Βιβλίο Old soul
Συγγραφέας Γιώργος Καστέλλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Καστέλλης έγραψε ένα υπέροχο, συναρπαστικό, πρωτότυπο μυθιστόρημα γεμάτο φρεσκάδα, χιούμορ, διαχρονικές σκέψεις και έξυπνο χειρισμό πλοκής που με ξενύχτησε, με συγκίνησε και μου γνώρισε ποικίλους χαρακτήρες και πολλές διαφορετικές ιστορικές περιόδους. «Ζηλεύω όποιον έχει την ακλόνητη πεποίθηση, ή έστω τον ακλόνητο φόβο, πως όλα αρχίζουν στη γέννα και τελειώνουν στον θάνατο…εγώ θυμάμαι» (σελ. 16). Αυτή είναι μία από τις πρώτες εξομολογήσεις που κάνει στον αναγνώστη κι έτσι ξεκινάει μια ιστορία που ακροβατεί μεταξύ σουρεαλισμού και πραγματικότητας, φαντασίας και βαθιάς αγάπης για το ανθρώπινο είδος. Δεκατέσσερις ζωές θυμάται ως τώρα κι αυτό του έχει δώσει τον χρόνο να πειραματιστεί με διάφορα στην αναζήτησή του για την ευτυχία: θρησκείες, επιστήμες, τέχνες, πολιτική, αποκρυφισμό. Παρατηρεί πώς δουλεύει ο κόσμος, μελετάει το κάρμα και κάπου στην πορεία συναντάει την αδελφή ψυχή του, δυστυχώς σε αντίξοες συνθήκες, τη χάνει, την ξαναβρίσκει, κάποιες φορές κάνει λάθη οπότε κι εκείνη του κρατάει μούτρα για αιώνες! Το σοκ της γέννας που το βιώνει ξανά και ξανά δεν μπορεί να το συνηθίσει, είναι μεγάλη ταλαιπωρία κι ευτυχώς που οι άνθρωποι δεν το θυμούνται. Τον έχει κουράσει η μοναξιά και βρίσκει ανούσια τα όσα κάνει στην προσπάθειά του να γίνει καλύτερος άνθρωπος και να βρει τρόπο να λύσει τα μάγια: «ακόμα ένας κόκκος γνώσης κι εμπειρίας στο κάστρο από άμμο που χτίζω αιώνες τώρα» (σελ. 87).

Όλα άρχισαν το 1453 με την κατάρα μιας μάγισσας! Ο αφηγητής είχε γεννηθεί κοντά στη Βάρνα, ήταν γιος ψαρά και αγρότισσας αλλά οι Τούρκοι κατακτητές τον έκαναν γενίτσαρο και με την άλωση της Πόλης έζησε μια πρωτόφαντη εμπειρία. Έκτοτε θυμάται κάθε στιγμή απ’ όλες τις ζωές που ζει κι από τη μια είναι κωμικοτραγικές οι μετενσαρκώσεις που ζει και οι άνθρωποι που γνωρίζει αλλά τους ξέρει ήδη από τις προηγούμενες ζωές κι από την άλλη μου άρεσε πάρα πολύ ο τρόπος που ο συγγραφέας έμπλεκε όλες αυτές τις ιστορίες για να μας φέρει σιγά σιγά στα τέλη του 20ού αιώνα και στην κυρίως πλοκή! Επιπλέον, εφόσον θυμάται, ο αφηγητής έχει διαβάσει στο μεταξύ διάφορα βιβλία που του εξηγούν κάποιες κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις που έχει ήδη βιώσει ή βιώνει, μορφώνεται και μαθαίνει, αποκτά γνώσεις και πλούσιο λεξιλόγιο. Από την Ισπανία της Ιεράς Εξέτασης στην Χίο του 15^ου αιώνα και στην Ινδία των Βραχμάνων, από τη Νέα Ορλεάνη και τις βαμβακοφυτείες της στην Πράγα του 19^ου αιώνα, στο κολέγιο του Ήτον το 1904 και στην Μπολόνια με τους δύο παγκόσμιους πολέμους για να καταλήξουμε σ’ ένα τραίνο στη μετα-covid εποχή όπου επιβιβάζονται μια επιμελήτρια κι ένας συγγραφέας. Ο αφηγητής αλλάζει φύλα, προσωπικότητες, εποχές, βιώνει όλη την πρόσφατη και τη σύγχρονη ιστορία της ανθρωπότητας αλλά δε μαθαίνουμε για όλες τις ζωές του, οπότε το κείμενο δε βαραίνει και δε με κούρασε ούτε στιγμή (ο ευφάνταστος συγγραφέας σε κάποιο σημείο εξηγεί γιατί απέφυγε να αναφερθεί σε μερικές από αυτές). Κάθε ζωή είναι και μια συναρπαστική διαφορετική ιστορία γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις, σασπένς και γρήγορο ρυθμό, αυτοτελείς στο σύνολό τους αλλά σε κάποιες περιπτώσεις αποτελούν και λογαριασμούς που πρέπει να κλείσει ο αφηγητής στις μετενσαρκώσεις που βιώνει. Δεν αφήνουμε όμως καμία πίσω μας, αφού με διαρκή πρωθύστερα επιστρέφουμε σε κάποια σημεία τους για να φανούν όλοι οι κρίκοι μιας αλυσίδας αποφάσεων και ενεργειών που διαφεντεύουν τη ζωή του αφηγητή ώστε να απαντηθούν ερωτήματα, να εξηγηθούν κάποιες εκκρεμότητες και να προχωρήσουμε πιο βαθιά στο σήμερα ή να γεννηθούμε σε μια νέα ζωή.  «…τα καλύτερα σε μια ζωή έρχονται μόνο εφόσον αρχίζεις να νιώθεις ευγνωμοσύνη για όσα ήδη έχεις κι έρχονται μόνο και μόνο για να στην πάρουν πίσω» (σελ. 89), αυτή είναι μία από τις πικρές διατυπώσεις του αφηγητή και παρακολουθούσα με αγωνία κάθε λέξη, κάθε κεφάλαιο, μην και τυχόν συμβεί κάτι που να του ανατρέψει αυτήν την άποψη και βρει λίγη αισιοδοξία σε μια από τις ζωές του.

