Βιβλίο Φιλί που έμοιαζε με αντίο 
Συγγραφέας Άρης Αποστολάκης 
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Άρης Αποστολάκης στο μυθιστορηματικό του ντεμπούτο γράφει μια τρυφερή, ρομαντική ιστορία γεμάτη εμπόδια και δυσκολίες, ελπίδα και αγάπη, ανατροπές και παιχνίδια της μοίρας. Οι ήρωές του ξεκινάνε τις πορείες τους από το Μεγάλο Χωριό Ευρυτανίας τη δεκαετία του 1990 κι έκτοτε ο δρόμος τούς βγάζει στη Χαλκιδική, στη Νέα Υόρκη, στη Ρώμη, ακόμη και στη Φολέγανδρο ενώ οι πραγματικές ρίζες της πλοκής άρχισαν να πλέκονται πίσω στη δεκαετία του 1960. Το μυθιστόρημα ξεκινάει πατώντας σε αναμενόμενα για μια τέτοια ιστορία στερεότυπα, σύντομα όμως ξεφεύγουμε αρκετά, μιας και μπλέκονται πολλά πρόσωπα (χωρίς όμως να χαθώ ούτε στιγμή), διαδραματίζονται καταστάσεις που δε σταματούν να οδηγούν τους ήρωες του βιβλίου σε αλληλοεπιδράσεις ενώ οι εκπλήξεις που συνάντησα κατά την ανάγνωση ενέτειναν την αγωνία μου όχι μόνο για το τι συνέβη στο παρελθόν αλλά και πώς θα κλείσει ο κύκλος που άνοιξε ανάμεσα σε δυο γυναίκες. Ο Πέτρος και η Ρεγγίνα ακολουθούν το δικό τους κοινό μονοπάτι, αφήνουν πίσω τους γκρεμισμένες ψυχές αλλά κι οι ίδιοι τιμωρούνται. Η αφήγηση εναλλάσσεται μεταξύ τριτοπρόσωπης και πρωτοπρόσωπης (κυρίως από τη Ρεγγίνα) ενώ τα πρωθύστερα επιτείνουν την αγωνία με την (όχι πολύ αργή) σταδιακή αποκάλυψη των περασμένων και των μελλούμενων. Μια εξαφάνιση κι ένας θάνατος είναι η αρχή για ένα κουβάρι που ξετυλίγεται σταδιακά κι όσο μας απομακρύνει από την αρχική αιτία του κακού τόσο αναρωτιόμουν τι ακριβώς συνέβη και οδηγηθήκαμε ως εδώ.

Το «Φιλί που έμοιαζε με αντίο» είναι μια ενδιαφέρουσα ρομαντική ιστορία που περιέχει οικεία μυθιστορηματικά στερεότυπα περί εμποδίων και απαγορευμένου έρωτα, σύντομα όμως η πλοκή ακολουθεί δικά της μονοπάτια, γίνεται πολυεπίπεδη και διάφορα πρόσωπα την εμπλουτίζουν με σημαντικό ρόλο ο καθένας τους. Ταξίδεψα, γνώρισα, έμαθα, γέμισα ποικίλα συναισθήματα, συγκινήθηκα σ’ ένα αναγνωστικό ταξίδι γεμάτο αποκαλύψεις, εκπλήξεις, έρωτα, αγάπη, προδοσία, μυστήριο, τύψεις, θάνατο. Μου άρεσαν η γραφή, η ατμόσφαιρα και η τόσο καλοσχεδιασμένη πλοκή σε τέτοιο βαθμό που αποχωρίστηκα το βιβλίο με δυσκολία.

Βιβλίο Το νερό της λίμνης δεν είναι ποτέ γλυκό 
Τίτλος πρωτοτύπου L’acqua del lago non è mai dolce 
Συγγραφέας Giulia Caminito
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια αφηγηματική έκπληξη, μιας και ξεδιπλώνει την ιστορία μ’ έναν τρόπο που δεν έχω συναντήσει ως τώρα. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση βοηθάει να γνωρίσουμε καλύτερα την πρωταγωνίστρια, να μάθουμε τη νοοτροπία, τις αντιλήψεις, τις σκέψεις και τον χαρακτήρα της, απλώς η συγγραφέας χαράσσει ένα δικό της μονοπάτι για να μας τη φέρει πιο κοντά. Είναι μια ιστορία που πραγματικά δεν ήξερα πού θα καταλήξει, πώς θα εξελιχθεί, πώς θα τελειώσει, μιας και η ηρωίδα βιώνει καταστάσεις που αλλάζουν τον εαυτό της, δοσμένες με τέτοιο ρεαλισμό που ένιωσα πως ήμουν κι εγώ πολύ κοντά της κι έβλεπα όσα περιέγραφε. Δε μιλάμε για σουρεαλισμό ή περιττές σκέψεις αλλά για μια ιστορία που φωτίζει με αναπάντεχο τρόπο κάποιες σκηνές, μεταπηδά από κεφάλαιο σε κεφάλαιο σε επόμενα στάδια ζωής κι έτσι χωρίς να το καταλάβω το κορίτσι έχει μεγαλώσει, έχει αγαπήσει, έχει πειραματιστεί, έχει υποκύψει στους συναισθηματικούς εκβιασμούς κι έχει στρωθεί στο διάβασμα, φτάνει η ώρα όμως που θα ζητήσει όλον αυτόν τον χαμένο χρόνο πίσω. Ναι, αναπάντεχα. Η αφήγηση με άρπαξε από την αρχή, η αμεσότητα του λόγου, τα αφηγηματικά τερτίπια και η ενδιαφέρουσα ιστορία που ξεδιπλώνεται με μεγάλη πρωτοτυπία με βοήθησαν να βάλω το βιβλίο στα αγαπημένα μου ήδη από τη δέκατη σελίδα.

Πέντε χρόνια η Αντόνια Κολόμπο παλεύει να βρει ένα αξιοπρεπές σπίτι για κείνη και την οικογένειά της σε μια αδυσώπητη Ρώμη. Ζουν σ’ έναν χώρο πέντε επί τέσσερα τετραγωνικά, στα περίχωρα της ιταλικής πρωτεύουσας όμως: «…στη μητέρα μου δεν αρέσει να την αποκαλεί περίχωρα, γιατί όταν βρίσκεσαι στα περίχωρα πρέπει συγχρόνως να ξέρεις την πόλη σου, το κέντρο της, κι εμείς αυτό το κέντρο δεν το βλέπουμε ποτέ… αν θα βγω, είναι μονάχα για να πεταχτώ μέχρι τη λαϊκή μαζί με τη μητέρα μου» (σελ. 15). Η Αντόνια για καιρό καθάριζε, πέταγε, απομάκρυνε, έκαιγε ώστε να ετοιμάσει ένα ασφαλές σπιτικό για κείνη και τα παιδιά της. Ο σύζυγός της, παράλυτος από εργατικό ατύχημα, υιοθέτησε τον γιο της, Μαριάνο (τώρα είναι πια στα 15 του) και μαζί απέκτησαν την τέσσερα χρόνια μικρότερη Γκάια (το όνομά της το μαθαίνουμε μόνο μια φορά κι αυτό επειδή έγραψε ένα γράμμα) και τα δίδυμα Μάικολ και Ρομπέρτο. «…ζούμε εκλιπαρώντας την πόλη, τον δήμαρχο, την Ιταλία να μας βοηθήσουν, να μας φροντίσουν, να μας σώσουν και να μη μας ξεχάσουν, η ζωή μας είναι μια ατέρμονη παράκληση» (σελ. 18). Μιζέρια και δυστυχία, η αποστασιοποιημένη, ουδέτερη, άχρωμη αφήγηση δείχνει ανάγλυφα τα συναισθήματα της αφηγήτριας και καταγράφει τις ακριβείς συνθήκες διαβίωσης εκεί μέσα: «…για καθετί το μόνο που διαθέτω είναι το κακέκτυπό του: μια κούκλα ραμμένη από ρετάλια, τη μεταχειρισμένη τσάντα κάποιου άλλου κοριτσιού…» (σελ. 19). Οι λέξεις είναι γροθιά στο στομάχι: «Νομίζω ότι είμαστε σκάρτα υλικά, άχρηστες κάρτες σ΄ ένα περίπλοκο παιχνίδι, ραγισμένοι βόλοι που δεν κυλάνε πια: έχουμε μείνει ακίνητοι στο έδαφος… και από κει κάτω, από το σημείο στο οποίο έχουμε σωριαστεί, βλέπουμε περιδέραια με πετράδια να κρέμονται από τον λαιμό των άλλων ανθρώπων» (σελ. 19).

