Βιβλίο Ο Όρμος των Καταιγίδων
Τίτλος πρωτοτύπου Thunder Bay
Συγγραφέας Douglas Skelton
Μεταφραστής Άννα Παπασταύρου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Gema
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πρώτη περιπέτεια με ηρωίδα τη Ρεμπέκα Κόνολι με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο και με γέμισε αγωνία και ένταση ως την τελευταία  κυριολεκτικά σελίδα. Ο συγγραφέας έστησε μια σφιχτοδεμένη κοινωνία με μυστικά και ενοχές, την τοποθέτησε σ’ ένα νησί που εύκολα αποκόβεται από την ενδοχώρα λόγω καταιγίδων και θυελλών και ξεδιπλώνει μια ιστορία γεμάτη ανατροπές, εκπλήξεις και σωστά δομημένες ανθρώπινες σχέσεις, με τα διάσπαρτα καλολογικά στοιχεία να κάνουν πιο ανάγλυφη την ατμόσφαιρα της σκωτσέζικης επαρχίας.  Το νησί Στιρμ καταγράφεται σε όλη του την έκταση και τη μεγαλοπρέπεια, φέρνοντας κοντά μας τη φύση, τον καιρό και τις διαθέσεις του, με τον άνεμο και τη βροχή να κάνουν ό,τι θέλουν τους κατοίκους του νησιού. «Το Πόρτνασιλ εκτεινόταν προς τα πάνω και πέρα από το λιμάνι, λες και κάποιος το είχε πετάξει απρόσεχτα στη στεριά. Το ίδιο το λιμάνι ήταν ένα πέτρινο δάχτυλο που καμπύλωνε μέσα στο Σάουντ, σαν να έγνεφε στα σκάφη να δέσουν εκεί» (σελ. 76). Κι όταν τα πράγματα χειροτερεύουν: «Μια καταιγίδα είχε ξεσπάσει…Λυσσομανούσε από τον Ατλαντικό και χτυπούσε το νησί λες και προσπαθούσε να το σπρώξει πιο κοντά στην ενδοχώρα…» (σελ. 152).

Η καλή γραφή δίνει δείγματα ήδη από την αρχή, όπου στον πρόλογο η Βάρι Σινκλέρ βρίσκεται μεταξύ ζωής και θανάτου, μεν στη ζωή ο αρχιφύλακας Τζιμ Ράνκιν τη ρωτά ποιος της το έκανε, στον δε θάνατο νιώθει να γαληνεύει στην ακτή με τον παφλασμό των κυμάτων. Γιατί φώναζε όμως για τον Όρμο των Καταιγίδων; Τι της συνέβη εκεί; Δεκαπέντε χρόνια μετά, φτάνει στο Πόρτνασιλ, τον μεγαλύτερο οικισμό στο Στιρμ και λιμάνι του νησιού, η ικανή δημοσιογράφος της «Χάιλαντ Κρόνικλ» Ρεμπέκα Κόνολι, αφήνοντας πίσω της το Ινβερνές και τη σκληρή δουλειά στην εφημερίδα. Είναι μια γυναίκα με το χάρισμα να την εμπιστεύεται ο κόσμος και να της μιλάει και βρίσκει αφορμή με την πρόσκληση του φωτογράφου Τσέιζ Γουάιμαρκ που εργάζεται εκεί, γιατί «γίνονται μεγάλα πράγματα εδώ πέρα, πίστεψέ με», να επισκεφθεί το Στιρμ. Παρά τις αντιρρήσεις του αρχισυντάκτη της, Μπάρι Λένοξ, και με τον πρώην σύντροφό της, Σάιμον, να την κυνηγάει τηλεφωνικά για μια δεύτερη ευκαιρία, η Ρεμπέκα αποφασίζει να λύσει το μυστήριο της δολοφονίας της Βάρι και να μάθει τι συνέβη στο παρελθόν του πατέρα της. Γιατί η μητέρα της, Σάντρα Κόνολι, ισχυρίζεται πως η Ρεμπέκα θα ανοίξει το κουτί της Πανδώρας; Ξέρει ή όχι τι συνέβη στη ζωή του άντρα της; Τι ρόλο έπαιξε στη ζωή του η Φιόνα Μακρέι, με την οποία κρατούσαν ακόμη επαφές και η οποία τώρα είναι η πάστορας του νησιού;

Οι χαρακτήρες είναι ένας κι ένας. Ο μηχανολόγος Κάμπελ Ντράμοντ μόλις έχασε τη γυναίκα του και ο γιος του, Ρόντι, επιστρέφει μετά από δεκαπέντε χρόνια για να παραστεί στην κηδεία της. Τότε ήταν ένας απελπισμένος χρήστης ναρκωτικών και η αστυνομία τον είχε συλλάβει δίπλα στο πτώμα της Βάρι, στη δίκη όμως απαλλάχτηκε λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων. Πού βρισκόταν όλον αυτόν τον καιρό; Τι πραγματικά συνέβη τη μοιραία νύχτα; Η επιστροφή του θα δυσαρεστήσει την τοπική κοινωνία και θα ξυπνήσει μνήμες, ενοχές και μνησικακίες. Είναι πολύ συγκινητική η συνάντηση πατέρα και γιου, με τον πρώτο να παλεύει με μια θάλασσα συναισθημάτων και τελικά να διαλέγει το πιο άβολο και κοφτό καλωσόρισμα. Η κόρη της Βάρι, Σόνια, ζει με τους παππούδες της και δεν έχει γνωρίσει ποτέ τον βιολογικό της πατέρα, Ντόνι Κερ, έναν άντρα που μετέτρεψε το ψαράδικο του πατέρα του σε τουριστική επιχείρηση για κρουαζιέρες στα ανοιχτά. Το κορίτσι μεγάλωσε με το βάρος του θανάτου της μητέρας της, τα συγκαταβατικά χαμόγελα, τις γυρισμένες πλάτες, μήπως λοιπόν ήρθε η στιγμή να κάνει κάτι γι’ αυτό; Από την άλλη, ο Ντόνι περιμένει πώς και πώς να επιστρέψει ο Ρόντι για να ξεκαθαρίσουν εκκρεμότητες ενώ είναι ο βασικός πολέμιος των επεκτατικών σχεδίων του λόρδου Χένρι Στιούαρτ για εκμετάλλευση του νησιού προς όφελος δικό του παρά τις διαβεβαιώσεις για θέσεις εργασίας και βελτίωση της ευημερίας των κατοίκων από τον τουρισμό που θα φέρει.

Ο λόρδος Χένρι Στιούαρτ λοιπόν μετατρέπει τον οικογενειακό του πύργο σε ξενοδοχείο, πού βρίσκει όμως τα χρήματα αφού δε θέλει να ξοδεύει από την οικογενειακή περιουσία; Οι επαφές του με ξένους επενδυτές δεν είναι και ό,τι καλύτερο για το μέλλον του τόπου, σύμφωνα με κάποιους ντόπιους, ενώ ανησυχητική είναι η εμφάνιση και η συμπεριφορά των Γεωργιανών που τον επιβλέπουν ευελπιστώντας να μην υπάρξουν προβλήματα σε αυτήν την επένδυση. Αρχιτσιράκι του είναι ο Καρλ Μαρς, ο επιστάτης των κτημάτων του, ο οποίος κακοποιεί τη σύζυγό του, Ντίρντρε, με διάφορες αβάσιμες υποψίες και αφορμές. Βρήκα συγκινητική μα και σκληρή την ιστορία του ζευγαριού, με τον ρεαλισμό της γραφής να φτάνει στο απόγειό του με τις σκηνές τους. Εκείνη έρχεται από ένα κακοποιητικό περιβάλλον και πιστεύει πως το ξύλο είναι η φυσική τάξη των πραγμάτων, όταν γνωρίζει όμως κάποιον τα πάντα ανατρέπονται, θα ενδώσει όμως; Πώς θα χειριστεί τις φήμες που οπλίζουν το χέρι του άντρα της και τη δέρνει συνέχεια; Είναι μια γυναίκα γαλουχημένη με την άποψη πως μόνη της δεν αξίζει τίποτα, δε θα καταφέρει τίποτα, ένα αδύναμο πλάσμα που δε θα ζητήσει βοήθεια λόγω των συνεπειών από αυτήν την κίνηση αλλά και γιατί ντρέπεται που άφηνε να της συμβαίνουν όλα αυτά τόσο καιρό. Εξίσου δύσκολη είναι και η ιστορία του φωτογράφου Τσέιζ Γουάιμαρκ, ο οποίος, με τον σύντροφό του, Άλαν, περνάνε άσχημα στο νησί, με εκφοβισμούς και κοροϊδίες, γιατί όμως ο Τσέιζ δεν παίρνει την απόφαση να φύγουν; Τι τον δένει με το νησί; Πόσο άσχημα μπορεί να γίνουν τα πράγματα γι’ αυτό το ζευγάρι σ’ ένα κλειστό μέρος;

