Βιβλίο Ο Πρίγκιπας της Ομίχλης 
Τίτλος πρωτοτύπου El Príncipe de la Niebla
Συγγραφέας Carlos Ruiz Zafon
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο «Πρίγκιπας της ομίχλης» είναι το πρώτο μυθιστόρημα που δημοσίευσε ο Carlos Ruiz Zafon και ο ίδιος το χαρακτήριζε νεανικό. Από το 1993 ξανακυκλοφόρησε το 2006 «με τον τρόπο που θα έπρεπε να γίνει από την αρχή», όπως υποστηρίζει ο ίδιος στον πρόλογο, και αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας που αποτελείται από έναν κύκλο ιστοριών με πολλά κοινά στοιχεία. Πρόκειται για ένα άρτιο, καλογραμμένο και συναρπαστικό μυθιστόρημα τρόμου και φαντασίας, όπου αναμιγνύεται ο ρεαλισμός με το υπερφυσικό στοιχείο και καταγράφει τις περιπέτειες της οικογένειας Κάρβερ που μετακομίζουν σε μια παραθαλάσσια πόλη και η ζωή τους αλλάζει για πάντα. Το 1943 λοιπόν, την ημέρα των γενεθλίων του Μαξ Κάρβερ, ο συνονόματος πατέρας του, ωρολογοποιός και εφευρέτης, ανακοινώνει στην οικογένειά τους πως την επόμενη μέρα φεύγουν μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος. Ο Μαξ και τ’ αδέλφια του, Αλίσια και Ιρίνα, δέχονται το νέο με ποικίλα αισθήματα αλλά σύντομα ο τόπος τούς κερδίζει με την αύρα του και την ομορφιά του τοπίου γύρω του. Ο Μαξ αντικρίζει πρώτη φορά στη ζωή του θάλασσα κι αυτό τον μαγεύει, μόνο που σύντομα θ’ αλλάξει γνώμη γιατί στον βυθό κρύβεται κάτι φρικιαστικό. Ταυτόχρονα, η ιδιαιτερότητα του ρολογιού του σταθμού κι ένας πορτοκαλής γάτος είναι τα πρώτα που τραβούν την προσοχή του παιδιού, μόνο που κάτι συμβαίνει με αυτά. Επιπλέον, το σπίτι δείχνει να συμπεριφέρεται παράξενα και να τυλίγεται από κάτι ανατριχιαστικό και υπερφυσικό, απότοκο λες μιας άτυπης κατάρας που το κυνηγάει από τότε που χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Εκεί παραθέριζε η οικογένεια του γιατρού Ρίτσαρντ Φλάισμαν, με τον Τζέικομπ να είναι το μοναχοπαίδι τους αλλά πνίγηκε το 1936 στην παραλία μπροστά στο σπίτι. Τα παιδιά αρχίζουν να αισθάνονται άβολα και παράξενα και όταν γνωρίζουν τον νεαρό Ρόλαντ τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο.

Το μυθιστόρημα μου χάρισε τις πιο ανατριχιαστικές στιγμές της ως τώρα αναγνωστικής μου πορείας και δε με άφηνε να κοιμηθώ τα βράδια. Είναι τέτοιος ο χειρισμός και η μαγεία των λέξεων που δημιουργούν την κατάλληλη υποβλητική ατμόσφαιρα χωρίς πολλές περιγραφές και περιττές παραγράφους. Ειδικά όταν τα πράγματα αρχίζουν να χειροτερεύουν και γνωρίζουμε τον κακό της ιστορίας, Καΐν, ένα μοχθηρό πλάσμα που μαζεύει γύρω του τα φτωχόπαιδα των γειτονιών και πραγματοποιεί κάθε τους ευχή με αντάλλαγμα την πλήρη αφοσίωση και υποταγή στις διαταγές του, δε γίνεται να συνεχίσεις χωρίς αναμμένο φως! Λέξεις λοιπόν, λέξεις, λέξεις, αυτή είναι μία από τις κυριότερες απολαύσεις του κειμένου ενός συγγραφέα που άλλαξε το σύγχρονο λογοτεχνικό και αναγνωστικό σύμπαν! Λέξεις που δημιουργούν ρεαλιστικές εικόνες και τις ζωντανεύουν με άφθαστη τέχνη χαρίζοντάς μας χρώματα και ποικίλες οπτικές γωνίες. Πόσο ιδιαίτερη είναι η αγάπη του συγγραφέα απέναντι στη φύση, την οποία στήνει με αξέχαστες παρομοιώσεις και μεταφορές («Όταν έβρεχε δυνατά, ο Μαξ ένιωθε πως ο χρόνος σταματούσε. Ήταν σαν ανακωχή κατά την οποία ο καθένας μπορούσε να αφήσει οτιδήποτε έκανε εκείνη τη στιγμή και να σταθεί απλώς να παρακολουθεί από το παράθυρο το θέαμα εκείνης της ατελείωτης κουρτίνας δακρύων του ουρανού με τις ώρες», σελ. 48)! Πόσα διαφορετικά στιγμιότυπα του ίδιου τόπου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές (πρωί, μεσημέρι, βράδυ) και πόσο ποικιλόμορφα αυτά διατυπώνονται με ένα λεξιλόγιο πλούσιο, όμορφο, διακριτικά λυρικό και άκρως απαραίτητο για τη σωστή ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος: «Η καταιγίδα ξέσπασε πάνω από το χωριό σαν αλλόκοτο θέαμα περιφερόμενου πανηγυριού» (σελ. 47)!

«Είναι λάθος να πιστεύει κανείς πως τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα χωρίς να προσφέρει κάτι σε αντάλλαγμα» (σελ. 104) και «Και τίποτα δεν έχει τόση δύναμη όσο μια υπόσχεση» (σελ. 113). Αυτός είναι ο βασικός θεματικός άξονας του πρώτου βιβλίου της Τριλογίας της Ομίχλης και γύρω από αυτόν υφαίνονται οι ζωές του Μαξ και της Αλίσια, του Ρόλαντ και του Βίκτορ, οι οποίοι πρέπει να αντιμετωπίσουν τον Καΐν και να βγουν ζωντανοί από τα δελεαστικά ανταλλάγματα που τους προσφέρει ενώ ταυτόχρονα πρέπει να ξεφύγουν από τις υπερφυσικές του δυνάμεις που μπορούν να καταστρέψουν τις ζωές τους για πάντα. Ένταση, αγωνία, σασπένς, ανατριχίλα, ρεαλισμός και φαντασία είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός κειμένου που με άφησε με κομμένη ανάσα ως το τέλος.