Η Αντόνια Κολόμπο έχει την παιδιάστικη ικανότητα να πληγώνει τους άλλους σχεδόν χωρίς καν να μπαίνει στον κόπο. Είναι μια μάνα που «βρίσκει διαφορετικές λύσεις για κάθε πρόβλημα, σπανίως μιας ρίχνει χαστούκια ή κλοτσιές, προτιμάει να μας στερεί κάτι» (σελ. 21), με ακλόνητη εμμονή για το σωστό, δυσλειτουργική, απελπισμένη και σκληραγωγημένη. «Είχε πάψει να περιμένει πότε θα γίνει κάτι, το έκανε μόνη της» (σελ. 84). Είναι μια γυναίκα που συμπαθώ στην αρχή χάρη στο εισαγωγικό κεφάλαιο, τη θεωρώ δυναμική, μαχήτρια, μια μάνα που θα κατασπαράξει τους πάντες για ένα καλύτερο επίπεδο διαβίωσης, μόνο που στα επόμενα κεφάλαια αναθεωρώ ριζικά και νιώθω και τύψεις, γιατί αυτή η γυναίκα, με την προμετωπίδα «εγώ δουλεύω και μάλιστα σκληρά, εσύ ως κόρη δεν έχεις το δικαίωμα για τεμπελιά και περιπετειούλες, να κάνεις τις δουλειές σου και μετά να διαβάσεις», καταστρέφει τους πάντες γύρω της, διατάζει, σκοτώνει με λέξεις και βλέμμα. Υπάρχει άραγε κάτι που να το αποκαλέσουμε διστακτικά, ψελλίζοντας, δικαιολογία; «…δεν φιλά, δεν χαϊδεύει, δεν χτενίζει τα μαλλιά, δεν καθησυχάζει, δεν ενθαρρύνει, παρά μόνο κρίνει και απαιτεί, παρά μόνο ταπεινώνει με λόγια και κατηγορίες, και υπογραμμίζει το τέλος των ονείρων και των ελπίδων» (σελ. 329). Μάλλον όχι. Κάποια στιγμή, τα πράγματα αλλάζουν κι η οικογένεια μετακομίζει δίπλα σε μια λίμνη στην Ανγκουιλάρα, έξω από τη Ρώμη. Ο Μαριάνο αρχίζει την εφηβική του επανάσταση, δημιουργώντας προβλήματα στο σχολείο ενώ η Αντόνια επιμένει πως η κόρη της πρέπει να φοιτήσει στη Ρώμη, να γίνει μεγάλη και τρανή, να διαβάζει και να γίνει κάποια. Έτσι ξεκινάει η ζωή της αφηγήτριας με τις σκέψεις και τα συναισθήματά της καθ’ οδόν για το σχολείο, με άγνωστους αρχικά και οικείους στη συνέχεια συνεπιβάτες, που άλλοι πάνε στις δουλειές τους κι άλλοι στα σχολεία της πόλης, έτσι γνωρίζει την Άγκατα και την Καρλότα: «Είμαστε λίγες για να βρίσκουμε παρηγοριά και πάρα πολλές για να νιώθω ότι με προσέχουν» (σελ. 59). Τα κορίτσια, χωρίς να είναι πλούσια, είναι σαφώς σε καλύτερη θέση από την πρωταγωνίστρια, με αντικείμενα και ρούχα που εκείνη ξέρει πως δε θα αποκτήσει ποτέ: «Για μένα οι υπολογιστές ήταν ταινία επιστημονικής φαντασίας, εγώ ανήκα στην παλαιολιθική εποχή της τεχνολογίας, στις τοστιέρες, στα πλυντήρια, στις ραδιοσυχνότητες, αυτό που για τους άλλους ήταν κανόνας, στη δική μου ζωή ήταν το μέλλον» (σελ. 183).

«Για να μεγαλώσεις χρειάζεται να κοπιάσεις, δεν μένεις παιδί για καιρό, δεν θα σε υπερασπίζονται ούτε θα σε φροντίζουν ούτε θα σε ποτίζουν ούτε θα σε καθαρίζουν ούτε θα σε σώζουν για πάντα…» (σελ. 55). Έτσι και η αφηγήτρια αρχίζει να γίνεται γυναίκα, να ψάχνει τα θέλω της, να μαθαίνει τον κόσμο και δυστυχώς να μεταμορφώνεται σε μια κακή γυναίκα, θα μείνει όμως για πάντα έτσι ή οι συναναστροφές της και κάποιες συνέπειες θα τη μεταστρέψουν; Κι αν ναι, για πόσο; Φτάνουμε στο γυμνάσιο, όπου ζει ακόμη «στο μεταίχμιο ανάμεσα στις αποτυχίες και τις απρόβλεπτες νίκες μου» (σελ. 96). Θα μπορούσα να δικαιολογήσω μια γυναίκα για τη μεταγενέστερη συμπεριφορά της όταν τονίζει: «είμαι αντίθετη με αυτήν την οικογένεια, τις στερήσεις της, τα βάσανά της» (σελ. 98), ένα κορίτσι που ζει σ’ ένα σπίτι «ρήγμα, μια χαίνουσα πληγή, ένα ανοιχτό απόστημα, ένα νυστέρι που έχει κόψει κομμάτια δέρματος» (σελ. 100); Ειλικρινά δεν ξέρω, γιατί είναι έτσι δοσμένος ο αφηγηματικός καμβάς που μας παρουσιάζει ακριβοδίκαια την Γκάια και τους ανθρώπους που συναναστρέφεται, τις φίλες που την προδίδουν, τα αγόρια που την αγαπούν ή την εξαπατούν, τον κύκλο μέσα στον οποίο αγωνίζεται να μπει, που δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη, ακόμη και τώρα που έχω τελειώσει το βιβλίο. Δε σταματάει σε κάθε νέο σχολικό περιβάλλον, στο γυμνάσιο, στο λύκειο, να επιδεικνύει καινούριες εκφάνσεις της μειονεκτικότητάς της. Κι ας χτίζει μια ζωή με αναμνήσεις, πρώτοι έρωτες, κόντρες, «μαγκιές», φιλίες και προδοσίες, αγόρια και μαθήματα, πειραματίζεται στα ψέματα και στις κοπάνες από το σπίτι, χωρίς ακρότητες και υπερβολές, κάνει ό,τι κάνουν οι έφηβοι όλου του κόσμου που βλέπουν την πραγματική ζωή να έρχεται καταπάνω τους. Αγωνίζεται να βρει τον ζωτικό της χώρο, τη θέση στη ζωή, να βγάλει τη μάνα της από μέσα της: «…προέρχομαι από το παρελθόν και γι’ αυτό το παρόν με κάνει να ασφυκτιώ, δεν φαίνεται να έχει χώρο για μένα» (σελ. 332). «Το μας με περικλείει σαν μια φυλακή, αυτό το εμείς που ποτέ μου δεν ρωτήθηκα αν θέλω να το κατοικώ» (σελ. 116). Ο αδερφός της έχει κι αυτός σχεδόν πρωταγωνιστική θέση, μόνο που τα δικά του λάθη θα τον οδηγήσουν σε εντελώς άλλα μονοπάτια ενώ ο πατέρας και τα δίδυμα μικρότερα αδέρφια, σαν ετερόφωτοι δορυφόροι, έρχονται και φεύγουν κατά καιρούς. Προς τιμήν της, η συγγραφέας δεν προσέθεσε κι άλλη μιζέρια στο ήδη βαρύ περιεχόμενο με την ψυχολογία του πατέρα, αντίθετα, κατάφερε να δείξει τον πόνο του και τη μειονεκτικότητά του με ελάχιστες μα δυνατές λέξεις και με μια παρουσία που δε χρειάζεται πολλά λόγια για να τονίσει πως παραμένει βάρος για την οικογένειά του.