Στο μυθιστόρημα παρακολουθούμε μια ψυχή που παραδέρνει από αιώνα σε αιώνα, από πόλη σε πόλη, που κάνει διάφορα, κατακριτέα και μη, που κανείς δεν τον καταλαβαίνει, οπότε δεν μπορεί να συνδεθεί ουσιαστικά με κανέναν κι έτσι οι οικογενειακές σχέσεις χάνουν τη σημασία τους μέσα στην αιωνιότητα: «Πώς να αγκαλιάσεις έναν αδερφό αν γνωρίζεις πως στην προηγούμενη ζωή σου ήταν ο δολοφόνος σου» (σελ. 79); Ψάχνει τρόπους να λύσει την κατάρα, προσπαθεί να ενταχθεί στην εκάστοτε κοινωνία όπου φυτρώνει, δεν μπορεί να συμμεριστεί τις φιλοδοξίες και τους φόβους κανενός αφού ξέρει και θυμάται πως υπάρχουν επόμενες ζωές, εξ ου και έχει καταρριφθεί μέσα του ο φόβος του θανάτου. Γνωρίζει πως υπάρχουν ευκαιρίες για μια καλύτερη επόμενη ζωή, οπότε γιατί τόσο άγχος, φόβος, θρησκοληψία; «Μερικές φορές το καλύτερο που έχεις να κάνεις όταν σου υψώνουν το ποτήρι είναι να γελάς και να το τσουγκρίζεις. Γιατί ίσως η μόνη κόλαση είναι να μην υπάρχει κανείς για να πιει μαζί σου στην υγεία σου» (σελ. 119). Υπάρχουν όμως και νότες χιούμορ που αλαφραίνουν το κείμενο: «Κάπου εδώ, λογικά, έχεις καταλάβει τι τρέχει μαζί μου και φωνάζεις τους γιατρούς να με μαζέψουν» (σελ. 16) ή «Τίποτα δεν ήταν ικανό να με απομακρύνει από κει, ούτε οι κούφιες επιπλήξεις της μητέρας μου ούτε τα κουνούπια που έστελνε με περισσή γενναιοδωρία ο Μισισιπής στην αυλή μας δίχως να του το ζητήσει κανείς» (σελ. 86). Ελάχιστα και τα καλολογικά στοιχεία: «…μέσα στο ποτάμι του χρόνου υπάρχουν σταγόνες ειδικής σημασίας…» (σελ. 80). Το αγαπημένο μου: «Έτσι τις αναγνωρίζει κανείς τις ψυχές, από τα μάτια… Κι αν έχεις ξεχάσει το χρώμα ή το σχήμα, αυτό που αισθάνεσαι όταν σε κοιτάζουν είναι αλάνθαστο, μοναδικό σαν δακτυλικό αποτύπωμα» (σελ. 12).

Αυτή η ποικιλία εποχών και περιόδων αφήνουν περιθώρια στον συγγραφέα για πολλές σκέψεις και παρατηρήσεις πάω στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, χωρίς όμως να καταφέρεται εναντίον κανενός status quo, απλώς καταγράφει τις αντιλήψεις και τη νοοτροπία μέσα από γεγονότα που τις στηλιτεύουν από μόνα τους. Οικογενειακοί δεσμοί, δολοφονίες, ομοφυλοφιλία, ακόμη και ο ρόλος της θρησκείας είναι σημεία που φωτίζονται αντικειμενικά και χωρίς ίχνος επίκρισης: «[Ο Θεός] θα πρέπει να ένιωθε πολύ μόνος, όσο μόνος νιώθω εγώ κι εσύ, γι’ αυτό έσπασε σε κομμάτια από τη θλίψη του. The big bang. Ξεχάσαμε την αθανασία μας, για να ξεχάσουμε αυτή τη θλίψη, κι επινοήσαμε μια άλλη θλίψη, τον θάνατο, για να μπορούμε να χαρούμε λίγο τη ζωή» (σελ. 78). Και αργότερα: «-Η σχέση με αυτό που βρίσκεται εκεί πάνω και μας προσέχει είναι το πιο όμορφο ρούχο που μπορεί να ράψει κανείς, μικρέ μου. Οι εκκλησίες είναι για τους τεμπέληδες που θέλουν το πατρόν έτοιμο» (σελ. 265). Ποιο είναι το τελικό συμπέρασμα; «Αυτό είμαστε τελικά, ούτε όσα κάναμε ούτε όσα πάθαμε, μόνο όσα ποθήσαμε. Στις ζωές που άλλαξα και στα σώματα που ενδύθηκα δεν βρήκα άλλη ενιαία ταυτότητα από τις επιθυμίες» (σελ. 287).

Στο δεύτερο μέρος αποκαλύπτεται το πρόσωπο στο οποίο απευθυνόταν κατά την αφήγησή του ο πρωταγωνιστής της ιστορίας και μεταφερόμαστε στο 2021, όπου μια επιμελήτρια κειμένων παίρνει τη σκυτάλη της ιστορίας και εξιστορεί τα γεγονότα όσο ταξιδεύει στην Ιταλία με τα μέτρα προφύλαξης και υγιεινής που απαιτούν οι πρώτες μέρες μετά την πανδημία του covid. Εκεί πλέον η φαντασία μπερδεύεται αριστοτεχνικά με τη μυθιστορηματική πραγματικότητα, έχουμε διαρκές κλείσιμο του ματιού ως προς τα γεγονότα που διαβάσαμε στο πρώτο μέρος, τα ξανακοιτάμε με θεωρητική ματιά όσο προχωράει η ιστορία, η οποία ειλικρινά δεν ξέρεις πού θα καταλήξει κι αυτό με γέμιζε αγωνία μαζί με την απόλαυση που πηγάζει από την ευφάνταστη συνέχεια της πλοκής. Με ποιον ταξιδεύει η επιμελήτρια και γιατί; Τι γυρεύει στη γειτονική μας χώρα; Πιστεύει τον συνεπιβάτη της ή όχι; Αν όχι, γιατί είναι μαζί του; Πώς θα τελειώσει αυτή η σαγηνευτική ιστορία; Το «Old soul» του Γιώργου Καστέλλη είναι ένα υπέροχο, έξυπνο και ανατρεπτικό μυθιστόρημα που ρίχνει μια εντελώς ξεχωριστή ματιά στην έννοια της μετενσάρκωσης και καταφέρνει να συνδέσει διαφορετικές μεταξύ τους εποχές και ιστορικές περιόδους με τη διαρκή αγωνία περί της αλήθειας της ζωής και να δώσει, αν όχι απαντήσεις, τουλάχιστον κάποιες βάσιμες κατευθύνσεις στις αναζητήσεις περί θανάτου και νέων ζωών που παραμένουν σε εκκρεμότητα και δεν ησυχάζουν μέχρι να κλείσουν οι απαραίτητοι λογαριασμοί. Πώς θα λυθεί η κατάρα και πώς θα καταφέρει ο αφηγητής να κάνει τα βήματα που απαιτούνται σε ένα σερί αλλαγών και εποχών; Γιατί δεν πρέπει να εμπιστευτεί σε κανέναν το μυστικό του; Πώς γίνεται να αγαπήσεις μια ψυχή πιο πολύ απ’ οτιδήποτε άλλο και σε κάθε ζωή να τη συναντάς με τέτοιο τρόπο που μόνο πόνο προκαλεί; Ένα συναρπαστικό ταξίδι σε εποχές και χρόνους, μια διαφορετική και απόλυτα ρεαλιστική ματιά σε μια σουρεαλιστική αφήγηση γεμάτη εκπλήξεις, ανατροπές, έξυπνες ιδέες για σκέψη και συγγραφική δεξιοτεχνία που απόλαυσα από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Κάθε νεκρό πράγμα 
Τίτλος πρωτοτύπου Every dead thing
Συγγραφέας John Connolly
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είναι το πρώτο βιβλίο της σειράς περιπετειών με τον Τσάρλι Πάρκερ και διαπίστωσα πως ξεφεύγουμε αρκετά από τη γνωστή συνταγή των αστυνομικών του είδους. Πρόκειται για ένα καθαρά κοινωνικό μυθιστόρημα με αρκετή επίστρωση αστυνομικού που καταγράφει άκρως ενδιαφέροντες χαρακτήρες, με ποικίλα ψυχογραφήματα και παρατηρεί κάθε κοινωνική, οικογενειακή, οικονομική, αρχιτεκτονική και πολεοδομική αλλαγή στα μέρη όπου διαδραματίζονται οι έρευνες του Πάρκερ. Για παράδειγμα, έμαθα πως η  αστυνομία της Νέας Ορλεάνης έχει λόγο που παραμένει διεφθαρμένη μιας και οι συνθήκες υπό τις οποίες ιδρύθηκε τον 19^ο αιώνα και η πορεία της στον χρόνο ήταν συνυφασμένες με το περιβάλλον του υποκόσμου, από τον οποίο υποτίθεται ότι προστατεύει ντόπιους και τουρίστες. «Η ίδια η Νέα Ορλεάνη, με τα ρημαγμένα κτίρια… έμοιαζε να ενσαρκώνει αυτή την παρακμή κι έτσι ήταν αδύνατο να πεις αν η πόλη ήταν που διέφθειρε τους κατοίκους ή, το αντίστροφο, αν ήταν οι κάτοικοι που παρέσυραν την πόλη στη σήψη» (σελ. 295). Εξίσου συναρπαστικά δίνεται και η Νέα Υόρκη, της οποίας πολλά σημεία παραδέχομαι πως τα έψαξα στο διαδίκτυο για να νιώσω περισσότερο την αύρα τους. Ακόμη και το Χέιβεν της Βιρτζίνια ζωντανεύει υπέροχα και μοναδικά: «Το Χέιβεν έμοιαζε μόνιμα κολλημένο σ’ ένα μουντό κυριακάτικο απόγευμα», σελ. 191.

