Σοφία Νικολαΐδου – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Wed, 07 Jan 2026 17:17:38 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.4 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Σοφία Νικολαΐδου – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Ο μωβ μαέστρος», της Σοφίας Νικολαΐδου, εκδ. Κέδρος https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%89%ce%b2-%ce%bc%ce%b1%ce%ad%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%af%ce%b1-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25cf%2589%25ce%25b2-%25ce%25bc%25ce%25b1%25ce%25ad%25cf%2583%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25bf%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25bf%25cf%2586%25ce%25af%25ce%25b1-%25ce%25bd%25ce%25b9%25ce%25ba%25ce%25bf%25ce%25bb%25ce%25b1%25ce%2590%25ce%25b4%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%89%ce%b2-%ce%bc%ce%b1%ce%ad%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%af%ce%b1-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/#respond Thu, 21 Jan 2021 18:50:11 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=10769 Η Σοφία Νικολαΐδου για άλλη μια φορά κεντάει. Μετά το υπέροχο «Απόψε δεν έχουμε φίλους» μάς καλωσορίζει στον κόσμο της νύχτας, όπου τα μπαρ Πιτσίλες (κυρίως) και Ταραχή (δευτερευόντως) είναι το talk of the town της Θεσσαλονίκης. Η Λίζα κληρονομεί τα μπαρ μετά τον θάνατο του πατέρα της και αρχίζει να ανασυγκροτεί τις δυνάμεις της. Με αφορμή αυτό το γεγονός γνωρίζουμε την νταντά της, Μπίλυ, τον Ρώσο αρχιμαφιόζο, την οικιακή βοηθό Ταμάρα, τους γονείς της κοπέλας και τις μεταξύ τους σχέσεις. Με κοφτές, ωμές φράσεις και πολύ σύντομα κεφάλαια ξεδιπλώνεται μια ιστορία με αναγνωρίσιμους χαρακτήρες και μια θλιβερή όψη της ζωής όταν τη στοιχειώνει η κατάθλιψη και η παράλυση.

Βιβλίο Ο μωβ μαέστρος
Συγγραφέας Σοφία Νικολαΐδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σίγουρα το κείμενο θα μπορούσε να αναπτυχθεί περισσότερο χωρίς να καταντήσει βαρετό ή φλύαρο. Παρ’ όλ’ αυτά, έστω κι έτσι, σχεδόν συντομευμένα, με κέρδισε η Λίζα και ο κόσμος που κληρονόμησε. Ανθρώπινες ιστορίες, βαθιές αλήθειες, κατάθλιψη, μοναξιά, απογοήτευση, ερωτικές ιστορίες κι ένα κλειδί που, αν κατάλαβα σωστά, δεν ανοίγει κάτι ιδιαίτερο, απλώς φέρνει αντιμέτωπη τη Λίζα με τον πραγματικό της εαυτό! Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που περιγράφει η συγγραφέας τις σχέσεις μεταξύ των γονιών της Λίζας μέσα στον γάμο τους και πώς κατέληξαν σχεδόν ξένοι μεταξύ τους. Ο πατέρας έφτασε να αδιαφορεί για την κατάθλιψη που χτύπησε τη γυναίκα του και αργότερα η κόρη έφτασε να αδιαφορεί για την παράλυση που χτύπησε τον πατέρα της, μιας και για την κόρη, έφταιγε η έλλειψη ενδιαφέροντος και αγάπης του πατέρα της για τη μάνα της που οδήγησε τη μάνα της στην αυτοκτονία. Η περιγραφή της ψυχολογικής κατάστασης της μάνας, η συμπεριφορά της και οι αντιδράσεις της δίνονται με πολύ ωραίο, συγκινητικό και αληθινό τρόπο. Το βιβλίο μπαίνει στα τρίσβαθα του ανθρώπου, μελετά εξονυχιστικά τις αντιδράσεις και τις συμπεριφορές, χωρίς να είναι όμως κουραστικό, βαρετό ή μονότονο. Αντίθετα, πολλά πράγματα η συγγραφέας τα ξεδιπλώνει στην πορεία της ιστορίας και δε σε καλωσορίζει από την αρχή στη ζωή των ηρώων της. Κάπου κάπου υπάρχουν και νότες χιούμορ, που ελαφραίνουν την αφήγηση. Ένα μικρό, πυκνογραμμένο, ειλικρινές και ανθρώπινο βιβλίο που δεν πρέπει να χάσετε.