Βιβλίο Το ναυάγιο
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το 2012 η Άρτεμις Πανοπούλου εγκατέλειψε την Αγγλία κι εγκαταστάθηκε στη γενέτειρά της, την Αθήνα. Είναι πολύ δεμένη με τη γιαγιά της, τη «γιαγιά γλυκούλα» όπως τη λέει, μια γυναίκα εσωστρεφή, εγκλωβισμένη στον κόσμο της, και η σχέση τους δίνεται με τρυφερότητα και χιούμορ. Η Άρτεμις αγωνίζεται να ξεκλειδώσει την πόρτα του παρελθόντος της ηλικιωμένης γυναίκας κι όταν τα καταφέρνει διαπιστώνει πως υπάρχει μια αλήθεια που καλό θα ήταν να παραμείνει κρυμμένη. Πίσω στα Κύθηρα του 1966, η Ειρήνη και ο Πέτρος Κασιμάτης ζουν τον απόλυτο έρωτα: «-Αν μπορούσα, θα έκανα άρωμα τη μυρωδιά σου. Θα την έκλεινα σε ένα μπουκαλάκι για να την κουβαλάω πάντα μαζί μου» (σελ. 35), λέει χαρακτηριστικά η Ειρήνη. Ασχολούνται με την οινοποιία με μεγάλη επιτυχία και για χόμπι έχουν τη δημιουργία αρωμάτων. Οι συναρπαστικές λεπτομέρειες της δημιουργίας κρασιού και αρωματικών εσάνς δίνονται με προσοχή και τεκμηριωμένα. Αιθέρια έλαια, απόσταξη, ευωδιές, παραφίνη δημιουργούν ένα μεθυστικό σύμπαν, ώσπου μια επαγγελματική πρόταση θα αναγκάσει το ζευγάρι να ταξιδέψει ως την Κρήτη.

Ο Σπύρος Πετρουλάκης, που είχε βιώσει σε μικρή ηλικία τον απόηχο του τραγικού ναυαγίου στην καθημερινότητα των Χανίων, έψαξε και μελέτησε εξονυχιστικά μαρτυρίες, πηγές και εφημερίδες και κατάφερε να αναπαραστήσει με ζωντάνια και αντικειμενικότητα τις τελευταίες στιγμές του «Ηράκλειον». Το αμπάρι με το επικίνδυνα παρκαρισμένο φορτηγό, οι ακαταχώρητοι επιβάτες, η ολιγωρία και αδιαφορία του καπετάνιου, η βιασύνη να φύγει το καράβι στην ώρα του για να μην γκρινιάζουν στον Πειραιά και πολλά άλλα συμμετέχουν σε ένα ταξίδι που θα σημαδέψει για πάντα τη ζωή των ηρώων του βιβλίου. Οι αιτιάσεις εμφανίζονται από την αρχή σχεδόν: «Αυτό το καράβι ταξιδεύει με όλους τους καιρούς, έλεγαν οι πάντες, γιατί έτσι ήταν. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβαινε επειδή το καράβι ήταν αξιοόπλοο αλλά διότι ο ανταγωνισμός των εταιρειών δεν άφηνε περιθώρια για διαφορετικές τακτικές» (σελ. 85). Χάρη στον τρόπο γραφής μπήκα στα βρώμικα αμπάρια, εστίασα στα τεχνικά προβλήματα και στα πασαλείμματα που αποκαλούσαν επισκευές και διορθώσεις, γνώρισα τους επιβάτες που θα έφευγαν για το ανεπίστρεπτο ταξίδι, με μια ανατριχίλα να με συνοδεύει σε κάθε σελίδα. Βιασύνες, πλαστογραφημένα πιστοποιητικά αξιοπλοΐας, απαρτίζουν ένα προδικασμένο αποτέλεσμα που στοίχισε πολλές ανθρώπινες ψυχές. Φυσικά και ξεδιπλώνονται προσωπικές ιστορίες αυτοθυσίας και αγάπης την ώρα του ναυαγίου, φυσικά υπάρχουν ωμές περιγραφές θανάτων και τραυματισμών, όμως σύντομα διαπιστώνουμε πως η τραγωδία δεν έλαβε χώρα μόνο εκείνο το βράδυ αλλά και αργότερα, στις ζωές των επιζώντων.

Με αφορμή αυτήν τη σκέψη, η ιστορία της Ειρήνης πλέκεται αξιοθαύμαστα με τη δικτατορία του 1967 και κλιμακώνεται με απρόσμενο τρόπο και αναπάντεχες περιπλοκές. Η Άρτεμις του σήμερα και η Ειρήνη του τότε θα μπλέξουν τις ιστορίες τους και θα δημιουργήσουν μια δυνατή ιστορία γεμάτη μυστικά, λάθη και ενοχές. Έβλεπα την αγωνία της Άρτεμης να φτάσει στην αλήθεια που αφορά την καταγωγή της γιαγιάς της και ταξίδευα πότε στο τότε και πότε στο τώρα, γεμάτος αγωνία για το πώς θα ολοκληρωθεί μια ιστορία εμποτισμένη με βιασμό και φόνο, πώς και αν θα δεθεί αυτή με την Άρτεμη ή την Ειρήνη και πώς θα δοθεί ένα τέλος λυτρωτικό για ενόχους και αθώους. Για τον λόγο αυτόν δε γράφω πολλά για τους χαρακτήρες που κινούνται γύρω από τις δύο αυτές γυναίκες (ανάμεσά τους ένας αξιωματικός του ναυτικού που δίνεται αρχικά με γκρίζες γραμμές κι όσο προχωράμε στο κείμενο τόσο σκουραίνει το φως γύρω του), χαρακτήρες που παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους ή κρύβουν πολύτιμες αποδείξεις ή εμποδίζουν την αλήθεια να έρθει στο φως ή αφαιρούν ανθρώπινες ζωές ή παρατάσσονται με το καθεστώς της Δικτατορίας του 1967, όλοι τους συμμέτοχοι σε ένα γαϊτανάκι αποκαλύψεων και ανατροπών. Ίσως η ιστορία από κάποιο σημείο και μετά να φαίνεται υπερβολική, ίσως κάποιες πράξεις να μη φαίνονται δικαιολογημένες αν τις δει κανείς ρεαλιστικά, πάντως συνολικά το κείμενο ούτε με ξένισε ούτε με απώθησε.