«Ο Όρμος των Καταιγίδων» είναι ένα δυνατό ντεμπούτο, με ρεαλιστική γραφή, ανατροπές, ποικίλα συναισθήματα, διεισδυτικά ψυχογραφήματα και διαχρονικά μηνύματα που με κράτησε σε αγωνία ως το τέλος, όσο ξεδίπλωνε με προσοχή και καλά σχεδιασμένη πλοκή τα γεγονότα που οδήγησαν στη δολοφονία της κοπέλας τότε και τις σχέσεις που έχουν αναπτύξει οι κάτοικοι του νησιού τώρα. Σκηνές που αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο τις αντιλήψεις, τις απόψεις και τη νοοτροπία των ηρώων, λιτοί διάλογοι και υποβλητική ατμόσφαιρα είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του βιβλίου. «Μπορεί να ζεις στον πιο όμορφο τόπο στη γη, όμως κάτω από την επιφάνεια υπάρχει πάντα κάτι δυσάρεστο» (σελ. 101). Είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες η Ρεμπέκα αν το φέρει στο φως; Και πώς δένεται η ιστορία του πατέρα της με όλα αυτά τα γεγονότα; Καλοί και κακοί χαρακτήρες, καλά κρυμμένα μυστικά, ενοχές και διλήμματα, κακοποίηση και εκβιασμοί, προδοσίες και μίσος με κράτησαν ως το τέλος.

Βιβλίο Πέτρα, ψαλίδι, χαρτί 
Τίτλος πρωτοτύπου Rock paper scissors
Συγγραφέας Alice Feeney
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία ξεδιπλώνεται κυρίως μέσα από τις πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις του σεναριογράφου Άνταμ Ράιτ και της συζύγου του, Αμίλια και μέσα από τις επιστολές της δεύτερης προς τον πρώτο. Αυτές οι εναλλαγές επιτρέπουν στη συγγραφέα να καταγράψει τα γεγονότα απ’ όλες τις μεριές και μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες, οι οποίες της επιτρέπουν να παίξει με το μυαλό του αναγνώστη και να μπερδέψουν αρκετά τις δραματικές εξελίξεις. Λέξεις με διττό νόημα, υπονοούμενα, μυστηριώδεις φράσεις που κάτι κρύβουν από τον αναγνώστη και η μεγάλη έκπληξη στο τέλος συγκροτούν έναν διαρκή αγώνα ενάντια στον χρόνο και αυξάνουν την αγωνία ως προς το τέλος της ιστορίας και την ταυτότητα του προσώπου που φαίνεται να τους παρακολουθεί. Το ζευγάρι λοιπόν ταξιδεύει στη Σκωτία, παρασυρμένο από την ιδέα που τους έδωσε η σύμβουλος γάμου για μια μικρή απόδραση του Σαββατοκύριακου μήπως και σώσουν τον γάμο τους. Σε αυτό συμβάλει και το γεγονός ότι η Αμίλια κέρδισε δωρεάν διαμονή σε μια εκκλησία που μετατράπηκε σε πανσιόν, μόνο που όταν φτάνουν εκεί τα πράγματα δεν είναι ακριβώς όπως τα περίμεναν. Ενδιάμεσα διαβάζουμε τις κρυφές ετήσιες επιστολές της Αμίλια προς τον άντρα της, που τις έγραψε με αφορμή τις επετείους γάμου τους. Τι του γράφει, γιατί σβήνει κάποιες πιο επιθετικές φράσεις και στη συνέχεια τις μαλακώνει, πώς εμπνεύστηκε για μια τέτοια κίνηση, τι αλλάζει με την πάροδο του χρόνου στις επιστολές; «Με κάνουν να νιώθω καλύτερα κι ας ξέρω ότι θα σε κατέστρεφαν αν τα έβρισκες». Γιατί όμως ο Άνταμ αποφαίνεται πως: «Υπάρχουν δάση με λιγότερες σκιές από αυτήν» (σελ. 110);

Ο Άνταμ και η Αμίλια είναι ολοκληρωμένοι χαρακτήρες και μέσα από την καθημερινότητά τους και τις δουλειές τους μαθαίνουμε κι εμείς διάφορα πράγματα, όπως από τη μια την αναλγησία των ανθρώπων για τα ζώα, τη βιασύνη τους να ξεφορτωθούν μόλις μεγαλώσει ό,τι αρχικά αγάπησαν κι από την άλλη την καθημερινή ζωή ενός συγγραφέα, τη μοναξιά του, την επιμονή του, την αυτοπεποίθησή του και τις αντίστοιχες συνέπειες στην οικογενειακή και κοινωνική του ζωή: «Οι συγγραφείς είναι παράξενα και απρόβλεπτα όντα. Πρέπει να έχουν υπομονή, αποφασιστικότητα, αρκετά ισχυρά κίνητρα για να δουλεύουν μόνοι στο σκοτάδι και την πίστη στον εαυτό τους να συνεχίζουν όταν οι σκιές απειλούν να τους καταπιούν…είναι στην καλύτερη περίπτωση τρελούτσικοι και στη χειρότερη θεόμουρλοι» (σελ. 152). Λέει ο Άνταμ: «Η δουλειά μου με κάνει να νιώθω νέος, μα η γυναίκα μου με κάνει να νιώθω γέρος». Επιπλέον, ο πρωταγωνιστής πάσχει από προσωπαγνωσία, δεν μπορεί δηλαδή να διακρίνει τα χαρακτηριστικά των προσώπων, ακόμη και του δικού του, γι’ αυτό και τη γυναίκα του την αναγνωρίζει από τον ήχο της φωνής της μόνο ή την αίσθηση του χεριού της. Μπορεί να περιβάλλεται από φίλους αλλά να έχει την εντύπωση ότι δεν ξέρει κανέναν, εξ ου και έχουν μείνει σχεδόν μόνοι τους από κοινωνικής άποψης. Αυτό είναι μεγάλο βάρος γι’ αυτόν, ειδικά όταν μαθαίνουμε πως υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας του θανάτου της μητέρας του σε τροχαίο αλλά δεν μπορεί να αναγνωρίσει τον ένοχο αν και όποτε βρεθεί!

