Βιβλίο Το Νησί και ο Πέρα Κόσμος 
Συγγραφέας Νέλλη Σπαθάρη 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελκυστής
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Νέλλη Σπαθάρη έγραψε μια ενδιαφέρουσα νουβέλα με κλιμακούμενη πλοκή και καλές ανατροπές που με κράτησε ως το τέλος. Ο ανώνυμος πρωταγωνιστής της ιστορίας έφυγε μακριά από το Νησί πριν από τριάντα χρόνια και τώρα επιστρέφει γιατί έχει μεγαλώσει και νιώθει πως έχει χάσει τις μνήμες από τον τόπο των παιδικών του χρόνων. Άλλωστε «…χειρότερη από τον θάνατο ήταν η απώλεια της μνήμης». Φοβάται ακόμη αλλά πλέον νιώθει πως η οικονομική δύναμη που απέκτησε θα τον κρατήσει στο απυρόβλητο. Παρ’ όλο που ήρθε για μια ημερήσια επίσκεψη, σύντομα διαπιστώνει πως παγιδεύτηκε σ’ έναν στρατοκρατούμενο δικτατορικό κόσμο. Η δράση εκτυλίσσεται σ’ έναν τόπο αποκομμένο, παρ’ όλο που τον χωρίζει μόνο ένα θαλάσσιο πέρασμα από τον Πέρα Κόσμο. Περίεργες απαγορεύσεις και αυστηρή πειθαρχία αντιδιαστέλλονται με τη γλυκύτητα του νόστου που ξεπηδάει όταν ο ήρωας της ιστορίας βρίσκει το μισογκρεμισμένο πατρικό του σπίτι. Θυμάται τις γιορτές, τα γλέντια, τις όμορφες στιγμές τους, σύντομα όμως η προσμονή αντικαθίσταται από συναισθηματικό κενό.

Η συγγραφέας ζωντανεύει έναν τόπο του οποίου τα επιμέρους χαρακτηριστικά είναι οικεία στους αναγνώστες. Άνδρες και γυναίκες φορούν τα ίδια ρούχα, δε χτίστηκαν στο ενδιάμεσο σύγχρονα σπίτια, δεν υπάρχει πουθενά άσπρο παρά μόνο χαρούμενα χρώματα  κι αυτά ανάκατα κι αυθαίρετα. Δεκτά γίνονται μόνο τα νομίσματα της ξενιτιάς κι όχι του Πέρα Κόσμου, η δομή της κοινωνίας και οι σχέσεις μέσα σε αυτήν διαμορφώνονται από επανάληψη εντολών και χωρίς λογική ανάλυσή τους. Δεν επιτρέπεται να πάει κανείς στο νεκροταφείο ως επισκέπτης, δεν επιτρέπεται να κυκλοφορεί γυμνός (και οι άνθρωποι αυτοί ζουν σε νησί!) παρά μόνο με τη στολή του τόπου, πάνω στην οποία υπάρχουν σιρίτια με διαφορετικά γράμματα και το πιο παράξενο απ’ όλα είναι που απαγορεύεται με νόμο η θλίψη! Στα σχολεία δε διδάσκονται γεωγραφία και ιστορία αλλά οι γνώσεις που χρειάζονται για την επιβίωση και την αναπαραγωγή της κοινωνίας! Απαγορεύονται τα βιβλία και οι εφημερίδες, ό,τι δηλαδή εξασφαλίζει διάδοση της γνώσης, οι ειδήσεις, άρα δεν υπάρχουν πολιτισμός, επιστήμες, όνειρα, ο καθαυτός Πέρα Κόσμος κι επιπλέον οι κάτοικοι απλώς προσφωνούνται, με τα βαφτιστικά τους ονόματα να έχουν εξαφανιστεί. Πώς γίνεται κανείς μέλος της κοινότητας του Νησιού; Ποιος αποφασίζει τους κανόνες που διέπουν την καθημερινότητα των κατοίκων; Γιατί είναι άυλος; Κι από δουλειά, ελεύθερο χρόνο, μισθό, ασφάλιση; Ας το αφήσουμε αυτό, γιατί ανατρίχιασα με την εργασία που ανάγκασαν τον ήρωα να κάνει, με τις συνθήκες και το περιβάλλον, με το πρόγραμμα που ήταν υποχρεωμένος να ακολουθήσει, την ανταμοιβή που του αντιστοιχούσε από το μεροκάματο που έκανε και πολλά άλλα!