Η γραφή και το στυλ είναι το οικείο, αγαπημένο ύφος που συναντώ κάθε φορά και πιο βελτιωμένο στα μυθιστορήματα του συγγραφέα. Οι περιγραφές της θάλασσας είναι ολοζώντανες και με συναρπαστικές λεπτομέρειες ενώ η μελετημένη ορολογία δίνει ρεαλισμό στα γεγονότα. Γυναίκα είναι η θάλασσα και οι περιγραφές την αναπαριστούν ακριβοδίκαια, θέλει ξεκάθαρα σεβασμό και φροντίδα, όχι γητειές ούτε ψεύτικες προκλήσεις. Από κει και πέρα, κομψές παρομοιώσεις και άλλα καλολολογικά στοιχεία ομορφαίνουν το κείμενο: «Μια λεπτή κλωστή που κρατούσε την καρδιά της στη θέση της αιωρούνταν ανάμεσα στις λεπίδες ενός αόρατου και καλοακονισμένου ψαλιδιού» (σελ. 60). Και: «Οι ώρες, βουτηγμένες στο γλεντοκόπι, γλιστρούσαν γοργά στου χρόνου το λαήνι» (σελ. 88). Σε κάποια σημεία, παρατηρήσεις όπως ότι «δεν ξαναϊδωθήκαν έκτοτε» ή «οδηγήθηκαν στον θάνατο» επιβαρύνουν το συναισθηματικό φορτίο του κειμένου, ειδικά τη μοιραία νύχτα του ναυαγίου, ο σεβασμός όμως απέναντι στους νεκρούς της τραγωδίας είναι διάχυτος, μιας και το κείμενο δεν εμπλουτίστηκε με υπερβολικές περιγραφές ούτε εκβίασε το δάκρυ από τις τύχες των θυμάτων, αντίθετα, βασίστηκε στη νύχτα του Δεκεμβρίου του 1966 για να στήσει μια αξιοπρόσεκτη ιστορία γεμάτη αληθινούς χαρακτήρες, αποφάσεις και πρωτοβουλίες που επιφέρουν λάθη και κοστίζουν και για να τονίσει τη δύναμη της αγάπης, την ανάγκη της συγχώρεσης και την αυτοθυσία των ανθρώπων μπροστά στο άδικο και στο κακό.

«Το ναυάγιο» είναι μια σκληρή μα και τρυφερή ιστορία, με μια πλοκή που κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο ενώ με τη χρήση του πρωθύστερου εμπλουτίζεται με ιστορίες και πορείες ζωής που θα αναμετρηθούν με το σήμερα. Αγάπη και πόνος, χαρά και προσμονή, ελπίδες και όνειρα πλαισιώνουν ένα μυθιστόρημα που στηρίζεται σε μια ναυτική τραγωδία για να ξετυλίξει μια ιστορία επικίνδυνων αναμετρήσεων και για να αναζητήσει μέσα από ρεαλιστικές εξελίξεις την αλήθεια και τη δικαίωση.

ΥΓ. Τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων είναι από τη Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Ε.Λ.Ι.Α.-Μ.Ι.Ε.Τ.).

Βιβλίο Ωκεανός 
Συγγραφέας Μιχάλης Κατράκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελκυστής
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα αποτελείται από δύο άτυπους άξονες: το χρονικό του πλοίου και του ναυαγίου του από τη μια και την ιστορία μιας οικογένειας που το βιώνει, με τις σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της να διαμορφώνονται επηρεασμένες από τη θάλασσα από την άλλη. Το «Ωκεανός» ζωντανεύει σε όλες τις μορφές που του έχουν αποδοθεί κατά τη διάρκεια της πορείας του στις θάλασσες («Jean Laborde», «Μυκήναι», «Ancona», «Eastern Princess») και ταξιδεύουμε από τα ναυπηγεία του 1952 ως το ναυάγιο του 1991. Ο συγγραφέας αποπειράται να βρει «την ανθρώπινη οπτική κάτω από μια ασύλληπτα τραγική συνθήκη» κι όχι να αποδώσει δικαιοσύνη ούτε να διερευνήσει τις πράξεις του πληρώματος. «Όποιου την αλήθεια κι αν επιλέξω να αφηγηθώ, θα καταλήξω να αφηγούμαι το ψέμα κάποιου άλλου» (σελ. 364), παραδέχεται. Ταυτόχρονα, η οικογένεια του συγγραφέα επηρεάζεται από τη δουλειά του πατέρα ως ναυτικού και δημιουργούνται στις μεταξύ τους σχέσεις ποικίλα προβλήματα, που διογκώνονται όσο περνάει ο καιρός. Το κείμενο λοιπόν είναι η βιογραφία ενός πλοίου αλλά κι ενός ναυτικού, είναι η ιστορία της εμπορικής ναυτιλίας αλλά και το διηνεκές πρόβλημα των συνεπειών από το ναυτικό επάγγελμα στις οικογένειες των μελών των πληρωμάτων.

