ που τη φλερτάρει, ο ειδικός στα ζητήματα του οργανωμένου εγκλήματος Ύνβε Σβένσσον, ο διοικητής της Δίωξης Εγκλήματος Κάρλος Ελίασσον και πολλοί άλλοι.

Ο Έριχ Μαρία Μπαρκ έχει αφιερώσει πολλά χρόνια στη μελέτη της δυναμικής των ομάδων και στην ομαδική ψυχοθεραπεία, πιστεύει στη δύναμη της συλλογικότητας και προσπαθεί να κατανοήσει γιατί οι επιζώντες από πολεμικές συγκρούσεις επεξεργάζονται καλύτερα τα ψυχικά τους τραύματα απ’ ό,τι εκείνοι που είχαν βιώσει ολομόναχοι την ίδια βία, γιατί θεραπεύονται ευκολότερα όσοι έχουν υποστεί μαζί βασανιστήρια.  Κάποτε είχε μια ομάδα έξι ατόμων με ψυχικά τραύματα εξαιτίας της κακοποίησης που είχαν υποστεί κι αυτές οι βίαιες καταστάσεις είχαν ερημώσει τον ψυχικό τους κόσμο τόσο πολύ που αναγκάστηκαν να κρύψουν από τον εαυτό τους την κακοποίηση που υπέστησαν ώστε να επιβιώσουν. Κανείς τους δεν ήξερε τι ακριβώς του είχε συμβεί, μόνο πως το παρελθόν τούς κατέστρεψε τη ζωή, ο Μπαρκ λοιπόν χρησιμοποίησε τη μέθοδο της ύπνωσης για να τους βοηθήσει και μετά από κάτι απάνθρωπο και ανατρεπτικό είχε υποσχεθεί στον εαυτό του να μην υπνωτίσει ποτέ ξανά. Είναι παντρεμένος με τη Σιμόν που του κάνει σκηνές ζηλοτυπίας, μιας και μια άτυχη στιγμή την ξαναρίχνει δέκα χρόνια πίσω, τότε που την είχε απατήσει ο άντρας της κι από τότε είχε ορκιστεί πως δε θα την κορόιδευε ξανά, όχι μέχρι τώρα τουλάχιστον. Είναι οι γονείς του αιμορροφιλικού δεκατετράχρονου Μπέντζαμιν, που οι ενέσεις, οι μαλάξεις και η υπερβολική προσοχή σε ατυχήματα και κοψίματα του έχουν γίνει καθημερινή συνήθεια. Ποιος θέλησε λοιπόν να κάνει κακό σε αυτό το παιδί και να το απαγάγει; Θα το βρουν εγκαίρως; Τι ξέρει η κοπέλα του παιδιού, η Άιντα για την οικογένεια του Μπέντζαμιν, την οποία χαρακτηρίζει «σπίτι γεμάτο ψέματα»; Ποιος είναι ο Βάιλορντ και γιατί τα δυο παιδιά νιώθουν πως κινδυνεύουν από αυτόν; Τι γνωρίζει ο διανοητικά καθυστερημένος αδελφός της Άιντα; Η Σιμόν αναγκάζεται να ζητήσει τη βοήθεια του συνταξιούχου αστυνομικού πατέρα της, Κέννετ, κάτι που αναγκάζει τον Μπαρκ να φύγει από το σπίτι, οπότε τι έχει συμβεί ανάμεσα στους δύο άντρες;

Το κτήριο της Γενικής Διοίκησης της Αστυνομίας, το πανεπιστημιακό νοσοκομείο, τα εξοχικά σπίτια, οι αποθήκες, όλα περιγράφονται με ρεαλισμό και οι λέξεις χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο που δίνουν ατμοσφαιρικότητα στο κείμενο και μια γοητεία στην πόλη της Στοκχόλμης. Όπως έγραψα και πριν όμως, έχουμε πολλές λέξεις. Μικρές παράγραφοι μας ενημερώνουν για τις καταβολές του κάθε ήρωα και μάλιστα για τα σημαντικότερα πρόσωπα μαθαίνουμε επιπλέον για την οικογενειακή τους κατάσταση κι όλα αυτά στήνουν ένα ενδιαφέρον παζλ ετερόκλητων χαρακτήρων αλλά φορτώνουν αρκετά το κείμενο και καθυστερούν τις εξελίξεις. Για τον Γιούνα δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη, μιας και ελάχιστα τον γνώρισα σε αυτήν την πρώτη του περιπέτεια, με τον υπνωτιστή Μπαρκ να είναι σχεδόν ο πρωταγωνιστής του βιβλίου. Πάντως, ο επιθεωρητής έχει μια αναλυτική σκέψη που τον οδηγεί σε συμπεράσματα βάσει των στοιχείων που κρατά στα χέρια του κάθε φορά. Από την άλλη, υπάρχουν διαπιστώσεις και απόψεις που ανατριχιάζουν: «Μια παράξενη σιωπή υπάρχει πάντα έξω από τις πόρτες των σπιτιών όπου μέσα τους δεν υπάρχει ψυχή» (σελ. 74), ή «Οι καταστροφές μάς αλλάζουν» (σελ. 283). «Ο υπνωτιστής» είναι ένα αργό στις εξελίξεις αλλά με κλιμακούμενη αγωνία αστυνομικό μυθιστόρημα που με άφησε με ανάμικτες εντυπώσεις και ποικίλους προβληματισμούς. Σίγουρα θα διαβάσω και το δεύτερο βιβλίο, αφού έχω πάρει ήδη όλους τους τίτλους της σειράς, για να δω πώς οι συγγραφείς που κρύβονται πίσω από το ψευδώνυμο «Λαρς Κέπλερ» θα χειριστούν μια δεύτερη υπόθεση του επιθεωρητή Λίννα, τι θα βελτιώσουν, τι θα αλλάξουν.