Μέσα σε αυτό το δυστοπικό απάνθρωπο περιβάλλον ο πρωταγωνιστής προσπαθεί να εγκλιματιστεί μέχρι να βρει έναν τρόπο να δραπετεύσει. Η δυνατή, παραστατική, ρεαλιστική γραφή και η πρωτότυπη πλοκή αποτυπώνουν σχεδόν ανάγλυφα τα αισθήματα του πρωταγωνιστή που επιστρέφει στον τόπο του και τον βρίσκει εντελώς αλλαγμένο. Τα γεγονότα που βιώνει τον αλλάζουν, μεταστρέφουν τη γνώμη του και στο τέλος μετατρέπουν τα σχέδιά του για επιστροφή σε κάτι ουτοπικό, ανέφικτο. Ηττάται, υποχωρεί, διαπιστώνει πως το χρήμα δεν έχει καμιά αξία κι ας τον έκανε να νιώθει δυνατός, επομένως πώς θα καταφέρει να υποκριθεί τον υποταγμένο και τον ηττημένο αλλά να κρατήσει το μυαλό του διαυγές; Τι είναι αυτό που κάνει τους κατοίκους του Νησιού πειθήνιους; Εφόσον δεν τους επιβάλλεται κάτι με τη βία, πώς γίνεται ένα σκέτο «απαγορεύεται» να εξαφανίσει τη δυναμικότητα και τα όνειρα των κατοίκων;

«Το Νησί και ο Πέρα Κόσμος» είναι ένα δυνατό, ενδιαφέρον και σκληρό κείμενο γεμάτο ρεαλιστικές περιγραφές μιας κοινωνίας γεμάτης αυστηρότητα, διακρίσεις, απομόνωση και πλήρη προγραμματισμό και υποταγή. Οι εξελίξεις τονίζουν με ανατριχιαστικό τρόπο τη βασική φράση του μυθιστορήματος «Ο άρχοντας των μυγών» του William Golding («Οι άνθρωποι κοίταζαν το σύστημα αντί να κοιτάζουν τους ανθρώπους») και δείχνουν με ποικίλους τρόπους την τάση του ανθρώπου για υποταγή, χειραγώγηση, υπακοή και σε ποιο σημείο αποκτήνωσης φτάνει με όλα αυτά. Το ωμό και απότομο τέλος που ταιριάζει απόλυτα με το ύφος και το περιεχόμενο του βιβλίου αυτού με άφησε με ανοιχτό στόμα και με ανατρίχιασε!

Βιβλίο Στην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις 
Συγγραφέας Νέλλη Σπαθάρη 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελκυστής
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελπίδα είναι αρχιτέκτονας και αναλαμβάνει την αναπαλαίωση μιας πενταόροφης οικίας. Πνιγμένη, μ’ ένα κακό προαίσθημα και για να καθαρίσει το μυαλό της ώστε να συγκεντρωθεί στη δουλειά της, φεύγει για Σαββατοκύριακο στο πατρικό της μητέρας της, στην Ύδρα. Έτσι γνωρίζουμε από κοντά αυτό το μαγευτικό νησί, με τη χαρακτηριστική του αρχιτεκτονική, τα ενδιαφέροντα σημεία του, τους κατοίκους του. Περπατάμε μαζί με την Ελπίδα στους δρόμους και στα βράχια, μπαίνουμε στο Μοναστήρι («Το ρολόι του Μοναστηριού που σε λίγο με τη βαριά του καμπάνα θα χτυπούσε τους δώδεκα χτύπους του μεσημεριού. Από μόνος του αυτός ο ήχος ήταν Ύδρα», σελ. 86), βουτάμε κάτω από το Περίπτερο (οι περιβόητες «κούμπιζες» όπως λένε τις βουτιές), φτάνουμε στον Βλυχό, στο Αυλάκι, στο Καμίνι, στον Παλαμηδά, ατενίζουμε τον Δοκό και την Ερμιονίδα, ένα θαλάσσιο ταξί μας πάει στον Άγιο Κυπριανό, ξαναβλέπουμε το «Παιδί και το δελφίνι» και τη «Φαίδρα» που γυρίστηκαν εκεί, αναβιώνουμε τη σκληρή μοίρα των ηλικιωμένων που τους γκρέμιζαν οι νεότεροι από το Ζάστανι «για την αδυναμία του τόπου να θρέψει το σύνολο της κοινότητας» (ανατρίχιασα με τον πατέρα που είπε στον γιο του: «Κράτα, παιδί μου, το καλάθι και σπρώξε με στον γκρεμό έτσι, χωρίς αυτό. Γιατί το καλάθι θα σου χρειαστεί όταν θα έρθει η σειρά σου»!).