Ο Νίκος Καββαδίας φαίνεται να έχει επηρεάσει σημαντικά τον συγγραφέα, που αποδίδεται σε παραστατικές εικόνες και αξέχαστες μεταφορές και παρομοιώσεις, χαράζοντας ένα καθαρά προσωπικό στυλ γραφής, επηρεασμένο από σημαντικούς λογοτέχνες της θάλασσας: «Γι’ αυτό προτιμούσε τη νύχτα, όταν κυνηγοί και κυνηγημένοι ήταν σε λήθαργο και οι ζωές έτριζαν απαλά αντί να ουρλιάζουν» (σελ. 134). Η ναυτοσύνη είναι ουσιαστικά «Η μοναξιά της λαμαρίνας» και γι’ αυτό: «Δεν έχει ημίμετρα η λαμαρίνα. Ή τη μισείς και σε μισεί και εκείνη και σε φτύνει στο πρώτο λιμάνι που θα βρει, ή την ερωτεύεσαι και μένεις πάνω της μια ζωή» (σελ. 247). Το μυθιστόρημα είναι ένας φόρος τιμής για όλους αυτούς τους ανθρώπους «…τι άφησαν μέσα στους αρμούς του βαποριού και πόση σκουριά τους πότισε κι εκείνο μέσα στην ψυχή τους» (σελ. 500); Μέσα σε μία και μόνη φράση παρατίθεται η μεγάλη διαφορά στεριάς και νερού: «-Και στον ωκεανό πεθαίνει κόσμος, μάστορα. -Όχι, πασά μου. Στον ωκεανό χάνεσαι. Εδώ έξω πεθαίνεις» (σελ. 501). Ο καμαρότος, ο λοστρόμος, ο αρχιμάγειρας, ο αξιωματικός: «Μπροστά δε βλέπει αλλά δεν τον νοιάζει πλέον να κοιτά τι έρχεται, για πού τραβάει, παρά μονάχα τι πίσω του μακραίνει» (σελ. 187). Κι όσο κι αν προσπάθησα να μη συγκινηθώ διαβάζοντας κάποια αποσπάσματα, εδώ δάκρυσα: «Έμαθε να ζει τη σπασμένη ζωή. Ένα κομμάτι εδώ, ένα αργότερα. Πάσχιζε να τα βάλει στη σειρά, ήταν πια πολλά. Δεν κολλούσαν. Δεν έβγαζαν νόημα. Η πραγματικότητα των λίγων μηνών που περνούσε μαζί τους γινόταν ανάμνηση τους πολλούς μήνες που περνούσε πάνω στο βαπόρι» (σελ. 191).

Η ιστορία ξεκινάει με έναν έξυπνο παραλληλισμό: ο γιος ενός μέλους του πληρώματος ζει το δικό του νωχελικό καλοκαίρι στην Κέρκυρα και παίζει με τα στρατιωτάκια του, βυθίζοντας τη βάρκα τους σε μια στέρνα, τη στιγμή που στις ειδήσεις ανακοινώνεται το ναυάγιο του πλοίου. Σταδιακά βλέπουμε πώς αποχαιρέτησαν τον πατέρα τους και σύζυγο, Παναγιώτη, τα μέλη της οικογένειάς του στον Πειραιά πριν το μοιραίο ταξίδι, πώς εντυπωσιάστηκε ο μικρός από το μέγεθος του πλοίου, πώς νιώθει το βάρος της ευθύνης ως ο άντρας του σπιτιού κατά τη διάρκεια της απουσίας του πατέρα. Η ωριμότητα της στιγμής έρχεται σε σύγκρουση με τη σφοδρή επιθυμία του παιδιού να κυβερνούν σάιμποργκ τα πλοία ώστε οι πατεράδες να πηγαίνουν απερίσπαστοι τα παιδιά τους σχολείο και οι γυναίκες να μη θρηνούν αν χαθούν οι άντρες τους στα ναυάγια. Την ίδια στιγμή, ο Παναγιώτης θέλει να μείνει για πάντα κοντά τους έχοντας ένα κακό προαίσθημα.

Το παιδί τελικά, όσο περνάει ο χρόνος, επηρεάζεται από την απουσία του, είναι ατίθασο, ανήσυχο, προβληματίζει τη μητέρα του. «Για να σταματήσεις να είσαι παιδί, πρέπει να έρθει ένας φονιάς, ένας ξένος, μία απρόσωπη ή αναπάντεχη συνθήκη και με παγωμένο βλέμμα να σκοτώσει κάτι μέσα σου παιδικά αθώο. Τον αναίτιο θυμό, το ανυποχώρητο πείσμα ή ένα αφελές ψέμα. Μεγαλώνεις όταν μέσα σου κάτι καταλήξει νεκρό» (σελ. 485). Και τελικά: «Ήταν τόσο απαράλλαχτη η συμπεριφορά του [πατέρα] σε αυτές τις ελάχιστες γιορτές και τόσο μεγάλος ο πόθος μου να είναι περισσότερες, που εκ των υστέρων τον τοποθέτησα σχεδόν σε όλες τις μεγάλες στιγμές που περνούν στην αφάνεια του χρόνου. Τον έκοψα από τις δύο-τρεις αναμνήσεις που είχα και τον κόλλησα σε όλες τις υπόλοιπες… Μόνο που, έτσι όπως τον έκοβα από τα λίγα και τον κολλούσα στα πολλά, χωρίς να έχω συναίσθηση της παρεμβατικότητάς μου, κάθε φορά άλλαζα και λίγο από την υφή του…» (σελ. 276-277). Και στην εφηβεία, ήρθε η ώρα: «-Μεγάλωσες πολύ. -Έλειψες πολύ. -Δεν το διάλεξα. -Μα δεν το άλλαξες κιόλας. -Δεν ήξερα πώς» (σελ. 338).

Η ιστορία της οικογένειας Κατράκη με διαρκή πρωθύστερα μας ταξιδεύει στο παρελθόν για να γνωρίσουμε καλύτερα τον τόπο γέννησης (Φαρακλό Λακωνίας, 1951) και τις συνθήκες διαβίωσης του πατέρα, να μάθουμε πώς γνωρίστηκε με τη γυναίκα της ζωής του, πώς και γιατί επέλεξε το επάγγελμα του ναυτικού, πόσα προβλήματα έφερε αυτή η επιλογή στην καθημερινότητα και την ψυχολογία όλων τους. Ο Παναγιώτης Κατράκης μεγαλώνει σε απόλυτη φτώχεια, σ’ ένα μέρος που ζει από τη γη μα κυρίως από τη θάλασσα. Εκείνη την περίοδο πουθενά δεν υπήρχε χαΐρι, μόνο στον ωκεανό ή στην Αμέρικα. Λυρισμοί, ρεαλισμός, συγκίνηση, εξαίρετη καταγραφή της καθημερινότητας και των αντιλήψεων των Μανιατών εκείνης της περιόδου, με υπέροχες λέξεις και προσεγμένους διαλόγους, είναι τα θετικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα που συναντάμε εδώ αλλά και στο υπόλοιπο βιβλίο: «…άρχισε να τις μετράει διαφορετικά τις εποχές, όχι ανάλογα με τον καιρό, αλλά ανάλογα με τι πότε δένουν τα καράβια κάβους και πότε λύνουν οι γυναίκες τις επιθυμίες» (σελ. 123). Ο πατέρας του συγγραφέα μεγαλώνει σ’ ένα περιβάλλον που εκβιάζει την παιδικότητά του: «Έμεινε μόνος να σκοτώνει το παιδί και να φτιάχνει τον άντρα που έπρεπε να γίνει, χωρίς να μπορεί να μιλήσει σε άνθρωπο γι’ αυτό το άγριο φονικό» (σελ. 123).