Σχεδόν όλοι οι εμπλεκόμενοι, είτε πρωταγωνιστές είτε κομπάρσοι, έχουν κι ένα υπόβαθρο βάσει του οποίου έχουν ανατραφεί και τώρα δρουν, με τόσες λεπτομέρειες που καταφέρνουν να μην κουράσουν αλλά να δώσουν την κατάλληλη ατμόσφαιρα και το σωστό πλαίσιο της σφιχτοδεμένης πλοκής που απαρτίζει την πρώτη περιπέτεια του ντετέκτιβ. Δεν κουράστηκα ούτε στιγμή, όσες φορές κι αν ο συγγραφέας ανέλυε πρόσωπα και καταστάσεις που ξέφευγαν ίσως από την κεντρική ιδέα (την αναζήτηση του δολοφόνου που σκοτώνει με βάναυσο και απάνθρωπο τρόπο), ζωντάνευαν όμως το περιβάλλον στο οποίο ερευνά ο Πάρκερ ενώ κάποια λεπτομέρεια ήταν ο συνδετικός κρίκος με μια άλλη ιστορία, έναν άλλον τόπο, έναν απρόσμενο συμπρωταγωνιστή, με αποτέλεσμα, προσωπικά τουλάχιστον, να μην μπορώ να προσπεράσω ούτε γραμμή.

Ο 36χρονος σήμερα Τσάρλι Πάρκερ είδε τη σύζυγο και την κόρη του βάναυσα δολοφονημένες το 1996 και δύο εβδομάδες μετά παραιτήθηκε από το Σώμα και άλλαξε σπίτι και καθημερινότητα, όσο η ψυχολογία του αγωνιζόταν να κρατηθεί στα κατάλληλα επίπεδα λογικής. Η ιστορία της γνωριμίας με τη γυναίκα του καταγράφεται αποσπασματικά με διάφορες αφορμές κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, κάτι που μου κράτησε το ενδιαφέρον, μιας και η έλλειψη γραμμικής αφήγησης, τα πρωθύστερα και οι εκπλήξεις δημιουργούν διαρκώς ένταση και σασπένς. Ψηφίδα προς ψηφίδα δόθηκε το παρελθόν του και μου σύστησε τις ευτυχισμένες και τις δύσκολες μέρες της γνωριμίας και του γάμου του, μιας και τον τελευταίο καιρό, λόγω της αφόρητης πίεσης στη δουλειά είχε γίνει αλκοολικός. Από τον αστυνομικό πατέρα του έχει αποσπασματικές αναμνήσεις, εκτός από εκείνο το βράδυ της αυτοκτονίας του μετά από ένα ανεξήγητο συμβάν που με σόκαρε: «Είμαι γιος του πατέρα μου, με όσα συνεπάγεται αυτό» (σελ. 281), αποφαίνεται με πίκρα. Και όσο προχωρά η υπόθεση, τόσο διαπιστώνει τη δεινή θέση όσων γνωρίζει ή / και συνεργάζονται μαζί του: «Βρομούσα θάνατο» (σελ. 488). Και ναι, το όνομά του προέρχεται από τον γνωστό τραγουδιστή της τζαζ (1920-1955), γιατί ο ιερέας που τον βάφτισε ήταν λάτρης αυτής της μουσικής!

Η αναζήτηση του κατά συρροή δολοφόνου είναι και μια κραυγή αγωνίας του συγγραφέα, που καταδεικνύει μέσω ερευνών και στατιστικών πόσοι τέτοιοι «άνθρωποι» υπάρχουν, πόσο συχνά σκοτώνουν και πόσο κακό κάνουν ευρύτερα. Και αμέσως θέτει τους ηθικούς ενδοιασμούς του: «Δεν πιστεύουμε πια στο κακό, μονάχα στις κακές πράξεις, που μπορούν να εξηγηθούν από την επιστήμη του νου. Δεν υπάρχει κακό και το να πιστεύεις σ’ αυτό, σημαίνει πως είσαι θύμα της δεισιδαιμονίας, σαν να κοιτάζεις κάτω από το κρεβάτι σου το βράδυ ή να φοβάσαι το σκοτάδι. Υπάρχουν όμως αυτοί για τους οποίους δεν έχουμε να δώσουμε εύκολες απαντήσεις, που διαπράττουν το κακό γιατί αυτή είναι η φύση τους, γιατί είναι κακοί» (σελ. 168). Και το εξής αποκαλυπτικό: «Δεν υπάρχουν συμπτώσεις, μονάχα μοτίβα που δεν διακρίνουμε» (σελ. 283). Φόβος, τρόμος, ακρωτηριασμοί, δολοφονίες, τιμωρία, εκδίκηση κι όλα αυτά στη σκιά της ματαιότητας: «Κι αυτό ήταν που ήθελε ο Ταξιδευτής: να παρέχει, με το θάνατο των άλλων, μια υπενθύμιση του θανάτου όλων μας και του πόσο άχρηστη ήταν η αγάπη, η πίστη, η πατρότητα, η μητρότητα, η φιλία, ο έρωτας, η ανάγκη, η χαρά, μπροστά στο κενό που μας περίμενε όλους» (σελ. 489).