Βιβλίο Νάντια: Αθώα ή ένοχη;
Τίτλος πρωτοτύπου Nadia
Συγγραφέας Elisabeth Norebäck
Μεταφραστής Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Elisabeth Norebäck έγραψε ένα καλό αστυνομικό μυθιστόρημα με διαρκείς ανατροπές και εκπλήξεις που δε με άφησαν στιγμή σε ησυχία. Η Λίντα, κόρη της δημοφιλούς τραγουδίστριας Κάθι Άντερσον, μιας από τις πιο κοσμαγάπητες καλλιτέχνιδες, με αμέτρητες περιοδείες και νικήτρια της Eurovision τη δεκαετία του 1970, συλλαμβάνεται για τον φόνο του συζύγου της και μουσικού παραγωγού Σίμον Χους και φυλακίζεται. Η ιστορία του βιβλίου ξεκινάει όταν η Λίντα συνέρχεται από την επίθεση που δέχτηκε από συγκρατούμενή της και κρατείται στο νοσοκομείο. Όταν επιστρέφει στη φυλακή τα πράγματα έχουν αλλάξει κι έτσι καλείται να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα. Έχουν περάσει έξι χρόνια από την καταδίκη της, έχει παραιτηθεί από κάθε μάχη για αναψηλάφιση της δίκης της, αναπολεί τις στιγμές με τον άντρα της, το διαζύγιο που θα έπαιρναν τελικά, τις μαγικές στιγμές με τον σύντροφό της, Άλεξ Λάγκερμπεργ, την ουδέτερη και μάλλον αποστασιοποιημένη στάση της αδελφής της, Μικαέλα και πολλά άλλα. «Όλοι ξέρουν ποια είναι και τι έχει κάνει», η ίδια όμως δεν ξέρει πώς έφτασαν εδώ τα πράγματα. Καταδικασμένη σε ισόβια, έχει μεταμορφωθεί σε μιαν άγνωστη γυναίκα, αδιάφορη και άχρωμη.

Μπορεί το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου να αφορά την καθημερινότητα της Λίντα στη φυλακή, με συνεχόμενα πρωθύστερα όμως επιστρέφουμε στο παρελθόν της και ζούμε τα γεγονότα που οδήγησαν στη δίκη, τα κενά μνήμης από το επίμαχο βράδυ, την οικονομική άνεση που είχε και τα φώτα της δημοσιότητας που απολάμβανε μεγαλώνοντας με τη μητέρα της, το διαζύγιο των γονιών της και την επιλογή της Μικαέλα να πάει με τον πατέρα τους, τον γάμο της με τον Σίμον και πολλά άλλα. Η γρήγορη, σχεδόν κινηματογραφική αφήγηση, με τις διαρκείς εναλλαγές σκηνών με κρατούσε σε αγωνία και με έβαζε να ψάχνω για την παραμικρή λεπτομέρεια που θα οδηγούσε στην αλήθεια και θα ξεκαθάριζε την ενοχή ή την αθωότητα της Λίντα. Στη φυλακή «είμαστε πολύ μακριά από το σπίτι μας, εξοστρακισμένες από τον πολιτισμό, άγνωστο για πόσα χρόνια» (σελ. 34). Πώς είναι η ζωή της Λίντα στη φυλακή, με ποιες γίνεται φίλη, ποιες τη βάζουν στο μάτι, κάνει καλό που δείχνει τουπέ και αέρα, έστω κι αν το κάνει αθέλητα, γιατί την επέλεξε η Αντριάνα Χάνσεν, η Βασίλισσα του Μπίσκοπσμπεργ, για ευνοούμενή της; Μια επαναλαμβανόμενη ρουτίνα σ’ έναν χώρο με σκληρούς  κανόνες επιβίωσης, σε μια χώρα που δεν έχει πολλές γυναικείες φυλακές, με αποτέλεσμα οι καταδικασμένες για κλοπή και άλλα ελαφρά παραπτώματα να συναγελάζονται στο ίδιο μέρος με στυγνές εγκληματίες!

