Βιβλίο Δαμάζοντας τις ερινύες 
Συγγραφείς Γεωργία Αντωνίου-Γιαννιώτη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γεωργία Αντωνίου-Γιαννιώτη έγραψε ένα συναρπαστικό οδοιπορικό στην Ευρώπη του 20ού αιώνα μέσα από ρεαλιστικές και ανατριχιαστικές ιστορίες έρωτα και προδοσίας, κινδύνου και σκοτεινών μυστικών. Μέσα από ενδιαφέρουσες εξελίξεις, ποικίλα περιστατικά, ολοκληρωμένους χαρακτήρες ξεδιπλώνεται η ιστορία μιας γυναίκας που βίωσε άσχημες καταστάσεις, που πάλεψε για την αγάπη, που έκανε όνειρα και σχέδια αλλά παρασύρθηκε όπως και πολλοί άλλοι από το ρεύμα των ιστορικών γεγονότων. Μικρά και μεγάλα περιστατικά, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, ανατροπές και εκπλήξεις μου σύστησαν μια γυναίκα που έζησε τα πάντα, έφτασε στην κορυφή και βίωσε μια κάθοδο που δεν της άξιζε ενώ ταυτόχρονα άνθρωποι από το σκοτεινό παρελθόν της την κυνηγούσαν για να της κάνουν κακό. Μέσα από πρωθύστερα που μας ταξιδεύουν κατά καιρούς πίσω στον χρόνο βιώνουμε μαζί με την ηρωίδα του βιβλίου τις αλλαγές που υπέστη η Ευρώπη την περίοδο μεταξύ των δύο πολέμων και βλέπουμε τις ποικίλες αλλαγές σε κοινωνικό, οικονομικό και πνευματικό επίπεδο.

Μια ζεστή μέρα του καλοκαιριού του 1997, ο δημοσιογράφος σε τηλεοπτικό κανάλι Άγγελος Δημητρίου βρίσκει μια ετοιμοθάνατη γυναίκα. Έχει κουραστεί από την αδιάκοπη δουλειά σε ανθυγιεινό, λόγω στρες και πίεσης περιβάλλον, χωρίς διακοπές και διαλείμματα κι έχει απαυδίσει από τη συνεργασία του με την Πηνελόπη, μια γυναίκα που τον ποθεί και τον ζηλεύει, που τον ταλαιπωρεί και τον βασανίζει χωρίς λόγο με απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά της. Όταν βρίσκει την Ιωάννα καλεί ασθενοφόρο και τη συνοδεύει στο νοσοκομείο, όπου η γυναίκα τού λέει: «Δεν έπρεπε να με σώσεις, Άγγελε»! Δε μιλάει για το παρελθόν της, είναι εσωστρεφής κι έχει κάποια σημάδια κακοποίησης στο σώμα της. Έτσι ξεκινάει μια παράδοξη σχέση, η οποία δένεται κάθε μέρα και περισσότερο, με τους δυο τους να κάνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις αλλά και κάποια κοινά βήματα εκτίμησης και φιλίας. Η Ιωάννα αποκαλύπτει το ταλέντο της στη ζωγραφική, παραμένει όμως κλειστή και εσωστρεφής. Παραδέχεται πως φοβάται να ξανοιχτεί, μιας και προσπάθησε σκληρά να μπει στον κόσμο της ανωνυμίας. Τώρα όμως που γνώρισε τον Άγγελο αρχίζει να αισθάνεται καλύτερα χάρη στη συντροφιά του και καταλήγει να τον αγαπάει σαν γιο της. Μέσα από τις ετοιμασίες των πινάκων της για μια έκθεση ανακαλύπτουμε σιγά σιγά την ψυχοσύνθεσή της, τον τρόπο σκέψης της και κάποια κομμάτια από το παρελθόν της.

To 1917 o Στέφανος Καραδήμας, Ελληνορώσος επιχειρηματίας, κερδίζει σημαντικά πλούτη, τα οποία όμως διαθέτει για τους εργάτες του, οι οποίοι απολαμβάνουν μια καλή ζωή, μακριά από την ανέχεια και την εξαθλίωση των υπολοίπων λόγω του πολέμου. Ο Καραδήμας υπηρετεί την επανάσταση που ξέσπασε, στηρίζει τις ίσες ευκαιρίες για όλους, μεταβιβάζει στο προσωπικό του τις εταιρείες του, αλλά η θέλησή του να κρατήσει το σπίτι του για τον εαυτό του τα σβήνει όλα και ο όχλος του επιτίθεται. Τελικά, το σκάει με τον γιο του, Κωνσταντίνο, από τη χώρα και φτάνουν στην Ολλανδία, σε μια εποχή που η Ευρώπη προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά τον πρώτο μεγάλο πόλεμο. Το Άμστερνταμ είναι ο τόπος όπου πατέρας και γιος θα διαπρέψουν ξανά, ο Στέφανος στο εμπόριο και ο Κωνσταντίνος στη δημοσιογραφία. Η Οντίλ Νεράκ, Γαλλίδα ζωγράφος, κλέβει την καρδιά του Κωνσταντίνου που της αναθέτει να κάνει τον πίνακα της νεκρής μητέρας του. Ο Στέφανος όμως την αντιπαθεί, τη θεωρεί κενή περιεχομένου και συναισθημάτων, έχει «την παγωμένη γοητεία του σμιλεμένου μάρμαρου που σε προκαλεί να το θαυμάσεις αλλά όχι και να το αγγίξεις, γιατί καταλαβαίνεις πόσο άψυχο και ψυχρό είναι» (σελ. 111-112). Η Οντίλ θα είναι η αρχή του τέλους για την οικογένεια, μιας και παρασύρεται από την ιδεολογία του ναζισμού, με αποτέλεσμα να μετακομίσει στο Βερολίνο του Αδόλφου Χίτλερ και να γνωρίσει έναν Γερμανό επιστήμονα που αρέσκεται σε απάνθρωπα πειράματα πάνω σε αθώες ψυχές.

Μέσα από μια σειρά συναρπαστικών περιστατικών, ξεδιπλώνεται η λαμπερή μα και δύσκολη ζωή του Μεσοπολέμου, με τους ήρωες να ζουν ποικίλα περιστατικά γεμάτα έρωτα, σκληρότητα, ρίσκο και κίνδυνο. Πώς και γιατί ανέβηκε ο Χίτλερ στην εξουσία, τι αντίκτυπο είχαν οι απόψεις του στον κόσμο αλλά και στους συνεργάτες του, πώς διαψεύστηκαν οι προσδοκίες πως σύντομα το όραμά του θα ξεφούσκωνε, πώς χειραγώγησε τον λαό και τον έπεισε ότι φταίνε οι Εβραίοι, οι κομμουνιστές, οι τσιγγάνοι που εμποδίζουν τη Γερμανία να αναγεννηθεί καθαρή και αναγεννημένη; Όλα αυτά απαντώνται μέσα από τις περιπέτειες των ηρώων που μας συστήνει η συγγραφέας. Κάποια στιγμή, ερχόμαστε στην Αθήνα, σε μια εποχή που η Ελλάδα ζει κάτω από τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά και προσπαθεί να ανακάμψει από την πρόσφατη οικονομική δυσπραγία. Εκεί γνωρίζουμε την ασθενική Αντιγόνη, μια υπάκουη μαριονέτα στα χέρια των γονιών της, οι οποίοι, με πρόσχημα μια επικίνδυνη ασθένειά της, την έχουν κλεισμένη στο σπίτι και η παιδική της ηλικία περνάει από δίπλα της χωρίς να την αγγίξει. Ο πατέρας της αδιαφορεί για την ύπαρξή της, είναι σιωπηλός και απόμακρος ενώ η υπερπροστατευτική μητέρα τής απαγορεύει κάθε δραστηριότητα και κίνηση, με αποτέλεσμα να ρίχνει το παιδί σταδιακά στην κατάθλιψη. Μια νέα άφιξη στο σχολείο ξαναφέρνει χρώμα στα μάγουλα της Αντιγόνης.

Κι όσο τα τύμπανα του δεύτερου μεγάλου πολέμου παιανίζουν, τόσο αυξάνεται η ανησυχία στον απλό κόσμο για το μέλλον το δικό του και των παιδιών τους. Ανάμεσά τους, ο από Εβραία μητέρα γιατρός Καρλ Βάγκνερ, που εργάζεται στο Βερολίνο την εποχή της ανόδου του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία, με αποτέλεσμα να ανακληθεί η άδειά του. Ανήσυχος για όσα συμβαίνουν, στέλνει τον γιο του, Φρανκ, και τον καλύτερό του φίλο, Φριτς Σμιτ, στην Ελλάδα για να γλυτώσουν. Εκεί ο Φρανκ θα ερωτευτεί μια Ελληνίδα και η σχέση τους θα δοκιμαστεί σκληρά κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα γεγονότων δρα ο κομμουνιστής Στέλιος, ο οποίος στο ξέσπασμα του πολέμου πολεμάει με τον ελληνικό στρατό αλλά στη συνέχεια έρχεται αντιμέτωπος με τους συντρόφους του, που τον θεωρούν προδότη γι’ αυτό που έκανε, μιας και ο επίσημος ελληνικός στρατός μάχεται για να παραδώσει την Ελλάδα στους Άγγλους! Ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος θα ανατρέψει όλες τις ισορροπίες και θα απογειώσει την πλοκή του μυθιστορήματος. Άνθρωποι θα παγιδευτούν σε ξένες χώρες, άντρες θα επιστρατευτούν, γυναίκες θα μείνουν μόνες και όλη αυτήν την κατάσταση θα την εκμεταλλευτεί μια σκληρή γυναίκα για να πάρει την εκδίκησή της. Η συγγραφέας καταγράφει με ρεαλισμό και προσοχή τη βύθιση της χώρας στην Κατοχή, την πείνα, τον αγώνα του απλού κόσμου για επιβίωση, όσο υψηλά ιστάμενα πρόσωπα συνέχιζαν να κάνουν τη ζωή τους, με τη σκοτεινή πλευρά της κοινωνίας να ευημερεί σε βάρος των πολλών και να διακινεί ματωμένο χρήμα. Κι όταν τελειώνει ο πόλεμος, έρχονται νέες δοκιμασίες με τη διχοτόμηση του Βερολίνου και με τον αγώνα κατά του κομμουνισμού.