Δύο διαφορετικοί άνθρωποι λοιπόν που κατάφεραν να συμβιώσουν και να βρουν κοινά σημεία αλλά στην πορεία άρχισαν να απομακρύνονται και να αποξενώνονται. Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο ο γάμος τους διαλύεται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη εξαιτίας μιας σειράς απλών, συνηθισμένων, καθημερινών γεγονότων που όλοι μπορεί να βιώσουμε κάποια στιγμή, εξ ου και οι διάφορες και άφθονες διαχρονικές παρατηρήσεις πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις είτε στο πλαίσιο ενός γάμου είτε ευρύτερα. «Την αγαπώ τη γυναίκα μου. Απλώς δε νομίζω ότι συμπαθούμε ο ένας τον άλλον όπως παλιά», παραδέχεται ο Άνταμ. Και συνεχίζει η Αμίλια: «Υποθέτω ότι τα πραγματικά προβλήματα ξεκίνησαν όταν αρχίσαμε να προτιμάμε αυτά τα πράγματα ο ένας από τον άλλον». Και παρακάτω: «Το νιώθεις όταν κάποιος που αγαπάς λέει ψέματα. Αυτό που δεν ξέρω ακόμα είναι το γιατί». Τέλος: «Γι’ αυτό είμαι συναισθηματικά χρεοκοπημένος αυτήν την εποχή, όση αγάπη μου είχε απομείνει για εκείνη έχει εξαντληθεί» (σελ. 110). Οπότε τι γίνεται παρακάτω; Από τη μια κλιμακώνεται ο φόβος και η αγωνία για το τι θα συμβεί στη συνέχεια, κάτι άψογα σχεδιασμένο γιατί ουσιαστικά η δράση ξετυλίγεται μέσα από τις αναμνήσεις και τα λόγια μόνο δύο ανθρώπων κι από την άλλη περνάνε διαχρονικά μηνύματα φθοράς της σχέσης ενός ζευγαριού («Δεν ήμασταν πάντα αυτοί που είμαστε τώρα», «Ο χρόνος μπορεί ν’ αλλάζει τις σχέσεις», «Δεν αποτυγχάνουν οι γάμοι αλλά οι άνθρωποι»), τα αίτια και τα αιτιατά («Είμαστε ακόμη μαζί παρ’ όλους τους λόγους που ίσως δε θα ‘πρεπε»), οι κρυφές σκέψεις («Μερικές φορές, οι φαινομενικά πιο αθώοι άνθρωποι αποδεικνύεται ότι είναι ένοχοι για φρικτά πράγματα. Μερικές φορές, οι άνθρωποι που κάνουν κακά πράγματα είναι απλώς κακοί άνθρωποι», σελ. 212), τα λάθη («Βαδίζουμε και οι δυο τόσο προσεκτικά που ουσιαστικά είμαστε στάσιμοι»), οι προσδοκίες που διαψεύστηκαν, αισθήματα, σκέψεις και λόγια ενός πραγματικού ζευγαριού της διπλανής πόρτας: «Όσα είδη αγάπης υπάρχουν, άλλοι τόσοι είναι οι διάφοροι τρόποι που μπορεί να ραγίσει η καρδιά σου». Επίσης: «Δεν έχει σημασία πόσο διαρκεί μια σχέση αλλά τι μας διδάσκει τον ένα για τον άλλο και για τον εαυτό μας» (σελ. 248). Άλλωστε: «Κάποιοι λένε ότι ο γάμος είναι σαν το κρασί και γίνεται καλύτερος με τα χρόνια αλλά υποθέτω ότι όλα εξαρτώνται από τα σταφύλια».

«Η ζωή είναι απρόβλεπτη στην καλύτερη περίπτωση, ασυγχώρητη στη χειρότερη» (σελ. 123) και αυτό θα το βιώσουν για τα καλά στο πετσί τους ο Άνταμ κι η Αμίλια. Κάποιος από τους δύο έχει ένα υστερόβουλο σχέδιο και σταδιακά διαπιστώνουμε πως το κατέστρωσε όλο αυτό από την αρχή και τίποτα δεν είναι τυχαίο. Εν τω μεταξύ ποια είναι η μυστηριώδης Ρόμπιν και γιατί τους παρακολουθεί; Ποιος μένει μαζί της στο σπίτι της; Γιατί διάλεξε αυτήν την ερημιά για να ζήσει; Ποιο είναι το μυστικό της; «Ούτε οι επισκέπτες θα μπορέσουν να φύγουν όταν το θελήσουν. Αλλά δεν το ξέρουν ακόμα» (σελ. 125). Προσπαθεί ν’ αφήσει πίσω της τα λάθη της και να μην επιτρέψει στη θλίψη να την καταστρέψει. Να όμως που τα μυστικά από τα οποία προσπάθησε να ξεφύγει ήρθαν και τη βρήκαν. Και τότε… «Πέτρα, ψαλίδι χαρτί» λέγεται το πρώτο σενάριο που έγραψε ο Άνταμ Ράιτ και, χωρίς να έχει γίνει ποτέ ταινία, του άνοιξε τον δρόμο για την καριέρα που ακολουθεί τώρα. Πέτρα, ψαλίδι, χαρτί παίζει με τη γυναίκα του κάθε φορά που θέλουν να πάρουν σημαντικές αποφάσεις. Μπορεί λοιπόν μια διήμερη εκδρομή να σώσει πραγματικά έναν γάμο; Τίποτα δεν είναι τυχαίο σε αυτήν την ιστορία, όλα είναι καλά σχεδιασμένα και στημένα, γιατί κάποιος από τους δύο λέει ψέματα και δε θέλει να τα ξαναβρούν και να ζήσουν ευτυχισμένοι. «Αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν σύμφωνα με το σχέδιο, μόνο ο ένας μας θα γυρίσει στο σπίτι»! Δέκα χρόνια μυστικών, μια επέτειος που δε θα ξεχάσουν ποτέ. Ας παίξουμε λοιπόν!

Βιβλίο Σκότωσε σαν τον Στίβεν Κινγκ
Συγγραφέας Δημήτρης Μαμαλούκας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δημήτρης Μαμαλούκας έγραψε ένα συναρπαστικό, δυνατό και ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα που αποτελεί φόρο τιμής στον Stephen King, μιας και είναι γεμάτο από αναφορές στο συγγραφικό και στο κινηματογραφικό του σύμπαν. Το ίδιο το βιβλίο είναι δομημένο με τέτοιο τρόπο που θυμίζει το οδοιπορικό του «Μαύρου Πύργου» ενώ τα κεφάλαια έχουν τίτλους μυθιστορημάτων και διηγημάτων του King, απόλυτα ταιριαστά όμως με το περιεχόμενό τους και είναι αριθμημένα αντίστροφα με τέτοιο τρόπο που θυμίζει το μηχανικό οδόμετρο της «Κριστίν», με τα μίλια του κοντέρ να εκμηδενίζονται όσο φτάνουμε στο τέλος. Δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε φανατικούς αναγνώστες του συγγραφέα, μιας και η ιστορία είναι άψογη, γρήγορη και ανατρεπτική, απλώς οι φανατικοί του Βασιλιά θα το ευχαριστηθούν διπλά με τα διάσπαρτα «easter eggs» στο κείμενο και με τη χρήση ονομάτων, τόπων, ηρώων και άλλων στοιχείων από το σύμπαν του Stephen King στην ευρηματική πλοκή του βιβλίου. Εξ ου και εντυπωσιάστηκα από την παράθεση των τίτλων των διηγημάτων και των μυθιστορημάτων του Stephen King με τέτοιο τρόπο που συγκροτούν σε λίγες παραγράφους μια ιστορία (σελ. 244-245)! Από τη Νέα Υόρκη ταξιδεύουμε στο Πίτσμπουργκ της Πενσιλβάνια και στο Νιου Τζέρσι κι όταν τα ίχνη μάς οδηγούν ως το Λονδίνο αλλά και τη Σκωτία φτάνουμε σ’ ένα υποβλητικό και ατμοσφαιρικό περιβάλλον που θυμίζει αρκετά τη Γαλαάδ.

Μια γυναίκα ονόματι Κριστίν (πάντα η Κριστίν, αχχχ…) θα δείξει στον Ρέι Στέμπινς μια φωτογραφία με τον Stephen King και δύο φίλους του κι ένα κολοβό αντίτυπο μιας έκδοσης που θεωρείται όχι απλώς δυσεύρετη αλλά έχει εκτιναχθεί στη σφαίρα του μύθου, να όμως που υπάρχει πραγματικά! Ένα βιβλίο τυπωμένο κρυφά με μια ιστορία που είχε γράψει ο Βασιλιάς αλλά εκλάπη στην πορεία! Ποιοι είναι οι δύο άντρες με τους οποίους φωτογραφήθηκε ο Stephen King το 1966 και πώς συνδέονται μαζί του; Ποιος είναι ο Τζον Σούτερ και τι είναι τα αντίτυπα Σούτερ; Μέσα από απανωτές εξελίξεις, αναπάντεχα γεγονότα και πάρα πολλές πληροφορίες γύρω αλλά και από τα βιβλία του Stephen King συγκροτείται μια ιστορία που με κράτησε με κομμένη ανάσα ως την τελευταία κυριολεκτικά σελίδα. Πρωταγωνιστούν τέσσερις άντρες, τέσσερις συλλέκτες που, παρά το αντικείμενο του πόθου τους, έχουν καταφέρει να κρατήσουν τη φιλία τους και να μη διαλυθούν…Χμμμ… Εντάξει, στην πορεία θα γίνουν πολλά!