Η συγγραφέας έφτιαξε ένα ικανοποιητικό ψυχογράφημα μιας γυναίκας που ζει άνετα οικονομικά, που αγαπάει τη μουσική, που πιστεύει σ’ έναν δίκαιο και με ίσες ευκαιρίες για όλους κόσμο, μόνο που αυτό το συννεφάκι διαλύεται όταν συλλαμβάνεται. Δυστυχώς για εκείνη, πέρασε αρκετό καιρό απομονωμένη σε κελί μέχρι την ημερομηνία της δίκης, μια τυπική διαδικασία που ακολουθεί η Σουηδία, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την ψυχολογική καταρράκωση του κατηγορουμένου. Ρεαλιστικές απεικονίσεις εγκλεισμού, κίνδυνος από παντού, λογιών λογιών δεσμοφύλακες, οι οποίοι είτε διαφυλάσσουν την τάξη και την ασφάλεια είτε καταχρώνται την εξουσία τους με κάθε τρόπο είτε φιλοδοξούν να βοηθήσουν ουσιαστικά τις κρατούμενες και συζητούν μαζί τους αλλά άδικα, γιατί στη φυλακή αλλάζεις προς το χειρότερο, σκληραίνεις, εκμεταλλεύεσαι πριν σε εκμεταλλευτούν.

Ως προς την καθαυτή ιστορία του φόνου, την οποία μαθαίνουμε από τις διαδικασίες της δίκης, με τις καταθέσεις, τις αγορεύσεις, τις αναπαραστάσεις, και τις σποραδικές αναμνήσεις της Λίντα, ξεδιπλώνεται με τις μικρές ψηφίδες που ανέφερα πριν κι από ένα άτυπο δεύτερο μέρος και εφεξής, με συγγραφική μαεστρία, πέφτουν ξεκάθαρες υποψίες σε συγκεκριμένο πρόσωπο μόνο και μόνο για να φτάσουμε σε ένα τέλος που φωτίζει τη σωστή πλευρά των πραγμάτων και ανατρέπει τις εξελίξεις. Είναι μια επιλογή που έχω διαβάσει και σε άλλα μυθιστορήματα, η κλιμάκωση όμως μου χάρισε ένταση, μου φώτισε σωστά τα γεγονότα και με βοήθησε να καταλάβω τι πραγματικά κρύβεται από πίσω με αληθοφανή τρόπο. Α, ναι, ξέχασα, ποια είναι η Νάντια, είπαμε; Υπάρχει και γι’ αυτό απάντηση, η οποία εντάσσεται στην αλλαγή της οπτικής γωνίας των ως τότε γεγονότων που περιέγραψα πιο πάνω.

Το νέο μυθιστόρημα της Elisabeth Norebäck με συνεπήρε και μου έδειξε με ωμό και ρεαλιστικό τρόπο τα προβλήματα εγκλεισμού σε μια φυλακή και τις επιπτώσεις στην ψυχολογία και στην καθημερινότητα μιας γυναίκας που ίσως τελικά να είναι αθώα. Πώς μεταμορφώνεται μια κοπέλα που ζούσε μια άνετη οικονομικά ζωή σε ένα πλάσμα προκλητικό, εριστικό και χωρίς ελπίδα; Γιατί θυμάται μόνο αποσπασματικά εκείνη τη νύχτα; Γιατί καταδικάστηκε σε ισόβια; Υπήρξαν ελαφρυντικά ή όχι; Ποιοι στάθηκαν πλάι της και ποιοι την εγκατέλειψαν; Είναι ένα μυθιστόρημα που παίζει με το μυαλό του αναγνώστη από την αρχή ως το τέλος και μου χάρισε ένα δυνατό φινάλε.

Βιβλίο Τελευταία ευχή 
Τίτλος πρωτοτύπου The postard killers
Συγγραφείς James Patterson, Liza Marklund
Μεταφραστής Νίκη Προδρομίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για άλλη μια συναρπαστική και γρήγορη περιπέτεια του James Patterson, ο οποίος τη συνέγραψε με τη Σουηδή Liza Marklund, διάσημη συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων με ηρωίδα τη δημοσιογράφο Άνικα Μπένγτζον. Έχουμε όλα τα κλασικά και πετυχημένα συστατικά, με ανθρωποκυνηγητό, ανατριχιαστικούς φόνους, περιγραφές της Σουηδίας και αργότερα της Δανίας και μια έξυπνη ανατροπή, χάρη στην οποία το βιβλίο με κράτησε ως το τέλος για να δω πώς θα τη χειριστούν και με ποιον τρόπο θα κλείσουν την περιπέτεια οι δύο συγγραφείς. Έμεινα αρκετά ικανοποιημένος, μιας και τα τοπόσημα ήταν προσεγμένα και προσθέτανε τον απαραίτητο ρεαλισμό, το modus operandi μού έδωσε μαθήματα ζωγραφικής (αχ, αυτός ο «Ετοιμοθάνατος δανδής» του Nils Dardel) και η πλοκή κυλούσε αβίαστα και γρήγορα.