Το κείμενο όμως δεν αποτελεί απλά μια τουριστική περιπλάνηση στην Ύδρα, γιατί σταδιακά ξεδιπλώνεται το οικογενειακό παρελθόν της Ελπίδας με αφορμή τον ξαφνικό θάνατο της μητέρας της στην Ονφλέρ. Γιατί έφυγε από το νησί; Πώς εγκαταστάθηκε στη Γαλλία; Ποιες ήταν οι σχέσεις της με τα παιδιά της; Πώς χειρίστηκε την εγκατάλειψη από τον σύζυγό της και πώς κατάφερε να ορθοποδήσει ξανά σε ξένο τόπο («…εκείνος που μένει πίσω πονάει πιο πολύ»); Η Ελπίδα, με αφορμή αυτό το γεγονός, ξαναφέρνει στο μυαλό της γεγονότα και καταστάσεις που βίωσε ως τότε και μαζί της ξεδιπλώνεται ένα κουβάρι από μυστικά, καυτό σαν τις υδραίικες πέτρες που κείτονται κάτω από τον ήλιο. Ένα καβαλέτο στην Μπουαγιά, ένας διορισμός στο Μαντούδι, η θάλασσα της Μεσογείου, μια προίκα που αμφισβητείται με δικαστικό έγγραφο, αυτά και άλλα πολλά γεγονότα συγκροτούν ένα σύντομο μα γεμάτο από εικόνες και συναισθήματα κείμενο, με μια Ελπίδα να ζει ανάμεσα στο χτες και στο αύριο και να ψάχνει τρόπους να γνωρίσει καλύτερα τη μητέρα της, να καταλάβει πώς και πότε αραίωσαν οι οικογενειακοί δεσμοί κλπ.

«Στην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις», αυτό ακούει νοερά η Ελπίδα και γι’ αυτό γυρίζει ξανά και ξανά στο πατρικό της μητέρας της. Ένα όμορφο νησί, με εποχές που δεν αστειεύονται ως προς το κρύο και τη ζέστη, φιλοξενεί μια οικογένεια που γνωρίζει τη διάλυση και τη διάψευση της ελπίδας μέσα από καταστάσεις που αποξενώνουν και φορτώνουν τα παιδιά με δεύτερες σκέψεις, αμφιβολίες, ακόμη και δειλία. Χρώματα, ομορφιά και φως δεν είναι αρκετά για να μαλακώσει η απώλεια κι η Ελπίδα θα βρει μιαν άκρη μέσα από τα προσωπικά έγγραφα της μητέρας της. Ένα υπέροχο, σύντομο μα πυκνογραμμένο κείμενο που μου γνώρισε καλύτερα έναν τόπο που ήξερα ελάχιστα και μου σύστησε μια ενδιαφέρουσα ολοκληρωμένη προσωπικότητα που αγωνίζεται να συγχωρέσει και να κατανοήσει για να προχωρήσει μπροστά.

