Βιβλίο Η κληρονομιά
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σπύρος Πετρουλάκης έγραψε μια ενδιαφέρουσα ιστορία με θέμα τις μεθόδους τεχνητής γονιμοποίησης και το μέγεθος της λαχτάρας για ένα παιδί. Πόσο δύσκολο είναι να υιοθετήσει κανείς στην Ελλάδα του σήμερα, τι απάτες συμβαίνουν στον χώρο από επιτήδειους που εκμεταλλεύονται αυτήν την ανάγκη, πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να πέσει θύμα κυκλώματος εμπορίας οργάνων και να γίνουν πράγματα χωρίς να τα γνωρίζει, ως ποιο σημείο φτάνει κάποιος για τη ζωή του παιδιού του και άλλα ερωτήματα απαντώνται σε μια πλοκή που κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο και εμπλουτίζεται με παράλληλες ιστορίες που κινούνται γύρω από αυτούς τους θεματικούς άξονες για να ενωθούν σε απρόσμενο σημείο. Παράλληλα έχουμε μια ολοζώντανη καταγραφή της δίκης στο Μικτό Ορκωτό με τους μάρτυρες, τις καταθέσεις, τις αγορεύσεις, την απολογία να έρχονται το ένα πίσω από το άλλο και να διακόπτονται από τη ζωή του Πάρι Ρουμελιώτη δυο χρόνια πριν και από τα γεγονότα του 1935 που αποτελούν και την αφετηρία των εξελίξεων. Οι εναλλαγές των σκηνών δεν κουράζουν ούτε μπερδεύουν, αντίθετα αυξάνουν την αγωνία και το σασπένς όσο πλησιάζουμε στο τέλος.

Ο δικηγόρος Πάρις Ρουμελιώτης λοιπόν μαθαίνει πως η κόρη του έπαθε ένα ατύχημα κι έτσι ανακαλύπτουν πως πάσχει από μυοκαρδιοπάθεια και χρειάζεται επειγόντως μεταμόσχευση. Ο Πάρις και η γυναίκα του, Έλενα, αποφάσισαν να αποκτήσουν παιδιά με τεχνητή γονιμοποίηση, παρά τους δισταγμούς του Πάρι. Τι υπάρχει στο παρελθόν του που τον γέμισε με αμφιβολίες; Μήπως η αγάπη του για την Έλενα και η υποχώρησή του στις επιθυμίες της ξυπνήσει κάτι που καλύτερα να έμενε κρυμμένο και να μην ερχόταν ποτέ ξανά στο φως; Ποιο είναι το τίμημα που θα χρειαστεί να πληρώσει; Πώς συνδέονται όλα αυτά με τον Γιωργή, τον νεαρό αγρότη που πρωτοστάτησε στις εξεγέρσεις του 1935 στην Πελοπόννησο με αφορμή την υποτίμηση της σταφίδας; Ο Γιωργής, κυνηγημένος από την αστυνομία, καταφεύγει στο υποστατικό του θείου του, Μεταξόγιαννη, στη Μεσσηνία κι εκεί εργάζεται σκληρά, κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Ο Μεταξόγιαννης του φέρεται απάνθρωπα και τον βάζει να δουλεύει εξοντωτικά, όπως και όλους όσους έχει στη δούλεψή του. Το μόνο φως που υπάρχει στη ζωή του είναι η όμορφη Βασιλεία, μια γυναίκα με την οποία ερωτεύονται κι αυτό θα είναι η αρχή της καταστροφής τους. Τι θα συμβεί ανάμεσά τους και τι καταιγιστικές εξελίξεις θα επιφέρει;

«Η κληρονομιά» του Σπύρου Πετρουλάκη είναι μια τρυφερή μα και σκληρή ιστορία που αγγίζει με σεβασμό και αγάπη την ανάγκη κάποιου να αποκτήσει παιδί. Καλοδουλεμένη πλοκή, καίρια διαχρονικά μηνύματα που με συγκίνησαν, αληθοφάνεια στις πράξεις των χαρακτήρων, αν και οι περισσότεροι δε σκιαγραφούνται πολύ διεισδυτικά, ένα λυτρωτικό τέλος που μου αλάφρωσε την ψυχή και μια σημαντική ανατροπή ως προς το ποια είναι η κληρονομιά που πυροδοτεί αυτά τα σκληρά γεγονότα είναι χαρακτηριστικά που με κράτησαν ως το τέλος του βιβλίου. Τα ιστορικά γεγονότα του 1935 που δίνουν την αφορμή για την έναρξη της ιστορίας τα βρήκα ενδιαφέροντα μιας και δεν τα έχω ξανασυναντήσει σε βιβλιογραφία, κρίμα όμως που δεν αναπτύχθηκαν περισσότερο. Ο Σπύρος Πετρουλάκης και πάλι ρίχνει φως σε ευαίσθητα θέματα και τα διαχειρίζεται ικανοποιητικά με μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές.

Βιβλίο Κατά Ιωάννη 
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σπύρος Πετρουλάκης επιστρέφει μ’ ένα δυνατό, διαφορετικό μυθιστόρημα που ξεφεύγει αρκετά απ’ όσα έχει γράψει μέχρι τώρα ως προς το στυλ και τη θεματολογία του. Η Κρήτη τον εμπνέει ξανά, όπως είναι επόμενο, μόνο που αυτήν τη φορά ο χειρισμός της πλοκής και η επεξεργασία των χαρακτήρων αντικατοπτρίζουν τη συγγραφική του ωριμότητα και μου χάρισαν αμέτρητα και ποικίλα συναισθήματα. Εκτός από το ιστορικό υπόβαθρο με τη μελετημένη παράθεση των γεγονότων που οδήγησαν στην ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα έχουμε ενδιαφέρουσες σκέψεις γύρω από την καπήλευση της τέχνης, την οποία κάποιοι αποτιμούν σε χρήμα και δε θαυμάζουν την ομορφιά της, καταγραφή των μεθόδων συντήρησης έργων τέχνης, την ηρεμία που βρίσκει κάποιος στον Θεό, διαβιώνοντας σ’ ένα μοναστήρι, όπου όμως θα βρεθεί αντιμέτωπος μ’ έναν απρόσμενο δαίμονα και πολλά άλλα.

Χριστιανοί και μουσουλμάνοι Χανιώτες, «κοινός είναι ο Θεός που επιβλέπει… και τα καλά και τα άσχημα του κόσμου. Μόνο ανθρωπιά χρειάζεται και στην καρδιά καλοσύνη» (σελ. 25), όλοι τους γέννημα θρέμμα του πάντα επαναστατημένου νησιού. Ο Ιωάννης παρακολουθεί τις προετοιμασίες του 1912 που ανάβουν ακόμη περισσότερο τον πόθο για ένωση με την Ελλάδα και βιώνει τις συνέπειες της πανώλης του 1920. Μεγαλώνει σ’ ένα περιβάλλον ισότητας και εκτίμησης, με μια κακότροπη μάνα, την Τριανταφυλλένια, κι έναν πατέρα, τον Μιχαλιό, που είναι καρδιακός φίλος με τον ωρολογοποιό εφέντ Μπραΐμη, έναν πρόσχαρο, ευγενικό και αισιόδοξο τεχνίτη, παντρεμένο με τη Γελντά. Η κόρη τους, Περιχάν, θα αποτελέσει τον έρωτα του Ιωάννη, που δε θέλει να μπλέξει με τον πόλεμο και τα όπλα όπως ο αδερφός του, ο Σήφης. Με τον Μιχαλιό και τον Μπραήμη ο συγγραφέας ξεδιπλώνει τις δύσκολες στιγμές της συμβίωσης χριστιανών και μουσουλμάνων στα Χανιά της εποχής. Πόσο προσεκτικά και ακριβοδίκαια καταγράφονται οι καημοί του ξεριζωμού από τη μόνη πατρίδα που γνώρισαν οι Τουρκοκρητικοί, που άνθρωποι είναι κι αυτοί, πόσο πολύ τους επηρεάζουν κι αυτούς αποφάσεις άλλων, ανωτέρων που αδιαφορούν για τις πραγματικές τους ανάγκες και επιθυμίες… «Αχ, και πώς ξεχνιέται η πατρίδα;» (σελ. 151). Ο ιερωμένος Καλλίνικος, αδελφός της Τριανταφυλλένιας, θα αγαπήσει τον παραπεταμένο από μάνα και κοινωνία Ιωάννη και θα τον πάρει κοντά του.