Ο Ρέι Στέμπινς, αθλητής του βάδην, ζει στη Νέα Υόρκη και «κόλλησε» με τον Stephen King όταν διάβασε τη «Μακριά πορεία», με ήρωα έναν αθλητή σαν κι αυτόν που έπρεπε να συμμετάσχει σ’ έναν αγώνα όπου οι χαμένοι εκτελούνταν! Μόνο που ο Ρέι από φανατικός αναγνώστης σύντομα έγινε φανατικός συλλέκτης βιβλίων King και κυνηγάει ό,τι έχει να κάνει με τα περιορισμένου αριθμού αντίτυπα, με αντικείμενα και με φωτογραφίες του Βασιλιά. Η πρωτοπρόσωπη αφήγησή του εναλλάσσεται με τριτοπρόσωπη κι έτσι μαθαίνουμε πολλά για τον χαρακτήρα του, για τον τρόπο σκέψης του, για τις αντιλήψεις του και άλλα. Στο πλάι του, ο Ίαν Κόνορ ή Νταρνέλ (δευτερεύων χαρακτήρας στο «Κριστίν»), φανατικός του σύμπαντος του King αλλά με έμφαση στις Plymouth τύπου «Κριστίν», την οποία λάτρεψε και στα αντικείμενα που αναφέρονται στα βιβλία (γραφομηχανές, ηλεκτρική καρέκλα κλπ.), ο Μπράιαν Ρασκ (χαρακτήρας στα «Χρήσιμα Αντικείμενα»), οδηγός λιμουζίνας και μαμούνι των παλαιοβιβλιοπωλείων, που αγάπησε το «Αυτό» και συλλέγει κάθε φθηνή, χαρτόδετη έκδοση, με ιδιαίτερη αγάπη στις ιδιωτικές βιβλιοδεσίες και ο Τζέικ, ιδιοκτήτης του παλαιοβιβλιοπωλείου «Χρήσιμα Αντικείμενα», φυσικά με σπανιότητες Stephen King να αποτελούν το μεγαλύτερο εμπόρευμα. Οι τέσσερις φίλοι κινούνται στον ίδιο συλλεκτικό κύκλο απλά με διαφορετική ένταση: ο Ρέι δεν υποκύπτει στις τρελές τιμές, ο Μπράιαν έχει περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες και κλαίει σαν κουτάβι όταν βρίσκει ευκαιρίες, ο Τζέικ πετυχαίνει καλά κομμάτια λόγω της θέσης του αλλά διχογνωμεί ανάμεσα στο να τα πουλήσει ή να τα κρατήσει ενώ ο Νταρνέλ είναι πλούσιος και εκκεντρικός. Έχουμε όμως και τον Λέο Καρέλι ή Λέμκε (χαρακτήρας του «Αδύνατου»), εργολάβο κηδειών και φανατικό συλλέκτη ιδιαίτερης ποικιλίας βιβλίων, αυτών με τις ιδιόχειρες αφιερώσεις του συγγραφέα, ο οποίος κάθε χρόνο καλεί την παρέα του Ρέι στη βίλα του και τους δείχνει τη συλλογή του, στην πορεία όμως θα παίξει κι αυτός τον δικό του ρόλο.

Δεν είναι εύκολο να εξηγήσεις σε κάποιον γιατί και πόσο σου αρέσουν τα βιβλία του Βασιλιά, άλλωστε αυτή είναι η μαγεία του, μην πω η μανία μ’ αυτόν. «Είναι τα θέματά του, η γραφή του, ο τρόπος που ζωντανεύει τους εφιάλτες ή τα όνειρα του καθενός, η μοναδική του μαεστρία να μιλάει στην καρδιά του κάθε ανθρώπου στη γη ξεχωριστά… οι αναρίθμητες καθηλωτικές σκηνές των βιβλίων του. Οι σκηνές τρόμου που σου παγώνουν το αίμα, οι αριστοτεχνικοί διάλογοι και μονόλογοι…» (σελ. 21), γράφει χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Μαμαλούκας. Κάθε φανατικό συλλέκτη τον έχει σημαδέψει συγκεκριμένο βιβλίο κι αυτός είναι ένας από τους εκατοντάδες λόγους που υπάρχουν αναρίθμητοι αναγνώστες σ’ ολόκληρο τον κόσμο: «…ο καθένας μας ήταν ένα βιβλίο του Κινγκ». Είναι όμως το μυθιστόρημα αυτό αποκλειστικά αφιερωμένο στον Stephen King σε τέτοιο βαθμό που οι μη φανατικοί ή οι περιστασιακοί του αναγνώστες να βαρεθούν το βιβλίο; Ξεκάθαρα όχι, γιατί ο βιβλιόφιλος συγγραφέας καταφέρνει να περάσει πολλά διαχρονικά μηνύματα γύρω από τον συλλεκτισμό και τη μανία που αυτός γεννάει (μπορείς άραγε να πεις κάποτε ότι πλέον τα έχεις όλα; Ξεκάθαρα όχι!), για τη ματαιότητα αλλά και την ομορφιά μιας τέτοιας (οποιασδήποτε) συλλογής και για την ανθρώπινη ψυχολογία που δοκιμάζεται μπροστά σε σπάνιες, μοναδικές ευκαιρίες. Μπορεί οι χαρακτήρες του μυθιστορήματος να αγκαλιάζουν, να φιλάνε, να επιδεικνύουν, να κυνηγούν βιβλία του Βασιλιά, αν σβήσεις όμως το όνομα θα δεις χαρακτηριστικά γνωρίσματα οικεία σε κάθε βιβλιοσυλλέκτη! Κι ειδικά με την άψογη βιβλιοθήκη στον «Μαύρο Πύργο» γύρισα στις περιγραφές της «Χαμένης βιβλιοθήκης του Δημητρίου Μόστρα», όπου και πάλι ο Δημήτρης Μαμαλούκας ασχολείται με βιβλιοθήκες και βιβλία με τον συναρπαστικό και ψαγμένο του τρόπο γραφής. Τα όρια μιας συλλογής, το κόστος, το πάθος για κάτι σπάνιο, μοναδικό, δυσεύρετο και πώς επηρεάζει αυτός ο αγώνας την οικονομική και ψυχολογική σου κατάσταση, η απόλαυση της οπτικής επαφής, η αγορά δύο αντιτύπων ώστε να διαβάζεις το ένα και το άλλο να μη χάνει την αξία του, τα αριθμημένα αντίτυπα, οι υπογεγραμμένες κόπιες, οι ελάχιστες διαφορές που κάνουν το κάθε βιβλίο μοναδικό, τα κακέκτυπα, όλα αυτά δημιουργούν ένα συναρπαστικό σύμπαν που θα λατρέψουν όλοι οι αναγνώστες.

Υπάρχει λοιπόν φιλία ανάμεσα σε π. χ. δύο συλλέκτες, από τη στιγμή που ελλοχεύει ο κίνδυνος να βρεθεί κάτι που το θέλουν με λαχτάρα και οι δυο ταυτόχρονα; Πάνω σε αυτό το αξίωμα βασίζεται η πλοκή του βιβλίου, στην οποία αποδομείται η φιλία χρόνων μεταξύ των ηρώων του βιβλίου, αφού πισώπλατα μαχαιρώματα, εξαπάτηση, εκβιασμοί και πολλά άλλα διαλύουν μια παρέα που μάλλον δεν ήταν και τόσο δεμένη όσο πίστευαν τα μέλη της. Ένα χαμένο χειρόγραφο, το ιερό Γκράαλ μεταξύ των συλλεκτών, και τα, όπως πίστευε ο συλλεκτικός κύκλος ανύπαρκτα, αντίτυπα Σούτερ αποτελούν το έναυσμα για ένα ιδιότυπο κυνήγι θησαυρού γεμάτο εκπλήξεις, ανατροπές και διαχρονικές, καίριες αλήθειες. Πρόκειται για ένα προσεγμένο πάντρεμα καταιγιστικής δράσης, αστυνομικής πλοκής και φόρου τιμής σ’ έναν συγγραφέα που έχει αλλάξει για πάντα τα δεδομένα της γραφής, όχι μόνο στον χώρο του τρόμου αλλά και στο αστυνομικό και στο κοινωνικό μυθιστόρημα. Προσεγμένες εξελίξεις, δυνατή ιστορία που σέβεται την πορεία του Stephen King, καταιγιστική δράση, κλιμακούμενη πλοκή κι ένα λυτρωτικό τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός αστυνομικού μυθιστορήματος που στήνει ένα αξέχαστο σύμπαν γεμάτο σεβασμό στον Βασιλιά.