Βιβλίο Amor fati 
Συγγραφέας Νέλλη Σπαθάρη 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελκυστής
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που τέμνει τις ανθρώπινες σχέσεις με οξυδέρκεια και ταυτόχρονα έχει τόσες ανατροπές και τέτοιο τρόπο γραφής που δεν ήθελα να το αφήσω από τα χέρια μου. Ξεκίνησε σχετικά χαλαρά, παρουσιάζοντάς μου τα προβλήματα μιας οικογένειας με αδιάφορους γονείς και μια επαναστατική κόρη, στη συνέχεια όμως η κοπέλα αρχίζει να βιώνει διάφορες καταστάσεις, να δοκιμάζει, να ωριμάζει, μόνο που τίποτα από αυτά δεν την προετοιμάζει για τη βόμβα που θα σκάσει σύντομα και θα φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή της.  Τα πρόσωπα έρχονται το ένα πίσω από το άλλο, οι ρόλοι τους αλλάζουν απανωτά και όταν έφτασα στη μεγάλη αποκάλυψη είχα ήδη απορροφηθεί τόσο που δε γινόταν να σταματήσω. Η πλοκή διαδραματίζεται κυρίως τη δεκαετία του 1970, με κάποια πισωγυρίσματα που αποτελούν τα πρώτα βήματα της Νάντιας στη ζωή. Τα κεφάλαια έχουν για τίτλο ονόματα των χαρακτήρων του βιβλίου, χωρίς όμως να αλλάζει η οπτική γωνία της αφήγησης, μιας και η πρωταγωνίστρια καταγράφει τα πάντα. Ύδρα και Σίφνος, Γαλλία και Αγγλία είναι τα μέρη που θα σφυρηλατήσουν την προσωπικότητα της Νάντιας και της Τίνας αλλά και της Ζωής, του Άρη, του Αλέξη. Η Νάντια είναι πάντα στα μαχαίρια με τη μητέρα της: «Μα υποτίθεται πως θα έπρεπε να την ξέρει η μητέρα της. Να βλέπει τα όνειρά της. Τις προσδοκίες της. Τον δικό της ορίζοντα. Α η Ζωή ήταν εγκλωβισμένη στις δικές της προσδοκίες. Η Νάντια υπήρχε γι’ αυτήν μόνο όταν ευθυγραμμιζόταν στα δικά της κίνητρα» (σελ. 184). Η εφηβεία της συμπίπτει με την επανάσταση της δεκαετίας του 1970. Ψυχεδέλεια, ατομική και κοινωνική επανάσταση, η κοπέλα ταράζει τα ήρεμα νερά της οικογένειάς της με τερτίπια. Μαζί με την Τίνα «προσπαθούσαν ν’ αποκρυπτογραφήσουν τον κόσμο που είχε βγει από την εκρηκτική δεκαετία του ‘60» (σελ. 246).

Ο Αλέξης, ο άντρας που μπαίνει ανάμεσα στις δύο φίλες, εκπροσωπεί τη μουσική πλευρά της δεκαετίας, μιας και συμμετέχει σε συναυλίες των Rolling Stones, ακούει Δημήτρη Πουλικάκο και Socrates, πηγαίνει στο Κύτταρο: «Αντισυμβατικός ήταν, λοιπόν, κι αυτός. Αλλά με τον δικό του τρόπο. Αυτή η αντισυμβατικότητα συνδυαζόταν παραδόξως με μια σοβαρότητα. Δεν ήταν στη συμπεριφορά. Ήταν στον τρόπο σκέψης» (σελ. 85). Οι σπουδές του στη ζωγραφική αφήνουν άπλετο χώρο για λυρικές και πρακτικές παρατηρήσεις και σχόλια πάνω στη μαγεία των χρωμάτων, τα κινήματα της ζωγραφικής, αναφορές σε Ελ Γκρέκο, Μονέ και Πόλοκ. Ο επαναστάτης νέος με την έφηβη παρέα του ανεβοκατεβαίνουν την Ύδρα, βρίσκουν ενδιαφέροντα σημεία, αποτυπώνουν την ομορφιά σε διαφορετικές στιγμές της ημέρας. Ο ρόλος του πάντως δεν είναι ο αναμενόμενος, μιας και ξεφεύγουμε σχεδόν από τα παρελκόμενα ενός ερωτικού τριγώνου και εξακολουθούμε να εστιάζουμε στο ταξίδι της αυτογνωσίας και της ωρίμανσης, πάντα με προσεγμένες και μετρημένες λέξεις και περιστάσεις.  Επίσης, έχουμε τον Τζόναθαν, εκπρόσωπο της αγγλικής υπαίθρου, παιδί μεγαλωμένο κι αυτό στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Χρόνια αργότερα θα ακολουθήσει την καρδιά του και θα εγκατασταθεί στην Αθήνα για να ανοίξει φροντιστήριο αγγλικών με την αγαπημένη του Αγγελική, που κάνει ιδιαίτερα στην Τίνα. Φτάνει μάλιστα στην Αθήνα το βράδυ της 17^ης Νοεμβρίου 1973! Όταν αναλαμβάνει εκείνος την Τίνα της ανοίγει έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, γεμάτο ποίηση, ταξίδια, κουλτούρα, Ιστορία, μουσικά ακούσματα, κάνοντάς με να κρέμομαι κι εγώ από τα χείλη του, θαυμάζοντας τη σφαιρική του θεώρηση και τη μεταδοτικότητα των γνώσεών του. Τέλος, ο Αλφόνσος, συγγενής εξ αγχιστείας της οικογένειας της Νάντιας, με δουλειές στη Γαλλία, ακολουθεί το ρεύμα της εποχής και αξιοποιεί μεγάλο μέρος του κτήματός του για περιπάτους και αναψυχή, ώστε να μπορεί να συντηρεί τον πύργο όπου μένει. Χάρη σε αυτόν η Νάντια μαθαίνει πολλά πράγματα από το ασαφές παρελθόν του πατέρα της και από τα ταραγμένα, προβληματικά εφηβικά του χρόνια στο Νανσί της Γαλλίας.