Αυτές οι σκέψεις συνυπάρχουν σε κείμενο ωμού ρεαλισμού και ανατριχιαστικών περιγραφών, όπως το ακόλουθο, τη στιγμή της δολοφονίας ενός παιδιού που είχε ερευνήσει ο Τσάρλι Πάρκερ τέσσερις μήνες μετά τον χαμό της οικογένειάς του, με αφορμή τη γνωριμία του με μια γριά μάντισσα της περιοχής: «Και τότε άκουσα και ένιωσα, βαθιά μέσα μου, τη λεπίδα να κόβει, να ξύνει, να χωρίζει το μυ από την άρθρωση, τη σάρκα από το κόκαλο, την ψυχή από το κορμί, τον καλλιτέχνη να δουλεύει στο μουσαμά του κι ένιωσα τον πόνο να χορεύει μέσα μου, να με διαπερνά, διαγράφοντας την τροχιά του μέσα από μια ζωή που έσβηνε σαν αστραπή» (σελ. 64).

Η πλοκή με κέρδισε από την πρώτη στιγμή, όπου στον πρόλογο έχουμε δύο παράλληλες πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις που συνδέονται απροσδόκητα. Η ανατριχίλα που προκύπτει και από τις περιγραφές των θυμάτων, του ακρωτηριασμού, του βασανισμού και της δολοφονίας τους και από την ωμότητα κάποιων αναπάντεχων εξελίξεων είναι πολύ μεγάλη. Παρ’ όλ’ αυτά, δε λείπουν ούτε το χιούμορ (π. χ. «Η σάρκα της ξεχείλιζε από τα ρούχα της κι έτσι έδινε την εντύπωση πως είχε μυστηριωδώς πρηστεί κάποια στιγμή από την ώρα που ντύθηκε μέχρι να φτάσει στη δουλειά», σελ. 25 και «Ο Φρανκ πάσχισε να δείξει πως πάλευε με τη συνείδησή του, αν και θα ήταν αδύνατο να τη βρει δίχως φτυάρι και ένταλμα εκταφής», σελ. 100) ούτε κάποιες παρομοιώσεις και μεταφορές που τις θεωρώ αρκετά επιτυχημένες και είναι όσες ακριβώς χρειάζονται για να μη γίνει πολύ λυρικό το κείμενο (δείτε στη σελίδα 182 τις περιγραφές του οδικού ταξιδιού ως τη Βιρτζίνια ή στο κεφάλαιο 42 την περιγραφή του βάλτου Χάνι Άιλαντ). «Ένα απαλό αεράκι φυσούσε από το ποτάμι, αλλά έδινε μια χαμένη μάχη με την πρωινή ζέστη…» (σελ. 298).

Εξίσου ενδιαφέροντες είναι και οι συνεργάτες του Πάρκερ, το ομοφυλόφιλο ζευγάρι Έιντζελ και Λούις, τους οποίους είναι καλύτερο να μη συναντήσεις νύχτα και τους τσατίσεις, και η ψυχολόγος-εγκληματολόγος Ρέιτσελ Γουλφ. Η επιλογή αυτών των ετερόκλητων χαρακτήρων δίνει άλλη διάσταση στα γεγονότα, μιας και η συμμετοχή τους είναι, των πρώτων αντισυμβατική και γεμάτη εκπλήξεις, της τρίτης η αναμενόμενη, μιας και προσπαθεί να βοηθήσει με το μοτίβο του δολοφόνου, η προσωπικότητα, οι γνώσεις και το παρελθόν της όμως την απομακρύνει από τα διαχρονικά στερεότυπα ενός Γουάτσον ή λοχαγού Χέιστινγκς! Ομολογώ ότι δε βρήκα την ταυτότητα του δολοφόνου αλλά όταν αποκαλύφθηκε διαπίστωσα πως ο συγγραφέας βάδισε σε αρκετά στερεότυπα που έχω δει και σε άλλα αστυνομικά βιβλία ενώ ο ρόλος της Ρέιτσελ έγινε εντελώς προβλέψιμος βάσει των γεγονότων που οδηγούν στο τέλος, δεν ξεχνάω όμως πως πρόκειται για το πρώτο βιβλίο της σειράς κι είμαι σίγουρος πως στη συνέχεια θα υπάρχουν αρκετές εκπλήξεις και ανατροπές.

Το μυθιστόρημα είναι το πρώτο βιβλίο της σειράς περιπετειών με ήρωα τον Τσάρλι Πάρκερ και είναι αφιερωμένο στα νεκρά πράγματα: «…είχε ανακαλύψει μέσα… του ένα σκοτάδι ακατονόμαστο, ένα μαύρο, άφωτο μέρος όπου κείτονταν σφαγιασμένα παιδιά, την ερεβώδη καρδιά κάθε νεκρού πράγματος» (σελ. 265). Το κείμενο βρίθει από νονούς της νύχτας που ξεπέρασαν τη λογική, μαφιόζους που εκδικούνται με απάνθρωπο τρόπο, δολοφόνους παιδιών, οπότε ειλικρινά ο Ταξιδευτής, όπως ονομάστηκε ο κατά συρροή δολοφόνος, είναι το μικρότερο πρόβλημα στο μυθιστόρημα! Ανυπομονώ για το επόμενο!

ΥΓ. Η σελιδαρίθμηση των παραπομπών βασίζεται στην πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος το 2001.

Βιβλίο Η τζαζ του δολοφόνου
Τίτλος πρωτοτύπου The Axeman’s jazz
Συγγραφέας Rey Celestin
Μεταφραστής Μαρία-Ρόζα Τραϊκόγλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία είναι εξαιρετικά καλογραμμένη και η εποχή έχει αποδοθεί άριστα. Ο Ray Celestin έχει ψάξει ενδελεχώς για τα πάντα που αφορούν την εποχή και τον τόπο στον οποίο διαδραματίζεται το πρώτο του αυτό βιβλίο και το στυλ της πολυπρόσωπης αφήγησης που επέλεξε κάνει το κείμενο συναρπαστικό, μιας και η υπόθεση φωτίζεται σταδιακά και εναλλακτικά, με τους ανωτέρω χαρακτήρες να προχωράνε σχεδόν κλιμακωτά προς τη λύση του μυστηρίου. Προς τιμήν του, ο συγγραφέας δεν εμμένει στη μουσική τζαζ που σκεπάζει την πόλη, αντίθετα περιγράφει κι άλλα χαρακτηριστικά αυτής της πολυποίκιλης πόλης: τους βάλτους, τη στάση απέναντι στους νέγρους, το βουντού που έχει αρχίσει να παρακμάζει, την περιοχή των πορνείων και τη μεταβατική περίοδο που ζουν μιας και κάποιος αποφασίζει να τα κλείσει, τα χαμίνια που έχουν τιγκάρει την πόλη, την παρακμή στις ανθρώπινες σχέσεις, την αδίστακτη ντόπια μαφιόζικη Οικογένεια που ελέγχει πρόσωπα και πράγματα στον απόηχο της δράσης της Μαύρης Χείρας, γενικώς φωτίζει αρκετά την κουλτούρα που χαρακτηρίζει αυτήν τη δύσκολη πόλη.