Ο Ιωάννης καταφέρνει με απλά και φθηνά υλικά να ζωγραφίσει αριστουργήματα: «Είχε μια σταγόνα από τον Θεό μέσα του. Μια σταγόνα που ήταν όμως αρκετή για να ξεχειλίσει όλες τις δεξαμενές της πλάσης» (σελ. 59). Λόγω της εμφάνισής του τα παιδιά τον διώχνουν, τον ενοχλούν και τον δέρνουν, κλείνοντάς τον στον εαυτό του. Ακόμη και η μάνα του είναι σκληρή μαζί του, με απάνθρωπο τρόπο. Τον διώχνει, τον κλειδώνει στο υπόγειο. Μόνο τα μάτια της Περχάν του χαρίζουν τη γλύκα που αποζητάει. Τρυφερός και γλυκός μα σε δύσκολες εποχές είναι ο έρωτάς του για την Τουρκάλα: «Σαν το γλυκό του κουταλιού μοιάζει ο έρωτας. Το λίγο δεν αρκεί, μα σαν φας πολύ λιγώνεσαι» (σελ. 150). Είναι ένας άνθρωπος που γνώρισε το μαρτύριο του εγκλεισμού και την αξία της ζωής χωρίς δεσμά. Ξεφεύγει με τη ζωγραφική, μόνο που σπάει τα καθιερωμένα της αγιογραφίας και συνδυάζει μοναδικά τη βυζαντινή με τη δυτική τεχνοτροπία. Πώς διαλέγει τα υλικά για τα χρώματά του και τα θέματά του; Τι συνέπειες θα έχει η επαναστατική του τεχνική; Πώς θα τον βοηθήσει η ζωγραφική να εξωτερικεύσει τα προβλήματά του, τις εντυπώσεις του από τη ζωή, την ίδια την προσωπικότητά του; Η κακοποίηση που υφίστατο από τη μάνα του που τον εμπόδιζε με κάθε τρόπο να ζωγραφίζει δε σταματούσε να μου φέρνει στον νου τα δεινά του Γιαννούλη Χαλεπά που τράβαγε ακριβώς το ίδιο μαρτύριο. Δυστυχώς, τα βάσανά του συνεχίστηκαν και στο μοναστήρι όπου κατέφυγε, με ανθρώπους που θέλουν το κακό του και δε διστάζουν να εκβιάσουν και να εξαπατήσουν για να τον διώξουν. Τι είναι η τέχνη, γιατί και πώς ωφελεί τον κόσμο, τι πρέπει να ξέρει, να νιώθει, να κάνει ο καλλιτέχνης, πώς μπορεί κανείς να μιλήσει μέσα από τη ζωγραφική, πώς εξασκεί το ταλέντο του; Όλα αυτά είναι ερωτήματα που προκύπτουν από τη ζωή και τα βάσανα του Ιωάννη και απαντώνται τρυφερά και προσεγμένα, μέσα από ανατροπές και απρόσμενες εξελίξεις.

Μέσα από διαρκή πρωθύστερα, ταξιδεύουμε πότε πίσω στον εικοστό αιώνα και πότε στο σήμερα, στην Ιερά Μονή Παναγιάς Ακρωτηριανής στα  Χανιά, όπου ο Σταύρος Βεγράκης, συντηρητής έργων τέχνης με ειδίκευση στις αγιογραφίες, ανακαλύπτει κάτι πολύ σημαντικό. Στο πλάι του θα σταθεί η πρώην σύντροφός του, Κατερίνα Ορφανουδάκη και μαζί θα μπλέξουν σε μια περιπέτεια γεμάτη κινδύνους και θάνατο. Τι ρόλο παίζει ο Ιάκωβος Μαρκίδης, συντηρητής του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού αλλά και η Σονούρ με την Αϊντίν από τη Σμύρνη; Γιατί η Αϊντίν παντρεύτηκε τον εκατομμυριούχο έμπορο έργων τέχνης Τσετίν Τουνρούζ; Η ιστορία του Σταύρου και της Κατερίνας αντιδιαστέλλεται με αυτήν του Ιωάννη, όπου έχουμε αγάπη και σεβασμό για την τέχνη. Οι ήρωες του σήμερα θαυμάζουν μεν την ομορφιά και τα ευγενή αισθήματα που δημιουργεί η τέχνη, αντιμετωπίζουν όμως το εμπόριο, το κόστος, την απληστία, μιας και θα μπλεχτούν με ένα κύκλωμα που είναι αποφασισμένο να αποκτήσει αυτό που ανακάλυψαν. Επαγγελματισμός και ισχύς, χρήμα και φιλοδοξίες ποδοπατούν τον αμοραλισμό και την αγνότητα που προϋποθέτουν τη δημιουργία ενός έργου.

Παραστατικές περιγραφές, συναρπαστικές λεπτομέρειες, ατμοσφαιρική αναβίωση πρωτοστατούν στο μυθιστορηματικό κομμάτι των Χανίων του προηγούμενου αιώνα, όπου ιδιόλεκτοι και καθημερινή γλώσσα, επαγγέλματα και συμπεριφορές, ήθη και έθιμα δημιουργούν μια ρεαλιστική τοιχογραφία. Κι όμως ο Σπύρος Πετρουλάκης καταφέρνει να ενώσει με απρόσμενο και υποδειγματικό τρόπο το χτες με το σήμερα μέσα από τους δρόμους και τα κτήρια της πόλης των Χανίων, όπου σήμερα γειτνιάζουν τόσο έντονα το οθωμανικό με το ενετικό στυλ. Περπατάμε στα ίδια σημεία ακόμη κι έναν αιώνα μετά, κάτι που δείχνει πώς εξελίχθηκε η ίδια η πόλη ανά τους αιώνες ταυτόχρονα με την ψυχοσύνθεση των κατοίκων της. Εκτός αυτού, ο Μπατάλης, ο Μουσταφάς Καραγκιουλές, η Φλωρεντίνη Καλούτση-Σκουλούδη, ο Παναγιώτης Τούντας με τη Δημητρούλα του και άλλα υπαρκτά πρόσωπα εμπλουτίζουν το κείμενο με τον δικό τους τρόπο. Ακόμη κι όταν η ζωή φέρνει τον Ιωάννη στη Σμύρνη βιώνουμε τη μικρασιατική καταστροφή με εντελώς διαφορετική ματιά από τα περισσότερα μυθιστορήματα που τη διαπραγματεύονται. Παρομοιώσεις και μεταφορές κοσμούν το κείμενο: «Ο λυράρης κρατούσε τη λύρα στα γόνατά του σαν παιχνιδιάρα κοπελιά» (σελ. 33) και «Σαν να πέρναγε μια ομορφοκοπελιά μοσχοβόλησε ο τόπος» (σελ. 51). Στιγμές, άνθρωποι, αγάπη και μίσος, ιεροσυλία και τέχνη ενώνουν με αναπάντεχο τρόπο το χτες με το σήμερα, αφήνοντας στην άκρη κάθε συγγραφικό κλισέ και τυχόν αναμενόμενες πεπατημένες εξελίξεις. Η τελευταία πρόταση του βιβλίου με κλόνισε και ο τρόπος με τον οποίο ήρθε το χτες να κουμπώσει στο σήμερα μου έδειξε πόσο η ιστορία ολοκληρώθηκε μεστά, σωστά, ρεαλιστικά, με ψήγματα αγάπης προς τον άνθρωπο.