Η ιστορία φτάνει κι ως τις μέρες μας, αρκετά χρόνια μετά το ναυάγιο, όπου όλοι τους έρχονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες των επιλογών τους ή των υποχρεώσεών τους και οι ευαίσθητες και εύθραυστες οικογενειακές ισορροπίες αλλάζουν και ο γιος έρχεται οριστικά αντιμέτωπος με τον πατέρα, ο οποίος επιπλέον βιώνει μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του, κάτι που απευχόταν αλλά τελικά του χτύπησε την πόρτα. Μικρά, σύντομα και περιεκτικά κεφάλαια με σαφή χρονολογικό και τοπογραφικό προσδιορισμό ως επικεφαλίδα, μετρημένα με την ένδειξη «μέτρα» και όχι «κεφάλαια», λες και ξεκουκίζουμε τον χρόνο, θέλοντας να αποφύγουμε το ναυάγιο ή, ακόμη χειρότερα, την τελική ενδοοικογενειακή σύγκρουση, ζωντανεύουν ταυτόχρονα και εμβόλιμα την ιστορία του πλοίου στις διάφορες φάσεις του πλου και μας συστήνουν τα περισσότερα από τα μέλη του εκάστοτε πληρώματος, όλοι αναπόσπαστα κομμάτια μιας τραγικής ιστορίας που ξεδιπλώνεται με άφθαστο ρεαλισμό και καλοδουλεμένη λυρικότητα. «Είναι μόνοι. Άνθρωποι, θάλασσα και χρόνος» (σελ. 82).

Ο ναυτικός που επιστρέφει στην ερωμένη του, που ερωτεύεται μια πόρνη ή που γυρίζει στην οικογένειά του με το άγχος να μη ριζώσει στον τόπο του, εξ ου και λοξοκοιτάει τη θάλασσα, ο φόβος απέναντι στον καιρό και τι ζευγάρι θα κάνει με τη θάλασσα, ο αξιωματικός που περιμένει παράσημα και εύκολο καιρό αλλά στο πρώτο ταξίδι χάνει «τη θάλασσα κάτω από τα πόδια του», γυναίκες και παιδιά που μεγαλώνουν μόνοι, εφοπλιστές που κάνουν γνωστή την Ελλάδα στα πέρατα του κόσμου συγκροτώντας έναν σημαντικό στόλο και ταυτόχρονα τρέμουν τα ναυάγια ή άλλες οικονομικές καταστροφές που μπορεί να υλοποιηθούν κυριολεκτικά μέσα σε μία και μόνο στιγμή, όλα τους ζωντανεύουν μέσα από μικρά κεφάλαια που φαίνονται σαν αυτοτελή διηγήματα κι όμως είναι οι κρίκοι μιας από τις πιο δυνατές και υπέροχες ιστορίες που έχω διαβάσει ως τώρα. Ζωηράδα, ενάργεια, λυρισμός συγκροτούν το πολύπλευρο αυτό μυθιστόρημα, καλύπτοντας τα πάντα από τη ζωή του ναυτικού σε στεριά και θάλασσα, από την καθημερινότητα της οικογένειας που τον περιμένει, από τις ελπίδες της ερωμένης που τον προσδοκά, από την κοινότητα που τον αποχαιρετά και τη μικρότερη κοινότητα που τον καλοδέχεται, από το δέσιμο και την απαραίτητη αυστηρότητα μέσα στο πλοίο, όλα εδώ, εναργή και παλλόμενα.

Ο »Ωκεανός» γεννήθηκε το 1953 στο Μπορντώ και η ιστορία του ξεκινάει μ’ έναν ναυπηγό που αγωνίζεται να μην ερωτευτεί τη Ζασμίν της Τετάρτης, την όμορφη, γλυκιά πόρνη, και αφοσιώνεται στη δουλειά του πάνω στο πλοίο που κατασκευάζεται στο Forges et Chantiers. Ακολουθούν κι άλλα εξίσου συναρπαστικά γεγονότα που ζωντανεύουν τις μεταμορφώσεις του πλοίου ως το 1980 όπου το καράβι πλέον είναι κρουαζιερόπλοιο και χάρη σ’ έναν Έλληνα σερβιτόρο περπατάμε ξανά στα πολλά και διαφορετικά καταστρώματα, τα οποία αυτήν τη φορά είναι γεμάτα ατραξιόν και ανέσεις που απαιτούνται στην πορεία ενός τέτοιου ταξιδιού. Οι περιγραφές του πλοίου σε όλες τις φάσεις της ζωής του δεν είναι καθόλου κουραστικές, αντίθετα, συγκροτούν ένα συναρπαστικό φόντο της ιστορίας και τονίζουν την τραγική ειρωνεία πως όλα αυτά θα χαθούν για πάντα στον βυθό της θάλασσας. Αυτές οι στιγμές έρχονται σταδιακά, κεφάλαιο προς κεφάλαιο, πότε με σημάδια, πότε με προαισθήματα από το προσωπικό κι έτσι φτάνουμε στη μοιραία στιγμή που κανείς δεν περίμενε κι όλοι ξορκίζανε. Αποφάσεις, προβλέψεις, σιγουριά, εγωισμός, αδιαφορία, υπέρμετρη φιλοδοξία με αποτέλεσμα 573 άνθρωποι να βγουν από το λιμάνι του East London της Αφρικής κατευθείαν μέσα στη θύελλα.