Βιβλίο Η σκηνή των μεγάλων ονείρων  
Τίτλος πρωτοτύπου Sueño de una noche de teatro
Συγγραφέας Mónica Gutiérrez
Μεταφραστής Κάλλια Ταβουλάρη
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα της Mónica Gutiérrez είναι γλυκό, τρυφερό, συγκινητικό και διασκεδαστικό, γεμάτο από θεατρικά παρασκήνια και στίχους του «Μάκβεθ». Πέρασα καλά διαβάζοντάς το, αν και δεν είχε ιδιαίτερη εμβάθυνση σε χαρακτήρες, ενώ η χαλαρή συνοχή του με βοήθησε να παρακολουθήσω πιο άνετα τις περιπέτειες του θιάσου όσο κλιμακώνεται η σχέση μεταξύ του καταξιωμένου Μαξ Μπόρχες και της βοηθού του, Έλσα Σολέρ. Εκείνος λοιπόν είναι σκηνοθέτης με φήμη και κύρος, έχει ταλέντο, έχει κερδίσει τη συμπάθεια των κριτικών, είναι σχολαστικός στην επιλογή θιάσου και καταφέρνει να του δίνουν δημόσιες επιχορηγήσεις. Από την άλλη, εκείνη ήταν φοιτήτρια Ιστορίας όταν τον γνώρισε πριν δέκα χρόνια, τότε που ο Μπόρχες θα έδινε μια διάλεξη στη Σχολή της. Του μετάγγισε την αισιοδοξία που χρειαζόταν για να μπει στην αίθουσα και τον κέρδισε η τετράγωνη λογική της. Η πρότασή του να εργαστεί ως βοηθός του την κολάκεψε, γιατί της αρέσει η περιπέτεια και η μαγεία του θεάτρου οπότε δέχτηκε κι ας μην ξέρει πολλά από αυτά. Μια απλή και ταυτόχρονα απαιτητική επαγγελματική σχέση που βοήθησε και τους δύο γεννήθηκε εκείνη την ημέρα.

Μέλη της Εταιρείας Θεάτρου του Λονδίνου έρχονται στη Βαρκελώνη για μια τελετή απονομής και επ’ ευκαιρία βολιδοσκοπούν τον Μπόρχες για μια καριέρα στο Γουέστ Εντ, η οποία όμως πρέπει να ξεκινήσει από το φεστιβάλ του Εδιμβούργου. Με πολλή δυσκολία ο Μαξ δέχεται την πρόταση του αγαπημένου του δραματουργού Ένζο Που ν’ ανεβάσει «Μάκβεθ» αντί για «Άμλετ», μια παράσταση που θα δοκιμαστεί πρώτα στο Εθνικό Θέατρο της Καταλονίας ώστε να πάρει κονδύλιο για τα έξοδα της μεταφοράς της παράστασης στη Σκοτία και τα βάσανα ξεκινάνε! Οι μάγισσες είναι πιο αισθησιακές και όμορφες απ’ ό,τι θα έπρεπε, η ενδυματολόγος Αουρόρα Τομάς φτιάχνει αριστουργήματα που απρόσεκτες πρωταγωνίστριες τα σκίζουν, ο αλκοολικός ηθοποιός Πέρε Ρικάρτ που υποδύεται τον Μάκβεθ είναι σαν «σκοτσέζικο αποστακτήριο με κολάν», η δίγλωσση βερσιόν της παράστασης κάποιους τους δυσκολεύει, η πρωταγωνίστρια Μαργκό Ντεγκάρ διαγιγνώσκεται με διαβήτη κι αυτό την καταρρακώνει, κομπάρσοι κάνουν ασκήσεις θάρρους γιατί χάνουν τη γη κάτω από τα πόδια τους και πολλά άλλα ενώ ταυτόχρονα η Έλσα πιάνει τον σύντροφό της να την απατά κι ο δραματουργός Ένζο Που δε σταματάει να κάνει διορθώσεις και παρατηρήσεις, κάτι που φέρνει θίασο και σκηνοθέτη στα όριά τους.

Το μυθιστόρημα δείχνει να είναι μια κωμική νότα στον γοητευτικό κόσμο του θεάτρου και να ξεδιπλώνει μια ιστορία με ανορθόδοξους ηθοποιούς, αναποδιές και δυσκολίες, σταδιακά όμως αρχίζει να φέρνει κοντά δύο εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους ανθρώπους με τέτοιο συναισθηματικό τρόπο που καταστρατηγούνται όλα τα στερεότυπα ερωτικής γνωριμίας και με τέτοια ευαισθησία που με συγκίνησε. Εκείνη προσπαθεί να κρατηθεί αισιόδοξη μετά τον χωρισμό της, εκείνος αφήνεται σταδιακά να γοητευτεί από τη διαφορετική προσωπικότητά της, μόνο που μια παρεξήγηση στη Σκωτία όπου επιτέλους μεταφέρεται η παράσταση θα αναγκάσει την Έλσα να κάνει ένα ταξίδι ενδοσκόπησης στα Χάιλαντς και το μυθιστόρημα μετατρέπεται σε τουριστικό οδηγό, αφιερώνοντας περισσότερες απ’ όσες θα έπρεπε σελίδες σε αυτό το κομμάτι, κάτι που χαλάει τη συνοχή του κειμένου όπως ανέφερα και πριν. Παρ’ όλ’ αυτά η συναρπαστική και μαγευτική φύση του σκωτσέζικου τοπίου καταγράφεται αδρά και με ωραίο τρόπο, όπως και το Εδιμβούργο, με την οδό Ρόγιαλ Μάιλ, τη θεατρική σκηνή Αντερμπέλι που θυμίζει αναποδογυρισμένη αγελάδα, τον καθεδρικό Σεντ Τζάιλς, το θέατρο Άσερ Χολ κ. ά. Εξίσου συναρπαστικά δίνεται και η Βαρκελώνη στο πρώτο μέρος του βιβλίου, με τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Αρούς, έναν από τους πιο ιστορικούς και μαγευτικούς χώρους της Βαρκελώνης, το κατάστημα υφασμάτων και ψιλικών Ribes & Casals, το Εθνικό Θέατρο της Καταλονίας, τα πανότς (τα χαρακτηριστικά αρ νουβό πλακάκια) κ. ά. Η συγγραφέας παραθέτει αποσπάσματα από τον «Μάκβεθ» στην αρχή του κάθε κεφαλαίου αλλά και στην πλοκή, εντάσσοντάς τα σωστά σε έξυπνους διαλόγους ενώ μέσω του Ένζο Που μαθαίνουμε πολλά για τη δραματουργική επεξεργασία του κειμένου, το ιστορικό και κοινωνικό υπόβαθρο της εποχής που γράφτηκε και για τα διαχρονικά του μηνύματα, όλα αυτά με σύντομες αναφορές και λίγα λόγια ώστε να μη βαραίνει το κείμενο και να μην κουράζεται ο αναγνώστης.

«Στον κόσμο του θεάτρου… άλλοι ηθοποιοί ήταν εθισμένοι στα αντικαταθλιπτικά, στις ατελείωτες ψυχιατρικές θεραπείες ή στη γιόγκα. Όλοι είχαν τη στρατηγική τους για να ξορκίζουν τους δαίμονές τους αλλά ήταν τόσο απασχολημένοι με την καταπολέμησή τους που δεν τους έμενε χρόνος για να κουτσομπολεύουν τους άλλους» (σελ. 47). Αυτή είναι η «Σκηνή των μεγάλων ονείρων» της Mónica Gutiérrez, ένα τρυφερό και γλυκό μυθιστόρημα που μας ταξιδεύει σε Βαρκελώνη και Εδιμβούργο και μας συστήνει συνοπτικά ένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας δραματουργίας, τον «Μάκβεθ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Κωμικές σκηνές, ρομαντισμός, παρεξηγήσεις, εμπόδια και δυσκολίες και ένα χαρούμενο τέλος είναι τα καλύτερα συστατικά για μια ευχάριστη και χαλαρή αναγνωστική συντροφιά.