«Ο κόσμος είναι μια παγωμένη πισίνα», ισχυρίζεται ένα κορίτσι που προσπαθεί να απαγκιστρωθεί από το κακοποιητικό της χτες, μεγαλώνοντας δίπλα σε μια λίμνη που στοιχειώνει τα όνειρά της και δυστυχώς την ίδια της τη ζωή. Είναι μια ιστορία που δεν ξέρεις πού θα σε οδηγήσει. Αφορά ένα κορίτσι που μεγαλώνει σ’ ένα τοξικό περιβάλλον και αγωνίζεται να βρει τον εαυτό της, αλλά πώς, πότε, με ποιους; Πώς θα νιώθει, πώς θα εξελιχθεί, τι θα την επηρεάσει, με την κατάσταση στην οικογένειά της να χειροτερεύει χρόνο με τον χρόνο; Παρ’ όλη την «κοιλιά» που ένιωσα πως κάνει στη μέση της αφήγησης, με τις λέξεις και τα συναισθήματα να μειώνονται σε ένταση, το μυθιστόρημα ρέει ακατάπαυστα, παρασύροντας προσωπικά συναισθήματα, χρόνο, επιθυμίες που είχα πριν το ξεκινήσω και μόλις το άρχισα δεν ήθελα να βγω από αυτό το ποτάμι, αδιαφορώντας για την καθημερινότητά μου και τα πρέπει μου. Με μια ιδιαίτερη φωτογραφία που απεικονίζει ακριβώς τη ζωή της Γκάια, μ’ ένα τέλος που ίσως να μην ικανοποιήσει αλλά το βρήκα άρτιο ως απότοκο όλου αυτού του συναισθηματικού και ψυχολογικού φορτίου που μοιράστηκε μαζί μου η πρωταγωνίστρια, με μια δυνατή ιστορία που με συγκίνησε και με προβλημάτισε, το βιβλίο αυτό είναι μια πραγματική αναγνωστική έκπληξη.

Βιβλίο Η δίκη που άλλαξε τον κόσμο 
Συγγραφέας Στέφανος Δάνδολος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η δράση διαδραματίζεται στην Ιερουσαλήμ και στη Ρώμη, στην Όστια της Ιταλίας, στην Καισάρεια, πότε στην εποχή του Ιησού, πότε το 71 μ. Χ., την εποχή που βασιλεύει ο Βεσπασιανός που έχει βάλει στόχο τον αφανισμό «μιας μικρής ενοχλητικής αίρεσης» από τη μακρινή Ιουδαία. Γνωρίζουμε πρόσωπα λιγότερο γνωστά που βίωσαν καταστάσεις και πήραν αποφάσεις που άλλαξαν τον ρου της Ιστορίας, με τρόπο που αναμιγνύει ιδανικά τη μυθοπλασία με τις ιστορικές πηγές. Υπάρχουν σωστή και τεκμηριωμένη αναπαράσταση της εποχής, ρεαλισμός στη σκιαγραφία των χαρακτήρων, ακόμη και λογοτεχνικές αρετές, όπως παρομοιώσεις, μεταφορές και όμορφα καλολογικά στοιχεία («…πολιορκώντας αγέρωχα τις ανάσες που τράνταζαν το στήθος της», σελ. 58). Διαρκείς είναι οι μεταβάσεις από την εποχή του Πιλάτου στα χρόνια του Πετρώνιου, χωρίς όμως να χαθώ ή να κουραστώ κάπου. Αντίθετα, ο συγγραφέας βοηθάει αρκετά την ανάγνωση, χωρίς να διστάζει ακόμη και να παρεμβληθεί στα γραφόμενά του με προσωπικές παρατηρήσεις και σχόλια.

Το κείμενο από τη μια ζωντανεύει έναν ισχυρό Έπαρχο που έστειλε στον μαρτυρικό θάνατο της σταύρωσης έναν άντρα που με ήρεμη φωνή («που ηχούσε σαν θρόισμα φύλλου») επέμενε πως ήρθε στον κόσμο να μαρτυρήσει για την αλήθεια κι από την άλλη έναν αιμοβόρο Ρωμαίο αξιωματικό, που όμως σύντομα γύρισε την πλάτη του στο παρελθόν κι αποσύρθηκε σε μια ήρεμη αγροικία για να βοηθάει τους συνανθρώπους του. Τι κοινά στοιχεία έχει ο Μάξιμος με τον Πιλάτο, πώς θα τα ανακαλύψει και πώς θα επηρεάσουν τη μετέπειτα ζωή του; Ποια είναι η μυστηριώδης γυναίκα που φέρνουν στο σπίτι του για να τη φροντίσει με την αδελφή του, Λιβία; Παρουσιάζονται με αξιοθαύμαστη ισορροπία δύο διαφορετικοί πόλοι αφήγησης, με τον Πετρώνιο να μην έχει ξεχάσει τη γυναίκα του, την Ιουστίνη, και να έχει ασπαστεί κρυφά τον χριστιανισμό, κάτι που τον βάζει σε κίνδυνο όταν αρχίζουν οι σαρωτικές επιθέσεις του Βεσπασιανού. Συγκινημένος από τις περιπέτειες του αξιωματικού, έστρεφα το βλέμμα μου παράλληλα στη ζωή του Πόντιου Πιλάτου και της γυναίκας του, Κλαυδίας Πρόκλας, μιας Ρωμαίας αριστοκράτισσας με ευαισθησίες μικρού παιδιού, που «έβλεπε το σύμπαν σαν ένα άθροισμα από πράξεις καλοσύνης» (σελ. 59). Εκείνος παράξενος και αντιφατικός, εκείνη ευγενική, είναι «το αντρόγυνο που είχε κρύψει κάθε ρωγμή του πίσω από τη χρυσή λάμψη της δόξας». Ο Πόντιος Πιλάτος ήδη πέντε χρόνια κυβερνούσε «αυτήν την ανεμοδαρμένη άκρη του κόσμου» για λογαριασμό του αυτοκράτορα Τιβέριου ως Επίτροπος της Ιουδαίας κι έχει υπό την ευθύνη του μια ράτσα δύσκολη, «έναν λαό που είναι πιο σκληρός και από τις πέτρες των τειχών του» (σελ. 11). Πώς γνωρίστηκε με την Κλαυδία, πώς εξελίχθηκε η σχέση τους, πώς μπήκε ανάμεσά τους η σταύρωση του Ιησού είναι ερωτήματα που τέμνουν τη διαπροσωπική τους σχέση. Τι συνέβη εκείνη τη μοιραία μέρα που άλλαξε άρδην τη στάση του απέναντι στους Ιουδαίους, στον αρχιερέα Καϊάφα και στον αυτοκράτορα Τιβέριο; Γιατί γέρασε μέσα σε μια στιγμή; Τι συνέβη στο όρος Γαριζίν κι αποτέλεσε την ταφόπλακα της καριέρας του; Η προσωπικότητά του τεκμηριώνεται μέσα από επιστολές και μαρτυρίες συγχρόνων και μεταγενεστέρων, πρακτικά συνεδριάσεων της Συγκλήτου, μελέτες επιστημόνων και λογίων της δικής μας εποχής κ. ά.

Για την Κλαυδία Πρόκλα και τον Πόντιο Πιλάτο ελάχιστα στοιχεία είναι γνωστά κι έτσι η ιστορία τους βασίζεται στη μυθοπλασία. Ο συγγραφέας καταφέρνει να ζωντανέψει ρεαλιστικά το ζευγάρι, να βρει τις αντιθέσεις και τα κοινά τους σημεία, να τους χωρίσει και να τους ενώσει και να βγάλει μια τρυφερότητα και μια αγάπη από τον Πιλάτο που δεν την περίμενα από έναν αυστηρό και σκληρό Επίτροπο ξένης χώρας. Η Κλαυδία από την άλλη είναι ένα υπόδειγμα καλοσύνης, δοτικότητας και αγάπης που δε διστάζει να σκληρύνει απέναντι στον σύζυγό της, ως ένδειξη δυσαρέσκειας για τις επιλογές που αναγκάστηκε να ακολουθήσει. Ασπάστηκε τον χριστιανισμό χάρη στη θεραπαινίδα της, Ραχήλ, τίποτα όμως δε θα είναι ξανά το ίδιο μετά τη δίκη του Ιησού. Η Κλαυδία θα είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ του Πόντιου Πιλάτου και του Πετρώνιου Μάξιμου, με τρόπο που θα απογειώσει τη δράση και θα δρομολογήσει αναπάντεχες εξελίξεις, δίνοντάς μου την ευκαιρία να δω και να κατανοήσω τα πρώτα βήματα του χριστιανισμού μέσα από τα λόγια και τις διακηρύξεις των μαθητών του Χριστού.

Εξίσου ευρηματικό είναι και το γεγονός πως η καθαυτή δίκη αργεί να βγει στο προσκήνιο ενώ ο ίδιος ο Ιησούς εμφανίζεται ελάχιστα κι όμως η σκέψη Του, η νοοτροπία Του, αυτά που πρέσβευε επηρεάζουν τις εξελίξεις του μυθιστορήματος και συντείνουν στις αλλαγές των χαρακτήρων, στις απρόσμενες ιστορικές ανατροπές και σε απρόβλεπτους παράγοντες. Κάθε επιμέρους πλοκή έχει και τις δικές της εκπλήξεις, όπως για παράδειγμα η ζωή της Ραχήλ που αναζητά η Κλαυδία, η οποία συνδέεται αναπάντεχα μ’ ένα σημαντικό γεγονός αφήνοντάς με άφωνο με τον χειρισμό της ιστορίας της, η αγάπη της Λιβίας για τον αδερφό της, Πετρώνιο Μάξιμο, ο προδότης των κρυπτοχριστιανών κλπ. κι όλοι αυτοί οι χαρακτήρες επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα από τις διδαχές ενός φτωχού ξυλουργού που ήταν ο Υιός του Θεού κι ήρθε για να διδάξει την αγάπη και να σώσει την ανθρωπότητα με τα δικά Του μελίρρυτα λόγια.