Δυνατές σκηνές, ξεχωριστή πλοκή, σεβασμός απέναντι στη Θεία Χάρη και την παρουσία των αγίων στη ζωή μας συγκροτούν ένα μυθιστόρημα για το φως που κρύβουμε όλοι μέσα μας κι ιδιαίτερα γι’ αυτό που φθονούν οι άλλοι και αγωνίζονται να το πνίξουν μέσα σ’ αυτόν που βάζουν στο στόχαστρο. «Κατά Ιωάννη» ας πορευτούμε πάναγνοι στη ζωή μας, έχοντας ανταμώσει μ’ ένα τόσο καλογραμμένο κείμενο που θα μας γεμίσει αισιοδοξία, δύναμη και σιγουριά για την πίστη, την τέχνη, την αγάπη, ένα κείμενο για το χρώμα, τον ήλιο, το φως. Άλλωστε «Πώς να αντέχεται η ζωή με δίχως χρώμα» (σελ. 156);

Βιβλίο Το ναυάγιο
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το 2012 η Άρτεμις Πανοπούλου εγκατέλειψε την Αγγλία κι εγκαταστάθηκε στη γενέτειρά της, την Αθήνα. Είναι πολύ δεμένη με τη γιαγιά της, τη «γιαγιά γλυκούλα» όπως τη λέει, μια γυναίκα εσωστρεφή, εγκλωβισμένη στον κόσμο της, και η σχέση τους δίνεται με τρυφερότητα και χιούμορ. Η Άρτεμις αγωνίζεται να ξεκλειδώσει την πόρτα του παρελθόντος της ηλικιωμένης γυναίκας κι όταν τα καταφέρνει διαπιστώνει πως υπάρχει μια αλήθεια που καλό θα ήταν να παραμείνει κρυμμένη. Πίσω στα Κύθηρα του 1966, η Ειρήνη και ο Πέτρος Κασιμάτης ζουν τον απόλυτο έρωτα: «-Αν μπορούσα, θα έκανα άρωμα τη μυρωδιά σου. Θα την έκλεινα σε ένα μπουκαλάκι για να την κουβαλάω πάντα μαζί μου» (σελ. 35), λέει χαρακτηριστικά η Ειρήνη. Ασχολούνται με την οινοποιία με μεγάλη επιτυχία και για χόμπι έχουν τη δημιουργία αρωμάτων. Οι συναρπαστικές λεπτομέρειες της δημιουργίας κρασιού και αρωματικών εσάνς δίνονται με προσοχή και τεκμηριωμένα. Αιθέρια έλαια, απόσταξη, ευωδιές, παραφίνη δημιουργούν ένα μεθυστικό σύμπαν, ώσπου μια επαγγελματική πρόταση θα αναγκάσει το ζευγάρι να ταξιδέψει ως την Κρήτη.

Ο Σπύρος Πετρουλάκης, που είχε βιώσει σε μικρή ηλικία τον απόηχο του τραγικού ναυαγίου στην καθημερινότητα των Χανίων, έψαξε και μελέτησε εξονυχιστικά μαρτυρίες, πηγές και εφημερίδες και κατάφερε να αναπαραστήσει με ζωντάνια και αντικειμενικότητα τις τελευταίες στιγμές του «Ηράκλειον». Το αμπάρι με το επικίνδυνα παρκαρισμένο φορτηγό, οι ακαταχώρητοι επιβάτες, η ολιγωρία και αδιαφορία του καπετάνιου, η βιασύνη να φύγει το καράβι στην ώρα του για να μην γκρινιάζουν στον Πειραιά και πολλά άλλα συμμετέχουν σε ένα ταξίδι που θα σημαδέψει για πάντα τη ζωή των ηρώων του βιβλίου. Οι αιτιάσεις εμφανίζονται από την αρχή σχεδόν: «Αυτό το καράβι ταξιδεύει με όλους τους καιρούς, έλεγαν οι πάντες, γιατί έτσι ήταν. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβαινε επειδή το καράβι ήταν αξιοόπλοο αλλά διότι ο ανταγωνισμός των εταιρειών δεν άφηνε περιθώρια για διαφορετικές τακτικές» (σελ. 85). Χάρη στον τρόπο γραφής μπήκα στα βρώμικα αμπάρια, εστίασα στα τεχνικά προβλήματα και στα πασαλείμματα που αποκαλούσαν επισκευές και διορθώσεις, γνώρισα τους επιβάτες που θα έφευγαν για το ανεπίστρεπτο ταξίδι, με μια ανατριχίλα να με συνοδεύει σε κάθε σελίδα. Βιασύνες, πλαστογραφημένα πιστοποιητικά αξιοπλοΐας, απαρτίζουν ένα προδικασμένο αποτέλεσμα που στοίχισε πολλές ανθρώπινες ψυχές. Φυσικά και ξεδιπλώνονται προσωπικές ιστορίες αυτοθυσίας και αγάπης την ώρα του ναυαγίου, φυσικά υπάρχουν ωμές περιγραφές θανάτων και τραυματισμών, όμως σύντομα διαπιστώνουμε πως η τραγωδία δεν έλαβε χώρα μόνο εκείνο το βράδυ αλλά και αργότερα, στις ζωές των επιζώντων.

Με αφορμή αυτήν τη σκέψη, η ιστορία της Ειρήνης πλέκεται αξιοθαύμαστα με τη δικτατορία του 1967 και κλιμακώνεται με απρόσμενο τρόπο και αναπάντεχες περιπλοκές. Η Άρτεμις του σήμερα και η Ειρήνη του τότε θα μπλέξουν τις ιστορίες τους και θα δημιουργήσουν μια δυνατή ιστορία γεμάτη μυστικά, λάθη και ενοχές. Έβλεπα την αγωνία της Άρτεμης να φτάσει στην αλήθεια που αφορά την καταγωγή της γιαγιάς της και ταξίδευα πότε στο τότε και πότε στο τώρα, γεμάτος αγωνία για το πώς θα ολοκληρωθεί μια ιστορία εμποτισμένη με βιασμό και φόνο, πώς και αν θα δεθεί αυτή με την Άρτεμη ή την Ειρήνη και πώς θα δοθεί ένα τέλος λυτρωτικό για ενόχους και αθώους. Για τον λόγο αυτόν δε γράφω πολλά για τους χαρακτήρες που κινούνται γύρω από τις δύο αυτές γυναίκες (ανάμεσά τους ένας αξιωματικός του ναυτικού που δίνεται αρχικά με γκρίζες γραμμές κι όσο προχωράμε στο κείμενο τόσο σκουραίνει το φως γύρω του), χαρακτήρες που παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους ή κρύβουν πολύτιμες αποδείξεις ή εμποδίζουν την αλήθεια να έρθει στο φως ή αφαιρούν ανθρώπινες ζωές ή παρατάσσονται με το καθεστώς της Δικτατορίας του 1967, όλοι τους συμμέτοχοι σε ένα γαϊτανάκι αποκαλύψεων και ανατροπών. Ίσως η ιστορία από κάποιο σημείο και μετά να φαίνεται υπερβολική, ίσως κάποιες πράξεις να μη φαίνονται δικαιολογημένες αν τις δει κανείς ρεαλιστικά, πάντως συνολικά το κείμενο ούτε με ξένισε ούτε με απώθησε.