Φλωρεντία, Αθήνα, Σάλτσμπουργκ, Μαδρίτη, Ρώμη, Παρίσι, Βερολίνο και τώρα Στοκχόλμη. Ο Τζέικομπ Κάνον, που θέλει να αυτοκτονήσει τώρα που έχασε την κόρη του κι έχει παραδοθεί στον αλκοολισμό, εργάζεται ανεπίσημα, με μεγάλη προσοχή, για να μην μπλεχτεί στην έρευνα της εκάστοτε χώρας και απελαθεί. Η συμπεριφορά του είναι αντισυμβατική, ελαφρόμυαλη και προκλητική, δεν τον σταματάει όμως τίποτα προκειμένου να μάθει πληροφορίες που θα τον οδηγήσουν πιο γρήγορα στους δολοφόνους της κόρης του. Η στάση του απέναντι στην Ντέσι Λάρσον, τη δημοσιογράφο του αστυνομικού ρεπορτάζ μιας μεγάλης εφημερίδας στη Στοκχόλμη που έλαβε την κάρτα των δολοφόνων, δημιουργεί στη γυναίκα απρόσμενα συναισθήματα. Στρέφεται για βοήθεια στην πρώην σύντροφό της, αστυνομική επιθεωρήτρια Γκαμπριέλα Όσκαρσον, σύντομα όμως μπλέκεται σ’ ένα συναισθηματικό κουβάρι που θα τη δυσκολέψει. Ο Κάνον καταφέρνει να κερδίσει την εμπιστοσύνη της αστυνομικής διεύθυνσης της πόλης κι έτσι αρχίζει μια περιπέτεια γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές για όλους.

Η «Τελευταία ευχή» είναι ένα γρήγορο, ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα, με τα αναμενόμενα βήματα επίλυσης, επιφανειακούς χαρακτήρες, ένα έξυπνο παιχνίδι γάτας και ποντικού και με γέμισε αγωνία, με ταξίδεψε στη Στοκχόλμη κι ασχολήθηκε με θέματα ταμπού και Τέχνης.

Βιβλίο Μίσος και αίμα
Τίτλος πρωτοτύπου Ont blod
Συγγραφέας Arne Dahl
Μεταφραστής Γρηγόρης Κονδύλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα δεμένο θρίλερ με πολιτικές προεκτάσεις. Πάρα πολύ καλό το δέσιμο των στοιχείων του παζλ και το σημείο έναρξης της ιστορίας. Τη στιγμή που ο δολοφόνος το σκάει στη Σουηδία αναστατώνοντας τις αστυνομίες και των δυο χωρών αρχίζει ένα γαϊτανάκι γεγονότων, κυνηγού, αναζήτησης στοιχείων. Ομολογώ ότι κατάλαβα από νωρίς πως έχουμε να κάνουμε με δύο δολοφόνους αλλά ο συγγραφέας τα παρουσιάζει και τα αιτιολογεί τόσο ωραία που αισθάνεσαι ότι δεν σου κρύβει στοιχεία αλλά και δεν σου αποκαλύπτει τίποτα πριν την ώρα του! Ανθρώπινα αισθήματα όταν διαπιστώνουμε τη βασική ιδέα πίσω από τα εγκλήματα και ενδιαφέρουσες πολιτικές προεκτάσεις. Εντυπωσιακό που σου αποκαλύπτει συνέχεια στοιχεία αλλά οι εκπλήξεις δεν τελειώνουν ποτέ. Άντε μέχρι να βρεις την ταυτότητα του δράστη, άντε μέχρι να βρεις τα αίτια και τα κίνητρα των φόνων, άντε βρες τώρα και την αιτία των δολοφονιών και τον κοινό τους δεσμό! Δε σε αφήνει να ανασάνεις αυτό το βιβλίο. Κρίμα που είναι μια άτυπη συνέχεια του «Μιστεριοσο» αλλά διάβασα αυτό ως πρώτο. Αν και δεν έχει τρελές αναφορές στο πρώτο βιβλίο, η Ομάδα Άλφα επιτυγχάνει άλλον έναν άθλο! Το συστήνω ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Όταν έρθει η ώρα
Τίτλος πρωτοτύπου Cometh the hour
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Γιώργος Μπαρουξής
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πλούσιο, γεμάτο, εξίσου ανατρεπτικό και με μπόλικο σασπένς, το «Όταν έρθει η ώρα» αρχίζει να βάζει στην τελική ευθεία τους πρωταγωνιστές και τους δευτεραγωνιστές του, τους οποίους φυσικά δεν αφήνει στιγμή ήσυχους αλλά τους δοκιμάζει όλη την ώρα. Ξανά ανατροπές, εμπόδια, αλλαγές, παιχνίδια εξουσίας και μετοχών, πλούτη, μίση, πάθη κλπ. Και να που αχνοφαίνονται τα πρώτα πολιτικά βήματα της Μάργκαρετ Θάτσερ, στενής φίλης της Έμμα Κλίφτον. Μια προσωπικότητα που άλλαξε την ιστορία της Αγγλίας, μια γυναίκα που πάντα με συνάρπαζε και στενοχωρέθηκα αφάνταστα που αυτή η σιδηρά κυρία στο τέλος της ζωής της δε θυμόταν τίποτα λόγω των εγκεφαλικών που της κατέστρεψαν τη μνήμη! Ακόμη κι αν τα Χρονικά των Κλίφτον με είχαν κουράσει (που ούτε καν!) θα διάβαζα το επόμενο και τελευταίο βιβλίο της σειράς μόνο και μόνο για να δω πώς θα χειριστεί ο πανέξυπνος συγγραφέας τον απόηχο από τις αλλαγές που έζησε η Αγγλία κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας της και σε τι θέση θα την τοποθετήσει μέσα στην ιστορία του.

