Βιβλίο Χουρέμ
Τίτλος πρωτοτύπου Moskof Cariye Hürrem
Συγγραφέας Demet Altinyeleklioglu
Μεταφραστής Λιάνα Μυστακίδου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ομολογώ ότι, αν και δε βλέπω τηλεόραση στον ελεύθερο χρόνο μου, είχε τύχει να δω το πρώτο επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς «Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής» («Muhteşem Yüzyıl») και κόλλησα! Ειλικρινά την πλοκή της υπόθεσης οι σκηνοθέτες και οι σεναριογράφοι τη χειρίζονται με έξυπνο και μεθοδικό τρόπο, κάτι που εθίζει τον τηλεθεατή να δει τη συνέχεια μέχρι το τέλος. Αυτό έπαθα κι εγώ και τώρα περιμένω να ολοκληρωθεί και ο τέταρτος και τελευταίος κύκλος της σειράς και να ησυχάσω. Η σειρά είναι πολύ καλογυρισμένη ως προς τα κοστούμια, τα σκηνικά, τη μουσική και το σενάριο. Πολλές φορές έψαχνα για να διασταυρώσω τα πραγματολογικά στοιχεία και εμπλούτιζα τις γνώσεις μου γύρω από την οθωμανική ιστορία. Έτσι, όταν έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο της Altinyeleklioglu ήθελα να το διαβάσω, ορμώμενος από την τηλεοπτική σειρά αλλά και από την εξαιρετική δουλειά που έχει γίνει στο βιβλίο «Ο Έλληνας βεζίρης» της Hester Donaldson-Jenkins.

Το βιβλίο δεν ήταν αυτό που περίμενα. Η συγγραφέας βασίζεται μεν σε ιστορικά στοιχεία, περιγράφει κάποια ιστορικά γεγονότα κατά τη διάρκεια της ζωής της Χουρέμ (κατάκτηση της Ρόδου, κίνδυνος για τον Πάπα και την Ιταλία από τους οθωμανούς) αλλά τελείως επιλεκτικά και σχεδόν ξεκάρφωτα και ασυνεχώς. Από την αρχή κατάλαβα ότι εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα καλογραμμένο σχετικά άρλεκιν, με πολλές περιγραφές τόπων, συναισθημάτων, σκηνικών, ρούχων και γενικά πολλά λόγια που θα μακρύνουν το κείμενο και θα το κάνουν σχετικά ογκώδες. Μη με θεωρήσετε παλαιομοδίτη αλλά ξενέρωσα με τις λεσβιακές σκηνές της Χουρέμ με δύο γυναίκες από τον κύκλο του Σουλεϊμάν και με τις ερωτικές σκηνές της Χουρέμ με τον Σουλεϊμάν. Έχω διαβάσει μυθιστορηματικές βιογραφίες και καμία δεν παραμένει στο δωμάτιο των πρωταγωνιστών αφού σβήσει το φως. Πολλές οι σκέψεις των κεντρικών χαρακτήρων, πολλοί αχρείαστοι διάλογοι και ανισομερής κατανομή του υλικού που είχε στα χέρια της η συγγραφέας. Για παράδειγμα τον Ιμπραήμ, το δεξί χέρι του Σουλεϊμάν, τον συναντάμε πολύ μετά τη μέση του βιβλίου και πολύ συνοπτικά η συγγραφέας μας εξηγεί τις φιλοδοξίες του, γιατί στάθηκε εμπόδιο στη Χουρέμ και πώς αυτή τον εξολόθρευσε (αν διαβάζουμε τις λεσβιακές σκηνές της Χουρέμ γιατί να μη διαβάσουμε και ερωτικές σκηνές του Ιμπραήμ με τον Σουλτάνο ή με κάποιον άλλον, όπως επίσης φημολογείται;).

Αν θέλετε να διαβάσετε κάποιο πλούσιο κείμενο με πολλές λέξεις κι ένα επίχρισμα Ιστορίας διαβάστε το. Καλοκαίρι είναι, καλά θα περάσετε ξεφυλλίζοντάς το*.

* Πρώτη δημοσίευση στις 6/8/2014.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από το προφίλ της Νίτσας Αραμπατζή στο facebook.

Βιβλίο Ο Έλληνας βεζίρης (Έργα και ημέρες του Ιμπραήμ πασά)
Τίτλος πρωτοτύπου Ibrahim Pasha (Grand Vizir of Suleiman the Magnificent)
Συγγραφέας Hester Donaldson-Jenkins
Μεταφραστής Θεοδώρα Πασαχίδου
Κατηγορία Δοκίμιο
Εκδότης Αιώρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πολύ απλό για τη λαχτάρα μου να διαβάσω για πρόσωπα και πράγματα της εποχής και της iστορίας της περιόδου αλλά ας μην ξεχνάμε ότι είναι διατριβή που γράφτηκε το 1911, οπότε από τότε έχουν αλλάξει πολλά και ως προς τη μεθοδολογία και την έρευνα και ως προς τον πλούτο των πηγών για την οθωμανική Ιστορία. Σε γενικές γραμμές το βιβλίο περιγράφει πολύ κατατοπιστικά και αρκετά απλά, οπότε άνετα μπορεί να το διαβάσει ο καθένας, τη ζωή του Ιμπραήμ, την οθωμανική Ιστορία από το 1522 μέχρι το 1536 και τη νοοτροπία των Τούρκων. Υπάρχουν υποσημειώσεις, υπάρχει βιβλιογραφία, όμως δεν υπάρχει πουθενά ενδελεχής μελέτη, αναλυτική επεξεργασία αιτίων και αιτιατών. Να φανταστείτε ότι η ζωή του Ιμπραήμ ξεκινάει με μια απλή αναφορά στην Πάργα και την ταπεινή ζωή του ψαρά πατέρα του και μετά τον πήρε το παιδομάζωμα και σπούδασε οπότε πήρε μεγάλη μόρφωση και ήταν και στενός φίλος του Σουλεϊμάν, οπότε από κει και πέρα αρχίζει η ανάλυση του βιβλίου. Επίσης παρατίθενται αναλυτικά αποσπάσματα από πηγές που για μένα δεν ταιριάζουν με τη συνολική εικόνα που θέλει να δώσει η συγγραφέας. Τέλος πάντων, το βιβλίο για την εποχή του είναι αρκετά μελετημένο, ακολουθεί τους βασικούς κανόνες μιας διατριβής αλλά πιο πολύ ασχολείται με την οθωμανική Ιστορία με αφορμή τα επιτεύγματα του Ιμπραήμ παρά με τη ζωή του Ιμπραήμ.