Το «Δαμάζοντας τις ερινύες» είναι ένα καλογραμμένο, ανατρεπτικό και γεμάτο από μικρά και μεγάλα περιστατικά μυθιστόρημα. Διαφορετικοί και ποικίλοι χαρακτήρες, ενδιαφέρουσα πλοκή που κορυφώνεται σταδιακά, προσεγμένα πραγματολογικά στοιχεία που αναδύονται κυρίως μέσα από τις εξελίξεις και μια έξυπνη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του βιβλίου.  Λιτοί διάλογοι, αφήγηση που ρέει και ωραίες παρομοιώσεις («Ο πόνος στο κεφάλι του ξαναγύρισε έντονος, σφυριά που σμιλεύει μάρμαρο, ρυθμικά και έντονα», σελ. 18 και «…μπορούσαν την ημέρα να κάθονται έξω και να απολαμβάνουν τις ακτίνες του ήλιου που έπαιζαν κρυφτό με τα σύννεφα της ώριμης άνοιξης», σελ. 71) στήνουν σωστά μια ιστορία που καταγράφει με αντικειμενικότητα και σεβασμό τα γεγονότα του Μεσοπολέμου και του Β΄ Παγκοσμίου. Ταυτόχρονα, τονίζονται οι αρετές της συγχώρησης και της αγάπης, μιας και η Ιωάννα θα προσπαθήσει με τη βοήθεια του Άγγελου να ξαναβγεί στο φως, να αποκτήσει εμπιστοσύνη και να δαμάσει τις ερινύες που γιγαντώθηκαν μέσα της. Θα τα καταφέρει; Θα ηρεμήσει από το απαιτητικό χτες; Πόσο πολύ θα τη βοηθήσει ο Άγγελος; Τι απέγιναν οι άνθρωποι που αγάπησε; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στο μυθιστόρημα με συγκινητικό και συναρπαστικό τρόπο.

Βιβλίο Πατρίδα από βαμβάκι
Συγγραφέας Έλενα Χουζούρη
Κατηγορία  Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο είναι καλογραμμένο, άμεσο, σφιχτό. Η συγγραφέας παρεμβαίνει στο κείμενο από την αρχή παραινετικά, συμβουλευτικά, συμπονετικά. Καταλαβαίνουμε αμέσως ότι το μυθιστόρημα αναπλάθει πραγματικά γεγονότα πραγματικών ανθρώπων και μας δίνει πραγματικές πλευρές της ελληνικής και όχι μόνον Ιστορίας. Οι παρεμβάσεις της κυρίας Χουζούρη προς τον ήρωά της («Έτσι υποθέτω, γιατρέ…», «Με μπέρδεψες, γιατρέ…» κλπ.) δεν είναι πολύ συχνές και δίνουν προσωπικό τόνο που συγκινεί και φορτίζει το κλίμα. Θα έλεγα ότι η συγγραφέας είναι μια μάνα που συμπάσχει και αγωνιά για τον γιο της, τον ήρωα του μυθιστορήματος, έναν άνθρωπο που πίστεψε σε κάποια ιδεώδη, δεν παρασύρθηκε από την τυφλότητα του σοσιαλισμού και αγωνίστηκε να επιβιώσει από το μίσος και τη μισαλλοδοξία και το άγριο ξεκαθάρισμα που ακολούθησε τον θάνατο του Στάλιν, οπότε και οι λύκοι που κρύβονταν στα γραφεία του κόμματος ξαμολύθηκαν προς άγρα θυμάτων.

Ο γιατρός μας, λοιπόν, έζησε την τραγικότητα του Εμφυλίου, την αγωνία, τον πόνο και την απελπισία των «στρατιωτών» του Εμφυλίου (τι στρατιωτών δηλαδή, αμούστακα και άγουρα παιδιά όλοι τους) και την υποχρέωση που δημιουργήθηκε απέναντι στη Σοβιετική Ένωση που τους φιλοξένησε, οπότε ήταν υποχρεωμένοι να τηρήσουν μια συγκεκριμένη, αυστηρή πορεία εργασίας στις φάμπρικες. Καταπληκτική αναπαράσταση της Τασκένδης και της ψυχολογίας που επικρατούσε μεταξύ των Ελλήνων που κυκλοφορούσαν για χρόνια με στρατιωτικά και το περιβόητο «όπλο παρά πόδα» αλλά και μεταξύ των Ρώσων που τους υποδέχτηκαν. Τι τύφλωση, τι εγωισμός, τι πειθήνια υπακοή στη γραμμή του κόμματος και αργότερα, μετά τον θάνατο του Στάλιν, του «πλαστογράφου της Ιστορίας» όπως τον κατηγόρησαν δικοί του άνθρωποι, να πέφτει ένα τείχος και να μπαίνουν τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Μια κατάσταση που πολλοί δεν άντεξαν και ξέσπασαν σε λιποθυμίες και κρίσεις τρέλας ενώ στα κλιμάκια του κόμματος γινόταν ο κακός χαμός από προδοσίες, διαγραφές και εξορίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο γιατρός Στέργιος έχει παντρευτεί τη συντρόφισσα Σταυρούλα, συναγωνίστρια στον Γράμμο, κι έχουν κάνει και δυο κόρες. Μέσα στην παραφροσύνη του κλίματος στην Τασκένδη, ο γιατρός διαπράττει κάτι που δείχνει πρόστυχο αλλά αναδεικνύεται τόσο βαθύ και ειλικρινές χάρη στην αφήγηση και στη ροή της πλοκής, χάρη στον τρόπο που φωτίζονται κάποια περιστατικά και καταγράφονται κάποια αισθήματα, ώστε τα πρόσωπα διεκδικούν το δικό τους, ιδιαίτερο δίκιο. Οι «σύντροφοι» θα το μάθουν και θα το εκμεταλλευτούν, οπότε η δράση εκτυλίσσεται πλέον στα Σκόπια, με όνειρο του γιατρού να γυρίσει στην πατρίδα του και στους αγαπημένους του, από τους οποίους απαγορευόταν να έχει νέα. Παράλληλα με τη ζωή του Στέργιου, μαθαίνουμε και για τον αδελφό του, Λεωνίδα, που πολέμησε κι αυτός στον Εμφύλιο από την πλευρά των Δημοκρατικών. Τι αντίκτυπο είχε η απόφαση του Λεωνίδα να πάει με τους κομμουνιστές, πώς αντέδρασε η μάνα τους, τι συνέπειες είχε αυτό για τον Λεωνίδα και για την καριέρα του στον στρατό;

Όνειρα που ποδοπατήθηκαν στη γραμμή του κόμματος, ελπίδες που έσβησαν στη μακρινή ανατολή της Τασκένδης, χαμόγελα που θάφτηκαν βαθιά στις στέπες του Ουζμπεκιστάν. Και μια νέα ζωή, που ξεφύτρωσε ξαφνικά, να χαρίζει ελπίδα τουλάχιστον στον έναν από τους δύο χαρακτήρες του μυθιστορήματός μας και χάρη σε αυτήν τη ζωή κατάφερε η συγγραφέας, όπως μας εκμυστηρεύεται, να συμπληρώσει τα γεγονότα της ζωής του γιατρού. Υπέροχο, λυρικό, τραγικό αλλά και αισιόδοξο.