Διαβάστε ένα μικρό απόσπασμα:

«Αλλά ο γάμος δεν είναι μόνο τίναγμα τα σεντόνια και μαγείρεμα, φιλιά στον καναπέ και τηλεόραση, είναι και πώς μοιράζεται το οξυγόνο μέσα σ\’ ένα σπίτι, ο τρόπος που κλείνει η εξώπορτα, πώς κατεβαίνει η μπουκιά στο τραπέζι, τι λες, τι κρύβεις, τι ονειρεύεσαι κρυφά από τον άλλον. Κάποια στιγμή μοιράζονται τα πράγματα, καλά κακά ζυγίζονται, δεν αλλάζουν» (σελ. 135, από την 1η έκδοση).

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%89%ce%b2-%ce%bc%ce%b1%ce%ad%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%af%ce%b1-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Πλανήτης Πρέσπα: μια μεγάλη ιστορία», της Σοφίας Νικολαΐδου, εκδ. Κέδρος https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%bd%ce%ae%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%ad%cf%83%cf%80%ce%b1-%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%af%ce%b1-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2580%25ce%25bb%25ce%25b1%25ce%25bd%25ce%25ae%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25cf%2580%25cf%2581%25ce%25ad%25cf%2583%25cf%2580%25ce%25b1-%25cf%2583%25ce%25bf%25cf%2586%25ce%25af%25ce%25b1-%25ce%25bd%25ce%25b9%25ce%25ba%25ce%25bf%25ce%25bb%25ce%25b1%25ce%2590%25ce%25b4%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%bd%ce%ae%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%ad%cf%83%cf%80%ce%b1-%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%af%ce%b1-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/#respond Fri, 18 Dec 2020 19:29:02 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=9250 Ένα βακτηρίδιο, η Serratia Rubinea, μας αφηγείται την ιστορία της αρχαιολόγου Ευδοκίας, υποψήφιας διδάκτορος στη μεσοβυζαντινή αρχαιολογία, που συμμετέχει σε μια ανασκαφή στις Πρέσπες και χάρη σε ένα χτενάκι αρχίζει να ξεθάβει την ιστορία της Ευδοκίας, αρχόντισσας των Πρεσπών. Έψαξα, ξανάψαξα, πουθενά αναφορά, διαδικτυακή τουλάχιστον, για το αν τα πρόσωπα της ιστορίας είναι υπαρκτά. Και σε συνδυασμό με την πρόταση της συγγραφέως στο τέλος του βιβλίου: «Η επικράτεια του μύθου έχει τη δική της τοπική αυτοδιοίκηση. Γι’ αυτό, σώφρον θα ήταν να μην αναζητηθούν ομοιότητες, αντιστοιχίες, αναλογίες με ιστορικά γεγονότα και πραγματικά πρόσωπα, παρακαλώ» (σελ. [333]) αποφάσισα να τα παρατήσω, χωρίς να εντάξω το μυθιστόρημα κάπου (είναι επιστημονική φαντασία, είναι κοινωνικό, είναι ιστορικό;).

Βιβλίο Πλανήτης Πρέσπα: μια μεγάλη ιστορία
Συγγραφέας Σοφία Νικολαΐδου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία Νικολαΐδου ξεδιπλώνει μια πονεμένη ιστορία: αρχαιολογικές ανασκαφές, δολοπλοκίες για μια πανεπιστημιακή θέση, εκμετάλλευση ανθρώπων και γνωριμιών για έναν διδακτορικό τίτλο και διεθνή δημοσιεύματα που θα φέρουν την κοινωνική και επαγγελματική καταξίωση κλπ. Γύρω από την Ευδοκία Μαχαίρα κινούνται αρχαιολόγοι και βυζαντινολόγοι, φίλοι και εραστές, ένα καλοσχηματισμένο σύμπαν με τους δικούς του στόχους και σκοπούς. Ταυτόχρονα, η Ευδοκία, μετά τον θάνατο της γιαγιάς της, με καταγωγή από τα Γιαννιτσά, αρχίζει να ξετυλίγει το κουβάρι της δικής της οικογενειακής ιστορίας, αφήνοντας υπόνοιες ότι ίσως πρόκειται για απόγονο της μυθικής Ευδοκίας.