Το μυθιστόρημα «Ωκεανός» είναι ένα εξαίρετο δείγμα λογοτεχνικότητας και γραφής και ταυτόχρονα μια προσωπική πάλη του συγγραφέα με τις προσωπικές του αναμνήσεις από ένα περιβάλλον χωρίς κατά βάση πατέρα και με δύσκολες συνθήκες ωρίμανσης και μεγαλώματος. Αγωνίστηκε σκληρά για να αποστασιοποιηθεί από τα προσωπικά του συναισθήματα αλλά και για να καταγράψει ακριβοδίκαια τις συνθήκες και τα γεγονότα του ναυαγίου, με πραγματικά πρόσωπα της ναυτιλιακής (Κώστας Ευθυμιάδης, Παντελής Σφηνιάς κ. ά.) και όχι μόνο ιστορίας και προσωπικές μαρτυρίες και πρακτικά της δίκης να παρεμβάλλονται στο κείμενο, δημιουργώντας ένα πολυπρισματικό παζλ που καταγράφει σωστά το ναυάγιο και γλυκόπικρα την καθημερινότητα μιας ναυτικής οικογένειας. Υποσημειώσεις στο τέλος του βιβλίου, κομψή σελιδοποίηση και μικρά εύπεπτα κεφάλαια βοηθάνε αρκετά στην ανάγνωση και στην αναβίωση της ατμόσφαιρας και των συνθηκών, κρίμα μόνο που το βιβλίο βρίθει τυπογραφικών σφαλμάτων και δεν έχει τη φιλολογική επιμέλεια που του αξίζει. Ναύτες και πλοία, μια σφιχτοδεμένη μικρή κοινωνία που ζει παράλληλα με την πραγματική, αυτήν που περιμένει πίσω στη στεριά γεμάτη φόβο και αγωνία για τις τύχες των ανθρώπων τους. Αυτό το βιβλίο είναι η ζωή τους.

Βιβλίο Το μυστήριο του αρχαίου ναυαγίου
Συγγραφέας Λένα Τερκεσίδου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πολύ όμορφη ιστορία, με κλιμακούμενη αγωνία, προσεγμένο λεξιλόγιο, ανατροπές και υπέροχα μηνύματα για αγάπη προς την πατρίδα και τα μνημεία της. Η κυρία Τερκεσίδου στρέφεται με επιτυχία στο προεφηβικό μυθιστόρημα και γράφει ένα συναρπαστικό κείμενο για μικρούς αναγνώστες. Με προσοχή παρέθεσε όσα ιστορικά στοιχεία απαιτούνταν για τη Σαντορίνη, ενέταξε άριστα την παρέα του Φίλιππου στο νησί, τους γύρισε με αγάπη και φροντίδα σε πολλά σημεία, ώστε να μάθει γι’ αυτά ο μικρός αναγνώστης και με ικανοποίησε απόλυτα ως προς την αστυνομική χροιά της υπόθεσης. Χέρι χέρι κρατιούνται η αγωνία, το σασπένς, οι εκπλήξεις, με τις ιστορίες από την αρχαιότητα, τις περιγραφές από το Ακρωτήρι και τη Θηρασιά και με τη ναυτική ζωή των κατοίκων. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα!

Βιβλίο Το τέταρτο αλογάκι
Συγγραφέας Διονύσης Λεϊμονής
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο «Έφηβος των Αντικυθήρων» και ο «Μηχανισμός των Αντικυθήρων» είναι δύο από τα σημαντικότερα ευρήματα ενός βυθισμένου πλοίου με το οποίο ασχολήθηκε ακόμη και ο Ζακ Υβ Κουστώ! Είναι ένα πολύ σημαντικό εύρημα, μιας και μετέφερε πολλά πολύτιμα αντικείμενα, τεκμήρια για τη σημερινή αρχαιολογική σκαπάνη. Με το δικό του στυλ, ο κύριος Λεϊμονής αναπαριστά το ναυάγιο και τους τρόπους ανέλκυσης που δοκιμάστηκαν κατά καιρούς ενώ ταυτόχρονα οι μικροί ήρωες προσπαθούν να λύσουν ένα αίνιγμα: πού βρίσκεται το τέταρτο άλογο από το τέθριππο που βρέθηκε κάτω από τη θάλασσα και γιατί εξαφανίστηκε;

Η περιπέτεια αυτή είναι σχεδόν αναπόσπαστο κομμάτι του «Δέκατου έβδομου κιβωτίου», μιας και ο αναγνώστης δε συστήνεται εξαρχής με τους μικρούς πρωταγωνιστές ενώ σε όλη την πορεία της περιπέτειας εμφανίζονται πρόσωπα από το προηγούμενο βιβλίο. Από την άλλη, μου άρεσε μια διαφορετικότητα που παρατήρησα: δεν υπάρχει πολλή δράση, ψάξιμο, τρέξιμο κλπ., τα παιδιά δεν πλησιάζουν καν στο ναυάγιο, αντίθετα, με ομιλίες, mail, έρευνες στο Διαδίκτυο και άλλες πηγές πληροφοριών ο συγγραφέας καταφέρνει να εμφυσήσει στους μικρούς αναγνώστες την αγάπη για την αρχαιολογία, τους κινδύνους και τα προτερήματα για την Ιστορία από τις έρευνες στον βυθό και πώς αντλούνται σημαντικές πληροφορίες από τα ευρήματα, το ενδιαφέρον για μια επίσκεψη σε μουσείο (το κεφάλαιο με την ξενάγηση στους θησαυρούς από το περιβόητο ναυάγιο στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών ήταν πραγματικά συναρπαστικό) και πολλά άλλα.

«Το τέταρτο αλογάκι» είναι μια μορφωτική περιπέτεια για παιδιά από 9 ετών και πάνω και τονίζει διακριτικά και με συναρπαστικό τρόπο την αγάπη που οφείλουμε να έχουμε για τα ευρήματα που μαρτυρούν το πλούσιο ιστορικό υπόβαθρο της πατρίδας μας της Ελλάδας, την ίδια στιγμή που ένα αίνιγμα ζητάει την επίλυσή του.

Βιβλίο Κόρη στον βυθό
Συγγραφέας Μαίρη Σάββα-Ρουμπάτη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία είναι κατάλληλη για παιδιά από 9 ετών και πάνω και είναι γεμάτη ανατροπές και πραγματολογικά στοιχεία. Έμαθα πάρα πολλά για το νησί της Πάρου: τη σημασία της στην αρχαιότητα, τον αγώνα της για πρωτοκαθεδρία σε μια εποχή που κυριαρχούσε η Αθήνα, για τις διενέξεις με τη Νάξο, για τα λατομεία μαρμάρου και τη διαφορά ποιότητας αυτού του πανέμορφου υλικού, για τα ξωκλήσια, για την ενετική κυριαρχία και πολλά άλλα. Ίσως αυτές οι πληροφορίες ήταν πολλές συγκριτικά με την εξέλιξη της δράσης όμως βοήθησαν πολύ να προχωρήσει η ιστορία παραπέρα και ήταν πολύτιμες για τα τρία παιδιά.  Το τέλος ήταν μια μεγάλη έκπληξη!