«Η δίκη που άλλαξε τον κόσμο» δεν τον άλλαξε επειδή η έκβασή της ήταν η Σταύρωσή Του αλλά γιατί όσοι συμμετείχαν σε αυτήν με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο άλλαξαν ριζικά την κοσμοθεωρία τους, τις αντιλήψεις τους, τη νοοτροπία τους κι όλα αυτά καταγράφονται στρωτά, συναρπαστικά και τεκμηριωμένα. Το μυθιστόρημα διαπραγματεύεται την πιο παλιά ιστορία του κόσμου, την ιστορία του ανθρώπινου πόνου, τον ίδιο τον χριστιανισμό και είναι μια συγκινητική και τρυφερή ιστορία που αναβιώνει την Ιταλία και την Παλαιστίνη των τελευταίων χρόνων του Ιησού Χριστού και των πρώτων της γέννησης μιας θρησκείας που θα σαρώσει εκ βάθρων κάθε φιλοσοφική και θεολογική σκέψη. Τα ιστορικά γεγονότα αναμιγνύονται με τη μυθοπλασία δημιουργώντας ένα ανατρεπτικό κείμενο με λογοτεχνικές αρετές που στηλιτεύει την αιμοδιψή συμπεριφορά του όχλου για άκριτη τιμωρία και άτυπες δίκες, που υποστηρίζει την αγάπη και τη δοτικότητα σε όσους έχουν ανάγκη και χρειάζονται βοήθεια, που καταγράφει άκρως ρεαλιστικούς χαρακτήρες με σύνθετες προσωπικότητες και που ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο τις αρετές του χριστιανισμού αποφεύγοντας τον διδακτισμό και τα «πρέπει».

Βιβλίο Στον ιστό της αράχνης 
Συγγραφέας Κώστας Στοφόρος
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η παρέα των παιδιών που γνωρίσαμε στα προηγούμενα βιβλία της σειράς μπαίνει στην εφηβεία ενώ οι περιπέτειες που έχουν ζήσει ως τώρα τους έχουν αλλάξει, τους έχουν ωριμάσει και τους έχουν δείξει πόσο σοβαρό κίνδυνο μπορεί να διατρέξουν στην προσπάθειά τους να λύσουν τα μυστήρια στα οποία μπλέκουν. Οι απώλειες αγαπημένων φίλων και οι αλλαγές στις ζωές τους τα κάνουν να αποζητούν την ξεγνοιασιά και την αγάπη. Έτσι, δέχονται με χαρά την πρόσκληση του Ρένο και της Φραντσέσκα Παβέζε που γνωρίσαμε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, «Το ελάφι της Ρόδου», για διακοπές στην Κάτω Ιταλία και τους υποδέχονται αρχικά για τρεις μέρες στη Ρώμη με τους γονείς τους, Πάολο και Μαρία. Τα παιδιά συνοδεύουν οι παππούδες Λευτέρης και Ζωή, ο Οδυσσέας και η Μαρίνα (γονείς της Κατερίνας) και ο Πέτρος και η Αγγελική (γονείς του Σάββα και του Ιάσονα). Η Ζωή και η Αντιγόνη απολαμβάνουν την παρέα όμως νιώθουν άσχημα που δεν έχουν ένα ταίρι όπως οι άλλοι φίλοι τους. Ειδικά η Αντιγόνη νιώθει σα να ξαναγύρισε στο σημείο μηδέν πριν γνωρίσει την παρέα στην «Κούπα του Πτολεμαίου». Η Κατερίνα με τον Σάββα, ο Γιάννης με τη Ρεβέκκα, η αδελφή του Γιάννη, Ζηνοβία, με τον Ρένο και η αδελφή του Ρένου, Φραντσέσκα, με τον Ιάσονα είναι οι κρίκοι μιας αλυσίδας που αρχίζει να δείχνει ραγισμένη. «Ήταν σαν να είχαν σχηματιστεί τρεις ξεχωριστές παρέες που δεν τις συνέδεε τίποτα» (σελ. 60). Ταυτόχρονα, η Μαρίνα, που εργάζεται ως δημοσιογράφος σε περιοδικό, συμμετέχοντας στο αφιέρωμα που θα κάνουν στην ανακύκλωση, συναντάει τον Κλάους Τόρε, πρόεδρο της διεθνούς οργάνωσης «Καθαρή Θάλασσα», με κύρια πηγή χρηματοδότησης γερμανικές και ιταλικές επιχειρήσεις με ευαισθησία απέναντι στο περιβάλλον και τη διαχείριση των βιομηχανικών αποβλήτων, και ταυτόχρονα διευθύνοντα σύμβουλο μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις πλαστικών στον κόσμο, καθώς και ιδρυτή του Ταμείου για το Περιβάλλον, όπου κατευθύνεται ένα σημαντικό μέρος των κερδών της εταιρίας, με το οποίο στηρίζει κάθε είδους περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες. Ισχύουν οι φήμες που εμπλέκουν αυτήν την εταιρεία σ‘ ένα οικολογικό σκάνδαλο με φορτία υδραργύρου; Πώς τα απόβλητα που ρίχνουν στη θάλασσα καταστρέφουν το οικοσύστημα και την ανθρώπινη υγεία; Συνδέεται ο Τόρε με κίνημα νεοναζισμού; Ποια είναι η σχέση του με τον θανάσιμο εχθρό των παιδιών Κουρτ Βίντερ;

Η γραφή του Κώστα Στοφόρου βελτιώνεται από βιβλίο σε βιβλίο ενώ οι περιπέτειες των ηρώων του δεν πατάνε σε γνώριμα μονοπάτια. Πολυεπίπεδη πλοκή, αγωνία και σασπένς, ανατροπές και κίνδυνοι, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες και εφηβική ανεμελιά φτιάχνουν έναν συναρπαστικό σκελετό δράσης και περιπέτειας, φτάνοντας την αγωνία και την ένταση στα ύψη. Οι αντίπαλοι αποκτούν όλο και μεγαλύτερη ισχύ και ο βαθμός δυσκολίας αυξάνεται σε τέτοιο βαθμό που χρειάζεται μαεστρία και σεβασμός στο υλικό του εκάστοτε βιβλίου για να μην ξεφύγει η ιστορία και γίνει μη πιστευτή. Εδώ έχουμε να κάνουμε με τη σικελική μαφία και με μια ισχυρή παγκόσμια οργάνωση που οραματίζεται τη νέα κυριαρχία του γερμανικού ναζισμού στον κόσμο, με διακλαδώσεις που φτάνουν σε κάθε γωνία κρατικών μηχανισμών και οικονομικών παραγόντων. Από την ανέμελη βόλτα και περιήγηση σε Ρώμη και Συρακούσες φτάνουμε από κεφάλαιο σε κεφάλαιο να βυθιζόμαστε σε μια κατάσταση αδιέξοδη, με ισχυρούς εχθρούς και τον κίνδυνο της οικολογικής καταστροφής να γιγαντώνεται. Και πάλι η μελέτη των τόπων δράσης είναι ενδελεχής και δοσμένη εύληπτα και συναρπαστικά. Αρχικά η Ρώμη με τα λιγότερο και περισσότερο γνωστά αξιοθέατά της, την Πιάτσα Ναβόνα με τα σιντριβάνια της, τη Βίλα Μποργκέζε, την ατμόσφαιρα που πηγάζει από τον Αντρέα Καμιλλέρι, τον Λουίτζι Πιραντέλο και τις «Διακοπές στη Ρώμη», στη συνέχεια η Σικελία με τα ήθη και τα έθιμά της, την ιδιόμορφη αρχαιότατη ελληνική γλώσσα της, η Κατάνια με τα αρχαία μνημεία της, οι Συρακούσες με την Ορτυγία και τον καθεδρικό της ναό και τέλος η Κεφαλονιά με τον Μύρτο, τη Λάσση, το Φισκάρδο, τον Αίνο, την Αγία Κυριακή και το Αργοστόλι, ποτισμένη από ρομπόλα και θάλασσα, υπό τους ήχους του μαντολίνου του λοχαγού Κορέλι, είναι οι κύριοι τόποι δράσης αυτού του βιβλίου. Όλα τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα ο συγγραφέας τα παραθέτει αφειδώς και απόλυτα εναρμονισμένα με τη ροή της ιστορίας.