Βιβλίο Η τέχνη της λεπίδας
Τίτλος πρωτοτύπου The blade artist
Συγγραφέας Irvine Welsh
Μεταφραστής Θάνος Καραγιαννόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Οξύ
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Γρήγορη, στακάτη, απότομη, ωμή και βίαιη, ρεαλιστική, ολοζώντανη και με βαθιά μελετημένη ψυχογράφηση των χαρακτήρων, η «Τέχνη της λεπίδας» είναι ένας αγώνας του καλού ενάντια στο κακό, μόνο που αυτήν τη φορά τα δύο χαρακτηριστικά κατοικοεδρεύουν στον ίδιο άνθρωπο! Ο Φρανκ / Τζιμ σε όλο το κείμενο αγωνίζεται να συγκρατηθεί για να μην ξεσπάσει τη βία του τήδε κακείσε. Θυμάται τις ασκήσεις που έμαθε για αυτοσυγκράτηση, τις συνέπειες του τελευταίου ξεσπάσματός του που τον οδήγησε στη φυλακή, ακόμη και τα χαμογελαστά πρόσωπα των κοριτσιών του, παρ’ όλ’ αυτά, του φάγανε τον γιο κι αυτό δε διορθώνεται με τίποτα, ακόμη κι αν αυτό το παιδί ο ίδιος το εγκατέλειψε από την αρχή χωρίς δεύτερη σκέψη.

Το μυθιστόρημα είναι γεμάτο εκπλήξεις και αφορά μια ιστορία που δεν μπορείς να μαντέψεις προς τα πού θα κατευθυνθεί και με τι συναισθήματα θα σε αφήσει. Ο πρωταγωνιστής αποδίδεται σχεδόν ανάγλυφα και ο τρόμος στο πέρασμά του μεταγγίστηκε υποδόρια ακόμη και σε μένα, όχι μόνο στους εχθρούς του. Είναι ένας ταύρος που μπαίνει σε μια αρένα όχι για να παλέψει ή να επιβιώσει αλλά επιτηδευμένα για να εντοπίσει το κόκκινο πανί και να ερεθιστεί, γιατί τέτοια είναι η φύση του.  Φοβάμαι ακόμη περισσότερο όταν αρχίζει να μιλάει ευγενικά και γλυκά, με χιούμορ και όμορφες, ολοκληρωμένες προτάσεις παρά όταν κάνει τις ασκήσεις αυτοελέγχου. Επίσης, το βιβλίο δεν είναι ηθικοπλαστικό, αν και αρκετές προτάσεις αποτελούν διαχρονικά μηνύματα για την ανθρώπινη φύση και ταυτότητα. Όχι, ο Irvine Welsh απέχει από τέτοια κλισέ, απλώς αφηγείται  την ιστορία ενός άντρα που αγωνίζεται να ηρεμήσει, να ξαναγίνει άνθρωπος όμως τα γεγονότα ξύνουν την επιδερμική του αυτή επιφάνεια. «Η οργή ήταν δώρο πανέμορφο αλλά αχόρταγο» (σελ. 164).

Οι περιγραφές των φόνων, της αντεκδίκησης, των ασκήσεων πυγμαχίας είναι σοκαριστικές και αιματοβαμμένες, σε σημείο που δυο φορές έπαψα να διαβάζω. Κι όμως δεν είναι γραμμένες επιτηδευμένα για να προκαλέσουν αηδία ή να γεμίσουν σελίδες, οι πράξεις και οι κινήσεις είναι αντίστοιχες των δραστών και αποτελούν μια φυσική συνέχεια στην κουλτούρα τους και στις συνθήκες που καλούνται να επιβιώσουν μες στο κείμενο. Μια απαραίτητη παρένθεση είναι οι περιγραφές της συζύγου του Τζιμ / Φράνκο που ταξιδεύει απρόσμενα στο Εδιμβούργο για να τον βρει και να τον φέρει πίσω, μιας και τον ξέρει πολύ καλά, άλλωστε είναι η γυναίκα που είχε αναλάβει ένα πρόγραμμα καλλιτεχνικής αποθεραπείας στη φυλακή του. Τον αγαπά, τον νοιάζεται αλλά και τον φοβάται. Η τελευταία σκηνή μεταξύ τους πριν ολοκληρωθεί η ιστορία είναι λιτή σε λέξεις και εκφραστικά μέσα αλλά έντονη σε συναίσθημα και ρεαλισμό.

Τέλος, εδώ έχουμε μια εντελώς διαφορετική και απρόσμενη σχέση πατέρα και γιων. Μέσα από τη δίψα του για εκδίκηση, την αδιαφορία και την απάθεια του Τζιμ / Φράνκο απέναντι στον δεύτερο γιο που είχε και με τον οποίο τώρα έρχονται αντιμέτωποι, αναδύεται η άποψη του συγγραφέα για τον δεσμό μεταξύ των μελών μιας οικογένειας και ειδικά του γεννήτορος απέναντι στους απογόνους του. Ο πρωταγωνιστής λέει χαρακτηριστικά κάτι ρηξικέλευθο: «Το μόνο που μπορώ να κάνω γι’ αυτά τα παιδιά είναι να προσπαθήσω να ζήσω τη ζωή μου έντιμα. Να τους δείξω τις διαφορετικές συνέπειες όλων αυτών των πραγμάτων. Να τους δείξω ότι το να φέρεσαι σαν παλαβός σε πηγαίνει σ’ ένα τσιμεντένιο κουτί τρία επί τρία στο Σότον, που δεν είναι και το καλύτερο μέρος στον κόσμο. Αν όμως ανοιχτείς και βρεις σε τι είσαι καλός και εκφράσεις τον εαυτό σου, πηγαίνεις σ’ ένα παραθαλάσσιο σπίτι στην Καλιφόρνια, που σαν μέρος είναι μια χαρά» (σελ. 116).

«Η τέχνη της λεπίδας» είναι ένα βίαιο ψυχογράφημα, γεμάτο εκπλήξεις και ανατροπές, ένα εξαιρετικό παράδειγμα μελέτης της ανθρώπινης ψυχολογίας και ταυτόχρονα ένα μυθιστόρημα για όσους δεν τους αρέσει να τρώνε όταν διαβάζουν.

ΥΓ. Μόλις διαπίστωσα πως πρόκειται για το τέταρτο βιβλίο της σειράς και, αν και το απόλαυσα χωρίς να νιώσω κενά ή ελλείψεις εφόσον δεν έχω διαβάσει τα προηγούμενα, στενοχωρέθηκα γιατί ούτε ακόμη πιο ολοκληρωμένη εικόνα των χαρακτήρων και της εξέλιξής τους έχω ούτε μπορώ τώρα να διαβάσω τα προηγούμενα (όλα από εκδόσεις Οξύ). Άλλη φορά θα μελετάω πρώτα την εργογραφία και μετά θα διαβάζω!

Βιβλίο Τα 39 σκαλοπάτια
Τίτλος πρωτοτύπου The thirty-nine steps
Συγγραφέας John Buchan
Μεταφραστής Έφη Τσιρώνη
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Τα 39 σκαλοπάτια» του John Buchan είναι ένα κατασκοπικό μυθιστόρημα με ανθρωποκυνηγητά, ανηλεή καταδίωξη και εκπλήξεις. Ομολογώ πως τα κεφάλαια με τον πρωταγωνιστή Χάνεϊ να ταξιδεύει σε όλη τη βόρεια Σκωτία, παρ’ όλο που είχαν ενδιαφέρον από κοινωνιολογικής και γεωγραφικής άποψης, ήταν αρκούντως κουραστικά για μένα. Ψάχνοντας πληροφορίες όμως για το υπόβαθρο και την εποχή κατά την οποία γράφτηκε το βιβλίο ανακάλυψα πως πρωτοδημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό Blackwood’s Magazine το 1915, οπότε και κυκλοφόρησε αυτοτελώς λίγο καιρό μετά. Αν λοιπόν διαβαστεί σε συνέχειες και όχι συγκεντρωτικά και δεδομένης της εποχής και της δίψας του αναγνωστικού κοινού για τέτοιου είδους περιπέτειες, τα «39 σκαλοπάτια» ήταν από τις καλύτερες επιλογές του είδους. Αυτό άλλωστε φάνηκε και με τις πολλές κινηματογραφικές του διασκευές, με προεξάρχουσα αυτήν του Χίτσκοκ το 1935.