Ο Λούκα ντ’ Αντρέα, πρώην αστυνομικός, μιας και το μυστικό του ότι δουλεύει για τη Μαφία το αποκάλυψε με αποδείξεις ο προστατευόμενός του, Μάικλ Τάλμποτ, επιτέλους αποφυλακίζεται κι επιστρέφει στη Νέα Ορλεάνη. Γιατί μπλέκεται στο κυνηγητό του Πελεκητή; Τι θα αποκομίσει από αυτήν την ανάμειξη; Ποιοι εξακολουθούν να είναι οι δεσμοί του με την Οικογένεια; Τι τον περιμένει στη νέα ζωή που καλείται να ακολουθήσει; Από την άλλη, ο Μάικλ Τάλμποτ δουλεύει στη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών της Αστυνομίας της Ορλεάνης και έχει παντρευτεί κρυφά μια έγχρωμη γυναίκα, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά ενώ σε όλους τη συστήνει ως καμαριέρα του και νταντά. Πόσο θα κρατήσει αυτό το μυστικό, που αν αποκαλυφθεί θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες; Γιατί δένεται συναισθηματικά με τον νεαρό αστυνόμο Κέρι, που ήρθε από την Ιρλανδία και δουλεύει στη δίωξη του εγκλήματος, «γιατί είστε οι μόνοι που προσλαμβάνετε Ιρλανδούς;» Από πόσα στάδια θα περάσει η επαγγελματική και φιλική τους σχέση; Τέλος, η Άιντα είναι μια νεαρή κοπέλα που δουλεύει στο παράρτημα του Γραφείου Ερευνών Πίνκερτον της πόλης και θέλει με αγωνία να αναλάβει δράση σε μια υπόθεση και να τη λύσει. Σε αυτές τις φιλοδοξίες θα τη βοηθήσει ο παιδικός της φίλος, Λούι ή αλλιώς «μικρός Λούις Άρμστρονγκ», ένας νεαρός παντρεμένος με μια αλλοπρόσαλλη γυναίκα που άρχισε τελευταία και να τον χτυπάει ενώ ο γιος τους έμεινε καθυστερημένος νοητικά από πέσιμο.

Αυτοί οι λεπτοδουλεμένοι χαρακτήρες δρουν παράλληλα και δε συναντιούνται σχεδόν καθόλου. Κάνουν τις δικές τους έρευνες, δουλεύουν πάνω στην υπόθεση του Πελεκητή για διαφορετικούς λόγους και αλλάζουν τις ζωές τους για πάντα. Κι όλα αυτά σε μια πόλη γεμάτη: «…μαχαιροβγάλτες, τζογαδόρους, πρεζάκια, νταβατζήδες με τις πόρνες τους, όλοι τους υπνοβάτες σε μια ύπαρξη καταδικασμένη να γεννηθεί και να πεθάνει σε μια παραγκούπολη. Ζωές σπαταλημένες και σύντομες, χωρίς σχέδια, φιλοδοξίες ή σκέψεις για το αύριο» (σελ. 303).

Το καθ’ αυτό μυστήριο είναι καλοδουλεμένο. Με απανωτές σχεδόν ανατροπές και αποκαλύψεις ξεδιπλώνεται μια ιστορία τραγική, απότοκη της φυλετικής βίας και του ρατσισμού ενώ το μυστήριο βαθαίνει όταν αποκαλύπτεται ότι ο Πελεκητής δρα για λογαριασμό κάποιου άλλου. Από ένα σημείο και μετά διάβαζα με σχεδόν φρενήρη ρυθμό, γιατί η δράση, οι περιγραφές, οι διάλογοι, οι εκπλήξεις ήταν τόσο αληθοφανείς που με παρέσυραν και με απομάκρυναν από την πραγματικότητα. Η πολυπρόσωπη αφήγηση δε με μπέρδεψε καθόλου, ήταν λες και υπήρχε μία ενιαία ιστορία απόλυτα κατανοητή και ανατριχιαστική από την αρχή ως το τέλος. «Η τζαζ του δολοφόνου» είναι από τα καλύτερα αστυνομικά μυθιστορήματα εποχής, γεμάτο ένταση, σασπένς, ρεαλισμό, διεισδυτική ματιά στην ψυχολογία και στον κοινωνικό ιστό του τόπου και βλέπω ότι το κλείσιμο του ματιού στην τελευταία σελίδα προετοιμάζει το έδαφος για άλλη μία ιστορία του ιδίου επιπέδου.

Βιβλίο Χαμένες ψυχές
Τίτλος πρωτοτύπου Lost souls
Συγγραφέας Dean Koontz
Μεταφραστής Νικόλαος Βλαμάκης
Κατηγορία Περιπέτεια / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πλατύπους (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή spoilers

Στην αρχή ανακεφαλαιώνονται οι τελευταίες σελίδες του τρίτου βιβλίου, για τις οποίες εξακολουθώ να έχω αντίρρηση ως προς την πλοκή. Τώρα ο κλώνος του Φρανκενστάιν είναι στο Ρέινμπόου Φολς της Μοντάνα και ετοιμάζει την εκδίκησή του. Πλέον, αντί να θέλει να κυριεύσει τον κόσμο με ρομπότ θέλει να τον γεμίσει με ρομπότ, τα οποία θα αυτοκαταστραφούν όταν ολοκληρωθεί η κυριαρχία τους στον πλανήτη κι ο ίδιος θα αυτοκτονήσει για να αφήσει τη φύση μόνη της να τα βγάλει πέρα, σίγουρος πως δεν θα τα καταφέρει χωρίς τον άνθρωπο (μιλάμε, η απόλυτη παράνοια). Καταστρώνει ένα νέο σχέδιο κι αντικαθιστά τους ανθρώπους της αστυνομίας και των νοσοκομείων πρώτα, οι οποίοι απάγουν σιγά σιγά τους κατοίκους και αφήνουν τους Κτίστες να τους σκοτώσουν και να απορροφήσουν τις δυνάμεις και τις αναμνήσεις τους. Οι Κτίστες αυτοί δημιουργούνται μέσα σε 12 το πολύ ώρες και σκοτώνουν χωρίς να αφήνουν πτώματα πίσω τους. Η Έρικα 5 ζει στην ίδια πόλη και συναντά κατά λάθος τον Βίκτωρ, οπότε και ειδοποιεί αμέσως τους ντετέκτιβ! Ένας κλέφτης και απατεώνας μαζί με έναν καθυστερημένο νοητικά νεαρό που είναι στο ίδιο κελί γίνονται μάρτυρες της μαζικής δολοφονίας συνανθρώπων τους και το σκάνε ενώ τα τέρατα τους ακολουθούν. Ταυτόχρονα στο νοσοκομείο ένας παππούς κι ένα παιδί ενώνουν τις δυνάμεις τους για να το σκάσουν από τις κλίνες τους, σίγουροι πως όλο το προσωπικό του νοσοκομείου απήχθη από εξωγήινους. Αυτές οι 2 συνεργασίες και το ανελέητο κυνηγητό είναι πολύ καλές για να κρατήσουν την αγωνία στα ύψη. Ο Δευκαλίων και οι ντετέκτιβ φτάνουν στην πόλη και ψάχνουν να ξεχωρίσουν τους κλώνους. Και το τέλος πλησιάζει! Κρίμα που δε μεταφράστηκε ποτέ στα ελληνικά το 5ο βιβλίο. Τα καλύτερα έχω να πω για τη μετάφραση και την επιμέλεια του κειμένου (επιτέλους!)