Βιβλίο Kairlov 
Συγγραφέας Πέμη Γκανά
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Πέμη Γκανά έγραψε ένα δυνατό, ανατρεπτικό ιστορικό μυθιστόρημα που αναβιώνει την αριστοκρατική τάξη της Ρωσίας του 1866 και τις σκληρές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες του απλού λαού που ζούσε έξω από τα παλάτια και τις όπερες της Αγίας Πετρούπολης αλλά δεν έπαυε να πίνει νερό στην υγεία του τσάρου. Χωρίς να μπαίνουμε σε πολλές ιστορικές λεπτομέρειες που ίσως κουράσουν, η ιστορία ξεδιπλώνεται με αληθοφάνεια και ενδιαφέρουσες εξελίξεις από την Αγία Πετρούπολη ως το Μινσκ και μας ταξιδεύει από τη χλιδή και την έντονη κοινωνική ζωή ως την απομόνωση και τις κρυφές διπλωματικές συνεργασίες. Η Αναστασία Ιβάνοβνα Κορλόφσκι, μεγάλη δούκισσα της Λευκορωσίας, απόγονος των δύο ισχυρότερων οικογενειών που ενώθηκαν το 1797 με τον γάμο των γονιών της, γεννήθηκε το 1805 στην Αγία Πετρούπολη, στην πρωτεύουσα μιας αχανούς χώρας. Η Αναστασία μεγάλωσε στην Αυλή του παλατιού νομίζοντας πως η παραμυθένια της πραγματικότητα ήταν κοινή για όλο τον κόσμο, κατάφερε όμως να χτίσει έναν ταπεινό, σεμνό χαρακτήρα, γεμάτο όνειρα και ελπίδες για μόρφωση, παρόλο που ήξερε πως αυτά δε θα γίνουν ποτέ πραγματικότητα σε μια εποχή που η γυναίκα προορίζεται μόνο για τον γάμο και τα παιδιά. Ένα τυχαίο γεγονός αλλάζει τη ρότα της ζωής της Αναστασίας, στρέφεται στη φιλανθρωπία, συμμετέχει στις πολιτικές συζητήσεις του άντρα της με τον προσωπικό γιατρό του τσάρου και αποκτά σφαιρικές γνώσεις.

Το 1821 παντρεύεται τον τρίτο της ξάδελφο Ιλιά Ντμίτριεβιτς Κορλόφσκι, έναν τρυφερό, ήρεμο, ευγενικό άντρα που την κάνει ευτυχισμένη. Τα χρόνια περνούν αλλά παιδί δεν αποκτούν, με αποτέλεσμα να δεχτούν κάτι που θα αποδειχθεί μεταγενέστερα επικίνδυνο αλλά δεν τους νοιάζει. Η ζωή τους ανατρέπεται ριζικά όταν η αδελφή της, Κατιάνκα, μια δύστροπη, εγωίστρια, πονηρή και ψεύτρα γυναίκα, παντρεύεται τελικά τον γιο του τσάρου και γίνονται οι επόμενοι τσάροι μετά τον θάνατο του πεθερού της. Η Αναστασία εξορίζεται στον πύργο Κάιρλοφ όπου βιώνει την υστερία και την κατάθλιψη, αργεί να σταθεί στα πόδια της αλλά τα καταφέρνει, έχοντας πλάι της τη μοναδική της φίλη, την ψυχοκόρη Όλγα. Οι εντολές της τσαρίνας τη χωρίζουν από όσους αγαπάει και το μυστικό που κρατάει καλά φυλαγμένο την κρατάει στη ζωή μέχρι να το αποκαλύψει, με αποτέλεσμα η Κατιάνκα να φοβάται για τη θέση της και να καταστρώνει τη μια ενέδρα πίσω από την άλλη την ώρα που κάποιοι αποφασίζουν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Ο πύργος του Κάιρλοφ είναι ένα μέρος με απέραντες εκτάσεις, μέσα στις οποίες υπάρχουν το εκκλησάκι του Αγίου Αλεξάνδρου και η μονή της Αγίας Σοφίας με ηγούμενο τον στάρετς Νικόλαο. Οι άνθρωποι της δούλεψης των Κορλόφσκι έχτισαν ένα μικρό χωριό κοντά στον πύργο κι έτσι ο τόπος είναι γεμάτος ζωή και δραστηριότητα. Σε αυτό το μέρος έρχεται το 1866, λίγα χρόνια μετά τη στέψη των νέων τσάρων και τα τραγικά γεγονότα στη ζωή της Αναστασίας, η Αντριάνα Αλεξέγιεβνα Κορλόφσκι,  σύζυγος του Φίοντορ Ιλιέβιτς Κορλόφσκι, μητέρα της Όλγας και της Νατάλιας, που φέρνει τον Φίοντορ στα όριά του και την ξαποστέλνει στη μητέρα του, στον Κάιρλοφ. Ο Φίοντορ εργάζεται στην τσαρική αυλή, περπατώντας χωρίς να το ξέρει σε μια λεπτή κλωστή από την οποία κρέμεται η ζωή του και το μέλλον του, με αποτέλεσμα να υπάρχουν καταιγιστικές εξελίξεις στη ζωή του που απογειώνουν την πλοκή. Πώς θα συμβιώσουν αυτές οι δύο γυναίκες; Η Αντριάνα συνηθισμένη στα πλούτη και στις ανέσεις, η Αναστασία με λογοκριμένες, ημιτελείς γραπτές επιστολές του γιου της, όλα ελεγμένα και απομονωμένα από την τσαρίνα αδελφή της, είναι δύο εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες κι έτσι η συγκατοίκηση κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον.

Το μυθιστόρημα είναι γεμάτο από ενδιαφέροντες ολοκληρωμένους χαρακτήρες που ο καθένας έχει το δικό του παρελθόν και ξεχωριστές ιδιοσυγκρασίες και αντιλήψεις, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα συναρπαστικό παζλ στο οποίο αποτυπώνονται με ενάργεια και προσοχή η κοινωνία και οι συνθήκες στη Ρωσία του 19^ου αιώνα. Ο Αλεξέι Σεργκέεβιτς, σωματοφύλακας του Φίοντορ, η Σιλβί Ντιπόν, η νταντά της Νατάλιας, μια φτωχή γυναίκα από το Παρίσι που πρόλαβε να φύγει για τη Μόσχα πριν ξεσπάσει η επανάσταση του προλεταριάτου, η Πρασκόβια Αλεξάντροβνα, οικονόμος του Φιόντορ Ιλίεβιτς Κορλόφσκι, με μοχθηρή ψυχή, σκοτεινή, δίχως έλεος, η οποία με ευχαρίστηση κατασκοπεύει τον Φιόντορ με αντάλλαγμα τα χρήματα, η Πωλίνα Μιχαήλοβνα Ζόρκοφ, με εκπληκτική και σπάνια ομορφιά, της οποίας ο αξιοσέβαστος πατέρας κλέφτηκε με τη Νορβηγίδα μητέρα της όταν πήγε οικογενειακώς διακοπές στη Φινλανδία, η οικονόμος του πύργου Άννα Γιοβάνοβιτς, ο γιος της, Κρίστο Γιοβάνοβιτς, και βαφτισιμιός της Αναστασίας που είναι ο επιστάτης των κτημάτων, ο υπασπιστής του τσάρου Όλεγκ Ντμίτριεβις Ντμίτριεφ που φέρνει την είδηση για παραμονή της τσαρικής οικογένειας τα Χριστούγεννα του 1866 στον Κάιρλοφ αλλά έχει και κρυφό κίνητρο για να έρθει στον πύργο, ο Σεργκέι Λεμπέσκι, γιος μουσικών από το θλιβερό Σεστρόρετσκ, που κατάφερε να ξεφύγει απ’ όλ’ αυτά σπουδάζοντας νομικά στη Μόσχα και στη Βιέννη και υπηρετώντας στο διπλωματικό σώμα της Ρωσίας στη συνέχεια, και τώρα διορίστηκε πρώτος τη τάξει σύμβουλος του τσάρου, σε μια θέση-κλειδί τη στιγμή που ξεσπάει η ενέδρα με στόχο την Αναστασία και την Αλεξάνδρα και πολλοί άλλοι κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον και συμμετέχουν σε πρωτόγνωρες εξελίξεις που δεν ξέρεις πού θα οδηγήσουν!

Υπέροχη, απολαυστική και συναρπαστική αποτύπωση της εποχής, της χώρας, των συνηθειών, της καθημερινότητας: «Ο κόσμος τραγουδούσε… Τους δίναμε απλόχερα την ψευδαίσθηση ότι τάχα ήταν μέρος της Ιστορίας, λες και νοιαστήκαμε ποτέ γι’ αυτούς, λες και νοιάστηκε ο ορθόδοξος τσάρος για κάτι άλλο πέρα από τον οίκο του. Μας ενδιέφεραν μόνο τα κορμιά τους, αυτά που έπεφταν στις μάχες νεκρά, για τη δόξα του Τσάρου, για τη δόξα της Ρωσίας. Τους εντυπωσιάζαμε με λάβαρα, θυρεούς και πρωτόκολλα. Καημένη Ρωσία, καμένοι μουζίκοι, καημένοι υποτακτικοί» (σελ. 144). Αυτές είναι οι πικρόχολες διατυπώσεις της Αναστασίας που συμπαρίσταται στον φτωχό λαό, βλέπει τι γίνεται γύρω της και νιώθει κι η ίδια παγιδευμένη στο status quo της αδερφής της. Καλολογικά στοιχεία που ζωντανεύουν την πανέμορφη φύση του πύργου, ενδιαφέρουσα πλοκή που δεν ξέρεις πού θα καταλήξει, χαρακτήρες που διασταυρώνονται με πρωτότυπο τρόπο, αριστοτεχνικό μπλέξιμο του ιστορικού με το ρομαντικό στοιχείο, όλα αυτά κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος. Πουθενά δε βρήκα ούτε μία γραμμή περιττή, αντίθετα, η δύναμη των περιγραφών και ο πλούτος των λέξεων ζωντανεύουν την τσαρική Ρωσία των μέσων του 19^ου αιώνα και ταυτόχρονα την αδικημένη ζωή μιας δούκισσας που ζει σε χρυσό παλάτι, μιας γυναίκας που έχει φυλακιστεί και δεν μπορεί να βιώσει από κοντά τις χαρές και τις λύπες των ανθρώπων που αγαπάει. Η παγωμένη ατμόσφαιρα έρχεται σε αντίθεση με τη ζεστή κατά βάση καρδιά της Αναστασίας και οι μακρινές αποστάσεις της αχανούς χώρας, με τους ήρωες να πηγαινοέρχονται από τη μιαν άκρη στην άλλη, είναι σα να προσομοιάζουν με την εξορία της ηρωίδας του βιβλίου που ζει απομονωμένη στον πύργο του Κάιρλοφ. Μάλιστα, η συγγραφέας ξέρει να χειρίζεται καλά την κεντρική της ιδέα, από την οποία δεν απομακρύνεται ποτέ, παρά τα πολλά κι ενδιαφέροντα πρόσωπα που εμπλουτίζουν την ιστορία. Κλειδωνόμαστε στον πύργο του Κάιρλοφ, τρέχουμε με τα άλογα στις στέπες της Ρωσίας, θαυμάζουμε τα παλάτια της Αγίας Πετρούπολης, κρυβόμαστε σε μοναστήρια κι όλα αυτά μέχρι να δούμε αν η συνωμοσία της τσαρίνας πέτυχε ή αν θα καταφέρουν οι σύμμαχοι της Αναστασίας να επαναφέρουν την τάξη. Το τέλος μου άρεσε πάρα πολύ, γιατί δεν επέφερε μια αιματηρή ανατροπή με βαριές θυσίες αλλά αφήνει μιαν απειλή να αιωρείται στον αέρα, βάζει τα πράγματα σε μια σειρά και ταυτόχρονα τα αφήνει να αιωρούνται ως κίνδυνο για τυχόν αντιστάσεις και αντιρρήσεις.