Μου άρεσε πολύ η ερωτική περιπέτεια που έζησε ο Σεμπάστιαν Κλίφτον με την Ινδή Πρίγια Γκουμάν, κάτι που έδειξε τις κοινωνικές διαφορές στις κάστες της Ινδίας, παρ’ όλο που ήταν μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας μα πάνω απ’ όλα τη σκιώδη θέση της γυναίκας σε αυτήν τη χώρα, τουλάχιστον στα τέλη ακόμη και του 20ού αιώνα. Ο τρόπος που παρουσιάστηκε ο Σεμπάστιαν και οι κινήσεις που έκανε έδειχναν ξεκάθαρα τον ρομαντικό και σχεδόν απερίσκεπτο χαρακτήρα του, κάτι που μου έδειξε πως ο συγγραφέας μπορεί να ψυχογραφήσει τους χαρακτήρες μιας ιστορίας του σωστά και σε βάθος. Η ολοκλήρωση αυτής της ιστορίας ήταν ιδανική, γιατί αλλιώς θα έπρεπε πάλι να καταφύγουμε σε υπερβολικές ακρότητες για την αληθοφάνεια των γεγονότων.

Η λαίδη Βιρτζίνια Φένικ μπλέκει έναν πάμπλουτο Αμερικάνο στα δίχτυα της, ώστε να συνεχίσει να εξασφαλίζει λεφτά και κύρος. Η ιστορία της αρχίζει να αποκτά κι αυτή ουσία, μιας και γνωρίζουμε τον πατέρα της, που είναι εντελώς αντίθετος στη συμπεριφορά και τη νοοτροπία της κι από την άλλη δείχνει πόσο καιροσκόπα και ύπουλη είναι, μιας και δε διστάζει να παίξει με τη ζωή ενός αθώου παιδιού, το οποίο χρησιμοποιεί ως όπλο και επιχείρημα, αδιαφορώντας για την ψυχολογία του, το μέλλον του, τη ζωή του όλη. Το βιβλίο κλείνει με ένα πολύ μεγάλο και σοβαρό μπέρδεμα. Αν θα αποκαλυφθεί η απάτη της, είναι κάτι που θα το αφήσω στον αναγνώστη να το ανακαλύψει μόνος του.

Εξίσου ικανοποιημένο με άφησε και το τέλος του Ανατόλι Μπαμπάκοφ, μιας και η πορεία και οι δράσεις του και όλη αυτή η περιπέτεια που έζησε και αναστάτωσε τον δυτικό κόσμο επιστεγάστηκαν με την απονομή του βραβείου Νομπέλ, οπότε ο μεν συγγραφέας βρήκε την ευκαιρία να πλατειάσει (χωρίς στιγμή να βαρεθώ, το ξανατονίζω) περιγράφοντας το παλάτι της Στοκχόλμης, το πρωτόκολλο με τον βασιλιά, ακόμη και την τελετή της απονομής, από την άλλη οι άσοι που εξακολουθεί να βγάζει από το μανίκι του με άφησαν και πάλι άφωνο. Η ανατροπή της ιστορίας αυτής ήταν κάτι αναπάντεχο, αν και έχω στο πίσω μέρος του μυαλού μου πως η κίνηση αυτή ίσως να μην είναι και απόλυτα αληθινή από μεριάς των Σοβιετικών. Κι εδώ έρχομαι στην περίπτωση της Κάριν, της γυναίκας που αγάπησε ο Τζάιλς Μπάρινγκτον με πάθος και η οποία χωρίς δισταγμό, από αγάπη γι’ αυτόν, έπαιξε τον ρόλο του διπλού πράκτορα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι συνθήκες παιχνιδιού, οι επιρροπές από το ανατολικό μπλοκ, η αυστηρή γραμμή του κόμματος και πολλά άλλα χαρακτηριστικά αποδόθηκαν ρεαλιστικά, συναρπαστικά και οι τελευταίες σελίδες του βιβλίου με συγκίνησαν αφάνταστα.