Μέσα από τις αφηγήσεις των ανθρώπων των Πρεσπών και μέσα από χειρόγραφα που πέφτουν στα χέρια της Ευδοκίας, μαθαίνουμε την ιστορία της αρχόντισσας της Πρέσπας που διαφέντεψε τον 11ο αιώνα μ. Χ. αλλά το όνομά της έχει σβηστεί επιμελώς από την Ιστορία μετά τον θάνατό της στη μάχη της Δεάβολης. Η ιστορία της αρχόντισσας είναι γεμάτη μυθεύματα, προλήψεις και δοξασίες, δεισιδαιμονίες και τον πιο περίεργο έρωτα που έχω συναντήσει σε κείμενο. Εξαίρετη γραφή, επιστάμενο ψάξιμο της εποχής και της νοοτροπίας, απέδωσε υπέροχα το πλαίσιο στο οποίο κινήθηκε η Ευδοκία, μια οξυδερκής προσωπικότητα, που ως γυναίκα είχε να παλέψει και εναντίον των εχθρών του κράτους του πατέρα της και κατά της μειονεκτικής θέσης της γυναίκας. Μάγοι και ιερείς, νένες και βασιλιάδες, συγκροτούν ένα μαγευτικό παραμύθι που εναλλάσσεται αρμονικά με το σήμερα της αρχαιολόγου.

Κι ερχόμαστε στην αφηγήτρια, το βακτήριο Serratia Rubinea, που προσκολλάται τυχαία στη σημερινή Ευδοκία και την ακολουθεί παντού, μαζί με τον αγαπημένο της, PRD-1, με τον οποίο τσακώνονται και φιλιώνουν όλη την ώρα. Δεν έχω αποφασίσει ακόμη αν η επιλογή της συγκεκριμένης αφηγήτριας με έχει ενοχλήσει ή όχι. Από τη στιγμή που η σημερινή ιστορία έχει ανατροπές, εκπλήξεις και εχθρούς που δε φαίνονται με την πρώτη ματιά ενώ η ιστορία της αρχόντισσας Ευδοκίας είναι στακάτη, γρήγορη, χωρίς πολλές κουραστικές λεπτομέρειες και ιστορικά στοιχεία, αν φοβόταν η συγγραφέας μην κουράσει τον αναγνώστη και επέλεξε το βακτήριο για ένα χαλαρό διάλειμμα, κακώς το έπραξε. Το κείμενο είναι γρήγορο, άμεσο και ρέει αβίαστα. Ναι, κάποιες στιγμές θέλησα κι εγώ να πω «άσε τα παιδιά να παίξουν και πες μου την ιστορία», όμως η γνωριμία και η αλληλεπίδραση των δύο βακτηριδίων ήταν αρκετά αστεία, με το γνωστό χιούμορ της συγγραφέως, την ντοπιολαλιά της Θεσσαλονίκης («…το υψωμένο φρύδι μου ξεφούσκωσε σαν λάστιχο με φούιτ», σελ. 304), γι’ αυτό και την αντιμετωπίζω απομονωμένα.