Βιβλίο Νεκρός και ζωντανός
Τίτλος πρωτοτύπου Dead and alive
Συγγραφέας Dean Koontz
Μεταφραστής Ανδρέας Μιαούλης
Κατηγορία Περιπέτεια / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πλατύπους (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, SPOILERS!

Έχω πολλές ενστάσεις! Ο Βίκτωρ βρίσκει το θάνατο ανάμεσα στα τέρατα που δημιούργησε και αυτομάτως με το θάνατό του τα τέρατα σκοτώνονται ενώ ένας κλώνος του σπάει το γυάλινο κλουβί του και το σκάει, φορτωμένος με όλες τις πληροφορίες που έχει και ο Βίκτωρ, πιστό του αντίγραφο σώματι και πνεύματι! Γιατί περιγράφεται το τέρας που μεταλλάσσεται γενετικά; Ότι το σκάει από τη φυλακή του από λάθος του υπολογιστή και μετά αρχίζει να τρώει τα τέρατα για να τους δώσει μια ελευθερία τάχα μου; Κεφάλαια για μένα περιττά. Επίσης αυτό το τέρας κατά λάθος απελευθερώνει τον Χαμαιλέοντα, ένα πλάσμα που παίρνει τα σχήματα, τις μορφές και το χρώμα του γύρω περιβάλλοντος και γίνεται αόρατο. Ποιος ο λόγος να φτιάξει ο Βίκτωρ κάτι τέτοιο, αφού το τέρας αυτό θέλει να τον σκοτώσει, μιας και είναι προγραμματισμένο να μην επιτίθεται στους κλώνους μόνο; Αυτό το πλάσμα (;) τρυπώνει στο αμάξι του Βίκτωρ όταν το βάζει στα πόδια, μακριά από το νοσοκομείο, και το μαχαιρώνει ο Τζόκο, το τερατάκι του Χάρκερ, όταν επιτίθεται στον Βίκτωρ σε μια αλέα όπου συναντήθηκε με την Έρικα 5! Δύο σημεία της πλοκής χωρίς νόημα αφού ουσιαστικά παρά τον υπέρτατο τρόμο που μπορούν να προκαλέσουν δεν βοηθάνε σε τίποτα!

Επίσης ποιο το νόημα να υπάρχει ένα τεράστιο πλάσμα κάτω από τον σκουπιδότοπο, που να έχει μαζέψει γύρω του όλα τα τέρατα του Φρανκενστάιν, που δεν είχαν πεθάνει 100 % αλλά νεκραναστήθηκαν στη χωματερή, εντελώς ελευθερωμένα από τις εντολές του Βίκτωρ, αφού τα τέρατα απλώς τον άρπαξαν και τον πέταξαν βαθιά μες στα σκουπίδια, κάτι που θα μπορούσαν να το κάνουν με την καθοδήγηση ενός οποιουδήποτε άλλου πλάσματος.

Οι τελευταίες σελίδες είναι λες και βιάζεται ο συγγραφέας να κλείσει το βιβλίο! Οι ντετέκτιβ παντρεύονται επιτέλους μεταξύ τους, παραιτούνται από την Αστυνομία και ιδρύουν γραφείο ντετέκτιβ στο Σαν Φρανσίσκο. Ο Δευκαλίων με ένα άγγιγμα θεραπεύει τον Άρνι από τον αυτισμό (αν είναι δυνατόν, τότε γιατί δεν το έκανε νωρίτερα, όταν φοβόντουσαν ότι λόγω του αυτισμού του ίσως πείσμωνε και δεν συνετιζόταν να κρυφτεί στο Θιβέτ;) και η Έρικα 5 γλύτωσε από τον θάνατο χάρη σε μια αστραπή που την τύλιξε όταν πέθαινε ο Βίκτωρ. Έλεος!!!!!!!!!!!!!!!!!

Πάρα πολλές φορές μου έχει τύχει σε 5λογίες και 7λογίες το πρώτο βιβλίο να είναι καλύτερο όλων. Το ίδιο ισχύει κι εδώ δυστυχώς!

Βιβλίο Πόλη της νύχτας
Τίτλος πρωτοτύπου City of night
Συγγραφείς Dean Koontz, Ed Gorman
Μεταφραστής Ανδρέας Μιαούλης
Κατηγορία Περιπέτεια / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πλατύπους (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η υπόθεση προχωράει, τα τέρατα του Φρανκενστάιν αρχίζουν να αποδιοργανώνονται, ζευγάρι εκτελεστών βρίσκει τον μπελά του με τους δυο αστυνομικούς, ο Άρνι καταφεύγει στο Θιβέτ με τη βοήθεια του Δευκαλίωνα, το τερατάκι που γέννησε ο αστυνομικός αρχίζει να αποκτά υπόσταση και θέλει να σκοτώσει τον Φρανκενστάιν, η Έρικα 5 στην προσπάθειά της να γίνει καλύτερη από την 4 κάνει γκάφες, η μετάφραση καλύτερη σχετικά αλλά ο επιμελητής είναι ακόμη στην τουαλέτα και δεν ασχολήθηκε με το κείμενο, κάπου αρχίζει να με ψιλοχαλάει……

Βιβλίο Ο άσωτος υιός
Τίτλος πρωτοτύπου Prodigal son
Συγγραφέας Dean Koontz
Μεταφραστής Ανδρέας Μιαούλης
Κατηγορία Περιπέτεια / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πλατύπους (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

SPOILERS

Πάνθεον χαρακτήρων, απλόχερο σασπένς, κάπου κάπου σπλάτερ, ανατροπές, αποκαλύψεις, γενετικά πειράματα, η ουτοπία του τρελού επιστήμονα, χιούμορ με το οποίο ο ένας αστυνομικός-πρωταγωνιστής αντιμετωπίζει την πραγματικότητα (;). Ένα βιβλίο που με έχει ανατριχιάσει και μου έχει χαρίσει άφθονο ξενύχτι.