Η γραφή και το στυλ είναι το οικείο, αγαπημένο ύφος που συναντώ κάθε φορά και πιο βελτιωμένο στα μυθιστορήματα του συγγραφέα. Οι περιγραφές της θάλασσας είναι ολοζώντανες και με συναρπαστικές λεπτομέρειες ενώ η μελετημένη ορολογία δίνει ρεαλισμό στα γεγονότα. Γυναίκα είναι η θάλασσα και οι περιγραφές την αναπαριστούν ακριβοδίκαια, θέλει ξεκάθαρα σεβασμό και φροντίδα, όχι γητειές ούτε ψεύτικες προκλήσεις. Από κει και πέρα, κομψές παρομοιώσεις και άλλα καλολολογικά στοιχεία ομορφαίνουν το κείμενο: «Μια λεπτή κλωστή που κρατούσε την καρδιά της στη θέση της αιωρούνταν ανάμεσα στις λεπίδες ενός αόρατου και καλοακονισμένου ψαλιδιού» (σελ. 60). Και: «Οι ώρες, βουτηγμένες στο γλεντοκόπι, γλιστρούσαν γοργά στου χρόνου το λαήνι» (σελ. 88). Σε κάποια σημεία, παρατηρήσεις όπως ότι «δεν ξαναϊδωθήκαν έκτοτε» ή «οδηγήθηκαν στον θάνατο» επιβαρύνουν το συναισθηματικό φορτίο του κειμένου, ειδικά τη μοιραία νύχτα του ναυαγίου, ο σεβασμός όμως απέναντι στους νεκρούς της τραγωδίας είναι διάχυτος, μιας και το κείμενο δεν εμπλουτίστηκε με υπερβολικές περιγραφές ούτε εκβίασε το δάκρυ από τις τύχες των θυμάτων, αντίθετα, βασίστηκε στη νύχτα του Δεκεμβρίου του 1966 για να στήσει μια αξιοπρόσεκτη ιστορία γεμάτη αληθινούς χαρακτήρες, αποφάσεις και πρωτοβουλίες που επιφέρουν λάθη και κοστίζουν και για να τονίσει τη δύναμη της αγάπης, την ανάγκη της συγχώρεσης και την αυτοθυσία των ανθρώπων μπροστά στο άδικο και στο κακό.

«Το ναυάγιο» είναι μια σκληρή μα και τρυφερή ιστορία, με μια πλοκή που κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο ενώ με τη χρήση του πρωθύστερου εμπλουτίζεται με ιστορίες και πορείες ζωής που θα αναμετρηθούν με το σήμερα. Αγάπη και πόνος, χαρά και προσμονή, ελπίδες και όνειρα πλαισιώνουν ένα μυθιστόρημα που στηρίζεται σε μια ναυτική τραγωδία για να ξετυλίξει μια ιστορία επικίνδυνων αναμετρήσεων και για να αναζητήσει μέσα από ρεαλιστικές εξελίξεις την αλήθεια και τη δικαίωση.

ΥΓ. Τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων είναι από τη Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Ε.Λ.Ι.Α.-Μ.Ι.Ε.Τ.).

Βιβλίο Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς!
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Εικονογράφος Νίκος Γιαννόπουλος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Όλοι ξέρουμε πως τα περισσότερα φρούτα και τα λαχανικά δεν είναι αρεστά στα παιδιά, να όμως που ο Σπύρος Πετρουλάκης έχει την ιδέα να τα βάλει να κάνουν παρέλαση κι έτσι να καταφέρουν να γνωριστούν καλύτερα με τους μικρούς αναγνώστες! Τα πάντα περνάνε από το χαριτωμένο αυτό κείμενο: το βαρύ κι ασήκωτο πεπόνι, οι γλυστρίδες που δε βάζουν γλώσσα μέσα τους, οι μπάμιες που είναι τόσο καλές κι ας έχουν τριχούλες σαν αγκάθια, ο ξεχασιάρης λωτός, το νυσταγμένο και νωχελικό αβοκάντο, τα καρότα και τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια και τα λεμόνια, όλα προσπαθούν να βρουν τρόπο να δείξουν στα παιδιά πως έχουν βιταμίνες, πρωτεΐνες και άλλες θαυματουργές ιδιότητες. Ο συγγραφέας σκύβει πάνω από τα τελάρα και δημιουργεί μια ιστορία γεμάτη ενδιαφέροντα και αστεία περιστατικά, η οποία συνοδεύεται από ένα πολύ διασκεδαστικό τραγούδι. Η εικονογράφηση του Νίκου Γιαννόπουλου δίνει ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά στα φρούτα και τα λαχανικά και γεμίζει τις σελίδες του παραμυθιού με ζωηρά χρώματα. Έχει αποτυπώσει ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς από το μαγαζί του μανάβη κι έχει φτιάξει ένα σύμπαν ζουμερό, ρεαλιστικό και παραστατικό.

«Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς!» αναφωνούν οι ήρωες του παραμυθιού και ξεκινάνε μια ενδιαφέρουσα παρέλαση για να συστηθούν στα μικρά παιδιά από 4 ετών και πάνω, καθώς τραγουδάνε ρυθμικά και χαριτωμένα στίχους που θα εντυπωθούν στο μυαλουδάκι τους, αρκεί οι γονείς να σκανάρουν το QR Code που θα βρουν στις σελίδες του βιβλίου. Έτσι θα είναι σα να συμμετέχουν κι αυτά στην παρέλαση και σιγά σιγά θα αγαπήσουν αυτούς τους πράσινους, κυρίως, εχθρούς που βρίσκουν στο πιατάκι τους!

Βιβλίο Η συνταγή της ευτυχίας
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το κείμενο κυλάει σαν το γάργαρο νερό του Ηριδανού, οι χαρακτήρες των παιδιών και το οικογενειακό τους υπόβαθρο είναι πολύ καλά δοσμένα και τα αινίγματα πανέξυπνα και ποικίλα: γρίφοι, σπαζοκεφαλιές, ακόμη και χρήση αγγλικού κειμένου, βασισμένου όμως στις ελληνικές λέξεις, δίνουν έναν πλούτο πληροφοριών και κάποιο βαθμό δυσκολίας στον μικρό αναγνώστη. Όλα αυτά είναι συστατικά που θα παρακινήσουν το παιδί να ψάξει, να ρωτήσει, να ερευνήσει και να χαράξει τον δικό του δρόμο μάθησης παράλληλα με τους μικρούς ήρωες που πρωταγωνιστούν σε αυτό το υπέροχο μυθιστόρημα!

Από την αρχαιότητα στο σήμερα, από τη μυθολογία στην Ιστορία, από τη γεωγραφία στην αρχιτεκτονική, κι όλα αυτά για να μπορέσουν τα παιδιά να βρουν τη συνταγή της Ευτυχίας. Αλήθεια, τι είναι αυτή η συνταγή και πόσο ευτυχισμένο θα κάνει αυτόν που θα τη φτιάξει; Πλάκα, Μοναστηράκι, Σύνταγμα, Θησείο, Ψυρρή, Ομόνοια, γνωστά αλλά και καλά κρυμμένα σημεία ενός μέρους που θέλω να πηγαίνω κάθε μέρα, γραμμένα με τη μοναδική πένα του αγαπημένου συγγραφέα μικρών και μεγάλων!