Επομένως, έχουμε ένα ποικίλο, διαφορετικά δοσμένο ιστορικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας (το βρήκα!), καλογραμμένο, δοσμένο με την αγάπη και το ενδιαφέρον της γνωστής συγγραφέως, που καταφέρνει να αποδώσει μια σκοτεινή πτυχή της βυζαντινής ιστορίας χωρίς να κουράζει τον αναγνώστη. Δεν είναι τυχαίο που μετά από αυτήν τη γνωριμία με το κοινό, η συγγραφέας απογειώθηκε με τα «Ο μωβ μαέστρος» και «Απόψε δεν έχουμε φίλους». Το βιβλίο υπάρχει σε πρωτότυπη φωνητική και ιντερνετική απόδοση.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%bd%ce%ae%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%ad%cf%83%cf%80%ce%b1-%cf%83%ce%bf%cf%86%ce%af%ce%b1-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Απόψε δεν έχουμε φίλους», της Σοφίας Νικολαΐδου, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%cf%80%cf%8c%cf%88%ce%b5-%ce%b4%ce%b5%ce%bd-%ce%ad%cf%87%ce%bf%cf%85%ce%bc%ce%b5-%cf%86%ce%af%ce%bb%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b1%25cf%2580%25cf%258c%25cf%2588%25ce%25b5-%25ce%25b4%25ce%25b5%25ce%25bd-%25ce%25ad%25cf%2587%25ce%25bf%25cf%2585%25ce%25bc%25ce%25b5-%25cf%2586%25ce%25af%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2585%25cf%2582-%25ce%25bd%25ce%25b9%25ce%25ba%25ce%25bf%25ce%25bb%25ce%25b1%25ce%2590%25ce%25b4%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%cf%80%cf%8c%cf%88%ce%b5-%ce%b4%ce%b5%ce%bd-%ce%ad%cf%87%ce%bf%cf%85%ce%bc%ce%b5-%cf%86%ce%af%ce%bb%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/#respond Tue, 10 Nov 2020 19:29:37 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8118 Ένα μυθιστόρημα για τρεις γενιές Ελλήνων που προσπαθούν να ζήσουν τη ζωή τους, την ώρα που η Ιστορία δείχνει τα δόντια της. Γονείς και παιδιά, φοιτητές, μαθητές, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, μπακάληδες και αλάνια, γιαγιάδες και υπάλληλοι, συνδικαλιστές και ουδετερόφιλοι μαθαίνουν μια και καλή πως πρώτα κοιτάς πού χύθηκε το αίμα σου και ύστερα διαλέγεις πλευρά. Ποια είναι η σωστή και ποια η λάθος απόφαση, όταν ο κόσμος γύρω καίγεται; Πώς τσακίζεται η θεωρία στην πράξη; Και ποιος μας βεβαίωσε, παρακαλώ, πως αυτή η χώρα ποτέ δεν πεθαίνει; (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Απόψε δεν έχουμε φίλους
Συγγραφέας Σοφία Νικολαΐδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο λόγος ρέει και φτύνει (ανάλογα). Πρώτα βλέπεις πού χύθηκε το αίμα σου και μετά διαλέγεις μεριά. Αυτή είναι η απάντηση για όσα δεινά τράβηξε αυτή η χώρα όλον τον καιρό. Μπράβο στη συγγραφέα που μας έφερε αντιμέτωπους με τη σκοτεινή πλευρά του εγώ μας. Στη δεκαετία του 1980 φοιτητές αγωνίζονται, καθηγητές διεκδικούν μια θέση υποψήφιου διδάκτορος (μα με θέμα σχετικό με τους δωσίλογους θα βρεις έδρα, καημένε;), οι τελευταίοι δωσίλογοι της πόλης απεκδύονται του παρελθόντος τους (έντιμου ή άτιμου, ο λαός ξέρει) εν όψει του θανάτου. Ένας από τους τελευταίους αυτούς κάνει το παν για να πεθάνει με καρφιτσωμένο το παράσημο του γερμανικού στρατού στην πιτζάμα του μόνο και μόνο για να πεταχτεί αυτό στα σκουπίδια στο τέλος. Παράλληλα γυρνάμε στη δεκαετία του 1940 για να ζήσουμε την ταπείνωση για λίγη ζάχαρη, τα ψεύτικα μεγαλεία των επισχέσεων, τους διωγμούς των αντιφρονούντων, ακόμη και (λίγο από δεκαετία του 1960) τις υπόνοιες για τη δολοφονία του Λαμπράκη (αναφέρεται με το ψευδώνυμο Ζ μόνο). Καλογραμμένο και λυπάμαι πραγματικά που ούτε τη Θεσσαλονίκη ζω ούτε τα πρόσωπα γνωρίζω. Έχω την αίσθηση ότι η συγγραφέας μιλά για πραγματικά πρόσωπα κι ήθελα πάρα πολύ να ξέρω Ιστορία για να εντρυφήσω ακόμη περισσότερο στο κείμενο και να το απολαύσω περισσότερο. Δυστυχώς το πρώτο μέρος το ξαναδιάβασα γιατί μπλέχτηκα με τα πρόσωπα τα οποία εμφανίζονται και εξαφανίζονται σχεδόν αμέσως. Αυτό είναι και το πλην του βιβλίου. Το θεώρησα «σύντομο», «μικρό», ήθελα κάτι πιο εκτεταμένο, να ζήσω περισσότερο τους ήρωες και τους αντιήρωες.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%cf%80%cf%8c%cf%88%ce%b5-%ce%b4%ce%b5%ce%bd-%ce%ad%cf%87%ce%bf%cf%85%ce%bc%ce%b5-%cf%86%ce%af%ce%bb%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%90%ce%b4%ce%bf%cf%85/feed/ 0