Κάρσον Ο’ Κόνορ: αστυνομικός, με αυτιστικό αδερφό, σκληρόπετση και ζόρικη, κάποια στιγμή θέλει να ξεκαθαρίσει το όνομα του πατέρα της, που σκοτώθηκε σε ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Αγωνίζεται να μην παραδεχτεί τον έρωτά της για τον συνάδελφο Μάικλ Μάντισον, μιας και οι συνάδελφοι ντετέτκτιβς «κόβουν πισινούς, δεν πιάνουν πισινούς» (ευγενικά το έθεσα, εν αντιθέσει με το κείμενο). Ο Μάικλ Μάντισον δεν μας δίνει και πολλά στοιχεία για τον εαυτό του, απλώς κάνει καλαμπούρια και τον γοητεύει το ενδιαφέρον της Κάρσον για το άτομό του. Ο αυτιστικός αδερφός Άρνι Ο’ Κόνορ, ένα παιδί κλεισμένο στον εαυτό του, τελειομανές, φανατικό της υγιεινής και της ευταξίας, τρώει φαγητά με συγκεκριμένα χρώματα και όχι ανακατεμένα συστατικά, το κάθε τι σε δικό του κουτάκι. Μια τυχαία φωτογραφία του που χαμογελάει στις εφημερίδες (πράγμα σπάνιο, μιας και τα αυτιστικά παιδιά δύσκολα χαμογελούν) τραβάει την προσοχή κάποιου.

Ο Βίκτωρ Φρανκενστάιν, τώρα Ήλιος, πάμπλουτος και ισχυρό μέλος της τοπικής ελίτ, έχει ανακαλύψει τον τρόπο να διατηρείται ακμαίος και νέος, να τον απασχολούν όλο και λιγότερο οι ανθρώπινες ανάγκες του φαγητού και του ύπνου, έχει κατασκευάσει με πρωτοπόρες επιστημονικές μεθόδους πλάσματα, τα οποία, γεμάτα με download αρχείων που ο Βίκτωρ έχει επιλέξει, έχουν σκοπό κάποια στιγμή να επιτεθούν στην ανθρωπότητα και να την κυριεύσουν. Ο Βίκτωρ έχει 5 κατηγορίες πλασμάτων, από ελίτ μέχρι χειρώνακτες, τους έχει αφαιρέσει το δικαίωμα να σκοτώνουν (μόνο όταν απειλούνται ή όταν τα διατάξει) ή να αυτοκτονούν καθώς και το αναπαραγωγικό σύστημα. Ερωτικά συνευρίσκεται με την Έρικα, μια γυναίκα που κατασκευάζει κατά βούλησιν όταν παρεκτρέπεται. Τώρα βρισκόμαστε στην Έρικα 5, η οποία κάνει το λάθος ο Βίκτωρ να της εμφυσήσει την αγάπη για το διάβασμα κι έτσι η Έρικα αρχίζει να νιώθει οίκτο, συμπόνια, έλεος, να σκέφτεται, δίνοντας έτσι τέλος σε ένα από τα πειράματα του άντρα της. Στόχος του είναι να κατασκευάσει τα τέλεια πλάσματα, που θα δουλεύουν και θα σκέφτονται χωρίς να κουράζονται, χωρίς να έχουν την ανάγκη να διασκεδάσουν ή να σκεφτούν ή να έχουν κρίση.

Δύο από αυτά τα πλάσματα όμως αρχίζουν να αναρωτιούνται ποιοι πραγματικά είναι και γιατί δε νιώθουν χαρά, ικανοποίηση, ευτυχία, ελπίδα. Το ένα πλάσμα, ο Ράνταλ, κατασκεύασμα αυτισμού του Βίκτωρ, που θέλει να πειραματιστεί με αυτήν την ασθένεια και να τη χρησιμοποιήσει για να βελτιώσει την παραγωγικότητα και την αποδοτικότητα (μιας και τα αυτιστκά άτομα λατρεύουν την ευταξία και την καθαριότητα), καταφέρνει να ξεπεράσει την αγοραφοβία του αυτισμού με έξυπνα τρικ και να καταλήξει στο σπίτι της Ο’ Κόνορ για να βρει τον Άρνι και να τον ρωτήσει γιατί χαμογελάει, ποιο είναι το μυστικό που βρήκε και να το μοιραστούν. Το ίδιο κι ένα άλλο πλάσμα, που όμως λειτουργεί «κανονικά» κι έτσι απλώς σκοτώνει τους ανθρώπους για να ανακαλύψει το μυστικό της ευτυχίας. Οι δολοφονίες του συνδέονται με τις δολοφονίες ενός άλλου άντρα, ο οποίος σκοτώνει γυναίκες που έχουν κάτι ωραίο πάνω τους (μάτια, χείλια, πόδια κλπ.) ώστε να σχηματίσει την τέλεια γυναίκα.

Κι όλα αυτά στη Νέα Ορλεάνη, μια πόλη χωμένη στις μαγείες και τα μεταφυσικά κόλπα.

Οι δύο αστυνομικοί ανακαλύπτουν ότι υπάρχει ολόκληρη συνωμοσία για την καταστροφή της υπάρχουσας ανθρωπότητας και ο Δευκαλίων στέκεται στο πλευρό τους για να τους βοηθήσει. Ο Βίκτωρ αρχίζει να διαπιστώνει κάποιες παρεκκλίσεις των πλασμάτων του, σοκάρεται με την απόδραση του Ράνταλ 6, έντρομος ανακαλύπτει ότι ένα από τα πλάσματα αρχίζει να «γεννάει» από μέσα από τα σπλάχνα του ένα νανο-τερατάκι, τα πλάσματα αρχίζουν να αντικαθιστούν σημαντικούς ανθρώπους της κοινωνίας, και τα πτώματα των ανθρώπων καταλήγουν σε μια χωματερή της εταιρείας του Βίκτωρ και θάβονται κάτω από τόνους σκουπιδιών. Τώρα τελευταία όμως κάτι κινείται κάτω από τα σκουπίδια…