Η «Κόρη στον βυθό» είναι μια δυνατή περιπέτεια για μικρούς αναγνώστες, με πολλές πληροφορίες για το νησί, παιδικούς χαρακτήρες οικείους στα σποράκια που διαβάζουν και περνάει με εύληπτο και παιδαγωγικό τρόπο την αγάπη που πρέπει να έχουμε όλοι απέναντι στην πολιτιστική μας κληρονομιά και να μην την ξεπουλάμε.

Βιβλίο  Λέμβος 14
Τίτλος πρωτοτύπου The lifeboat
Συγγραφέας Charlotte Rogan
Μεταφραστής Αναστασία Καλλιοντζή
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα πρωτότυπο μυθιστόρημα που χειρίζεται με μαεστρία το θέμα του. Στο βιβλίο μάς αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο την ιστορία της η Γκρέις, παντρεμένη και ένας από τους επιζώντες του ναυαγίου του υπερωκεάνιου Αυτοκράτειρα Αλεξάνδρα, δύο χρόνια μετά τον χαμό του Τιτανικού και εν όψει του ξεσπάσματος του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου. Η Γκρέις, από διαλυμένη οικονομικά οικογένεια, προσπαθεί να επιβιώσει και να καταλάβει τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει και κινείται. Βάζει στο μάτι έναν ανερχόμενο και οικονομικά επιφανή άντρα, τον οποίο πείθει να χωρίσει την αρραβωνιαστικιά του και να παντρευτούν μαζί. Στο ταξίδι που κάνουν Λίβερπουλ-Νέα Υόρκη για να γνωρίσει την οικογένειά του το πλοίο βυθίζεται. Ο Χένρι όταν τελειώνουν όλα είναι ανάμεσα στους νεκρούς και η Γκρέις μας διηγείται τις περιπέτειές της σε σωσίβια λέμβο μαζί με άλλα 38 άτομα για 3 εβδομάδες περίπου. Όλα αυτά τα θυμάται με αφορμή την κατηγορία για συνέργεια σε φόνο πρώτου βαθμού μαζί με δύο άλλες γυναίκες. Γιατί σκότωσαν αυτόν τον άντρα; Ποιες συνθήκες τις οδήγησαν να το κάνουν αυτό; Τι ρόλο έπαιξαν οι συνθήκες του ναυαγίου, σε τι βαθμό συμμετείχαν στην τελική απόφαση της εκτέλεσης οι συνεπιβάτες της σωσίβιας λέμβου; Η Γκρέις είναι αθώα ή ένοχη;

Μου άρεσε η διαχείριση του μύθου. Πολυδιάστατη, σου δίνει ένα ένα και σιγά σιγά τα κομμάτια της προσωπικής ζωής της Γκρέις, αφηγείται τις πιο σημαντικές μέρες από τις 3 εβδομάδες πάνω στη λέμβο, πηγαινοερχόμαστε από το παρόν στο παρελθόν, προς το τέλος καταλαβαίνουμε γιατί δικάζεται η Γκρέις και οι άλλες δύο γυναίκες. Όλο αυτό όμως δεν είναι απλό. Δεν έχουμε μια ιστορία που οδηγεί στην κάθαρση αλλά έναν ψυχολογικό αγώνα της Γκρέις να καταλάβει ποια είναι, σε τι έφταιξε, τι άλλαξε στο χαρακτήρα της και κυρίως τι θα κάνει μετά τη δική αν αθωωθεί. Δηλαδή με αφορμή την ιστορία και τα παθήματα της Γκρέις έχουμε μια εμβάθυνση στο χαρακτήρα της, χωρίς να καταντά ψυχογράφημα ή δοκίμιο ψυχολογίας. Αγωνία, περιπέτεια, ο άνθρωπος στα όρια του για να επιβιώσει και πόσο έτοιμος είναι να δοκιμαστεί στις πιο σκληρές συνθήκες επιβίωσης.

Βιβλίο  Η ζωή του Πι
Τίτλος πρωτοτύπου Life of Pi
Συγγραφέας Yann Martel
Μεταφραστής Μπελίκα Κουμπαρέλη
Κατηγορία Περιπέτεια / Αλληγορία
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη: πριν, κατά τη διάρκεια, μετά. Για μένα υπάρχουν δύο μέρη. Η ζωή του Πι και η επιβίωση στη θάλασσα. Ο συγγραφέας γνώρισε από κοντά τον Πι που του αφηγήθηκε την ιστορία του. Έτσι μαθαίνουμε από πρώτο χέρι όλη την περιπέτεια και γνωρίζουμε σε βάθος τη φιλοσοφία και τη στάση ζωής του Ινδού. Το πρώτο μέρος μου άρεσε πάρα πολύ. Είτε χάρη στην αφηγηματική δεινότητα του συγγραφέα είτε χάρη στη στάση ζωής του Πι το κείμενο βρίθει αντικειμενικότητας ως προς τις θρησκείες, χιούμορ ως προς τη ζωή και τα στερεότυπα των ανθρώπων και φυσικά άπλετη αγάπη, σεβασμός και θαυμασμός για τη φύση και τα ζώα.

Διαβάστε πώς η έμπειρη ματιά ανθρώπου που μεγάλωσε δίπλα σε άγρια ζώα είναι ριζικά αντίθετη με ό,τι πιστεύουμε όλοι απέναντι σε αυτά τα “θηρία”:

“Ένας προστατευμένος ζωολογικός κήπος είναι το αντίστοιχο του δικού μας σπιτιού για τα ζώα (όπου βέβαια απουσιάζει το τζάκι γιατί είναι άχρηστο). Βρίσκοντας στον ζωολογικό κήπο όλα όσα έχει ανάγκη -παρατηρητήριο, χώρο ανάπαυσης, τροφής και νερού, χώρο για μπάνιο, για περιποίηση κλπ.- και διαπιστώνοντας ότι δε χρειάζεται να βγει για κυνήγι αφού το φαγητό του έρχεται ως διά μαγείας από μόνο του, το ζώο κάνει κατοχή της περιοχής του εντός του ζωολογικού κήπου, με τον ίδιο τρόπο που θα διεκδικούσε μια περιοχή στην άγρια φύση, αφού την εξερευνήσει και τη μαρκάρει με τον φυσιολογικό τρόπο του είδους του, συνήθως την ούρηση… Αυτές οι συνθήκες διαβίωσης δεν είναι ούτε καλύτερες ούτε χειρότερες από την κατάσταση του ζώου στην άγρια φύση. Από τη στιγμή που του καλύπτει τις ανάγκες, μια περιοχή φυσική ή τεχνητή είναι απλώς η περιοχή του, δίχως κρίσεις και σχόλια, θεωρείται δεδομένη, όσο δεδομένες είναι οι βούλες το δέρμα της λεοπάρδαλης…-υπερπροσφορά στον ζωολογικό κήπο, ανεπάρκεια ή πείνα στη φύση. Σκεφτείτε το λίγο. Τι προτιμάτε; Να μένετε στο ξενοδοχείο Ριτζ με δωρεάν υπηρεσία δωματίου και άμεση πρόσβαση σε γιατρό ή να είστε άστεγοι στο δρόμο, χωρίς να σας νοιάζεται κανείς;” (σελ. 43).