Βιβλίο Αμαλία
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σπύρος Πετρουλάκης επέστρεψε με ένα εντελώς διαφορετικό θεματολογικά μυθιστόρημα, που θα ξαγρυπνήσει πολύ κόσμο, μιας και είναι επικεντρωμένο σε κάτι που δε συναντώ συχνά στην ελληνική λογοτεχνία: τη μαύρη μαγεία και τη λατρεία του Σατανά. Έχοντας μελετήσει διεξοδικά το θέμα του, καταφέρνει να το πλάσει σωστά και να το αξιοποιήσει σε ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, γεμάτο ένταση, ερωτηματικά, ανατροπές και καίριες παρατηρήσεις πάνω στην ψυχολογία του ανθρώπου. Οι χαρακτήρες κινούνται στο έρεβος της απαγορευμένης λατρείας και στο φως της καθημερινότητας των συνηθισμένων ανθρώπων, ποτισμένοι από δίψα για αίμα ή κοινωνική αναγνώριση ή προσωπική καταξίωση ή ερωτική επιτυχία. Ο συγγραφέας όμως υποστηρίζει ξεκάθαρα, κυρίως μέσα από τις παραδόσεις της γιαγιάς Αμαλίας στη συνονόματή της εγγονή, πως όλα έχουν τη δύναμη να μας καταστρέψουν ή να μας σώσουν, τη λεπτή αυτή διαχωριστική γραμμή την περνάμε όμως μόνοι μας, βάσει του χαρακτήρα, των ιδεών, της αντίληψής μας και της νοοτροπίας μας. Για το λόγο αυτόν ο Σπύρος Πετρουλάκης αναπαρέστησε ένα πρότυπο πρωταγωνιστικό δίδυμο, την Αμαλία και την αδελφή της, Σταματία, δυο γυναίκες που κινούνται σε αντίθετα άκρα και υποστηρίζουν το Φως και το Σκοτάδι αντίστοιχα.

Ας γυρίσουμε πίσω λοιπόν, εκεί στην ορεινή Κορινθία, όπου η γιαγιά μεταδίδει στην εγγονή της τα γιατροσόφια, τα μαντζούνια, τα βοτάνια, τις ιδέες και τις ευχές που ξέρει, συναρπάζοντάς την και ανοίγοντας νέους δρόμους. Αυτή η οικογένεια, και χωρίς την ύπαρξη της μαγείας στα θηλυκά μέλη της, κατά διαόλου θα πήγαινε, μιας και, έστω και ακραία, καταγράφεται η ψυχολογική σαπίλα και διαφθορά των αντρών. Η ιστορία ξεκινάει όταν η Αμαλία σκοτώνει τον παππού τους την ώρα που βίαζε τον αδελφό της και καταφεύγει, με τη βοήθεια του ανθρώπου που αγαπάει, στην απρόσωπη Αθήνα. Εκεί, χάρη σε μια μεσήλικη πόρνη, αρχίζει να ορθοποδεί κι αποφασίζει να εφαρμόσει τις μαγγανείες που ξέρει, με αποτέλεσμα σύντομα να διαδοθεί παντού το όνομά της. Τι όμως έχει αφήσει πίσω της; Πόσο λάθος έκανε ν’ αφήσει έτσι ελεύθερο το έδαφος στη Σταματία, την αδελφή που ποτέ δεν κατάφερε να κερδίσει την εύνοια της γιαγιάς και την αγάπη των γονιών τους, κάτι που μετέτρεψε την ψυχή της σε διψασμένη για μίσος, αίμα, όλεθρο σκοτεινή πηγή;

Στο σήμερα, στο αστυνομικό κομμάτι του βιβλίου, η υπόθεση εκτυλίσσεται ικανοποιητικά. Ο αστυνόμος Αριστείδης Καππαρός είναι μια προσωπικότητα με κάποια λάθη στην καριέρα του, ένας άντρας που αγάπησε τη δημοσιογράφο Ρενάτα, αγκαλιάζοντας αυτήν και τη μονάκριβη κόρη της, Μαριέττα, με στοργή και ενδιαφέρον, τις οποίες όμως λόγω του φόρτου εργασίας του τις αφήνει σχεδόν μόνες, κάτι που θα οδηγήσει τη Ρενάτα σε ριζικές αλλαγές στη ζωή της. Η υπηρεσία του, οι διαδικασίες εντοπισμού των θυμάτων και των βημάτων που ακολουθούν, οι συνάδελφοί του, η πίεση που δέχεται από ανωτέρους του, οι διάλογοι μέσα στο πλαίσιο του ανθρωποκυνηγητού του τέρατος είναι στοιχεία ρεαλιστικά και καθόλου περιττά ή υπερβολικά. Φυσικά και η Μαριέττα κάποια στιγμή θα πέσει θύμα απαγωγής από τον Πεντάκτινο Ιππότη, η περίπτωσή της όμως θα φέρει τα πάνω κάτω στην εξέλιξη της ιστορίας και η πλοκή δε θα έχει την αναμενόμενη κατάληξη. Είναι όμως η αφορμή για να καταγραφεί ο φόβος και η προσοχή που πρέπει να έχουμε όλοι μας στη σημερινή εποχή ως προς τους ανθρώπους με τους οποίους επικοινωνούν οι ανήλικοι φίλοι και συγγενείς μας, να προσέξουν περισσότερο οι γονείς τις λεπτές ισορροπίες που επιφέρει στην οικογένεια η εφηβεία καθώς και πολλές άλλες τροφές για σκέψη.

Ο συγγραφέας έχει χτίσει ένα καλά δομημένο σύμπαν και έχει διαλέξει με προσοχή τους πρωταγωνιστές και τους δευτεραγωνιστές που θα παίξουν με το μυαλό του αναγνώστη. Ειδικά στην αρχή περιγράφονται κάποιες σκηνές χωρίς να κατονομάζονται τα κεντρικά πρόσωπα, κάτι που δίνει αγωνία και γεννά ερωτηματικά που ζητούν απάντηση! Ίσως όμως η σχετική πληθώρα αυτών των μυστηριωδών σκηνών μπερδέψει κάποιον, σύντομα όμως εγκαταλείπεται αυτή η πρακτική και η πλοκή αρχίζει να γίνεται πιο ξεκάθαρη ενώ τα γεγονότα, ειδικά του παρελθόντος, όπως αρχίζουν να βγαίνουν στο φως είναι ανατρεπτικά. Ομολογώ πως πολύ σύντομα κατάλαβα ποιος είναι ο δολοφόνος, μιας και δεν υπάρχουν περιθώρια για κάποιον άλλον, υπάρχει όμως η ευρηματική σκέψη να μη δρα μόνος του, επομένως άρχισα να ψάχνω τον συνεργό του! Ας μην ξεχνάμε όμως πως ο Σπύρος Πετρουλάκης όσο εύκολα σε αφήνει να καταλάβεις κάτι τόσο δύσκολα σε εμποδίζει να δεις κάτι άλλο, κάτι που δημιουργεί ανελλιπή ένταση και σασπένς ως το λυτρωτικό τέλος.

Επίσης μου άρεσε η μυστηριώδης Λίλιθ, η πραγματική ταυτότητα της οποίας ήταν εξίσου σχιζοφρενής και παρανοϊκή με τη Σταματία, διαδραματίζοντας όμως έναν ρόλο εντελώς διαφορετικό και σχεδόν αντίθετο με τον τρόπο σκέψης του δολοφόνου, κάτι που έδινε νέα διάσταση στο μυθιστόρημα. Εν συνόλω, δεν υπάρχει μονοδιάστατη ή γραμμική αφήγηση, αλλά ποικιλότητα στην εξιστόρηση της πλοκής, πρόσωπα-δορυφόροι, αναπάντεχες καταστάσεις και πολλά άλλα που με άφησαν ξάγρυπνο.

Το μόνο που δε με έπεισε ως προς την αληθοφάνειά του είναι ο κρυφός έρωτας της αστυνόμου Παπαϊωάννου για τον Καππαρό, μιας και έχω την αίσθηση πως σκιαγραφήθηκε βιαστικά, σχεδόν επιφανειακά, δε δόθηκε δηλαδή ο απαιτούμενος χώρος για να ξεδιπλωθεί σωστά, με αποτέλεσμα να δρα σχεδόν σπασμωδικά, κάτι που ποτέ δε θα έκανε μια γυναίκα συνεσταλμένη, με κρυφό αντικείμενο πόθου, απέναντι σε αυτό ακριβώς το αντικείμενο. Τέλος, δε μου άρεσαν οι εκτεταμένες περιγραφές των σημαδιών της καφεμαντείας και οι αναλυτικές εξηγήσεις της χειρομαντείας, τις οποίες αφηγούνταν η Αμαλία στους πελάτες της, εφόσον δε δίνονταν αποσπασματικά ή εν είδει διαλόγων με αυτούς για να έχουμε ζωντάνια αλλά με ολόκληρους μονολόγους. Ο τρόπος που γράφτηκαν δεν είναι βαρετός (δεν μπορεί ο Σπύρος Πετρουλάκης να γεννά βαρεμάρα έτσι όπως διαλέγει να γράφει) όμως μου φάνηκε περιττός.