Το «Όταν έρθει η ώρα» παραμένει ένα καλό βιβλίο, γεμάτο μυστικά, εκπλήξεις και αναποδιές, ευτυχώς με λιγότερα πρακτικά δικών ή πλατειασμούς, κι αρχίζει να προετοιμάζει σιγά σιγά τους ήρωές του για το τέλος. Μέχρι στιγμής, αν εξαιρέσεις το γεγονός πως κάποια κεφάλαια, όσο καλογραμμένα κι αν ήταν ή αν έκοβαν την ανάσα, θα μπορούσαν να λείπουν, τα Χρονικά των Κλίφτον είναι μια καλογραμμένη ιστορία, με εύρος γνώσεων και ταυτόχρονα σωστό στρατηγικό σχεδιασμό από μεριάς του συγγραφέα. Κάποια επαναλαμβανόμενα μοτίβα είναι απαραίτητα μιας και μιλάμε για επτά βιβλία, η ποικιλία όμως των χαρακτήρων, η σωστή τοποθέτησή τους στον χώρο και τον χρόνο, η ποικιλία τόπων δράσης (Νέα Υόρκη, Στοκχόλμη, Μπρίστολ, Λονδίνο, Λένινγκραντ, Βερολίνο, Σκωτία και πολλά άλλα), η στακάτη, κινηματογραφική αφήγηση είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά που με ικανοποίησαν στην πορεία της ανάγνωσης. Ελπίζω ο συγγραφέας να καταφέρει να ολοκληρώσει σωστά και χωρίς βιασύνες την ιστορία των Κλίφτον και των Μπάρινγκτον. Προχωράμε στο τελευταίο βιβλίο λοιπόν που διαδραματίζεται τις δεκαετίες 1980 και 1990.

Βιβλίο Ο χείμαρρος του θανάτου
Τίτλος πρωτοτύπου Fjällgraven
Συγγραφείς Michael Hjorth και Hans Rosenfeldt
Μεταφραστής Ξενοφών Παγκαλιάς
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο Γέμτλαντ της βόρειας Σουηδίας δυο φίλες ανακαλύπτουν έναν ομαδικό τάφο έξι ανθρώπων, εκ των οποίων οι δύο παιδιά. Ποιοι ήταν; Ήταν οικογένεια; Ποιος τους σκότωσε και γιατί; Ταυτόχρονα, μια γυναίκα, πρόσφυγας από το Πακιστάν, ξεπερνώντας τα ήθη και την κλειστή νοοτροπία της χώρας της, απευθύνεται σε έναν δημοσιογράφο για να τη βοηθήσει να βρει τον εξαφανισμένο από χρόνια σύζυγό της. Αυτή είναι η αρχή μιας κλιμακούμενης ιστορίας που αποκαλύπτει πόσο σάπιο μπορεί να είναι ένα σημαντικό διοικητικό κέντρο, όπως οι Ένοπλες Δυνάμεις, εφόσον εμπλέκονται ακόμη και υποψίες για τρομοκρατικά χτυπήματα. Ο κλοιός σφίγγει αργά και βασανιστικά, οι ένοχοι αποκαλύπτονται ένας ένας και το τέλος δε θα αφήσει κανέναν από τους χαρακτήρες ίδιο όπως στην αρχή.

Τελικά όντως η παρανοϊκή Ελινόρ θα βλάψει τον Σεμπάστιαν όπως το υποψιαζόμουν, δε φανταζόμουν ποτέ όμως τον τρόπο που διάλεξαν οι συγγραφείς. Και φυσικά, το απονενοημένο της διάβημα ξεκινάει ένα ντόμινο εξελίξεων που φέρνουν τη Βάνια, ναι, τη Βάνια, όλο και πιο κοντά σε μια τραγική αλήθεια που ούτε καν υποψιαζόταν, μιας και ο πατέρας που γνώρισε μπλέκεται σε οικονομικό σκάνδαλο. Την ίδια στιγμή εξελίσσονται και οι σχέσεις των υπόλοιπων μελών της ομάδας του Μπέργκμαν ενώ το βιβλίο κλείνει με ένα ανατρεπτικότατο cliffhanger (ένα σημείο που σταματάει απότομα τη δράση, εξασφαλίζοντας ονυχοφαγία στον ανυποψίαστο αναγνώστη)!