Στο πρώτο μέρος, παράλληλα με την αγάπη για τα ζώα, υπάρχει και η αγάπη απέναντι στον Θεό από όποια θρησκεία κι αν προέρχεται. Ο Πι δοκίμασε και τον βουδισμό και τον χριστιανισμό και τον μουσουλμανισμό. Στο κείμενο υπάρχουν διάφορα θέματα που συζητούνται και σίγουρα θα υπάρξει και αντιγνωμία από μεριάς των αναγνωστών όμως σαν κείμενο είναι πολύ καλογραμμένο και σε παρασύρει. Για παράδειγμα:

“Αν ο Ινδουισμός ρέει ήπια όπως ο Γάγγης, τότε ο Χριστιανισμός μοιάζει με το Τορόντο σε ώρα κυκλοφοριακής αιχμής. Είναι μια θρησκεία γρήγορη σαν το σπουργίτι και επείγουσα σαν ασθενοφόρο. Όλα γίνονται με αστραπιαία ταχύτητα. Σ’ ένα δευτερόλεπτο ή σώζεσαι ή χάνεσαι” (σελ. 99).

Και κλείνω με ένα ωραίο κοινωνιολογικό σχόλιο: “Η τεχνολογία βοηθάει και οι ωραίες ιδέες εξαπλώνονται, αυτοί είναι οι δύο νόμοι της φύσης. Αν αποποιηθείς τη βοήθεια της τεχνολογίας, αν αντισταθείς στις ωραίες ιδέες, αυτοκαταδικάζεσαι σε δεινοσαυρίτιδα” (σελ. 125).

Και φτάνουμε στο δεύτερο μέρος, το ναυάγιο και την επιβίωση. Εκεί το σκηνικό αλλάζει. Ο ισορροπημένος και βαθιά φιλοσοφημένος Πι έρχεται αντιμέτωπος με τους χειρότερους εχθρούς: τη φύση και τον εαυτό του. Διαβάζουμε για το πώς επέζησε, πώς συγκατοίκησε με την τίγρη της Βεγγάλης, πώς φρόντισε για την τροφή τους και πώς συμβίωσαν. Σημαντικό εφόδιο η εμπειρία του ως αναπόσπαστο μέρος του ζωολογικού κήπου. Κατάφερε να δαμάσει την τίγρη και να συμβιώσουν αν όχι αρμονικά τουλάχιστον ανεκτά. Πολλά πραγματιστικά στοιχεία (αν και δεν σκοπεύω να τα εφαρμόσω στη ζωή μου, δηλαδή αν δω μια τίγρη θα κατουρηθώ πάνω μου δε θα την κοιτάω συνέχεια στα μάτια όπως πρέπει να γίνει), πολλά σοκαριστικά σημεία (ειδικά στις ωμές περιγραφές του πώς σκότωνε τα ψάρια, πώς τσάκιζε τη ραχοκοκαλιά των πουλιών, πώς δοκίμαζε τα κόπρανα της τίγρης απελπισμένος για φαγητό) και τέλος η περιπέτεια σε ένα νησί στη μέση του ωκεανού που δείχνει λίγο ψεύτικο, όμως ο αχανής Ειρηνικός ωκεανός ίσως κρύβει εκπλήξεις κι αυτό το νησί να είναι κάτι άγνωστο στην επιστημονική κοινότητα.

Μετά από 7 μήνες επιτέλους τον εντοπίζουν στις ακτές του Μεξικού. Δε μου άρεσε το κλείσιμο του βιβλίου και η ανωτερίστικη συμπεριφορά των εμπειρογνωμόνων που ήρθαν για να δουν τον επιζώντα και να του πάρουν κατάθεση για τα αίτια του ναυαγίου. Δυστυχώς ο ρεαλισμός κυριάρχησε για ακόμη μια φορά και κατέστρεψε τη μαγεία ενός δύσκολου και υπεράνθρωπου ταξιδιού.

Σε γενικές γραμμές το βιβλίο δε με έκανε να πιστέψω στο Θεό όπως ισχυρίζεται το οπισθόφυλλο, με έκανε όμως να αγαπήσω τη φύση, να δω τη διαβίωση των φυλακισμένων ζώων με άλλο μάτι, να πάρω ένα μάθημα ανεξιθρησκείας και γενικά κλείνοντας αυτό το βιβλίο απέβαλα μεγάλο μέρος των προκαταλήψεών μου. Δεν μπορεί να μη νιώσεις συναισθήματα για την ομορφιά της φύσης όταν διαβάζεις αποσπάσματα όπως αυτό: “Η φύση μπορεί να δώσει τις πιο φοβερές παραστάσεις. Η σκηνή της αχανής, ο φωτισμός εντυπωσιακός, α αξεσουάρ αναρίθμητα και οι δαπάνες για ειδικά εφέ απεριόριστες. Παρακολουθούσα ένα πολυθέαμα αέρα και νερού, ένα σεισμό των αισθήσεων που ούτε το Χόλιγουντ μπορεί να σκηνοθετήσει” (σελ. 162). Ούτε μπορείς να αδιαφορήσεις για το γεγονός ότι όταν είσαι στην ίδια στενή βάρκα με μια τίγρη δεν τη μισείς, δεν της επιτίθεσαι, αντίθετα αγωνίζεσαι να επιβιώσετε και οι δύο κι ακόμη και σε συνθήκες εξαθλίωσης από την πείνα και τη δίψα δεν τη μισείς, δεν παραιτείσαι αλλά συνεχίζεις να θαυμάζεις την υπέροχη γούνα της, τη γοητευτική αύρα που αποπνέει, την ίδια τη μαγεία της φύσης.