Αυτά σε γενικές γραμμές στο πρώτο βιβλίο. Γρήγορη δράση, εναλλαγές, αγωνία. ΔΥΣΥΤΧΩΣ όμως όλα αυτά καταστρέφονται από την κάκιστη μετάφραση και ανύπαρκτη επιμέλεια του κειμένου. Θυμώνω όμως με μερικούς που αντιμετωπίζουν έτσι ελαφρά το αναγνωστικό κοινό. Τι φταίει; Το περιεχόμενο του βιβλίου, που είναι τρόμου κι άρα δε θεωρείται λογοτεχνία; Και; Σε κοινό δεν το δίνεις το βιβλίο; Πώς θα σχηματίσει το γλωσσικό του κριτήριο, με ΑΥΤΟ το βιβλίο, ΕΤΣΙ μεταφρασμένο; Θα μου πεις, δε μαθαίνεις ελληνικά με τον Φρανκενστάιν, ναι θα συμφωνήσω, όμως υπάρχουν άνθρωποι που αρέσκονται να διαβάζουν (μόνο) τέτοια βιβλία κι αν η αντιμετώπιση της μεταφράστριας και του εκδοτικού οίκου είναι τόσο πρόχειρη, ο αναγνώστης θα στρέψει την πλάτη του (αν το διαπιστώσει) ή θα πέφτει σε λάθη εκφραστικά και μεταφραστικά (αν δεν το διαπιστώσει). Τυχαία παραδείγματα: «κύωνες» αντί κίονες στη σελίδα 104, «κουσκούσευαν» αντί κουτσομπόλευαν στη σελίδα 414 κι ένα σωρό άλλα λάθη. Ευτυχώς στο 2ο βιβλίο άλλαξε ο μεταφραστής κι από ό,τι έχω διαβάσει ως τώρα η κατάσταση βελτιώνεται.

Βιβλίο Ο διάβολος τραγουδούσε τα μπλουζ
Συγγραφέας Λίλλυ Σπαντιδάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πηγή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα εντελώς διαφορετικό μυθιστόρημα, με σφιχτοδεμένη πλοκή, υπέροχη ατμόσφαιρα και εκπληκτικούς χαρακτήρες. Μια ιστορία που κλιμακώνεται με πρωτοφανή ένταση και δε με άφησε να πάρω ανάσα. Σύντομα, ασφυκτικά στενά κεφάλαια, καταιγιστική δράση, διαρκείς εκπλήξεις, κορυφώσεις και αλλαγές που με άφησαν με ανοιχτό το στόμα. Αγάπησα κι εγώ με τη σειρά μου τη Ζολί, τη μαύρη θεά του έρωτα και του τραγουδιού, κόρη μιας γυναίκας που πέθανε μυστηριωδώς σε ένα πλούσιο αρχοντικό σπίτι. Στο σπίτι του Μαρκ. Και η τύχη τα έφερε να αρχίσει να γνωρίζει σταδιακά και τους φίλους του. Η τύχη; Το βουντού; Ή ένα καλά οργανωμένο σχέδιο εκδίκησης; Και οι συνέπειές του ποιες θα είναι;

Η ιστορία διαδραματίζεται εναλλάξ στη Σκοτία της δεκαετίας του 1940, όπου στέλνονταν οικότροφοι οι πρωταγωνιστές, γόνοι πλούσιων οικογενειών που δεν τους ήθελαν στα πόδια τους οι ανιαροί αλλά πάμπλουτοι γονείς και στη Νέα Ορλεάνη το 1963. Τι συνέβη εκείνο το μοιραίο βράδυ του 1942 και ένωσε για πάντα τις ζωές των αγοριών; Αργότερα, τη χρονιά-σταθμός για την ιστορία της Αμερικής, την πόλη-σταθμός για την ιστορία της «μαύρης» μουσικής, η Ζόλα αγωνίζεται να κυριαρχήσει στη δισκογραφία με την αισθησιακή της φωνή. Κινείται και αναπνέει σε μια πόλη και σε μια εποχή αρνητικά διακείμενη απέναντι στους έγχρωμους, όπου ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έχει ένα όνειρο και ο Κένεντι χάνει για πάντα το δικό του. Το ιστορικό υπόβαθρο είναι από τα πιο διακριτικά πλαίσια που έχω γνωρίσει, χωρίς καθόλου σχεδόν ιστορικές πληροφορίες, απλώς υφίσταται και αποτυπώνεται στις κινήσεις, στις ζωές και στη νοοτροπία των χαρακτήρων. Στην επιφάνεια βγαίνει μόνο όταν δολοφονείται ο Πρόεδρος και αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό, μιας και τότε άλλαξε η εποχή.

Δεξιοτεχνικότατο το δέσιμο των χαρακτήρων μεταξύ τους και ο τρόπος που η Ζόλα μπαίνει στις ζωές τους. Ένα αερικό, μια ανάσα, μπαίνει ανάμεσά τους και τους χωρίζει, τους φέρνει αντιμέτωπους με τον πραγματικό τους εαυτό και με τη νύχτα εκείνη του 1942, ίσως ακόμη ακόμη και με τον ίδιο τον σατανά, τον διάβολο που τραγουδάει μπλουζ. Πάλι εδώ μια ιδανική εξισορρόπηση, όπου το βουντού παρουσιάζεται στην ιστορία αλλά όχι ως πρωταγωνιστής, με λεπτομέρειες που ίσως απωθήσουν αν όλα αποδίδονταν σε αυτό (προσωπικά θα με αποθάρρυνε γιατί δεν πιστεύω στις μαγείες). Μου άρεσε πάρα πολύ η εξέλιξη της ιστορίας, οι αντιδράσεις των χαρακτήρων και το τέλος. Απόλυτα λογικοφανή, απόλυτα αληθινά.

Η γραφή της κυρίας Σπαντιδάκη είναι φρέσκια, δροσερή και σκοτεινή ταυτόχρονα. Ωραίο λεξιλόγιο, παραστατικότατες σκηνές, λιτοί και σύντομοι διάλογοι, μικρές παράγραφοι και κεφάλαια, γνώση της ψυχολογίας και του δίπολου δράση-αντίδραση. Αποκαλύπτει ό,τι θέλει όποτε θέλει, χωρίς να μαζεύει σωρηδόν τις εκπλήξεις για το τέλος. Διάλεξε και αναπαράστησε άψογα μια εποχή και επέλεξε με σύνεση τους πρωταγωνιστές και τον μικρόκοσμό τους.

Τα κεφάλαια έχουν τίτλους γνωστών τραγουδιών της τζαζ, της σόουλ και μπλουζ και μάλιστα χωρίζονται σε side A και side B. Πράγματι, όταν αλλάξεις πλευρά στην κασέτα, τίποτα δε θα είναι το ίδιο και ο διάβολος αρχίζει να γυαλίζει τα πόμολα για να καλωσορίσει τους νέους του φιλοξενούμενους. Etta James, Frank Sinatra, Nat King Cole, Billie Holiday, Judy Garland φτιάχνουν την ιδανική μουσική ατμόσφαιρα αυτού του πρωτότυπου από κάθε άποψη κειμένου. Μάλιστα τα συναισθήματα που μου χάρισε το μυθιστόρημα ήταν τόσο έντονα που αδιαφόρησα για τα πολλά ορθογραφικά λάθη και αφοσιώθηκα στην αξιοπρόσεκτη γραφή της κυρίας Σπαντιδάκη. Μην το χάσετε!