Θα επαναλάβω ότι τα βιβλία με τον Μπέργκμαν διαβάζονται με τη σειρά. Έτσι, κι εδώ έχουμε συνεχείς αναφορές στο δεύτερο βιβλίο, με αποκάλυψη καίριων σημείων της πλοκής και άμεση σύνδεση με τα γεγονότα του προηγούμενου βιβλίου, επομένως ο αναγνώστης δε θα μπορέσει να το απολαύσει αν το ξεκινήσει χωρίς να έχει διαβάσει τα προηγούμενα.

Βιβλίο Σκοτεινά μυστικά
Τίτλος πρωτοτύπου Det fördolda
Συγγραφείς Michael Hjorth και Hans Rosenfeldt
Μεταφραστής Γιώργος Μαθόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μπέργκμαν είναι ο χειρότερος αντι-ήρωας που έχω διαβάσει. Κι αυτό το σχόλιο δεν έχει να κάνει με το ωραίο γράψιμο. Ο ίδιος ο ήρωας είναι παλιάνθρωπος. Με την έννοια ότι προτιμά τα one-night stands για να αποκτήσει ξανά νόημα για αυτόν η ζωή του. Ειδικά αφότου έχασε για πάντα τη γυναίκα του και την κόρη του στο τσουνάμι της Ασίας το 2004, δυο γυναίκες που κατάφεραν να τον τραβήξουν από τον βούρκο που αυτός έλεγε ζωή, έγινε χειρότερος! Όπως υποστηρίζει και ο ίδιος: “Δύσκολη παιδική ηλικία, απουσία αγάπης, ενσυναίσθησης και αυτοπεποίθησης και μια κρυφή ανάγκη για επίδειξη δύναμης. Και ο αιώνιος φαύλος κύκλος του άγχους. Είχε ανάγκη από αυτοεπιβεβαίωση και φαντασιωνόταν πως είχε τον έλεγχο της κατάστασης. Η δική του φαντασίωση είχε σχέση με το σεξ…” (σελ. 144). Το μόνο θετικό που του αναγνωρίζω είναι το γεγονός ότι πάνω κάτω τα ίδια φαντασιωνόταν κι ένας κατά συρροήν δολοφόνος,”Ο Σεμπάστιαν έπαιζε πόκερ ποντάροντας σπίρτα ενώ ο κατά συρροή δολοφόνος πόνταρε ράβδους χρυσού”. Όπως έγραψα και πιο πάνω: “Η δική του φαντασίωση είχε σχέση με το σεξ ενώ ο κατά συρροή δολοφόνος ήθελε ν’ αποφασίζει για τη ζωή ή το θάνατο ενός ανθρώπου. Η επίγνωση αυτής της κατάστασης είχε τρομάξει τον Σεμπάστιαν αλλά ταυτόχρονα του πρόσφερε τα κατάλληλα εργαλεία έτσι ώστε να βοηθά με τη δουλειά του την αστυνομία στον εντοπισμό των κατά συρροή δολοφόνων…Είχε την απαιτούμενη δεξιότητα να κατανοεί όσο κανένας άλλος την ψυχολογία του δράστη… βαθιά μέσα του έμοιαζε με τους ανθρώπους που κυνηγούσε” (σελ. 145).

Στο βιβλίο αυτό ο Σεμπάστιαν επιστρέφει στη Βεστερός μετά από τριάντα χρόνια για να πουλήσει το πατρικό του και να κλείσει οριστικά με το παρελθόν. Δυστυχώς όμως η δολοφονία ενός 16χρονου αγοριού, μαθητή στο ιδιωτικό λύκειο που είχε χτίσει ο οικονομικά επιφανής πατέρας του Σεμπάστιαν τον κρατά στην πόλη. Οι θύμησες και οι μνήμες τον στοιχειώνουν. Θυμάται τα δύσκολα παιδικά του χρόνια, την κόλαση που έζησε στο τέλειο σχολείο (το οποίο φυσικά ήθελε ο ίδιος να γκρεμίσει συθέμελα), η επανάσταση απέναντι στην άψογη και τέλεια και υποδειγματική ανατροφή των γονιών του με αποτέλεσμα να το σκάσει από το σπίτι στην εφηβεία του, όλα αυτά έρχονται και τον στοιχειώνουν. Επιπλέον οι μνήμες από το τσουνάμι του 2004 είναι ακόμη νωπές κι έτσι ο ήρωας συνεχίζει να αναζητά το εφήμερο σεξ ως διέξοδο. Και φυσικά τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν ανακαλύπτει ότι η μητέρα του του είχε κρύψει επιστολές από μια γυναίκα που την ενημέρωνε ότι είχε μείνει έγκυος από τον Σεμπάστιαν. Ο ψυχολόγος αρχίζει να έχει μια ελπίδα ότι θα καταφέρει να σταθεί ξανά στα πόδια του εφόσον έχει κι άλλο παιδί. Για να βρει τη διεύθυνση της γυναίκας μπαίνει στην ομάδα για τον εντοπισμό του δολοφόνου και τους βοηθά με τις γνώσεις του αλλά όχι με τη χείριστη συμπεριφορά του. Δημιουργεί πολλές έχθρες, με μεγαλύτερη αυτήν της Βένιας, την οποία βάζει κι αυτός στο μάτι όμως για άλλο λόγο.