Το «Kairlov» της Πέμης Γκανά είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που καταγράφει με δυνατές λεπτομέρειες και αναπάντεχες εξελίξεις τις συνωμοσίες που εξυφαίνονταν στα παλάτια και τα πολυτελή γραφεία με στόχο ανθρώπινες περιουσίες και ζωές και ταυτόχρονα ένα συγκινητικό και τρυφερό μυθιστόρημα αφιερωμένο στην αγάπη της μητέρας που θα κάνει τα πάντα για να προστατέψει το παιδί της. Ποικίλες μορφές πατρικής και μητρικής αγάπης θα καθοδηγήσουν σε αποφάσεις ίσως λανθασμένες ίσως και σωστές και θα αποτελέσουν τον κινητήριο μοχλό που θα εμπλουτίσει τα γεγονότα με νέες εξελίξεις, θα φέρουν καταστροφές ή σωτηρία, θα οδηγήσουν σε νέες αποφάσεις-ανταπάντηση και θα στήσουν ένα από τα πιο πυκνογραμμένα και πλούσια σε πλοκή μυθιστορήματα ου έχω διαβάσει.

Βιβλίο Τουμουνιούν 1
Συγγραφέας Γιώργος Σιδέρης
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεν μπορώ να βρω περίληψη που να ταιριάζει με το βιβλίο, δεν μπορώ να βρω λόγια που να καταφέρουν να αποδώσουν το πιο ξεκαρδιστικό συνονθύλευμα ρωσικής λογοτεχνίας και ιστορίας με αναφορές σε ελληνική ποπ και όχι μόνο κουλτούρα, κάνοντας αυτό το μυθιστόρημα ( ; ), χρονικό ( ; ), δεν ξέρω τι ( ; ) (όχι, εδώ δεν πάει ερωτηματικό) είδος λογοτεχνίας ευφάνταστο, ανατρεπτικό και εντελώς απρόσμενο ως προς τις εξελίξεις. Ξεκινάμε με τις ταραχές που ξέσπασαν τον Φεβρουάριο του 1917 στο Πέτρογκραντ λόγω έλλειψης βότκας και παρακολουθούμε τις ζωές δύο αταίριαστων εμφανισιακά και συμπεριφορικά φιλενάδων, της Μαρίας Κουρνίκοβα (δεν μπορώ να γράψω το προσωνύμιό της, μη με πιέζετε) και της Λιντότσκα Σαράποβα, οι οποίες συναντιούνται τυχαία και προέρχονται από εντελώς διαφορετικές καταβολές. Από κει και πέρα, το χάος. Εκεί που διαβάζεις για τους τσάρους μαθαίνεις για το «Κίνημα της Μανικιουρίστας», εκεί που πας να κλάψεις με την κακοποίηση της Κουρνίκοβα που την ανάγκασε να το σκάσει από το σπίτι της πετιέται μια παρομοίωση για την Ελένη Τσαλιγοπούλου ή ανακαλύπτεις πως οι ηρωίδες κεντάνε με κλωστές ντεμισέ, εκεί που αναρωτιέσαι αν όντως υπήρξε το εργοστάσιο πολεμικού εξοπλισμού Πουστίλοφ ή η φαντασία σου οργιάζει (και καλά κάνει με το βιβλίο που έμπλεξες), να η Βίκυ Σταυροπούλου ως Λυσιστράτη που πολύ τη θυμίζει η Μαρία Κουρνίκοβα όταν της στερούν τη βότκα!

Από το ένα πρόσωπο στο άλλο, από τα χαμόσπιτα του Πέτρογκραντ στα πανέμορφα παλάτια, από δω, από κει, παραπέρα, παραπίσω, διάφορες μικρές ιστορίες που συγκροτούν ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα που δεν έχει νόημα να το παρακολουθείς στενά, απλώς αφήνεσαι στη ροή του λόγου και σε όλα τα άλλα προτερήματα του κειμένου, μιας και κάποιοι απ’ όσους γνωρίσαμε σε ένα σημείο του βιβλίου σίγουρα θα εμφανιστούν απρόσμενα σε άλλο για να προχωρήσουν τη δράση παραπέρα κι ο καθένας θα έχει το δικό του τραγικωμικό υπόβαθρο. Δε γίνεται να μη συμπαθήσεις τον καημένο τον τσάρο Αλέξανδρο Γ΄ που βγαίνοντας από την εξώπορτα του Ερμιτάζ για να επιθεωρήσει ένα ασήμαντο τάγμα κουτρουβαλιάστηκε «σαν τη Μαρία Αλιφέρη στην Κραυγή των λύκων» και πέθανε ακαριαίως! Και ποιος δε διάβαζε το περιοδικό «Σούπερ Γεκατερίνα» που μεσουρανούσε στην τσαρική Ρωσία αλλά οι μπολσεβίκοι θεώρησαν το περιεχόμενό του σεξιστικό, ρατσιστικό, ιμπεριαλιστικό, πλουτοκρατικό και απαγόρευσαν την κυκλοφορία του μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Λένιν; Αλήθεια, τι είναι προτιμότερο, «Δημοκρατία που δεν εκβιάζεται ή μοναρχία που δεν έχει αδιέξοδα»; Οι ατάκες έρχονται σωρηόν η μία πίσω από την άλλη: «Γίνηκε ο γάμος. 29 Μαΐου 1890. Η οπλαρχηγός Όλγα δεν ήξερε τι να πρωτοκλάψει. Την άλωση της Πόλεως ή της Κόρεως;» (σελ. 105). Να όμως και οι ομοιότητες με τη σημερινή μας εποχή, να οι νύξεις για την κοινωνία μας: «…είναι ταγμένος να κάνει οικογένεια αλλά πως δεν είχε βρει ακόμα τη γυναίκα που να είναι αυτό που λέμε κατάλληλη για σπίτι, εννοώντας φυσικά πως δεν έχει βρει ακόμα τη γυναίκα που θα αντικαταστήσει στη ζωή του τη μητέρα του» (σελ. 40).

Ανακαλύψτε ένα διαφορετικό, πρωτοποριακό, ανατρεπτικό κωμικό μυθιστόρημα και γελάστε ελεύθερα!

Βιβλίο Κράτος τρόμου 
Τίτλος πρωτοτύπου State of terror
Συγγραφείς Hillary Rodham Clinton, Louise Penny 
Μεταφραστής Νίκος Ιβραηνίας
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις, διπλωματικούς χειρισμούς και διπλούς κατασκόπους, παιχνίδια εξουσίας και λυκοφιλίες, με κάθε σελίδα να μας βάζει όλο και πιο βαθιά σ’ ένα καλά μπλεγμένο κουβάρι, όπου κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται κι όπου πίσω από κάθε κεφάλι που κόβεται φυτρώνουν περισσότερα. Η Louise Penny και η Hillary Rodham Clinton έγιναν σταδιακά φίλες χάρη σε διάφορες αφορμές που τους έφεραν κοντά. Την άνοιξη του 2020 σκέφτηκαν να γράψουν ένα πολιτικό θρίλερ, επηρεασμένες από την ασταθή θέση του κόσμου γύρω τους και από κάποια δυσάρεστα προσωπικά βιώματα, που κάποια εξ αυτών αντικαθρεφτίζονται στο μυθιστόρημα. Η Hillary Clinton μάλιστα είχε ως πρόσφατο παράδειγμα την επιτυχία του συζύγου της, Bill, που έγραψε δύο αντίστοιχα βιβλία με τον James Patterson, το δυνατό και γρήγορο «Ο Πρόεδρος αγνοείται» και το, αμετάφραστο ακόμη στα ελληνικά, «The President’s daughter». Η Hillary Clinton μάλιστα υποστηρίζει: «…η ιστορία που διηγείται είναι απόλυτα επίκαιρη. Από μας εξαρτάται αν το σενάριο θα παραμείνει στη σφαίρα του μυθιστορήματος» (σελ. 539).