Η «Αμαλία», το κορίτσι που την προκάλεσαν να αφαιρέσει μια μεταξένια κορδέλα από μια τριανταφυλλιά χωρίς να τρυπηθεί από τα αγκάθια της και τα κατάφερε, είναι ένα μυθιστόρημα κοινωνικό μα και αστυνομικό. Περιγράφει τις κακουχίες που μπορεί να ζήσει μια οικογένεια σε μια κλειστή κοινωνία και τις συνέπειες που θα υποστεί αυτή αν ένα μέλος σταθεί στο ύψος του και πάρει την κατάσταση στα χέρια του, πόσο μάλλον ένα μέλος που έχει το χάρισμα (ή την κατάρα!) της μάγισσας. Ταυτόχρονα είναι μια ιστορία μυστηρίου, μιας και ο αναγνώστης προσπαθεί να βρει τον δολοφόνο που κρύβεται πίσω από τους θανάτους των έφηβων κοριτσιών, κάτι που ο συγγραφέας δε σκοπεύει να του το κάνει εύκολο, ρίχνοντας τους άσους του πάνω στο τραπέζι όποτε εκείνος θελήσει, χωρίς να φτάνει όμως τον άλλον στα όριά του ή να τον εμπαίζει. Όλα στρωτά, όπου δει και όπως δει, ξετυλίγουν μια ιστορία μίσους, εκδίκησης, αρρωστημένης αγάπης (που δε διστάζει να παραδοθεί αμαχητί στον Άρχοντα του Σκότους) αλλά και ελπίδας και εμπιστοσύνης. Ένα διαφορετικό βήμα για τον συγγραφέα, που δε με άφησε να πάρω ανάσα μέχρι να το τελειώσω.

Βιβλίο Ο δράκος Μπουρμπουλήθρας σώζει την Πρωτοχρονιά
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Εικονογράφος Νίκος Γιαννόπουλος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια φορά κι έναν καιρό γεννήθηκε ένας μικρός πράσινος δράκος, από το στόμα του οποίου όμως έβγαιναν πολύχρωμες φούσκες και όχι φωτιές! Αυτόν θυμάται ο γιατρός και του αναθέτει να βοηθήσει τον Άγιο Βασίλη. Θα δεχτεί ο δράκος; Πόσο σημαντικό είναι να υποστηρίζει και να βοηθάει κανείς τους φίλους του; Τι έκπληξη περιμένει τα παιδιά όταν ξυπνήσουν την Πρωτοχρονιά; Ένα υπέροχο παραμύθι από τον ακάματο δημιουργό ιστοριών για μικρούς και μεγάλους Σπύρο Πετρουλάκη, γεμάτο όμορφα συναισθήματα, εκπλήξεις και πολλές πολλές μπουρμπουλήθρες! Ενδιαφέρουσα ιστορία, απλές προτάσεις, πλούσιο λεξιλόγιο συντροφεύουν τους μικρούς αναγνώστες και τους δείχνουν με διασκεδαστικό τρόπο πώς μπορείς να στηρίξεις κάποιον και ταυτόχρονα να φέρεις χαρά σε όλο τον κόσμο! Γέλασα πολύ με την ευφάνταστη λύση της διανομής των δώρων και συγκινήθηκα με τη διαφορετική εικόνα που (ίσως) αντίκρισαν τα παιδιά ξυπνώντας.

Το βιβλίο εικονογραφεί ο Νίκος Γιαννόπουλος που δημιουργεί ένα γλυκό χειμωνιάτικο σύμπαν, γεμάτο ξωτικά, άρρωστους ταράνδους, χιονισμένα τοπία και ενδιαφέρουσες εικαστικές εκπλήξεις! Οι μπουρμπουλήθρες έχουν και πάλι την πρωτοκαθεδρία, όπως και στην πρώτη περιπέτεια, τον «Δράκο Μπουρμπουλήθρα» και χρησιμοποιούνται με φαντασία και εν αφθονία. Σκόρπιες λέξεις μες στις εικόνες δημιουργούν αμυδρά την αίσθηση ενός κόμικ, όπου τα συννεφάκια εκφράζουν τα λεγόμενα ή τις σκέψεις των χαρακτήρων ενώ πρωτότυπες οπτικές γωνίες δίνουν μια διαφορετική νότα στην όλη απεικόνιση.

«Ο δράκος Μπουρμπουλήθρας σώζει την Πρωτοχρονιά» με έναν έξυπνο και δημιουργικό τρόπο, που κανείς δεν περιμένει. Ο Σπύρος Πετρουλάκης καταφέρνει να παρασύρει και πάλι τα παιδιά σ’ ένα μαγικό, ενδιαφέρον σύμπαν, γεμάτο χιουμοριστικά περιστατικά και διαχρονικά μηνύματα γύρω από έννοιες σημαντικές για τη διάπλαση των παιδιών, όπως η φιλία, η δοτικότητα και η υποστήριξη.

Βιβλίο Το παράθυρο της Νεφέλης 
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο βιβλίο διαβάζουμε για τη ζωή της Νεφέλης, ενός κοριτσιού που απήχθη ξαφνικά από τη Λευκάδα όπου περνούσε τις διακοπές της, για χρόνια ζούσε έγκλειστη σε ένα σπίτι με μια τρελή «μάνα» κι έναν μέθυσο «πατέρα», όμως κατάφερε να ξεφύγει από αυτόν τον κλοιό και να ζήσει μια ζωή γεμάτη αγώνα, θυσίες, στερήσεις για ένα παράθυρο στον ήλιο! Έντονες σκηνές, καθημερινοί διάλογοι, άψογος χειρισμός της πλοκής, δυνατά και αντιφατικά συναισθήματα για όλους ανεξαιρέτως τους χαρακτήρες, ανατροπές, συγκίνηση, ανθρωπιά, ένταση, αγωνία, ένα καταπληκτικό και αδιάσπαστο σύνολο που θα αγαπήσει και ο πιο δύσκολος αναγνώστης!

Η Νεφέλη, ή Ιωάννα Ιωάννου, είναι η μία από τις δύο κόρες του μεγαλογιατρού Κώστα Ιωάννου και της Ελένης. Όταν το 1996 θα πάνε για διακοπές στη Λευκάδα, η ζωή τους θ’ αλλάξει για πάντα. Οι Λευκαδιώτες Γιάννης και Ματίνα Λογοθέτη αγωνίζονται να αποκτήσουν παιδί αλλά η τύχη δεν τους χαμογελά. Η Ματίνα αγγίζει την τρέλα και απάγει την Ιωάννα, την οποία βαφτίζει Νεφέλη, λόγω του επίκαιρου τότε τραγουδιού της Χαρούλας Αλεξίου. Ο συγγραφέας δε διστάζει να περιγράψει με πειστική αληθοφάνεια τις δύσκολες στιγμές του αθώου κοριτσιού σε αυτήν την οικογένεια, που το έσκασε και κρύφτηκε στην Αθήνα. Καβγάδες, γκρίνια, ανεργία, μιζέρια, κι ο φόβος της φυλακής οδηγούσαν σε ομηρικούς καβγάδες και ασταμάτητο ξύλο του παιδιού. Όταν η Ματίνα μένει έγκυος στον Αναστάση παρατά τη Νεφέλη να μεγαλώνει μόνη της μες στο σπίτι. Κι όμως, αυτό το κοριτσάκι βρίσκει διέξοδο και γεμίζει αισιοδοξία, δύναμη και ελπίδα ζωγραφίζοντας! Γεμίζει το δωμάτιό της χρώματα και σκηνές αξεπέραστης κομψότητας, κάτι που τραβά το ενδιαφέρον της καθηγήτριάς της των καλλιτεχνικών, της Αντιγόνης. Κι αυτή είναι μόνο η αρχή!