Αυτοί και άλλοι ολοζώντανοι χαρακτήρες, συνηθισμένοι, καθημερινοί, που ο καθένας μας θα μπορούσε να γνωρίσει στη ζωή του και δόσμενοι με τέτοιο τρόπο που τραβούν την προσοχή, αλλάζουν, ωριμάζουν και ολοκληρώνονται μέσα από αναπάντεχες εκπλήξεις και δραματικές αλλαγές. Η αφήγηση αρκετές φορές λοξοδρομεί σε σκέψεις, διλήμματα, προβληματισμούς και εσωτερικούς μονολόγους ή δωρικές περιγραφές των τοπίων από αισθητικής και ιστορικής άποψης, μου έκανε εντύπωση όμως που όλα αυτά δε με κούρασαν ούτε στιγμή. Δεν μπορώ να πω πως συνδέονται και πολύ με τα γεγονότα (έμαθα πχ. το τραγούδι Bécassine, μα πόσο χαριτωμένο είναι!) ήταν όμως τόσο χρήσιμα για το χτίσιμο της σωστής ατμόσφαιρας που τα ρουφούσα άπληστα όσο ξεδιπλώνονταν, χωρίς, επαναλαμβάνω, να καταλαμβάνουν μεγάλη ή περιττή έκταση. Η συγγραφέας παραμένει στην κεντρική της ιδέα, ξεδιπλώνει την ιστορία όσο θέλει και όπως πρέπει, αποφεύγοντας ταυτόχρονα περιττολογίες και ολοκληρώνοντας κεφάλαια και περιστατικά με υποδειγματικό τρόπο. Με την ίδια αγάπη και τον προσήκοντα σεβασμό με σεργιάνισε στα τοπία του βιβλίου της. Γοητευτική Ύδρα, μαγευτική Σίφνος, γεμάτες φως και χρώμα, θερινή ραστώνη και νυχτερινή ζωή είναι λες και εκμεταλλεύονται την απλότητα της δεκαετίας και τον ελεύθερο χρόνο των ηρώων ώστε, χωρίς να αποσπώνται από τα τεχνολογικά μαραφέτια της εποχής μας, να γνωρίσουν το νησί καλύτερα, να σουλατσάρουν σε πολλά σημεία, να κοιτάξουν παντού κι έτσι να δοθούν οι πανέμορφες εικόνες των δύο νησιών με τον καλύτερο τρόπο. Για να μην αναφερθώ στην εκπληκτική εξοχή της Γαλλίας μεταξύ Νανσί και Παρισιού ή της Αγγλίας στο Σάρεϊ, όπου οι περιγραφές μού γεννούσαν απανωτές εικόνες και κάποια σημεία τα χάζευα και στο διαδίκτυο.