Στο δεύτερο μέρος ερχόμαστε στην Κεφαλονιά, όπου ο Ρένο και η Φραντσέσκα περνούν τις καλοκαιρινές τους διακοπές με τα παιδιά όσο οι γονείς τους τελειώνουν τη μετακόμιση στην Κατάνια όπου θα ξεκινήσουν όλοι μαζί μια νέα ζωή. Η Μαρίνα, ακολουθώντας τα ίχνη των ερευνών της, πιστεύει πως το νησί συνδέεται με το δίκτυο που μολύνει τη θάλασσα του Ιονίου με απόβλητα, μόνο που τα παιδιά, η Αντιγόνη, η Κατερίνα με τον Σάββα, η Ζηνοβία με τον Ρένο,ο Ιάσονας με τη Φραντσέσκα,  αλλά και αργότερα ο Δημήτρης, την παίρνουν χαμπάρι κι έτσι φεύγουν όλοι μαζί για το μαγευτικό αυτό νησί. Εκεί θα ζήσουν όλοι τους μια συγκλονιστική περιπέτεια που θα τους αλλάξει για πάντα τη ζωή, ακριβώς όπως έγινε και στην Καστοριά. Ταυτόχρονα, η αφήγηση μας ταξιδεύει πίσω στο 1944 όπου έλαβε μέρος μια πολύ σημαντική σύσκεψη μεταξύ του Αδόλφου Χίτλερ και των εκπροσώπων των μεγαλύτερων βιομηχανιών της Γερμανίας. Τι είναι η «Έκθεση του Κόκκινου Σπιτιού»; Ποιο σατανικό σχέδιο έχει εξυφανθεί για την εκ νέου κατάκτηση του κόσμου από τη Γερμανία; Πώς κινούνται οι απόγονοι των σημαντικών Γερμανών παραγόντων στη σημερινή εποχή; Ο Μάρτιν Μπόρμαν (1900-1945), Γερμανός πολιτικός και επιφανές μέλος των Ναζί, επικεφαλής της Καγκελαρίας και ιδιαίτερος γραμματέας του Αδόλφου Χίτλερ, πέθανε μετά την αυτοκτονία του Χίτλερ ή κατέφυγε στην Αργεντινή; Πώς συνδέονται οι διχογνωμίες για το τέλος του μετά την παραμονή του στο περιβόητο Καταφύγιο με τις φημολογούμενες προετοιμασίες για την άνοδο του Τέταρτου Ράιχ; Και πάλι ο Κώστας Στοφόρος αναμιγνύει δεξιοτεχνικά και υποδειγματικά τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα με τις φανταστικές περιπέτειες των ηρώων του, δημιουργώντας ένα κράμα αγωνίας, ανατροπών και πληροφόρησης.

Η «παρέα του Πόρτο Ράφτη» μπλέκεται στον «Ιστό της αράχνης» και ζει νέες περιπέτειες που θα φέρει τα μέλη της αντιμέτωπα με πανίσχυρες οργανώσεις, αδίστακτους επιχειρηματίες και νεοναζί. Πρόκειται για άλλη μια υπέροχη, ανατρεπτική, καλογραμμένη περιπέτεια για παιδιά και εφήβους που με συντρόφεψε ευχάριστα και με έκανε κι αυτή, όπως και όλες οι προηγούμενες της σειράς, να χάσω αρκετές στάσεις λεωφορείου μέχρι να την τελειώσω. Θα τονίσω ξανά ότι το ανυπέρβλητο ταλέντο του συγγραφέα που μας χαρίζει όλες αυτές τις τεκμηριωμένες και καλά μελετημένες ιστορίες είναι ένα κράμα της εγκυκλοπαιδικότητας της Αντιγόνης Μεταξά, της φροντίδας της Πηνελόπης Δέλτα και της αγωνίας στα βιβλία της Enid Blyton.

Βιβλίο Ο Λιλίκος φορούσε Tod’s και Η Λιλίκα προβάρει Vera Wang
Συγγραφέας Ανδριάνα Σακκά
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ομολογώ ότι ξεκίνησα να το διαβάζω χωρίς πολλές φιλοδοξίες. Χιουμοριστικό, μια γυναίκα με δύο άντρες, δουλειά δύσκολη και απαιτητική, μπλεγμένες καταστάσεις, τα γνωστά, ήθελα να του ρίξω μια ματιά γιατί μ’ αρέσει να διαβάζω σχεδόν τα πάντα. Αρχικά, ναι, πίστεψα πως έχουμε να κάνουμε ακριβώς με ό,τι περιμένουμε από τον τίτλο και την περίληψη στο οπισθόφυλλο οπότε προχωρούσα από κεφάλαιο σε κεφάλαιο χωρίς απαιτήσεις. Σταδιακά όμως έπιασα τον εαυτό μου να θέλει να μάθει τη συνέχεια, να συναντά ολοκληρωμένες γυναικείες προσωπικότητες, με προσγειωμένους (όσο γίνεται, μιας και στα όνειρα δε βάζει κανείς μέτρο) στόχους, με λογικές αντιδράσεις, με σωστές αμφιβολίες και μετρημένες παρεξηγήσεις που προχωρούν την ιστορία παρακάτω χωρίς να την ξεχειλώνουν ή να την εκβιάζουν. Ειλικρινά περίμενα κάτι εντελώς πανάλαφρο και διασκεδαστικό, που απλώς πετάει brand names και πιασάρικα κλισέ για να κερδίσει μια μεγάλη μερίδα του αναγνωστικού κοινού. Εντάξει, είναι λίγο από αυτά, όμως η συγγραφέας μου έδειξε πως ασχολήθηκε σοβαρά με τους ήρωές της και πρόσεξε καλά κάθε τους βήμα!

Η Αλεξάνδρα λοιπόν, αρχικά στον χώρο των περιοδικών και στη συνέχεια σε αυτόν της τηλεόρασης, είναι η γυναίκα που θα ακολουθήσει τη μέση οδό, υποστηρίζει και υπερασπίζεται τις γυναικείες επιλογές χωρίς να γίνεται φεμινίστρια, παρασύρεται από τον απαγορευμένο καρπό, βρίσκεται μπλεγμένη ανάμεσα σε δύο άντρες, παίρνει λάθος αποφάσεις τις οποίες όμως αναγνωρίζει και κατανοεί, ζητάει βοήθεια από τις φίλες της, τσαλακώνεται, προβληματίζεται. Η αφήγηση δίνεται σε πρώτο πρόσωπο, οπότε η ηρωίδα περιγράφει και καταγράφει τα πάντα στη ζωή της, συναισθήματα, εντυπώσεις, προσδοκίες κλπ. Έχει έναν συγκεκριμένο κύκλο φιλενάδων, την Πέπη, την Αθηνά και τη Μαριάννα, με τις οποίες συζητάει τα πάντα. Από την άλλη, έχουμε τον Λιλίκο της (έτσι λέμε οποιονδήποτε κούκλο, μελαχρινό και σέξι άντρα που είναι γοητευτικά ακατάλληλος), τον αλαζονικό μισογύνη Άρη Μαυρίδη, διευθυντή του Uomo, που δεν αναπτύσσεται αμφίπλευρα όπως η Λιλίκα, παρ’ όλ’ αυτά έχει και μια τρίτη διάσταση που τη δείχνει καθ’ εκάστην μα κυρίως όταν δεν πρέπει, μπερδεύοντας χειρότερα την Αλεξάνδρα.