Οι πρώτες σελίδες με την παιδική κακοποίηση ίσως φτάσουν στα όριά τους τους αναγνώστες λόγω των καταστάσεων που περιγράφονται, όμως αυτό με πείσμωσε να συνεχίσω την ανάγνωση, περιμένοντας ότι αυτό το κοριτσάκι θα μεγαλώσει και κάποια στιγμή θα γνωρίσει και τους αληθινούς της γονείς και μπλα, μπλα, μπλα. Κι όμως, ο συγγραφέας προσπερνά έξυπνα τον σκόπελο του λαϊκού μελοδράματος, κάτι που ήδη έχει κάνει από την αρχή, με τις μετατοπίσεις από το παρόν στο παρελθόν, κάτι που κορυφώνει την αγωνία για το πώς φτάνει η πλοκή σε αυτήν την κορύφωση. Ο στιβαρός λόγος, η πλαστικότητα των ηρώων, η μεστή επιδεξιότητα στον χειρισμό της ιστορίας, στοιχεία που διέπουν το ταλέντο του συγγραφέα, παρασέρνουν το μυθιστόρημα μακριά από τυπικότητες, ανοησίες, μελό και το ανεβάζουν ένα σκαλί πιο πάνω! Και μου κάνει ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση που αυτή η ευαισθησία για την παιδική κακοποίηση, η αγάπη για τη μικρή Νεφέλη πηγάζει από αντρική ψυχή! Σπάνια έχω δει άντρα να καταφέρνει τόσο ικανοποιητικά να αποδώσει στο χαρτί συναισθήματα που πηγάζουν κυρίως από τη γυναικεία καρδιά! Διπλά συγχαρητήρια και γι’ αυτό!

Όταν άρχισα να διαβάζω την ιστορία της Νεφέλης από την εφηβεία και μετά, που άνοιξε τα φτερά της μακριά από το κολαστήριο που ζούσε, αναρωτιόμουν πού το πήγαινε ο κύριος Πετρουλάκης. Όταν έχεις γεμίσει τόσες σκέψεις, τόσες εικόνες και τρέμουν τα χέρια σου όταν γυρνάς τις σελίδες, πώς γίνεται το μυθιστόρημα να μετατρέπεται σε ρομάντσο και η Νεφέλη να αρχίζει να γνωρίζει έρωτες και άντρες; Κι όμως, βιάστηκα να κατακρίνω την εξέλιξη της πλοκής! Αν και μακρηγορεί αρκετά ως σύνολο, το κείμενο είναι τόσο καλογραμμένο που δεν αγανάκτησα, γιατί καμία πρόταση και κανένα κεφάλαιο δεν ήταν περιττό! Δοκίμασα να προσπεράσω μερικές σελίδες όμως έχασα τη ροή κι αναγκάστηκα να γυρίσω πίσω! Αθήνα, Αίγινα, Ρόδος, Κάσος, Φλωρεντία είναι οι τόποι όπου ο συγγραφέας τοποθετεί τους ήρωές του και ταξιδεύει τους αναγνώστες.

Θα βρει η Ματίνα τους πραγματικούς της γονείς; Πόσο πολύ θα τη στηρίξουν η δασκάλα της, Αντιγόνη, η αδερφή της, Μελιτίνη, και η φίλη της αδερφής της, Αρετή; Πόσο σημαντικά θα είναι τα εφόδια της αισιοδοξίας και της ψυχικής δύναμης που συγκεντρώνει όλα αυτά τα χρόνια η Νεφέλη όταν θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον εφιάλτη της λευχαιμίας; Τι απέγιναν οι άνθρωποι που την άρπαξαν από τους γονείς της και ο αυτιστικός Αναστάσης, που ηρεμεί μόνο με το νανούρισμά της; Ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα, πολυπρόσωπο και πολυεπίπεδο, με το πιο συγκλονιστικό και ολοκληρωμένο τέλος που έχω διαβάσει! Άραγε, θα καταφέρει ο συγγραφέας σε επόμενο έργο του να ξεπεράσει τον ίδιο του τον εαυτό; Αυτό εγώ το υποστηρίζω σθεναρά και ανυπομονώ για το επόμενο δημιούργημά του!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Κοίταξε την Αντιγόνη στα μάτια με μια χαρά που, αν μπορούσε να τη μοιραστεί, θα γινόταν ευτυχισμένη όλη η πλάση» (σελ. 106).

«…ενώ από το σκυμμένο κεφάλι τα δάκρυα έσταζαν κάτω στη γη, στο προαύλιο του σχολείου…Δάκρυα που γύρευαν να εισδύσουν στο σκληρό τσιμέντο και να το διαλύσουν μεμιάς. Κι έπειτα να περάσουν στο χώμα, να το μουσκέψουν, να το ποτίσουν, ώσπου να φυτρώσει ένα δέντρο τόσο μεγάλο, που θα μπορούσε να σκεπάσει όλο τον κόσμο. Και τον ουρανό με τ’ αστέρια του. Κι από τα κλαδιά του δε θα έβγαιναν άνθη και φύλλα παρά μόνο παιδικοί αναστεναγμοί. Αναστεναγμοί και θλίψη. Θλίψη και πόνος. Όλος ο πόνος που έκρυβε μέσα τη αυτή η τοσηδά ψυχούλα» (σελ. 116).

«Τα κοχύλια άστραψαν για μια στιγμή στο φως, σαν τα άστρα του νυχτερινού ουρανού, πριν πέσουν. Ενός ουρανού που το άστρο της Νεφέλης έλειπε από πάνω του» (σελ. 152).

«Η φλόγα του κεριού έχει απίστευτη δύναμη. Καίει εξαφανίζοντας το ίδιο το σώμα που την κρατά ζωντανή. Μα μόλις τα καταφέρει, δεν έχει χρόνο να θριαμβολογήσει. Τελειώνει κι εκείνη. Σβήνει. Κι έτσι το ταπεινό κεράκι αποκτά την ίδια απαράμιλλη δύναμη με τη φωτιά» (σελ. 339).

ΥΓ. Το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο captainbook στις 29 Δεκεμβρίου 2014 και είναι το πρώτο βιβλίο της συνεργασίας μου με τις εκδόσεις Μίνωας.

Βιβλίο Η νύχτα της αλήθειας
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη το χαρακτηρίζει μια φρέσκια μάτια και πειραματίζεται μ’ έναν διαφορετικό θεματικό ιστό. Φεύγει από τον αποκλειστικό κινητήριο μοχλό του έρωτα και ζωντανεύει με την προσεκτική πένα του διάφορες παράλληλες ιστορίες γεμάτες μυστήριο, αγωνία, συγκίνηση και ένταση, συγκροτώντας στο τέλος μια πολυπρισματική πλοκή που με κράτησε ως την τελευταία λυτρωτική σελίδα. Η δικαίωση, η τιμωρία, η εκπλήρωση, η αντοχή, η δοτικότητα πρωταγωνιστούν σε ένα μυθιστόρημα που αποκαλύπτει σταδιακά τα μυστικά του και συστήνει ενδιαφέροντες χαρακτήρες: την έφηβη Φένια που βλέπει τη ζωή της ν’ αλλάζει δραματικά μέσα σε μια μέρα, τη Ναταλία και τον Πάτροκλο που κουβαλούν ένα βάρος από το παρελθόν, τον ηλικιωμένο Διονύση από την Ιθάκη και την άρρωστη γυναίκα του, Αντωνιάνα, με την οποία ενώθηκαν στα δύσκολα χρόνια του Εμφυλίου, την αγαπημένη μου Ελευθερία με τον δικό της ψυχολογικό σταυρό και τον Στράτο, που όλα τον καταδεικνύουν για δολοφόνο της γυναίκας του. Ενορχηστρωμένοι σωστά και με ψυχογραφήματα που ανταποκρίνονται στις αλλαγές που συντελούνται γύρω τους ζωντανεύουν μ’ έναν τρόπο που μ’ έκανε να νιώσω πως ανασαίνουν δίπλα μου, ζουν και μιλάνε σα να μην είναι αποτυπωμένοι σε χαρτί.