Καλό είναι πάντως να πάρει κανείς μια ανάσα πριν βυθιστεί στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, όπου κατακρημνίζονται όλες οι ισορροπίες ως εκείνο το σημείο. Τα γεγονότα μπαίνουν στη σωστή σειρά, το τίμημα πληρώνεται με δύσκολο τρόπο και η Νάντια αρχίζει έναν αγώνα δρόμου για να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της. Καημένη Νάντια: «Οι ζωές των ανθρώπων έχουν πολυπλοκότητα, ψάχνουν εναγωνίως να βρουν τον χώρο τους σε αυτόν τον κόσμο, κι εσύ νομίζεις πως όλα είναι εξαρχής με τους κανόνες που σου παρουσιάζουν» (σελ. 247). Έτσι, τα ηνία της αφήγησης αναλαμβάνει η γιαγιά Λέλα, μέσω της οποίας περπατάμε στο μαγευτικό Βερολίνο του Μεσοπολέμου ενώ ψάχνουμε εναγωνίως να ενώσουμε και τα τελευταία κομμάτια του παζλ σε μια ιστορία τραγική, δύσκολη, δυνατή. Ένα Βερολίνο πολλών ταχυτήτων: «Ανατολικά βασιλεύει το έγκλημα, δυτικά η διαστροφή, βόρεια η φτώχεια, στο κέντρο η απάτη, και σε όλα τα σημεία του ορίζοντα απλώνεται η παρακμή» (σελ. 250).

Το «Amor fati» είναι ένα δυνατό κοινωνικό μυθιστόρημα, με αναπάντεχες εξελίξεις, σωστά ψυχογραφήματα και δυνατά συναισθήματα που με ξάφνιασαν ευχάριστα. Αληθινοί χαρακτήρες αντιδρούν, σμιλεύονται, ωριμάζουν μέσα από γεγονότα και πράξεις απόλυτα ρεαλιστικά και συγκροτούν ένα κείμενο αξιοπρόσεκτο και καλογραμμένο. Να αγαπάς τη μοίρα σου προτρέπει η συγγραφέας και ρίχνει στην κονίστρα της ζωής μια ηρωίδα που αγωνίζεται να ενώσει τα χαμένα κομμάτια του παρελθόντος και του παρόντος της, ακριβώς όπως κάνει η γυναίκα στο εξώφυλλο.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Η δεκαετία του ’60 είχε χτυπήσει τη γροθιά στο μαχαίρι και η δική του δεκαετία ζούσε την απομυθοποίηση του συντηρητισμού. Προϋπόθεση γι’ αυτό ήταν να είσαι όχι απλά μη πολιτικοποιημένος αλλά α-πολιτικός. Ή, ακόμα καλύτερα, πέρα από την πολιτική» (σελ. 85).

«Μπορείς να μάθεις το παρελθόν των ανθρώπων; Κι αν μάθεις τις κινήσεις τους, μπορείς να μάθεις τις σκέψεις τους, τα κίνητρά τους, το προσωπικό κίνητρο του καθενός… Ακόμα κι αν της έλεγαν κάτι, θα ήταν διαθλασμένο από το δικό τους πρίσμα» (σελ. 309).

«Η αφήγηση -η μεγάλη αυτή ανάπλαση της πραγματικότητας, η διαθλασμένη από το πέρασμα του χρόνου, από την προσωπική οπτική, από την υποκειμενικότητα της αντίληψης- σίγουρα κάλυπτε ένα κενό όχι της ιστορίας αλλά της μνήμης» (σελ. 159).

Βιβλίο Στάκα καρδιά μου
Συγγραφέας Νέλλη Σπαθάρη 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bookoo
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συγγραφέας εκπόνησε στο ίδιο νησί μια λαογραφική έρευνα που πλέον βρίσκεται κατατεθειμένη στο Σπουδαστήριο Λαογραφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έτσι και στην καλογραμμένη αυτή νουβέλα της, κάποιο Τριώδιο της δεκαετίας του 1970 μια φοιτήτρια της Φιλοσοφικής φτάνει εκεί για τον ίδιο λόγο. Η κοπέλα αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τις εντυπώσεις της, τα σχέδιά της, την αγάπη της για το νησί, μιας και τα καλοκαίρια της τα περνούσε στο σπίτι του παππού της. «Με συγκινεί το όλον, αυτό το οργανικό σύνολο, η ενότητα που λέγεται Ύδρα. Αλλά και η Ύδρα ως έννοια, ως σκέψη, ως περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Ως φαντασία» (σελ. 17). Και είναι αποφασισμένη: «Σε κατέχω. Η δική μου περιπέτεια θα είναι να σε τιθασεύσω στο χαρτί» (σελ. 18). Αναγνωρίζει όμως πως δεν ανήκει στον τόπο: «Δεν εντάσσομαι στη συλλογική τους μνήμη. Είμαι μόνο μια παρουσία του καλοκαιριού, ένα καλησπέρα κάθε απόγευμα όταν επιστρέφω από το μπάνιο» (σελ. 25).