Μου έκανε εντύπωση πόσο διαλυμένες είναι οι οικογενειακές σχέσεις που επιλέγουν να φωτίσουν οι συγγραφείς. Μα όλες είναι διαλυμένες πια; Πουθενά δεν βρήκα ευτυχισμένη ολοκληρωμένη οικογένεια. Του Σεμπάστιαν; Πολύ τέλεια για τα γούστα του και την ανατροφή του. Του νεκρού Ρότζερ; Ο πατέρας τους παράτησε και η μάνα του τον μεγαλώνει μόνη της, παραδομένη πλήρως στο εύκολο κέρδος και στους ελαφρούς εκβιασμούς. Στα ίχνη της βάδιζε και ο ίδιος ο Ρότζερ. Ένας επιθεωρητής, ο Χάραλντσον, που κάνει τα πάντα για να του δώσουν σημασία αλλά κάνει γκάφες, αγωνίζεται με τη γυναίκα του να κάνουν παιδί όταν πια το σεξ έχει αποτελέσει πεπερασμένο αντικείμενο πόθου και θέλησης, πλέον κάνουν σεξ για να κάνουν σεξ μπας και κάνουν παιδί. Ο Τόρκελ έχει μια στέρεα δομημένη σχέση με την παντρεμένη Ούρσουλα και έχουν ξεκαθαρίσει ποιοι είναι, τι θέλουν και τι πρέπει να κάνουν. Όμως η πιο τραγική είναι η οικογένεια του καλύτερου φίλου του Ρότζερ, του Γιόχαν, του οποίου η μητέρα είχε εξωσυζυγική σχέση, κάτι που έδιωξε τον πατέρα από το σπίτι κι αυτό κλόνισε την ψυχική υγεία του παιδιού. Τώρα ο πατέρας γύρισε και ο Γιόχαν θα κάνει τα πάντα για να κρατήσει την οικογένειά του ενωμένη. Παντού άγχος λοιπόν, καταπίεση, λάθος διέξοδοι, διαλυμένα αισθήματα, μηδαμινές σκέψεις, κάτω από τον ήλιο του μεσονυχτίου.

Και η υπόθεση; Ένα 16χρονο αγόρι νεκρό. Τι κρύβει η καλύτερή του φίλη και γιατί λέει ψέματα; Γιατί καταγγέλθηκε ο επιστάτης του σχολείου για παράνομη πώληση ποτών σε ανηλίκους από τον ίδιο τον Ρότζερ; Ο άψογος και τακτοποιημένος διευθυντής του σχολείου, αψεγάδιαστος και αδιάφθορος, έχει μια κρυφή, ομοφυλοφιλική ζωή, που αν βγει στο φως θα καταστρέψει τη φήμη του και κυρίως τη φήμη του σχολείου. Κατά πόσο θα συνέβαλε ο Ρότζερ σε αυτό αν το μάθαινε; Μήπως έχει να κρύψει και κάτι άλλο ο διευθυντής του σχολείου; Μήπως τον εκβίαζε κάποιος άλλος για κάποιο άλλο μυστικό; Και πώς θα αντιδρούσε αν στριμωχνόταν; Ο καλύτερος φίλος του Ρότζερ τι ξέρει για τον δολοφονημένο; Ως πού θα έφτανε η μητέρα του για να ξανανιώσει γυναίκα, όταν πια ο ίδιος ο άντρας της θα την παραμελούσε λόγω του αμαρτωλού παρελθόντος της; Γιατί κάηκε ζωντανός ο ψυχολόγος που παρακολουθούσε τον Ρότζερ; Τι μυστικά του είχε εξομολογηθεί το παιδί; Ένα θρίλερ για γερά νεύρα, με κάποια (ελάχιστα) σημεία που κάνουν κοιλιά αλλά από ένα σημείο και μετά οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη, τα θύματα πολλαπλασιάζονται και οδηγούμαστε στην τραγική αλήθεια.

ΥΓ Σπιρτούλη [για την 1η έκδοση που είχα διαβάσει]: Δυστυχώς επαναλαμβάνεται ένα τυπογραφικό λάθος, στις παραγράφους των διαλόγων τα εισαγωγικά αγκαλιάζουν όλην την παράγραφο κι όχι τις προτάσεις που δείχνουν ότι κάποιος μιλάει, οπότε ο αναγνώστης μπερδεύεται και δεν ξεχωρίζει αν διαβάζει την αφήγηση ή την κουβέντα. Για παράδειγμα: “Είμαι έτοιμη. Θα ειδωθούμε στο Τμήμα. Η Ούρσουλα στράφηκε προς τη Λένα. Και πάλι τα συλλυπητήριά μου” (σελ. 227).