Το μυθιστόρημα έχει κλιμακωτή πλοκή που κορυφώνεται όλο και περισσότερο σε κάθε σελίδα, έχει λίγους βασικούς χαρακτήρες, κάτι που βοηθάει στις ανατροπές, στις υποψίες και στα διπλά παιχνίδια ενώ με τον διαμοιρασμό των ηρώων σε διαφορετικές ομάδες και σε διαφορετικούς χώρους δράσης αυξάνονται η αγωνία και το σασπένς. Οι προβολείς πέφτουν κυρίως πάνω στην Έλεν Άνταμς και τον Πρόεδρο Ντάγκλας Γουίλιαμς που τη διόρισε.  Η Έλεν είναι τυπική Αμερικανίδα («Πόσο αγαπούσε αυτή τη χώρα. Αυτό τον μεγαλόπρεπο, τραυματισμένο φάρο», σελ. 15), πολιτικός με φιλοδοξίες και όνειρα, παρέδωσε με χαρά στην κόρη της, Κάθριν, την αυτοκρατορία διεθνών μέσων ενημέρωσης που έχτισε και διηύθυνε για μεγάλο διάστημα. Φαίνεται συγκρατημένη, ευγενική, γεμάτη αυτοπεποίθηση και εκπροσωπεί το ισχυρότερο κράτος του κόσμου, στα παρασκήνια όμως δείχνει κουρασμένη, ατημέλητη, εξαντλημένη, μεγαλύτερη σε ηλικία. Το ενδιαφέρον στη σχέση μεταξύ Προέδρου και υπουργού είναι το γεγονός πως οι ισορροπίες δε σταματούν να αλλάζουν, διαπιστώνοντας έτσι πως πέφτουν και οι δύο θύματα είτε του εγωισμού τους (όπως ο Πρόεδρος που σύντομα βλέπει πως το πιόνι του κινείται με αυτοβουλία) είτε των φιλοδοξιών τους (όπως η Έλεν που διαπιστώνει σύντομα πόσο πιο άσχημο παιχνίδι απ’ ό,τι φαινόταν αρχικά είναι η επιλογή της ως Υπουργού). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο τσαλακώνονται, αδειάζουν, ξεφουσκώνουν ή ατσαλώνονται ανάλογα τις περιστάσεις και οδηγούνται σ’ ένα τέλος εκτίμησης και αμοιβαίου θαυμασμού.

Οι προσωπάρχες Τσαρλς Μπόιντον και Μπάρμπαρα Στένχαουζερ, η σύμβουλος της Έλεν και καλύτερή της φίλη Μπέτσι Τζέιμεσον, η διπλωματική υπάλληλος στο Γραφείο Υποθέσεων Νότιας και Κεντρικής Ασίας στο Υπουργείο Εξωτερικών Αναχίτα Ντάχιρ, η δόκτωρ Νασρίν Μπουχάρι, ο επικίνδυνος Μπασίρ Σαχ, ο δημοσιογράφος του Reuters Γκιλ Μπαχάρ, η Κάθριν Άνταμς, ο στρατηγός Μπερτ Γουάιτχεντ και άλλοι κινούνται δίπλα στο πρωταγωνιστικό ντουέτο εμπλουτίζοντας την πλοκή και οδηγώντας τον αναγνώστη σ’ ένα αέναο κυνήγι γάτας και ποντικιού ως προς τα κίνητρά τους, τον πραγματικό τους ρόλο στην ιστορία, τα αληθινά τους συναισθήματα, τα αίτια των πράξεών τους κ. ά. Δεν υπάρχει ιδιαίτερη εμβάθυνση σε ψυχογραφήματα ούτε κάποια λογοτεχνικότητα κι έτσι αφέθηκα να παρασυρθώ από την ταχύτητα των εξελίξεων και τις απανωτές αποκαλύψεις που με οδήγησαν χωρίς ανάσα στο τέλος. Τα κεφάλαια μάλιστα είναι ευσύνοπτα, χωρίς απότομα φινάλε που να αφήνουν κάτι στη μέση σε κρίσιμο σημείο, έχουν τον χώρο τους και τη θέση τους και λείπουν οι μακροσκελείς ανούσιοι διάλογοι, οι περιττές επαναλήψεις, οι κοφτές προτάσεις, κάτι που δείχνει σεβασμό στον αναγνώστη και έλλειψη βιασύνης.

Ένα τέτοιο μυθιστόρημα περιπέτειας και κατασκοπείας δε θα μπορούσε να μην είναι γεμάτο κλισέ, ειδικά από τη στιγμή που το γράφουν μια σημαντική συγγραφέας και μια ισχυρή πολιτικός. Φυσικά και η Αμερική προβάλλεται ως ισχυρή χώρα, φυσικά και αχνοφαίνεται ως αντίπαλον δέος η Ρωσία (δε θα αποκαλύψω τον ρόλο της), φυσικά και τονίζονται με σαφήνεια και τεκμηριωμένα τα γεωστρατηγικά και κοινωνικοπολιτικά παιχνίδια της Μέσης Ανατολής που με γέμισαν δέος ως προς τους λεπτούς χειρισμούς που απαιτούνται μεταξύ ανθρώπων που βιάζονται ποιος θα εξοπλιστεί περισσότερο, χωρίς να δίνει σημασία από ποιον και με τι συνέπειες, όλα αυτά όμως είναι και τα εχέγγυα για το αίσθημα της ικανοποίησης που άντλησα ολοκληρώνοντας την ανάγνωση. Σαφέστατες αιχμές υπάρχουν για τον Ντόναλντ Τρ…εεεε… Έρικ Νταν, που κατέστρεψε τα πάντα με τη θητεία του, παραδίδοντας μια γραφειοκρατία που την αποτελούσαν οι άνθρωποι που την είχαν σακατέψει, οι ανίκανοι δηλαδή της προηγούμενης κυβέρνησης. Αλώβητος δε βγαίνει ούτε ο Ρώσος Πρόεδρος (μυθιστορηματικά Μαξίμ Ιβάνωφ): «Ένας αδίστακτος τύραννος, εκπαιδευμένος σε μεθόδους καταπίεσης που ήταν συνάμα δόλιες και σκληρές… υπολόγιζε τα πάντα, με μια ψυχρότητα που θα έκανε ακόμα και τη Σιβηρία να ανατριχιάσει» (σελ. 458).

Όταν κυβερνάς με όπλο τον φόβο, δε δημιουργείς αφοσίωση αλλά εχθρούς σε αναμονή. Κι αυτό έχει ως αποτέλεσμα διαρκείς αλλαγές σε διακρατικές σχέσεις και μια υποφώσκουσα ένταση για κάθε παραστράτημα στην ευαίσθητη διπλωματική κονίστρα. Μυστικές υπηρεσίες, Κογκρέσο, Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Λευκός Οίκος, Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών, Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας είναι βαρύγδουπες λέξεις που τραβούν την προσοχή ενώ ταυτόχρονα δράση και περιπέτεια σε Πακιστάν, Ομάν, Ιράν, Ρωσία, Κεμπέκ και στην καρδιά της Ουάσιγκτον αυξάνουν το σασπένς. Η Hillary Clinton και η Louise Penny έγραψαν ένα δυνατό μυθιστόρημα για το σημείο στο οποίο ίσως φέρουν η ματαιοδοξία και η απληστία των ισχυρών τον κόσμο των αθώων και των αμάχων και χειρίζονται με μαεστρία και ευρηματικότητα μια πλοκή γεμάτη προδοσίες, διλήμματα, διπλές ταυτότητες, μυστικούς πράκτορες, διπλωματικά παιχνίδια και ανατροπές. Το κείμενο ρέει αβίαστα, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και τίποτα δε μένει σταθερό σε θέση, απόψεις και χαρακτήρα σε μια κούρσα με έπαθλο την κυριαρχία του κόσμου για όποιον αδιαφορεί για τις συνέπειες.

Βιβλίο Διηγήματα 
Συγγραφείς Άντον Τσέχοφ, Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ
Μεταφραστής Ελένη Κατσιώλη
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Λέμβος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από τις εκδόσεις Τσουκάτου κυκλοφορεί μια συλλογή έξι διηγημάτων του σε μετάφραση Ελένης Κατσιώλη. Στο πρώτο, ένας τοπογράφος, θέλοντας να πάει σ’ ένα μακρινό αγρόκτημα για χωροθέτηση, ταξιδεύει μ’ έναν αμαξά που του εμπνέει φόβο, στο δεύτερο ένας τορναδόρος μεταφέρει την άρρωστη γυναίκα του στο νοσοκομείο αλλά τα πράγματα δεν πάνε όπως τα περιμένει, στο τρίτο ένας νοσοκόμος αναλαμβάνει την εξαγωγή ενός δοντιού στη θέση του γιατρού που απουσιάζει! Τα επόμενα κείμενα όμως είναι εντελώς διαφορετικά, με έναν αμαξά να αγωνίζεται να βρει κάποιον να μιλήσει για τον θάνατο του γιου του, έναν ζητιάνο να ταΐζει ένα άλογο κι έναν σκύλο από το υστέρημά του ως το απρόσμενο τέλος κι έναν άστεγο να αγωνίζεται για ένα καλύτερο αύριο λέγοντας ψέματα, με απρόβλεπτες συνέπειες. Εικόνες γεμάτες φτώχεια και αντίξοες καιρικές συνθήκες, ζωντανεύουν με το γνωστό ιδιαίτερο ύφος του συγγραφέα. Ζητιάνοι, μεθύστακες που ξυλοφορτώνουν τις γυναίκες τους, κομπογιαννίτες, αμαξάδες, μικροαπατεώνες κινούνται σε απέραντες χιονισμένες εκτάσεις ή κακόφημους δρόμους και πότε προκαλούν γέλιο και πότε περίσκεψη με τις ιστορίες τους.