Παναγία η Ζούρβα, Χώρα, Μαντράκι, Αγία Ματρώνα, Κάβος, Καλά Πηγάδια συντροφεύουν τον λυρισμό της γραφής, τις παρομοιώσεις, τις μεταφορές, τις πολύχρωμες εικόνες που ζωντανεύουν κατά την ανάγνωση. Ξερές και άνυδρες λωρίδες γης, ένα μοναστήρι στο λιμάνι, ριζωμένο δηλαδή στο κέντρο της ζωής, γυναίκες στο σκαλοπάτι για το απόβραδο ως στάση ζωής και όχι ως συνήθεια, αμυγδαλιές και γεράνια! Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη, με την Ύδρα να είναι πρωταγωνίστρια του βιβλίου και των αναμνήσεων της αφηγήτριας ενώ κάπου παρεισφρέουν στιγμές και συμπεριφορές με την αυταρχική και απόλυτη μητέρα της και τα απόνερά τους στον ψυχισμό της ενώ, ευσύνοπτα και απόλυτα κατανοητά, παρατίθενται αποσπάσματα από το έργο του Μαρσέλ Προυστ Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο που την επηρέασε ψυχοσυναισθηματικά όσο κανένα άλλο βιβλίο κι ας έχουν από καιρό καταρρεύσει οι δικές της ασπραγκαθιές (το αγαπημένο φυτό του Προυστ που θέλησε να δει πριν κλειστεί σπίτι του για να γράψει το μνημειώδες επτάτομο έργο του πριν πεθάνει).

Το δεύτερο μέρος είναι αποκλειστικά αφιερωμένο στο παρελθόν του νησιού μέσα από την αφήγηση της κυρα-Νεζούλας. Πώς μεγάλωναν τα παιδιά, πώς και πότε παντρεύονταν οι γυναίκες, νανουρίσματα, συνταγές και άλλα ήθη και έθιμα, με έμφαση στο Πάσχα,  εμπλουτίζουν το κείμενο, πάντα με μέτρο και προσοχή, ποτέ εις βάρος της κεντρικής ιδέας. Ενδιαφέρουσα βρήκα την κοινωνιολογική ανάλυση για μια γυναίκα της ταύτισης των κοινωνικών επιταγών ενός κλειστού τόπου όπως το νησί με τις προσωπικές επιθυμίες της, τον διαχρονικό ρόλο της σε ένα σπιτικό, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αποδομείται η άποψη πως ο παραδοσιακός άνθρωπος ήταν ο ευτυχισμένος άνθρωπος! Ωραίες σκέψεις, απλή καταγραφή, ρεαλισμός, παρελθόν και παρόν με συντρόφεψαν στο ταξίδι αυτό.

Αν κάποιος παρακινηθεί να επισκεφθεί για πρώτη φορά την Ύδρα λόγω του βιβλίου, να ξέρει πως η φαντασία είναι πιο φτωχή από την πραγματικότητα. Αν κάποιοι έχουν ήδη επισκεφθεί το νησί ας έχουν στο μυαλό τους πως ένας τόπος ποτέ δεν αποκαλύπτεται εξ ολοκλήρου γιατί τα μυστικά του ζουν μέσα μας, είναι τα βιώματά μας. Με αυτά τα λόγια καλωσορίζει η συγγραφέας τον αναγνώστη και έτσι ξεκινάει μια διαφορετική αναγνωστική εμπειρία που, όπως η περιδιάβαση, έτσι και το κείμενο δε χρειάζεται ούτε τέλος ούτε προορισμό, απλώς αφήνεσαι στη μαγεία του ταξιδιού.