Ο χώρος των περιοδικών αρχικά και της τηλεόρασης στη συνέχεια δίνεται εκ των έσω, σκληρός και αμείλικτος, με τις περικοπές του, την αγωνία για το αύριο, την ασκαρδαμυκτί απόλυση άνευ εξηγήσεων (η αγορά πιέζει, τα έσοδα πέφτουν κλπ.), καταστάσεις που δημιουργούν ένα σκληρό περιβάλλον στο οποίο πρέπει να ανθίσει ο έρωτας των δύο πρωταγωνιστών, με τα δικά του σκαμπανεβάσματα και αντιδράσεις. Πισώπλατα μαχαιρώματα, σεξουαλικές παρενοχλήσεις, ανύπαρκτο ωράριο, ελάχιστος ελεύθερος χρόνος και χιλιάδες προβλήματα αρχικά εξοντώνουν την Αλεξάνδρα, στη συνέχεια όμως την ατσαλώνουν. Ταυτόχρονα, «η δουλειά των ονείρων της» δημιουργεί προβλήματα επικοινωνίας και με τις φίλες της, οι οποίες είναι εξίσου, αν όχι παραπάνω, σημαντικές για κείνη κι ενώ αφοσιώνεται όλο και περισσότερο στα επαγγελματικά, τόσο περισσότερο αναποφάσιστη και προβληματισμένη γίνεται, Στο πρώτο βιβλίο σημειώνει: «Η ζωή μου αλλάζει. Μαζί της όμως πρέπει ν’ αλλάξω κι εγώ για να ταιριάζω μ’ αυτήν. Το θέμα είναι το δεν ξέρω πώς να το κάνω. Δεν ξέρω αν μπορώ να το κάνω. Και κυρίως… δεν ξέρω αν θέλω πλέον να το κάνω» (σελ. 207). Στο δεύτερο βιβλίο παραδέχεται: «Αισθάνομαι μια τεράστια μοναξιά, σαν αν έχει γεμίσει ο κόσμος με εχθρούς, αρραβωνιαστικούς που με κάθε τους λέξη σε απογοητεύουν, συνεργάτιδες που μπήγουν τα λακαρισμένα τους νύχια στη ζωή και τη σχέση σου, διευθυντές που θέλουν να χωθούν στο κρεβάτι σου. Νιώθω αηδία με όλη αυτήν τη ψευτιά. Χρειάζομαι αγάπη. Και αλήθεια» (σελ. 183).

Παρ’ όλο που είμαι άντρας ομολογώ πως με κράτησε, όπως τόνισα και στην αρχή. Ίσως γιατί δεν ήταν ισοπεδωτικά αστείο αλλά αξιοπρεπές, ίσως γιατί έλειπαν υπερβολικές περιγραφές στις ερωτικές σκηνές, ίσως γιατί δεν είχα να κάνω με γυναίκα στα πρόθυρα νευρικής κρίσης που αντιδρά κραυγαλέα και σαν κλόουν για να βγάλει με το ζόρι λίγο γέλιο από την ιστορία της αλλά με μια νέα κοπέλα που έχει όνειρα, φιλοδοξίες και αγάπη, μόνο και μόνο για να τα βλέπει να σβήνουν ένα προς ένα μπροστά της ώστε να βρει τη δύναμη και να τα ξαναχτίσει από την αρχή. Κανένας σουρεαλισμός, καμιά υπερβολή (εντάξει, ίσως η χαρτορίχτρα και η τελική αντίδραση του αντίζηλου που μου φάνηκε υπερβολικά ρομαντική για να είναι αληθινή), ανατροπές μετρημένες, που θα μπορούσαν να συμβούν όντως σε μια ερωτική σχέση, όλα ακολουθούν τη σωστή συνταγή ενός καλού ρομαντικού μυθιστορήματος που περιγράφει το σμίξιμο δύο ανθρώπων που μαζί δεν κάνουν και χώρια δεν μπορούν, που έχουν να ξεπεράσουν πολλά εμπόδια ώστε να νιώσουν, εκτός από το να καταλάβουν, πως είναι πλασμένοι ο ένας για τον άλλον. Και κατά διαστήματα, με αφορμή διάφορα γεγονότα στις ζωές των φιλενάδων της Αλεξάνδρας, η συγγραφέας δείχνει διαφορετικές πτυχές των ανθρώπινων σχέσεων σήμερα, τον εντελώς διαφορετικό τρόπο σκέψης αντρών και γυναικών σε θέματα όπως γάμος και παιδιά, πάλι σωστά και μετρημένα, με προσγειωμένες σκέψεις και λογικές απορίες. Πόσο επηρεάζουν οι διαφορετικές δουλειές ένα ζευγάρι; Πώς θα καταφέρει να ανταπεξέλθει σε μια περίοδο κρίσης; Πόσο σωστό είναι να καταφύγει μια γυναίκα σε κόλπα για αν μείνει έγκυος ώστε να προχωρήσει στον περιπόθητο γάμο; Πόσο έτοιμοι είμαστε να δούμε τις πραγματικές πλευρές του ανθρώπου που αγαπάμε όταν η σχέση γίνει καθημερινή; Υπάρχουν ακόμη μισογύνηδες; Πόσο κοντά έχουμε έρθει άντρες και γυναίκες μετά από τόσα χρόνια κοινωνικής ανέλιξης και προσωπικής εξέλιξης; Πόσο επιβαρύνει η ρουτίνα τη σχέση;

Η νέα διλογία της Ανδριάνας Σακκά είναι ένα αξιοπρεπές ρομαντικό κείμενο, με ερωτικά μπερδέματα, ρεαλιστικές σκέψεις και προβληματισμούς και ένα ερωτικό τρίγωνο με σκαμπανεβάσματα που θα μπορούσαν πράγματι να συμβούν σε κάποιον σήμερα. Αν εμένα με τράβηξε ως το τέλος, μου προσέφερε κάποια μειδιάματα και μου κράτησε καλή παρέα, πιστεύω πως οι αναγνώστριες θα νιώσουν τέτοια συναισθήματα εις τη νιοστή. Κι όπως λέει η συγγραφέας στο δεύτερο βιβλίο: «Μη φοβάστε την αγάπη. Αλλά, ακόμη κι αν τη φοβηθείτε, μια μέρα θα επιστρέψει σ’ εσάς αν είναι αληθινή» (σελ. 222).

Βιβλίο Ένας αγώνας προς τιμήν του αυτοκράτορα & Ο θησαυρός των Μάγια
Τίτλος πρωτοτύπου Il tesoro degli antichi Maya & Una gara in onore dell’ imperatore
Συγγραφέας Geronimo Stilton
Εικονογράφος Διάφοροι
Μεταφραστής Γιώργος Κασαπίδης
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στα βιβλία του Geronimo Stilton έχουμε ένα ολόκληρο σύμπαν ποντικιών και της πόλης τους, ένα κείμενο γραμμένο απλά, στη γλώσσα των παιδιών στα οποία απευθύνεται, με έντονες και διαφορετικές γραμματοσειρές για κάθε σχεδόν λέξη και έναν ωραίο συνδυασμό κειμένου με κόμικς! Πολύ όμορφα σχέδια, πολύ ωραίο γράψιμο, γενικά ένα πολύ χαριτωμένο σύμπαν το οποίο θα απολαύσουν οι μικροί μας φίλοι από 7 έως 12 ετών. Η νέα θεματική «ομπρέλα» είναι το «Ταξίδι στο χρόνο» και οι εκδόσεις Κέδρος μόλις εξέδωσαν το 4ο και το 5ο βιβλίο της σειράς, όπου οι μικροί αναγνώστες έρχονται σε επαφή με πολιτισμούς και χώρες μακρινά και χαμένα στη λήθη της Ιστορίας.

«Ένας αγώνας προς τιμήν του αυτοκράτορα» είναι μια απίθανη ιστορία που ζει ο Geronimo Stilton στα χρόνια της αρχαίας Ρώμης. Πώς γεννήθηκε η ιταλική πρωτεύουσα; Πώς ντύνονταν, πώς κινούνταν και τι έκαναν οι Ρωμαίοι του 45 π. Χ.; Ποια η θέση της γυναίκας; Ποιο ήταν το αγαπημένο τους έδεσμα; Τι είναι οι θέρμες; Τι γινόταν στα συμπόσια; Στον «Θησαυρό των Μάγιας» ο Geronimo Stilton ταξιδεύει στο Γιουκατάν και μαθαίνει για τα πολύτιμα τροπικά δάση, για τα ήθη και τα έθιμα των Μάγιας, για τους εξερευνητές που ανακάλυψαν την Αμερική, για τη μυθολογία και την αρχιτεκτονική των ιθαγενών, για τη γραφή και την αστρονομία στην οποία διέπρεψαν!

Αν τηρήσουμε σωστά τις οδηγίες, πώς θα ξεκινήσουμε δηλαδή το ταξίδι, πώς θα γυρίσουμε πίσω, πώς θα ντυθούμε και πώς θα επικοινωνούμε, μα πάνω απ’ όλα αν δεν πατήσουμε ΠΟΤΕ το κόκκινο κουμπί, κάθε βιβλίο της νέας αυτής σειράς θα είναι και μια διαφορετική αναγνωστική πρόκληση, γεμάτη περιπέτειες και εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, γέλιο και αγωνία, παιχνίδια, σπαζοκεφαλιές και κατασκευές. Μη χάσετε μια νέα, πρωτότυπη και εξίσου εθιστική και διασκεδαστική σειρά βιβλίων!