Ο Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ (15 Μαΐου 1891-10 Μαρτίου 1940) ήταν επίσης Ρώσος συγγραφέας κι ένας από τους πιο σημαντικούς σατιρικούς της ρωσικής λογοτεχνίας. Γεννήθηκε στο Κίεβο της σημερινής Ουκρανίας και πέθανε στη Μόσχα. Το 1916 παίρνει κι εκείνος δίπλωμα ιατρικής και η πορεία της ζωής του χαράκτηκε μέσα από τον εμφύλιο ρωσικό πόλεμο (1917-1922) και τη μεταγενέστερη λογοκρισία που έκοψε εντελώς τα έργα του, θεωρώντας τον αντισοβιετικό. Από τις εκδόσεις Τσουκάτου κυκλοφορεί μια συλλογή εννιά διηγημάτων του σε μετάφραση Ελένης Κατσιώλη, στα οποία αποτυπώνονται δύσκολες εικόνες από την καθημερινή ζωή των κατοίκων της Ρωσίας (Μόσχα, Λένινγκραντ κ. α.). Οδυνηρές αναμνήσεις από τον πόλεμο, τα φαιδρά παρελκόμενα της πρώτης υποχρεωτικής συγκατοίκησης (κομουνάλκα) στην οδό Μπαλσάγια Σαντόβαγια της Μόσχας, προλετάριοι, σοβιετικό καθεστώς, όλα δίνονται είτε με ωμό ρεαλισμό είτε μ’ ένα υποδόριο χιούμορ που διαφέρει εντελώς από του Τσέχοφ. Είναι έντονες οι πολιτικές επιρροές στο έργο του, που έχει ως κύριο μέσο έκφρασης τις κοφτές προτάσεις και τους σχεδόν θεατρικούς διαλόγους.

Και οι δύο συλλογές διηγημάτων είναι καλαίσθητες, φροντισμένες κι επιμελημένες, έχουν υπέροχες και κομψές συνθέσεις εξωφύλλων και αποτελούν την καλύτερη αρχή για μια γνωριμία με τους σημαντικούς αυτούς Ρώσους λογοτέχνες.

Βιβλίο Τα πουλιά 
Συγγραφέας Αναστασία Σταματοπούλου
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Αλληγορία
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το κείμενο βασίζεται σε ουκρανικό τραγούδι γύρω από μια προδομένη φιλία μεταξύ δύο γυναικών για τα μάτια ενός άντρα και ξεκινάει ως εξής: Ой, на горі карчата, а в долині дівчата («Τα κοράκια είναι στα βουνά και τα κορίτσια στην κοιλάδα»). Αυτήν τη σκοτεινή ατμόσφαιρα του τραγουδιού, που αξίζει να δει κανείς στο κινηματογραφικό του σχεδόν βίντεο-κλιπ, απέδωσε και η Αναστασία Σταματοπούλου στο κείμενό της, που με προβλημάτισε αρκετά, με θετικό όμως τρόπο. Πρώτ’ απ’ όλα, πρόκειται για μια «σκοτεινή» αλληγορία, που δεν μπορώ να την εντάξω ξεκάθαρα σε ηλικιακή ομάδα (είναι εφηβικό ή ενηλίκων; Αν είναι το πρώτο, ίσως να μην απολαύσουν όλα του τα νοήματα τα παιδιά, αν είναι το δεύτερο ίσως οι μεγάλοι δεν το αγαπήσουν όσο πρέπει λόγω του συγκεκαλυμμένου περιεχομένου του), σίγουρα όμως αξίζει μια ματιά απ’ όλους είτε λόγω των ανατροπών είτε λόγω των νοημάτων του είτε λόγω της dark ατμόσφαιράς του.

Ο νεαρός αφηγητής λοιπόν θέλει να μάθει τη γλώσσα των πουλιών, μόνο που μεγαλώνει σε μια οικογένεια που δεν είναι και ό,τι καλύτερο για την ανατροφή του. Ο πατέρας θυμώνει εύκολα, είναι μονοδιάστατος, δε σκέφτεται, δεν έχει φαντασία, καταφεύγει ακόμη και στη βία για να συνετίσει τον γιο του. Από την άλλη, η μάνα, πάντα σκυμμένη πάνω από τα τσουκάλια της κι εξίσου μακριά από το παιδί της έχει σχεδόν ανύπαρκτο ρόλο. Κάποια στιγμή ο μικρός αφηγητής κάνει κάποιες ανατριχιαστικά ρεαλιστικές σκέψεις που δε συνάδουν με την ηλικία του ή με τη δημιουργική ψυχολογία που πρέπει να έχει ένας έφηβος, κάτι που δείχνει πόσο πρόωρα έχει μεγαλώσει μέσα του: «Όχι ότι είχα κάποιο όνειρο ζωής στα δέκα μου. Τι είδους σχέδιο μπορεί να έχει οποιοσδήποτε για τη ζωή του, όταν δεν ξέρει αν αύριο θα έχει φαΐ να φάει και κουβέρτα να σκεπαστεί;» Αυτή η σκοτεινιά αντιδιαστέλλεται με τη μαγεία των πουλιών: το τραγούδι, το σχήμα, τις δυνατότητές τους να πετάνε σε ομάδες και άλλα θαυμαστά πράγματα. Μήπως λοιπόν, σε δεύτερο επίπεδο, η συγγραφέας θέλει να μας δείξει πως όλα αυτά είναι η προσπάθεια του παιδιού να ξεφύγει από κει μέσα;

Στα γενέθλιά του, ο πατέρας του «έφερε και παράτησε» το δώρο του, ένα άδειο κλουβί και του είπε με περιφρόνηση: «Αν θες να μάθεις τη γλώσσα των πουλιών, πρέπει να σκοτώσεις τρία κοράκια», βάζοντάς του έτσι ένα τρομερό ηθικό δίλημμα. Από κει και πέρα η ιστορία κυριολεκτικά απογειώνεται (κι ας μιλάμε για ελάχιστες σελίδες) με τις σκέψεις μου και τις απορίες μου να παίρνουν φωτιά: θα σκοτώσει; Θα πληρώσει αυτό το τίμημα; Μήπως όμως ο πατέρας του είχε άλλο στο μυαλό του και γι’ αυτό του ζήτησε να σκοτώσει τα κοράκια; Οι περιγραφές του παιδιού σκοτεινιάζουν, η εικόνα του παλεύει με την καρικατούρα και τη στιβαρότητα ενώ οι τελευταίες αράδες βγάζουν έναν γλυκόπικρο πεσιμισμό, μια ηττοπάθεια που με συγκλόνισε, κάνοντάς με να θέλω να σώσω αυτό το παιδί από το περιβάλλον του και τον κυκεώνα στον οποίο μπλέκεται μετά την κουβέντα του πατέρα του. Είναι τόσο πολλές και τόσο διαφορετικές οι ιδέες και τα συναισθήματα που πηγάζουν από τις εξελίξεις που ακόμα σχηματίζω σκέψεις και προβληματισμούς στο μυαλό μου. Το τέλος ακολουθεί την ίδια πορεία, χαρίζοντάς μου μια τόσο έντονη παράγραφο που μου έφερε δάκρυα στα μάτια.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη ακολουθεί ακριβώς τα χνάρια του κειμένου δημιουργώντας πρωτοφανείς προοπτικές, εξαίρετες αποτυπώσεις και χρωματικές παλέτες που εναλλάσσουν το σκοτάδι με το φως. Ο πατέρας είναι μια σκοτεινή φιγούρα που δημιουργεί τον τρόμο χωρίς να αποτυπώνονται πολλές λεπτομέρειες πάνω του, η μάνα είναι γυρισμένη πλάτη και σκυμμένη, το παιδί αγωνίζεται να επιβιώσει παίζοντας με τους ιπτάμενους φίλους του ή πετώντας νοερά μαζί τους. Το παραποτάμιο τοπίο του Νέβα στο οποίο μεγαλώνει αποτυπώνεται υπέροχα, πότε σκοτεινό και γεμάτο πουλιά, πότε λαμπερό μ’ ένα γαλάζιο φάσμα που δε χόρταινα να θαυμάζω, πότε κουρασμένο με τα κόκκινα χρώματα του ηλιοβασιλέματος να αποτυπώνονται στους κορμούς με ευφάνταστο τρόπο. Δείτε πώς εντάσσεται το παιδί στο τοπίο όταν κοιτάει το δάσος με τα πουλιά στις σελίδες 26-27 ή τα σύννεφα πώς είναι λες κι έχουν θυμώσει μαζί του στις αμέσως επόμενες σελίδες.