Ο John Buchan (1875-1940) ήταν Σκωτσέζος συγγραφέας, πολιτικός και ιστορικός. Διήγε μια σημαντική πολιτική και διπλωματική καριέρα, που τον γέμισε εμπειρίες και γνώσεις και του χάρισε άφθονες ευκαιρίες για ταξίδια στις αποικίες της Βρετανίας, κυρίως σε Αφρική και Καναδά. Η συγγραφική του καριέρα συναγωνιζόταν σε απήχηση την πολιτική του ενώ τον βράβευαν και τον τιμούσαν συνεχώς διάφοροι φορείς και παρατάξεις. Τα «39 σκαλοπάτια» ήταν από τα βιβλία που αγαπήθηκαν περισσότερο, μιας και η φιλοπατρία και η αυτοθυσία του πρωταγωνιστή ήταν ιδανικά που συντρόφευαν και ατσάλωναν τους στρατιώτες στα χαρακώματα του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου.

Έχει θέση λοιπόν αυτό το εμβληματικό για τις αρχές του 20ού αιώνα κατασκοπικό θρίλερ στο σήμερα; Νομίζω πως ναι. Αποτελεί κομμάτι μιας αλυσίδας, για να μη γράψω πως είναι από τους πρώτους κρίκους της, που βιβλίο το βιβλίο έφτασε σήμερα να κοσμείται από ονόματα όπως Frederick Forsyth, John Le Carré, Robert Ludlum και μεταγενέστερους. Φυσικά, όταν διαβάζει κάποιος ένα μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε σχεδόν έναν αιώνα παλιό, δεν πρέπει να έχει την απαίτηση για καταιγιστική δράση, γρήγορους ρυθμούς ή οτιδήποτε άλλο που τον γαλούχησε σήμερα. Αντιθέτως, θα πρότεινα να ενσκήψει πάνω από ένα τέτοιο περιπετειώδες βιβλίο με περιέργεια, αγάπη και κατανόηση. Ναι, ανατροπές και εκπλήξεις υπάρχουν, η αφήγηση όμως, παρ’ όλο που είναι γεμάτη ένταση ως προς το κυνηγητό, αναλώνεται σε περιγραφές που θα βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση του χώρου και του χρόνου μεν, καθυστερούν αρκετά την εξέλιξη της πλοκής δε.

Βρισκόμαστε μεταξύ της λήξης των Βαλκανικών και της επαπειλούμενης έναρξης του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου. Με αφορμή την επικείμενη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καρολίδη (κάποιοι λένε πως εδώ φωτογραφίζει ο συγγραφέας τον Ελευθέριο Βενιζέλο) στο Λονδίνο, στήνεται μια ολόκληρη πλεκτάνη για να παρασύρει τη Βρετανία σε πόλεμο. Οι τρόποι που μηχανεύεται ο Χάνεϊ να ξεφύγει κάθε φορά από τους διώκτες του είναι ευρηματικοί και σχεδόν υπεράνθρωποι. Αυτά τα χαρακτηριστικά του κειμένου μού θύμισαν κατά πολύ τον τρόπο που επίλυε ο Σέρλοκ Χολμς τις υποθέσεις του, μιας και αυτός ο χαρακτήρας υπήρξε από τότε μέχρι σήμερα αξεπέραστος και θεωρήθηκε σταθμός για την αστυνομική λογοτεχνία. Κατά την εξέλιξη της ιστορίας, ο συγγραφέας τοποθετεί πολλά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της κοινωνίας και της εποχής, δίνοντας αληθοφάνεια στο βιβλίο: η ζωή στις λέσχες των αστών, οι συνθήκες εργασίας των συντηρητών δρόμων, παράθεση αποσπασμάτων από Κικέρωνα, Τζων Μίλτον και Ράντγιαρντ Κίπλινγκ ή ακόμη και της σκοτσέζικης λογοτεχνίας καθαυτής, αναφορά σε περιοδικά και και ηθοποιούς, καταγραφή γεωγραφικών τόπων που σήμερα έχουν μετονομαστεί και πολλά άλλα πραγματολογικά στοιχεία. Το γεγονός πως ο Ρίτσαρντ Χάνεϊ πρωταγωνιστεί και σε άλλα τέσσερα βιβλία (νομίζω πως κανένα τους δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά) είναι άλλη μια ένδειξη της απήχησης που είχε στο αναγνωστικό κοινό.

Τα «39 σκαλοπάτια» είναι ένα γρήγορο, έντονο και ανατρεπτικό κείμενο και ταυτόχρονα ένα σημαντικό δείγμα της noir λογοτεχνίας που αξίζει να διαβαστεί.

Βιβλίο Η σοδειά του κακού
Τίτλος πρωτοτύπου Career of evil
Συγγραφέας Robert Galbraith
Μεταφραστής Χρήστος Καψάλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και εμπλουτισμένες με δευτερεύουσες περιπτώσεις υποθέσεις του Κόρμοραν Στράικ, την οποία απόλαυσα χωρίς να παραλείψω ούτε μία γραμμή. Και είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα 640 σελίδων, με πάρα πολλές περιγραφές, όπως και τα προηγούμενα της σειράς, τοπίων, ατμόσφαιρας, κλίματος, πόλεων, περιοχών και πολλές εσωτερικές σκέψεις και ψυχογράφηση. Με ανάμικτα αισθήματα (αγωνίας, χαράς, συγκίνησης, τρόμου) χάθηκα και πάλι στα δαιδαλώδη μονοπάτια της γραφής και της σκέψης της J. K. Rowling, που χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο Robert Galbraith για τη σειρά των βιβλίων με ήρωα τον Κόρμοραν Στράικ. Γιατί δεν παρέλειψα να διαβάζω ούτε λέξη, αφού ήξερα ότι σε κάποια αποσπάσματα δε θα έχανα κάτι σημαντικό για την υπόθεση της δολοφονίας; Δεν έχω απάντηση. Η συγγραφέας έχει μια μοναδική μαεστρία και δεξιοτεχνία να χτίζει ένα περιβάλλον τόσο λεπτομερές και εκτεταμένο όπου ούτε χάθηκα ούτε βαρέθηκα ούτε αποπροσανατολίστηκα. Ρουφούσα κάθε λέξη, δημιουργούσα με τη φαντασία μου κάθε διαμέρισμα, κήπο, δρόμο, τα πάντα.

Στο συγκεκριμένο βιβλίο η δεξιοτεχνία σκιαγράφησης των χαρακτήρων και ο χειρουργικός σχεδόν χειρισμός του δεσμού μεταξύ τους είναι αξιέπαινα. Οι τέσσερις ύποπτοι στους οποίους επικεντρώνεται ο Στράικ, οι παράλληλες έρευνες της Ρόμπιν που τη φέρνουν σ’ επαφή με τον κόσμο των ακροτομόφιλων (για την επεξήγηση, βλέπω λίγο πιο κάτω) και η προσωπικότητα του δολοφόνου που παρεμβάλλεται στην αφήγηση συγκροτούν ένα πολυποίκιλο, πυκνογραμμένο σύμπαν προσωπικοτήτων και νοοτροπιών που με πήγαινε από το ένα σημείο στο άλλο, από σπίτια σε κακόφημα μπαρ και πορνεία, από το Λονδίνο στη Γλασκώβη και σε άλλα σημεία της αγγλικής υπαίθρου. Άνθρωποι που θα βοηθήσουν, που θα κρύψουν και θα κρυφτούν, που θα φοβηθούν, που θα ξεπεράσουν τον εαυτό τους, άνθρωποι που θα βάλουν το δικό τους λιθαράκι στην πλοκή.