Για παράδειγμα, η Ελευθερία, με υπέροχα κεντίδια προσωπικότητας, με σθένος και αντοχές, χιούμορ έξυπνο και ταιριαστό σε δύσκολες στιγμές που αλαφραίνει την κατάσταση, με την προσωπική της οικογενειακή τραγωδία που έδειξε διακριτικά το μεγαλείο της ψυχής της έτσι όπως ήρθε στο φως, ήταν μια γυναίκα που την αγάπησα και θέλησα πραγματικά να γνωρίσω, έτσι και ήταν πραγματικός άνθρωπος. Αρχικά δείχνει να έχει ζήσει πολλά και με την πείρα της υποστηρίζει έναν ηλικιωμένο άντρα όσο επισκέπτεται τη γυναίκα του, σταδιακά όμως εξελίσσεται σε έναν φίλο καρδιάς και τελικά σε μια ηρωίδα μάνα που, όχι μόνο δε λυγίζει, αλλά ατσαλώνεται και πεισμώνει για να αντέξει μέσα από τη δοτικότητα απέναντι στους ανθρώπους που συναναστρέφεται. Θα μπορούσε να είναι απρόσιτη και μισάνθρωπος, θα μπορούσε να απομυζεί τη χαρά και την ευτυχία των γύρω της ή να τους ζηλεύει, η Ελευθερία του Σπύρου Πετρουλάκη όμως είναι ένα ατόφιο διαμάντι. Στο ίδιο περίπου μοτίβο κινούνται και οι υπόλοιποι, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, αναπνέουν και ζουν μέσα σε μια κρυστάλλινη γυάλα όπως αυτή στο εξώφυλλο, που όμως θα έρθει η στιγμή που θα σπάσει και τότε το οξυγόνο ίσως να μην το αντέξουν όλοι.

Η ιστορία είναι γεμάτη πρωθύστερα που με ταξίδεψαν από το πιο μακρινό ως το πιο κοντινό σήμερα και φώτισαν σκοτεινά σημεία ακριβώς τη στιγμή που έπρεπε, αυξάνοντας έτσι την ένταση της πλοκής και ταυτόχρονα αφήνοντας νέες ερωτήσεις που κι αυτές θα απαντηθούν με τη σειρά τους. Τα κεφάλαια είναι ευσύνοπτα αλλά και μεγαλύτερης έκτασης, με επικεφαλίδες που τονίζουν ακριβώς τη χωροχρονική τοποθέτηση της δράσης, κάτι που βοήθησε αρκετά την ανάγνωση κι όσο πλησίαζε το τέλος τόσο τα επιμέρους νήματα κόβονταν σε καίριο σημείο. Η κλιμάκωση της αγωνίας όσο ζύγωνε το τέλος ήταν κάτι που δεν έχω βιώσει σε τέτοια ένταση, τουλάχιστον ως τώρα, ενώ μ’ άρεσε επίσης που ο συγγραφέας δε χαρίστηκε στους χαρακτήρες του, μιας και τους άλλαξε αληθοφανώς και λελογισμένα όλους (ή… σχεδόν όλους).

Κανείς δεν αμφισβητεί πλέον το γνώριμο και οικείο στυλ του Σπύρου Πετρουλάκη, απλώς εδώ ένιωσα σα να βρήκε τον προορισμό του. Εκτός από την καλοδουλεμένη πλοκή που ήδη ανέφερα, θαύμασα την ικανότητά του να με ταξιδέψει στα βουνά της Ευρυτανίας, σε ένα απομονωμένο καταφύγιο όπου θα διαδραματιστεί μεγάλο μέρος του βιβλίου. Εξυμνεί την καταπράσινη και άγρια φύση των βουνών, τονίζει τα χρώματα και τις μυρωδιές, δείχνει τα πεύκα, τις λίμνες, τα ρυάκια, με βοηθάει να κλείσω τα μάτια και ν’ αφεθώ στο σπάνιο κάλεσμα του θυμαριού και της ρίγανης, να χαϊδέψω από απόσταση ζαρκάδια και τρυποκάρυδους… Ένα ολόκληρο, φωτεινό, ζωντανό ελληνικό τοπίο επηρέασε και ενέπνευσε τον συγγραφέα να φτιάξει έναν απίθανο καμβά που θα βοηθήσει κάποιους ήρωές του να πάρουν σημαντικές αποφάσεις και να αλλάξουν τον ρου της ιστορίας.

Η δύναμη της συγχώρεσης, η πίκρα της αδικίας που αποζητά επανόρθωση, ένα παιδί και μια δολοφονία, τρία χρυσά αστέρια και μια σημαντική απόφαση περιμένουν τη «Νύχτα της αλήθειας» για να έρθουν στο φως. Το μυθιστόρημα είναι ένα στρωτό, γλυκό και ταυτόχρονα σκληρό κείμενο με τρισδιάστατους χαρακτήρες, αναπάντεχες εξελίξεις και πολλά νοήματα που με ταξίδεψε, με εξέπληξε και με γέμισε αγωνία και ποικίλα συναισθήματα.

Βιβλίο Ο θησαυρός του κυβερνήτη
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια παρέα παιδιών της έκτης δημοτικού που ζουν στο Ναύπλιο μπλέκονται σε μια περιπέτεια γεμάτη αινίγματα και αποκαλύψεις με στόχο να εντοπίσουν τον θησαυρό του κυβερνήτη! Για να βρεθεί ο θησαυρός τα παιδιά πρέπει να απαντήσουν στα αινίγματα που βρήκαν γραμμένα σε ένα παλιό τετράδιο. Θα τα καταφέρουν; Ποιοι θα τους βοηθήσουν; Ποιοι είναι στην πραγματικότητα μέλη του μυστηριώδους Τάγματος; Τι είναι τελικά ο θησαυρός του κυβερνήτη;

Ένα πολύ όμορφο και έξυπνα γραμμένο μυθιστόρημα για παιδιά από 9 ετών και πάνω γεμάτο Ιστορία, αρχαιολογία, μυθολογία, εξερευνήσεις, περιπέτεια, μυστήριο! Και μάλιστα από έναν συγγραφέα που μας έχει χαρίσει το συγκλονιστικό Παράθυρο της Νεφέλης και την αξέχαστη Εξομολόγηση! Μου άρεσαν τα αινίγματα και η ποικιλία των κειμένων και που γνώρισα την ιστορία του Ναυπλίου μέσα από αυτήν την υπέροχη ιστορία. Μου έκανε εντύπωση που ένα μέλος της παρέας, η Άρτεμη, ήταν σε αναπηρικό καροτσάκι αλλά αυτό δεν την εμπόδισε να συμμετέχει όσο και όπως μπορούσε στην εξερεύνηση, ούτε να θεωρείται ισότιμο μέλος της παρέας! Ένα ευρηματικό, ανατρεπτικό και πολύ διδακτικό μυθιστόρημα για τους μικρούς φίλους των εκδόσεων Μίνωας!