«Τα πουλιά» είναι μια συγκλονιστική αλληγορία για ένα παιδί που θέλει να μάθει τη γλώσσα των πουλιών ή, σε δεύτερη ανάγνωση, για ένα παιδί που θα μάθει πως οι επιθυμίες για να πραγματοποιηθούν έχουν κι ένα τίμημα. Πρόκειται για ένα παρασάγγας διαφορετικό βιβλίο που ξεφεύγει αρκετά σε θεματολογία και στυλ γραφής και με γέμισε σκέψεις, συναισθήματα, προβληματισμούς αλλά και εικόνες. Θα το κουβαλάω μέσα μου για πολύ καιρό ακόμη.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από το προφίλ της Χριστίνας Κωνσταντουδάκη στο facebook.

Βιβλίο Η άλλη πλευρά της σιωπής 
Τίτλος πρωτοτύπου The other side of silence
Συγγραφέας Philip Kerr
Μεταφραστής Γιώργος Μαραγκός
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είμαστε στο 1956. Ο Bernie Gunther, καυστικός και σphiαδιστής, άρτι εγκαταλειμμένος από τη σύζυγό του, Ελίζαμπετ και με ψυχολογικά προβλήματα απότοκα των όσων πέρασε στον πόλεμο και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, πλέον στα εξήντα του περνά τον καιρό του δυστυχισμένος και ζει κάπου όπου δεν ανήκει. Δεν έχει όμως άλλη λύση, μιας και στο Βερολίνο του την έχουν φυλαγμένη επειδή ως (πρώην) αστυνομικός κατάφερε να δυσαρεστήσει και τις δύο πλευρές. Στον ελεύθερο χρόνο του παίζει ή διαβάζει για το μπριτζ ενώ δουλεύει ως κονσιέρζ σε φημισμένο ξενοδοχείο της πόλης με ψεύτικο διαβατήριο (Βάλτερ Βολφ), δώρο του Έριχ Μίλκε, υποδιευθυντή της Στάζι, του ανατολικογερμανικού Υπουργείου Κρατικής Ασφαλείας. Για τον πρώην αστυνομικό, η Ριβιέρα είναι ένας τόπος όπου «η μεγάλη ηλικία και η πρώιμη ομορφιά πάνε χέρι χέρι -το ένα ρυτιδιασμένο- συνήθως προς την παραλία, τα καταστήματα, την τράπεζα και μετά το κρεβάτι, αν και όχι πάντα με τόσο ευπρεπή σειρά» (σελ. 18).

Από την άλλη, ο Ουίλιαμ Σόμερσετ Μομ (1874-1965) ήταν Άγγλος συγγραφέας, «πρωτότυπος, φλεγματικός και κοσμοπολίτης», με πιο γνωστά του έργα την «Ανθρώπινη δουλεία» (1915) και «Στην κόψη του ξυραφιού» (1944). Δε θα μπορούσε λοιπόν να λείπει από το περιβάλλον στο οποίο εργάζεται ο Bernie Gunther, να μην είναι μπλεγμένος σε ομοφυλοφιλικό σκάνδαλο και φυσικά να μη ζητήσει τη βοήθεια του αγαπημένου μου ήρωα. Στα 82 του «η συγγραφή έχει γίνει συνήθεια, πειθαρχία και, ως ένα βαθμό, καταναγκασμός…». Τον εκβιάζουν λοιπόν: «Είμαι πλούσιος, γέρος και αδερφή. Έχω πιο πολλά μυστικά κι από Ρωμαίο γερουσιαστή. Ο εκβιασμός για μένα δεν είναι κίνδυνος του επαγγέλματος αλλά υπαρξιακή κατάσταση». Ποιος του ζητά χρήματα; Ο Χάρολντ Χένιχ, λοχαγός κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου στην Υπηρεσία Ασφαλείας των Ες Ες, υπεύθυνος για χιλιάδες δολοφονίες αμάχων, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν φίλοι του Gunther. Καθώς ξεδιπλώνεται η πανέξυπνη πλοκή, επιστρέφουμε σύντομα στο παρελθόν των δύο αντρών, οι οποίοι συναντήθηκαν δύο φορές: το 1938 και το 1945.

Την πρώτη φορά, έχουμε μια εξίσου σοβαρή περίπτωση εκβιασμού ομοφυλόφιλου, πίσω στο Βερολίνο, τότε που ο Gunther είχε παραιτηθεί από την αστυνομία λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων και εργαζόταν ως ιδιωτικός ερευνητής. Μόνο που ο άνθρωπος που ζήτησε τη βοήθειά του, ο λοχαγός Άχιμ Φον Φρις, είχε μπλεχτεί άθελά του επ’ αφορμή του εκβιασμού σε μια σκευωρία μέσα στις τάξεις της Γκεστάπο, με στόχο τον αντιναζί αρχιστράτηγο Φράιχερ Βέρνερ Φον Φριτς. Μέλη του στρατού και της αστυνομίας έψαχναν τρόπους να καθαρίσουν από εχθρούς του Χίτλερ κι έτσι ο Άχιμ παγιδεύτηκε σε κάτι πολύ χειρότερο από απλό εκβιασμό περί της ομοφυλοφιλίας του. Πολύ συνοπτικά, μέσα σε ένα κεφάλαιο, ξετυλίχτηκε ένα πολιτικό σκάνδαλο και διαπιστώθηκε πόσο ψηλά στην ιεραρχία φτάνει αυτή η συνωμοσία και τι συνέπειες είχε για όσους τα έβαλαν με τα μεγάλα κεφάλια του εθνικοσοσιαλισμού (για παράδειγμα, η υπόθεση τράβηξε την προσοχή του στρατηγού Χάιντριχ που τελικά εκβίασε τον Gunther για να επιστρέψει στην  Αστυνομία και συγκεκριμένα στην Υπηρεσία Ασφαλείας). Είμαστε έναν χρόνο πριν την κήρυξη του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου κι ο Αδόλφος Χίτλερ έχει βάλει τη φωτιά στο Ράιχσταγκ, έχει οδηγήσει τα γεγονότα στη Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών και τώρα ευνουχίζει τον στρατό, δείχνοντας έτσι ποιος πραγματικά κάνει κουμάντο. Έχουμε να κάνουμε δηλαδή με ναζί που θέλουν να παραμείνουν στην εξουσία κι έτσι ο Gunther θα μπλέξει σε κάτι αφάνταστα μεγάλο κι επικίνδυνο. «Έτσι ήταν τα πράγματα εκείνες τις μέρες. Απίστευτα γρήγορα. Καθόλου περίπλοκα. Κανείς δεν ανέφερε την αγάπη, το γάμο ή τις συνέπειες. Κανείς δεν σκεφτόταν το μέλλον, επειδή κανείς δεν πίστευε ότι είχε μέλλον» (σελ. 141-142).

Ο Gunther και ο Χένιχ ξανασυναντήθηκαν το 1944 στο Κένιγκσμπεργκ της Ανατολικής Πρωσίας (σημερινό Καλίλινγκραντ στη Ρωσία), όπου είχε μετατεθεί ο πρώτος ως υπολοχαγός για να εκτιμήσει τις σοβιετικές δυνατότητες και προθέσεις, τη στιγμή που ο κλοιός των Ρώσων είναι ασφυκτικός και πολιορκεί την πόλη. Ο διοικητής Ανατολικής Πρωσίας Έριχ Κοχ έχει στην κατοχή του το Κεχριμπαρένιο Δωμάτιο, δώρο του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Α΄ προς τον τσάρο Πέτρο τον Μέγα και όγδοο θαύμα του κόσμου. Θέλει λοιπόν να στείλει αυτά τα κομψοτεχνήματα στο Βερολίνο με ένα πλοίο γεμάτο πρόσφυγες, το περίφημο Βίλχελμ Γκούστλοφ, και χρειάζεται τον Gunther για να βρει τρόπο ώστε οι Ρώσοι να μάθουν για τη μεταφορά και να μη βυθίσουν το πλοίο που μεταφέρει τον εθνικό τους θησαυρό. Η πραγματική ιστορία του Δωματίου είναι συναρπαστική και οφείλει κανείς να το ψάξει περισσότερο ενώ το πλοίο χρησίμεψε για τη μεταφορά του στρατιωτικού προσωπικού της ναυτικής βάσης της Πομερανίας και του άμαχου πληθυσμού της περιοχής, μιας και οι Ρώσοι επελαύνανε εναντίον των Γερμανών. Στο πλοίο φορτώθηκαν 6 με 10.000 άτομα από τους οποίους δεν έζησαν πάνω από 1000 όταν το ανακάλυψαν ρωσικά υποβρύχια και το βύθισαν στα τέλη Ιανουαρίου του 1945.

Και να’μαστε πάλι στο σήμερα. Ο Χάρολντ Χένιχ ζητά χρήματα από τον Μομ κρατώντας μια πρόστυχη φωτογραφία του με άλλους άντρες κι είναι ο ίδιος που του ζητά να στραφεί στον Gunther για βοήθεια! Η προσωπικότητα του Άγγλου συγγραφέα έχει μελετηθεί σωστά κι έχει αποδοθεί χωρίς ίχνος κιτρινισμού. Η συγγραφική και κατασκοπική του ζωή βγαίνει στο φως τόσο όσο χρειάζεται για να δικαιολογήσει την ανάμιξή του με τον εκβιαστή και τις αγγλικές μυστικές υπηρεσίες για τις οποίες εργάστηκε στον Μεγάλο Πόλεμο: «…δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το να είσαι ένας συγγραφέας διεθνούς φήμης είναι καλή βιτρίνα για μπόλικη κατασκοπεία. Από πολλές απόψεις ήταν ο ιδανικός πράκτορας: με εξαιρετική αντίληψη και εκ φύσεως κρυψίνους. Έγραψε μέχρι και μυθιστόρημα για την κατασκοπεία, με τίτλο Ασέντεν» (σελ. 237).