Ο ιδιότροπος και ηθικά ακέραιος Κόρμοραν Στράικ εδώ παραθέτει αρκετές ακόμη πληροφορίες από το οικογενειακό του παρελθόν, όπου είχε να κάνει με μια δύσκολη ζωή, γεμάτη από κοινόβια, ναρκωτικά, αποτυχημένους γάμους της μητέρας του και την προσπάθειά του να τη σώσει από όλα αυτά αλλά και να σωθεί ο ίδιος. Οι ύποπτες δοσοληψίες, ο άγραφος νόμος τιμής, οι τύψεις του Στράικ επανέρχονται όσο κρατούν οι έρευνές του για τον πιθανό αποστολέα του κομμένου ποδιού. Εξίσου σημαντικά στοιχεία μαθαίνουμε και για τη Ρόμπιν, είτε για τη φοιτητική της ζωή και πώς οδηγήθηκε στην απόφασή της να ασχοληθεί με την εγκληματολογία είτε για τον αρραβώνα της με τον Μάθιου Κάνλιφ και τον τρόπο που χειρίστηκε κάποιες αναπάντεχες αποκαλύψεις, που κλυδωνίζουν τον αρραβώνα της και ραγίζουν το επαγγελματικό στυλ που έχει υιοθετήσει απέναντι στον Στράικ. Η συγγραφέας ξέρει να χειρίζεται και να παρουσιάζει πολύ καλά τις ανθρώπινες σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις τους, με αποτέλεσμα Στράικ και Ρόμπιν να γνωριστούν καλύτερα και να δουν ολοκληρωμένη την εικόνα του ανθρώπου με τον οποίο δουλεύουν τόσο καιρό. Η μεταξύ τους σχέση και οι αλλαγές που αυτή υφίσταται από τις καταιγιστικές εξελίξεις σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο ίσως κουράσουν, μιας και προστίθεται κι αυτή στο ήδη γεμάτο από, ομολογουμένως καλά, ψυχογραφήματα ενώ και οι δυο τους αναλώνονται σε πολλές εναλλακτικές σκέψεις για το επόμενο βήμα που καλούνται να κάνουν σε κάθε νέα αλλαγή γύρω τους και μέσα τους. Είναι όλα όμως έτσι γραμμένα που κλείστηκα στο σύμπαν που ζωντανεύει η J. K. Rowling με πολύ μεγάλη μου χαρά και βγήκα κερδισμένος ενώ οι τίτλοι αρκετών κεφαλαίων, παρμένοι από στίχους των Blue Oyster Cult, δημιουργούσαν ένα παρανοϊκό soundtrack που αναζητούσα στο διαδίκτυο να με συντροφεύει κατά την ανάγνωση.

Διαταραχή σωματικής ταυτότητας και αρτιότητας ή σύνδρομο BIID, παιδεραστία, εμπόριο ναρκωτικών και ένας πολύ στενός κύκλος ακροτομόφιλων, ανθρώπων δηλαδή που έλκονται σεξουαλικά από ακρωτηριασμένους, είναι το σκοτεινό φόντο στο οποίο διαδραματίζεται το μυθιστόρημα. Δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ ως πού θα φτάσει ο ανθρώπινος εγκέφαλος σε βίτσιο και στρεβλωμένη ερωτική ικανοποίηση κι ανατρίχιαζα σε κάθε σκέψη, λέξη, πράξη. «Η σοδειά του κακού» λοιπόν είναι ένα πλούσιο σε πλοκή, ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα, με προσεγμένη καταγραφή χαρακτήρων, έξυπνες αλληλεπιδράσεις, ποικιλία πρωταγωνιστών και δευτεραγωνιστών που συγκροτούν ένα αρκετά μπερδεμένο αλλά λογοτεχνικά προκλητικό παζλ που δεν μπορούσα ν’ αφήσω από τα χέρια μου αν δεν το τελείωνα.

Βιβλίο Εικονική πραγματικότητα: ώρα μηδέν
Τίτλος πρωτοτύπου Trading reality
Συγγραφέας Michael Ridpath
Μεταφραστής Πητ Κωνσταντέας
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Καλό θριλεράκι, στα χνάρια της αγγλικής λογοτεχνίας-θρίλερ. Μαθαίνουμε για την εικονική πραγματικότητα και για τα υπέρ και τα κατά της χρήσης της. Πόσο χρήσιμη μπορεί να είναι για το κτίσιμο του σπιτιού και πόσο επιβλαβής αν ξεχαστούμε μέσα στον κόσμο αυτόν και έτσι δυσκολευτούμε να ξαναζήσουμε στον πραγματικό κόσμο. Ένα μεγάλο μειονέκτημα είναι οι πάμπολλοι όροι που χρησιμοποιεί (κυρίως χρηματο-οικονομικοί, μιας και ο πρωταγωνιστής είναι μεσίτης ή κάτι άλλο που δεν κατάλαβα). Ειδικά στο 1ο κεφάλαιο έχουμε βομβαρδισμό. Και δευτερευόντως τους τεχνικούς όρους. Δηλαδή αν αγνοήσει κανείς αυτά τα εμπόδια ίσως απολαύσει ένα καλό κι αξιοπρεπές θριλεράκι. Με φόντο τη Σκωτία και τις διεθνείς συνεργασίες της εταιρείας εικονικής πραγματικότητας μας αποκαλύπτονται τα μυστικά που κρύβονται πίσω από το χρηματιστήριο αξιών και τη δίψα για λεφτά. Μια εταιρεία που αξίζει πολλά όταν προωθήσει στην αγορά το μυστικό της σχέδιο και φυσικά αυτό δεν συμφέρει κάποιους, που εποφθαλμιούν να την αγοράσουν πάση θυσία. Μου άρεσε το τέλος και ο τρόπος που παραδέχεται την ενοχή του ο ένοχος!

Βιβλίο Ο λόφος με τα αγριολούλουδα
Συγγραφέας Kimberley Freeman
Τίτλος πρωτοτύπου Wildflower hill
Μεταφραστής Ουρανία Τουτουντζή
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αυτό που μου άρεσε περισσότερο ήταν ότι η συγγραφέας δεν καταφεύγει σε ψεύτικους, εύκολους και φθηνούς μελοδραματισμούς. Δεν περιγράφει καταστάσεις τραβηγμένες από τα μαλλιά, δεν τις παπαριάζει στα εκβιαστικά δάκρυα των αναγνωστών, αποφεύγει τα χονδροειδή σημεία. Όλοι οι χαρακτήρες είναι καλοδοσμένοι και αληθέστατοι. Η Έμα, εγγονή της Μπέιτυ, που μας αφηγείται τη δική της ιστορία σε πρώτο πρόσωπο, μετά το ατύχημά της που την αναγκάζει να παρατήσει το μπαλέτο και τα όνειρά της για καριέρα, επιστρέφει στην Αυστραλία για να ξεκαθαρίσει τις κούτες της γιαγιάς της. Σιγά σιγά και με ωραίο τρόπο ανακαλύπτει ότι εκτός από τη μάνα της και το θείο της υπάρχει και τρίτο παιδί. Αυτό θα πει συγγραφέας. Να έχεις μια ιστορία να υποστηρίξεις και να μην την τυλίγεις με γαρνιτούρες. Οι δύο παράλληλες ιστορίες γιαγιάς και εγγονής, αν και δένουν σ’ ελάχιστα σημεία, δεν είναι ξέχωρες, ούτε άσχετες, σχηματίζουν ένα πολύ ωραίο κάδρο για την Αυστραλία της δεκαετίας του 1930 και την Αυστραλία του σήμερα.

Μου άρεσε η Μπέιτυ, που κατάφερε να πάει σε ξένη και μακρινή χώρα, διωγμένη άσχημα από την οικογένειά της λόγω της εγκυμοσύνης της, κι όμως κατάφερε να σταθεί στα πόδια της και να μεγαλώσει την κόρη της. Κάνει μια νέα αρχή στο Λόφο με τα Αγριολούλουδα, ένα απέραντο κτήμα που χάρη στο γύρισμα της τύχης (δε σας αποκαλύπτω το πώς) έρχεται στα χέρια της! Κι έτσι έχει να αντιμετωπίσει την καχυποψία των γειτόνων της και της πόλης ολόκληρης, Στον αντίποδα έχουμε την Έμα, μια κοπέλα τόσο σίγουρη για τον εαυτό της και τις ικανότητές της στο μπαλέτο, με μια σημαντική καριέρα ήδη στην πλάτη της, που παθαίνει σοβαρό ατύχημα και το όνειρό της την εγκαταλείπει για πάντα. Τότε έρχεται η ουρανοκατέβατη περιουσία της γιαγιάς της και μια ευκαιρία να αποστασιοποιηθεί από την ως τότε ζωή της για να δει τι θα κάνει. Κι όλα αυτά είναι ελάχιστα σε σχέση με όσα διαδραματίζονται στο βιβλίο. Μην το χάσετε, οι σελίδες του θα σας μαγέψουν, οι ήρωές του θα σας συντροφέψουν, οι σκέψεις τους και τα αισθήματά τους θα σας παρασύρουν. Πραγματικά χάρηκα πολύ που ανακάλυψα αυτό το βιβλίο!