Βιβλίο Μια τέλεια μέρα
Τίτλος πρωτοτύπου Un giorno perfetto
Συγγραφέας Melania G. Mazzucco
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Για τον αποτυχημένο αστυνομικό που δέρνει τη γυναίκα του και όταν εκείνη το σκάει με δικαστική απόφαση μακριά του της κλέβει τα παιδιά; Για την έφηβη κόρη του που κάνει πίρσινγκ στον αφαλό ενώ αναζητά τον εφηβικό της έρωτα; Για τον μικρό της αδελφό που τον κοροϊδεύουν στο σχολείο και διάβασα μια ανατριχιαστική περιγραφή τιμωρίας του από τους νταήδες του σχολείου; Για τον υποψήφιο υπουργό που δεν παίρνει χαμπάρι ότι η δεύτερη γυναίκα του τα έχει φτιάξει με τον γιο του; Για τα αισθήματα του επαναστάτη εφήβου φοιτητή που πετά γκαζάκια στις πολυεθνικές ενώ τον έχει σημαδέψει ο έρωτας της μητριάς του; Σκηνές απίστευτης απεικόνισης. Η απόπειρα δολοφονίας της συζύγου από τον αστυνομικό, οι οικογενειακές έριδες (που μου θύμισαν οικεία κακά), η απόλυση της μητέρας αποδίδονται με πολύ καλό τρόπο. Και μου άρεσε τρομερά το στήσιμο του βιβλίου που μου θύμισε τη σειρά 24. Κι ενώ ξέρεις από την αρχή ποιος θα σκοτώσει, όταν φτάνεις στο ανατριχιαστικό τέλος βάζεις τα κλάματα μπροστά στην ανημπόρια του αθώου και στην παράνοια του ενόχου. Από τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει.

Βιβλίο Το μυστικό
Τίτλος πρωτοτύπου Secretum
Συγγραφείς Rita Monaldi, Francesco Sorti
Μεταφραστής Βασίλης Καραγιώργος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Μελάνι (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεκαεπτά χρόνια μετά το πρώτο βιβλίο, ο νάνος (τότε παραγιός του ξενοδοχείου, τώρα έξτρα βοηθός σε πλούσιο αγροτόσπιτο της οικογένειας Σπάντα), σύζυγος πλέον της πόρνης Κλορίνιτια, που έχει εξελιχθεί σε σοφή μαμή και της ζητούν τη βοήθεια όλες οι γυναίκες Ρώμης και περιχώρων, ο νάνος λοιπόν θα προσληφθεί για να βοηθήσει στις πλούσιες, πενθήμερες ετοιμασίες του γάμου του γιου Σπάντα και με έκπληξη θα διαπιστώσει ότι ο Άτο Μελάνι είναι ανάμεσα στους καλεσμένους! Ποιος λοιπόν ο σκοπός της παρουσίας του στη γιορτή; Ποια τα βαθύτερα σχέδιά του; Θα τον εμπιστευθεί τελικά ο νάνος; Άλλαξε συμπεριφορά ο Άτο ή εξακολουθεί να εκμεταλλεύεται και να δωροδοκεί;

Από τη μια πεθαίνει ο Κάρολος Β΄, βασιλιάς της Ισπανίας, και δυστυχώς χωρίς απογόνους, και από την άλλη ο νέος Πάπας Ιννοκέντιος ΙΒ΄ γιορτάζει άλλο ένα ιωβηλαίο της παπικής εκκλησίας (φήμες κυκλοφορούν ότι είναι ετοιμοθάνατος). Ο Βασιλιάς της Ισπανίας ζητά λύση διαδοχής από τον Πάπα κι έτσι ο Άτο Μελάνι με ένα σωρό συνωμοσίες και συνεργούς πλαστογραφεί την υπογραφή του Πάπα και προτείνει ως διάδοχο τον εγγονό του Λουδοβίκου ΙΔ΄, Φίλιππο του Ανζού, με αποτέλεσμα ο Λουδοβίκος να βάζει χέρι στις ισπανικές κτήσεις. Αυτή η κίνηση πυροδοτεί έναν σκληρό κι αιματηρό πόλεμο σε όλη την Ευρώπη, με τις αποικίες και τις κτήσεις όλων, τα σύνορα και τα δεδομένα να αμφισβητούνται απ΄ όλους. Ανάμεσα στους συνεργούς είναι και η Μαρία Μαντσίνι, ερωμένη του Λουδοβίκου ΙΔ΄, την οποία η Βασιλομήτωρ εξεδίωξε από την αυλή και ο Λουδοβίκος, που δεν πρόκειται να ερωτευτεί ποτέ ξανά καμία γυναίκα, να ξεσπά σε όλες τις θηλυκές υπάρξεις του κράτους του και του κρεβατιού του.

Όλα αυτά, που δίνονται με το σταγονόμετρο, ο Μελάνι φωτίζεται πότε έντονα και πότε ελάχιστα, διανθισμένα από ένα σωρό λεπτομέρειες φαγητών, ντυσιμάτων, τρόπων διασκέδασης, τρόπων ξεγέννησης, νοοτροπιών για τη μαιευτική και για το πώς να έρχονται στον κόσμο υγιή παιδιά (να φανταστείτε ότι, αν γεννηθεί μαύρο παιδί από λευκή, άρα τρέχα γύρευε πώς πέρναγε την ώρα της τα βράδια η ύπανδρος σύζυξ, έλεγαν οι μαίες, α, δεν είναι τίποτα, είδε έναν μαύρο δούλο στον δρόμο και εντυπώθηκε η εικόνα του στο μυαλό της!!!!). Αναλυτικές περιγραφές, αναλυτικές σκευωρίες, αναλυτικοί χαρακτήρες, κάτι σαν φάντασμα που δεν κατάλαβα πώς το εξηγεί ο συγγραφέας, ελάχιστες ανατροπές, άρχισα να πηδάω σελίδες στο τέλος. Να φανταστείτε ούτε καν ασχολήθηκα με τις ιστορικές επεξηγήσεις και τεκμηριώσεις! Επίσης, αυτήν τη φορά ο Λαυρέντιος, που είχε στείλει το πρώτο αντίγραφο του «Τυπωθήτω» στα χέρια του Γραμματέα της Επιτροπής για την Ανακήρυξη των Αγίων ώστε να σκεφτεί καλύτερα πριν αγιοποιήσει τον Ιννοκέντιο ΙΑ΄, τώρα βρίσκεται εξόριστος σε απόμερο μέρος της Ιταλίας, διαμαρτύρεται στο ίδιο άτομο και του στέλνει κι άλλο χειρόγραφο των συγγραφέων που είχε γνωρίσει! Πώς και γιατί επίσης δεν πολυκατάλαβα.

Τέλος πάντων, πολύ δύσκολο, πολύ μπερδεμένο, πολύ αναλυτικό, το αφήνω στη δική σας κρίση. Την κατάσταση την κάνει χειρότερη η μετάφραση, που εδώ είναι πάρα πολύ αδύνατη (για να μην τη χαρακτηρίσω αλλιώς), με ένα σωρό λέξεις και συντάξεις που δεν ευσταθούν στην ελληνική γλώσσα (αποκορύφωμα: η απόδοση της βασίλισσας της Λήμνου Υψιπύλης ως Ισιφίλη-σελ. 190). Η έκδοση συνοδεύεται από CD, που δυστυχώς η δική μου κόπια δεν είχε και δεν ξέρω να σας πω τι ακούγεται και πόσο ταιριάζει με την ατμόσφαιρα του βιβλίου.

Βιβλίο Τυπωθήτω
Τίτλος πρωτοτύπου Imprimatur
Συγγραφείς Rita Monaldi, Francesco Sorti
Μεταφραστής Εύη Ευαγγελάτου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι συγγραφείς χρειάστηκαν δέκα χρόνια ερευνών για να ολοκληρώσουν το ογκώδες και πυκνογραμμένο αυτό μυθιστόρημα. Όλα τα πρόσωπα είναι ιστορικές προσωπικότητες, ορισμένες εκ των οποίων διαδραμάτισαν σημαντικούς ρόλους στην εποχή τους. Επιπλέον, έχουν όλα, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, διανυκτερεύσει στο εν λόγω πανδοχείο. Εντυπωσιακή παράθεση στοιχείων από ποικίλες πτυχές της ζωής, της τέχνης, της φιλοσοφίας και των πολιτικών ισορροπιών της εποχής. Ενώ αρχικά η υπόθεση εκτυλίσσεται στο πανδοχείο, σύντομα ο καστράτο και ο παραγιός ανακαλύπτουν την είσοδο στις μυστικές υπόγειες στοές της πόλης που οδηγούν σε όλες τις άκρες της Ρώμης. Εκεί θα βρουν δύο άσχημους τυμβωρύχους, που θα γίνουν τα μάτια και τα αφτιά τους σε αυτήν τη μυστηριώδη υπόθεση. Ο παραγιός στέκεται στο πλευρό του καστράτου, όταν αρχίζει όμως να μαθαίνει κρυφακούοντας κάποιες σκοτεινές πτυχές του χαρακτήρα του και κυρίως ότι πρόκειται για μυστικό απεσταλμένο του Λουδοβίκου, η πίστη του κλονίζεται. Τελικά υπάρχει ένας δολοφόνος στο ξενοδοχείο κι αυτός έχει ως στόχο του τον πάπα Ιννοκέντιο. Γιατί όμως; Όντως ο πάπας ήταν φιλοχρήματος και είχε κρυφές δοσοληψίες με εμπορικούς οίκους; Και γιατί;