Η ιστορία της καθαυτής φωτογραφίας είναι εξίσου συναρπαστική κι επιπλέον, παρ’ όλο που συνήθως πλέον ο κόσμος αδιαφορούσε για τις ερωτικές προτιμήσεις των άλλων, η ομοφυλοφιλία στην Αγγλία ήταν ακόμη παράνομη κι ο Μομ ίσως θελήσει κάποια στιγμή να γυρίσει στην πατρίδα του. Με μια έξυπνη, όπως πάντα, ανατροπή όμως ο Gunther βρίσκεται μπλεγμένος σε κάτι βαθύτερο: «Έχεις τα ιδανικά στοιχεία… Αξιόπιστος. Έξυπνος. Και έχεις να χάσεις τόσα πολλά» (σελ. 123). Τι είναι αυτό; «Ο Χέμπελ είχε κάτι άλλο να πουλήσει. Κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια φωτογραφία γυμνών αντρών που χαριεντίζονταν γύρω από μια πισίνα το 1937. Αυτό δεν ήταν παρά το δόλωμα, σχεδιασμένο ώστε να τραβήξει την προσοχή όλων. Να αποδείξει τι μπορούσε να κάνει ο Χέμπελ» (σελ. 125). Έτσι, αργά και μεθοδικά, ο Gunther βυθίζεται σ’ ένα τέλμα όπου δεν μπορεί να ξεχωρίσει τον εχθρό από τον φίλο, όπου οι μυστικές υπηρεσίες, με απανωτές μπλόφες και ρίσκα, αποδύονται σε αγώνα δρόμου για να βάλουν πρώτες τρικλοποδιά η μία στην άλλη. Διπλοί πράκτορες, προδοσίες κι ένα καλά στημένο παιχνίδι μου δημιούργησαν πρωτόγνωρη ένταση και αγωνία, αν και προς το τέλος μπερδεύτηκα αρκετά ως προς τους πραγματικούς ρόλους κάποιων χαρακτήρων. Αυτός είναι και ο λόγος που από ένα σημείο και μετά απλώς διάβαζα για να φτάσω στο τέλος, προσπερνώντας τις πλαστές και αληθινές ταυτότητες, τους ρόλους και τις μπλόφες, χωρίς να συγκρατώ τα ονόματα κλπ. Έξυπνο σαν ιδέα αλλά απαιτητικό και χρειάζεται τον χρόνο του για να κατανοήσει κανείς καλύτερα τι εξυφαίνεται.

Έχοντας πάψει από την αρχή σχεδόν να ψάχνω με ποια σειρά πρέπει να διαβάσω τα βιβλία με πρωταγωνιστή τον Gunther, επικεντρώνομαι πλέον στην υποβλητική ατμόσφαιρα της εκάστοτε εποχής και περιοχής που διαλέγει ο συγγραφέας να τοποθετήσει τον ήρωά του και στην εκπληκτική ψυχογράφηση του ήρωα αυτού, που σε κάθε μα κάθε βιβλίο όλο και κάποιο πετραδάκι προστίθεται. Ο Gunther, που παραμένει είρων («-Χαρακτηριστικό των Γάλλων. Να αυτοπυροβολούνται. Είναι η μόνη τους αξιόπιστη σκοπευτική ικανότητα», παρατηρεί σκωπτικά στη σελίδα 23), πανέξυπνος, φλύαρος και αντιναζιστής, σε αυτό το βιβλίο θυμάται τα παιδικά του χρόνια πλάι στον παππού του, δημόσιο υπάλληλο στην πρωσική Βουλή των Αντιπροσώπων του Βερολίνου και τις ευτυχισμένες στιγμές του πρώτου γάμου του αμέσως μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Κάποια γεγονότα θα τον φέρουν αντιμέτωπο με τον πραγματικό του εαυτό και θα τον οδηγήσουν στα όριά του, κάνοντάς με να βρεθώ σε δίλημμα: να τον επικροτήσω για τις τελικές πράξεις του ή να τον μισήσω;

Χιούμορ, σαρκασμός («Η ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη ένταση και προσμονή και, ως συνήθως, πιο μοχθηρή και ύπουλη από μπαλέτο σε καμπαρέ στη δημοκρατία της Βαϊμάρης, σελ.239), κυνισμός, ανατρεπτικές αποκαλύψεις, αναπάντεχοι λυρισμοί («Το πρωί της Κυριακής ήταν καυτό σαν ξεροψημένο τζιτζίκι», σελ. 94) και διαχρονικές αλήθειες διατυπωμένες με ωμότητα («Χωρίς συναισθήματα ο πόνος είναι απλώς πόνος, μόνο το ανθρώπινο συναίσθημα κάνει τον πόνο απόλυτη αγωνία», σελ. 352) στολίζουν ένα πολυεπίπεδο, ανατρεπτικό μυθιστόρημα, με ιστορίες μέσα στην ιστορία που σφιχταγκαλιάζονται σταδιακά πάνω στην πλοκή και κλιμακώνουν την αγωνία και την ένταση όσο αποκαλύπτονται μυστικά και το κάθε βήμα οδηγεί στο επόμενο κι από κει σ’ ένα άλλο. Μόνο που θέλει λίγη παραπάνω προσοχή κατά την ανάγνωση συγκριτικά με τα υπόλοιπα βιβλία της σειράς.

Βιβλίο Μορφές τρεμάμενες
Συγγραφέας Κίρα Σίνου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είμαι σίγουρος πως πρόκειται για αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα. Οι περιπέτειες ενός κοριτσιού-προσφυγοπούλας από τη μακρινή Ρωσία στην Ελλάδα (Αθήνα και Θεσσαλονίκη). Τα πρώτα σκιρτήματα, η αγάπη της για τα βιβλία, ο πόλεμος που αφανίζει αγαπημένες της μορφές. Τρυφερό, νοσταλγικό, ελάχιστα κουραστικό. Αναφέρει για τις Δελφικές γιορτές του Σικελιανού, για τη Διάπλαση των Παίδων, για τα πρώτα της λογοτεχνικά βήματα. Εξομολογήσεις μιας πολύ καλής συγγραφέως και ταυτόχρονα ένα ρομαντικό μυθιστόρημα που κρύβει αλήθειες για την ελληνική πραγματικότητα και για τις δύσκολες στιγμές που έζησε η Ελλάδα κατά την Κατοχή και τον Εμφύλιο. Μεγαλώνει η πρωταγωνίστρια, μεγαλώνουμε κι εμείς μαζί της. Σε ευχαριστώ, Κίρα Σίνου, για όλα, επί τη ευκαιρία.

Βιβλίο Το Μάτι του Κόκκινου Τσάρου
Τίτλος πρωτοτύπου Eye of the Red Tsar
Συγγραφέας Sam Eastland
Μεταφραστής Ρένα Χατχούτ
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Modern Times
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Καλό αστυνομικό. Παράλληλα με την ιστορία του σήμερα (1929) αναπτύσσεται η ιστορία του παρελθόντος του Πέκαλα, ποιος ήταν, ποιες οι αντιλήψεις του, γιατί τον επέλεξε ο τσάρος για στενό συνεργάτη του, ποια η σχέση του με τον αδερφό του, ποια τα καθήκοντά του και τι απέγινε όταν καταλύθηκε η παντοκρατορία του τσάρου. Στο σήμερα ο Πέκαλα επιστρέφει από τις φυλακές όπου τον έριξε το νέο κράτος για να τον παρακολουθεί συνέχεια και αναλαμβάνει να αναγνωρίσει τα πτώματα των Ρομανόφ. Το σοκ του είναι μεγάλο όταν διαπιστώνει ότι ο Αλέξιος, ο γιος, ζει. Αλλά δεν είναι ο Αλέξιος…. Κι έτσι ο Πέκαλα ανακαλύπτει ότι είναι πιόνι σε ένα κυνήγι θησαυρού, του θησαυρού των Ρομανόφ, ποιον όμως να εμπιστευτεί από το γύρω του περιβάλλον; Ανατροπές και μια μεγάλη έκπληξη στο τέλος. Το βιβλίο παίρνει τις τελευταίες στιγμές των Ρομανόφ και τις αναπαριστά σαν να ήταν εκεί ο συγγραφέας. Ωραίο γράψιμο, στρωτό, ρεαλιστικό και αρκετά αγωνιώδες. Παρόλο που ασχολείται με τους Ρομανόφ και τις φήμες που συνόδευαν για πολύ καιρό την εκτέλεσή τους (όχι, δεν εκτελέστηκαν, τους είδα εκεί, εκεί κι εκεί, ή ναι, εκτελέστηκαν, να κι ο θησαυρός τους), υλικό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε τερατολογίες ή αμερικανιές, τα πράγματα είναι απλά, σχεδόν καθημερινά (όσο καθημερινή θα μπορούσε να είναι η ζωή ενός μυστικού πράκτορα-αστυνομικού). Θα το απολαύσετε.