Το πρώτο θύμα είναι ο ηλικιωμένος Γάλλος ευγενής ντε Μουρέ, ο οποίος στην πραγματικότητα είναι ο υπουργός Φουκέ, που το έσκασε από τη φυλακή που τον έριξε ο Λουδοβίκος, πέφτοντας στην παγίδα που έστησε με τις συκοφαντίες του ο αντίζηλος του Φουκέ, Κολμπέρ. Γιατί ήρθε στη Ρώμη ο Φουκέ; Και γιατί ο Άτο Μελάνι τον ακολούθησε κατά πόδας; Μαζί με τον Φουκέ ήρθαν στο πανδοχείο συνοδεία του ο Ντουλτσιμπένι (που έχει μυστικές επαφές με φίλο του γιατρό, τον οποίο επισκέπτεται μέσω των στοών, κι αυτός ο Ντουλτσιμπένι ψάχνει την κόρη του, καρπό μιας σχέσης του με σκλάβα, η οποία κόρη του απήχθη από άνθρωπο των Οντεσκάλκι, οικογένειας του Πάπα) και ο Ντεβιζί, συγκρατούμενος του Φουκέ, κάτοχος ενός φοβερού μυστικού: ξέρει τον σκοπό και τη μελωδία ενός «ρόντο» που αν παίζεται επί πολλή ώρα και με συγκεκριμένο τρόπο θεραπεύει την πανούκλα! Έτσι λοιπόν ο καθένας έχει το ρόλο του σε αυτήν τη δαιδαλώδη και πολύπλευρη (για να μην πω πολύπλοκη) ιστορία. Απελευθέρωση της Βιέννης, θρησκευτικές διαμάχες μεταξύ Γαλλίας και Αγίας Έδρας, κατάκτηση της Αγγλίας από τον Γουλιέλμο της Οράγγης οπότε και ο ρωμαιοκαθολικισμός παύει να έχει ισχύ στη χώρα αυτήν, απομόνωση του Λουδοβίκου ΙΔ΄ από την Ευρώπη, η πολιτική ισορροπία της Ευρώπης στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα σε τεντωμένο σχοινί. Και ο Πάπας Ιννοκέντιος ΙΑ΄ να κινεί σκοτεινά νήματα από καθαρά προσωπική φιλοδοξία.

Παραδέχομαι ότι το βιβλίο δεν είναι εύκολο. Είναι ένα καλό αλλά πολύπλοκο ιστορικό μυθιστόρημα (σαν το «Όνομα του Ρόδου», μόνο που το Όνομα έχει πολυπεπίπεδες αναγνώσεις κι αν πηδήξεις κάποιες σελίδες ξέρεις ότι προσπέρασες κάποια παρένθετα ιστορικά, φιλοσοφικά ή οικονομικά στοιχεία), με εκτεταμένες πληροφορίες για την ιατρική, τη μαγειρική, τη φιλοσοφία, την αστρονομία, την τυπογραφία, τα πιστεύω της Εκκλησίας, τις επιπτώσεις και την έκταση της πανούκλας, όλος ο 17ος αιώνας καταγράφεται εδώ. Και σα να μη φτάναν όλα αυτά το βιβλίο εντάσσεται μέσα σε μιαν άλλη ιστορία, αυτήν του Λαυρεντίου του Άτζο, ο οποίος το 2040 (!) γράφει επιστολή στον Αλέξιο Τανάρι, γραμματέα της Επιτροπής για την Ανακήρυξη Αγίων, και του εφιστά την προσοχή να μη βιαστεί να αγιοποιήσει τον Ιννοκέντιο ΙΑ΄, γιατί συνάντησε ένα ζευγάρι (τους συγγραφείς της ιστορίας!), οι οποίοι εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς όταν του εμπιστεύτηκαν τα χειρόγραφά τους (το μυθιστόρημα που διαβάζουμε). Ο Λαυρέντιος του ζητά να διαβάσει με σκεπτικισμό την ιστορία και στο τέλος της ιστορίας του περιγράφει και την Ιστορία της Ευρώπης όπως προκύπτει μέσα από το μυθιστόρημα και ισχυροποιεί με τεκμήρια κάποιες σημαντικές εξελίξεις που αναγνωρίζονται στο μυθιστόρημα, οπότε τον αφήνει να αποφασίσει είτε να αγνοήσει το βιβλίο και να εισηγηθεί την αγιοποίηση του Πάπα Ιννοκέντιου είτε να αποφασίσει ότι όλα τα γεγονότα είναι αληθινά, το βιβλίο δεν είναι μυθιστόρημα κι επομένως ο Πάπας δεν είναι Άγιος και το βιβλίο πρέπει να κυκλοφορήσει προς ισχυροποίηση των απόψεών του, να δοθεί δηλαδή το περιβόητο Τυπωθήτω! Ουφ!

Δυστυχώς το βιβλίο δεν είναι απόλυτα αυτοτελές. Έχει κυκλοφορήσει και ο 2ος τόμος, με τίτλο Το μυστικό και οι συγγραφείς έχουν γράψει άλλους δύο, με τους οποίους δίνεται η πραγματική εικόνα των γεγονότων της σχετικά σύγχρονης Ευρώπης. Στην Ιταλία το 1ο βιβλίο απαγορεύτηκε κι οι συγγραφείς, οργισμένοι, αποφάσισαν να κυκλοφορήσουν τα υπόλοιπα εκτός Ιταλίας!). Λοιπόν αν θέλετε διαβάστε το αλλά θέλει χρόνο, υπομονή και συγκέντρωση. Καλό κουράγιο (ή μάλλον καλό ταξίδι).

Βιβλίο Καταστρέψτε την Καρχηδόνα
Τίτλος πρωτοτύπου Destroy Carthage
Συγγραφέας David Gibbins
Μεταφραστής Αναστασία Καλλιοντζή
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο περιγράφει με λεπτομερέστατο τρόπο (ειδικά στις μάχες και στην εξόντωση των αιχμαλώτων από λιοντάρια τα καταγράφει όλα μέχρι αηδίας, με έντερα, αίματα κλπ.) τη ζωή του Πούβλιου Κορνήλιου Σκιπίωνα Αιμιλιανού, θετού εγγονού του Σκιπίωνα του Αφρικανού που είχε θριαμβεύσει στον Α΄ Καρχηδονιακό πόλεμο. Δίνονται με υποδειγματικό τρόπο το ιστορικό πλαίσιο, η ψυχολογία και η νοοτροπία και των Καρχηδονίων και των Ρωμαίων, η καθημερινότητα, οι απόψεις για τον πόλεμο και τη δημοκρατία, όλα. Ίσως ακριβώς αυτό κουράσει και ξενίσει κάποιους αναγνώστες, όμως πιστέψτε με, αξίζει μια ανάγνωση, ειδικά από όσους αρέσκονται να διαβάζουν για εκείνη την περίοδο και μάλιστα ιστορικά μυθιστορήματα που έχουν γραφεί από άνθρωπο που μελέτησε, έψαξε και διασταύρωσε πριν ξεκινήσει να ξετυλίγει τον μίτο του. Η μετάφραση μάλιστα της Αναστασίας Καλλιοντζή δείχνει άριστη γνώση και χειρισμό της ελληνικής γλώσσας και τονίζει ακόμη περισσότερο την απουσία της από την ελληνική λογοτεχνία με κάτι δικό της.

Το βιβλίο συμπληρώνεται από εκτενές ιστορικό πλαίσιο, επεξήγηση της ονοματοδοσίας των Ρωμαίων της εποχής και της μέτρησης των ημερομηνιών και του μήκους, χάρτες, επεξήγηση του ιστορικού του βιβλίου (γιατί επέλεξε ο συγγραφέας να το γράψει και τι τον βοήθησε) και κατατοπιστικός ονομαστικός πίνακας των πραγματικών και των φανταστικών χαρακτήρων που δρουν στο βιβλίο. Πυκνογραμμένο, μεστό, ψαγμένο, για τους λάτρεις των ιστορικών μυθιστορημάτων.