Τα δύο αδέλφια Λυκούργος και Ρόδη πάνε για διακοπές με τους γονείς τους στην Ιτέα όπου θα ζήσουν νέες συγκλονιστικές περιπέτειες και θα μάθουν πολλές σημαντικές πληροφορίες για τα ταξίδια στον χρόνο και για τις προφητείες του μαντείου των Δελφών. Ποιο μυστικό κρύβεται στο διασημότερο ιερό της αρχαίας εποχής; Μπορεί να ταξιδέψει κανείς στον χρόνο; Ποιοι είναι οι μυστηριώδεις Νορβηγοί που ακολουθούν κατά πόδας την παρέα του μυθιστορήματος;

Βιβλίο Μυστήριο στο μαντείο των Δελφών 
Συγγραφέας Κώστας Στοφόρος
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Λυκούργος και η Ρόδη που γνωρίσαμε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς «Ο χαμένος μύθος του Αισώπου» αυτήν τη φορά δε θα πάνε στη Σάμο για διακοπές με τους αγαπημένους τους θείους, Διαμαντούλα και Πυθαγόρα. Ο πατέρας τους αποφάσισε να πάνε στην Ιτέα, στο ξενοδοχείο ενός φίλου του. Εκεί ο Λυκούργος συναντάει τον παλιό του συμμαθητή, Σοφοκλή, που κάνει διακοπές σε σκάφος με τους δικούς του γονείς. Ο θείος του, Αρίσταρχος, με καταγωγή επίσης από τη Σάμο, με μεγάλη χαρά καλωσορίζει τα παιδιά και τους αναφέρει την ιστορία του αστρονόμου Αρίσταρχου του Σάμιου που έχει και το όνομά του. Τα δυο παιδιά διαπιστώνουν πως έπεσαν σε νέο «θείο Πυθαγόρα» και μαθαίνουν πως ετοιμάζει μια μυστηριώδη εφεύρεση για την οποία δε λέει κουβέντα σε κανέναν.

Τι σχέση έχει η Σάμος με την Ιτέα και πώς συνδέεται το άγαλμα του Ηνίοχου με το νησί του Πυθαγόρα; Τι σημαίνει η φράση «ες αύριον τα σπουδαία»; Πώς κατακτήθηκε η αρχαία Κίρρα από τη Δελφική Αμφικτιονία; Πότε έλαβε χώρα ο πρώτος «χημικός πόλεμος»; Μπορούμε να ταξιδέψουμε στον χρόνο και πώς αυτή η πιθανότητα ενέπνευσε σενάρια σειρών και βιβλία; Πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος για μια τέτοια ανακάλυψη; Τι μυστικά κρύβονται στο CERN της Γενεύης, στο μεγαλύτερο κέντρο πυρηνικών ερευνών της Ευρώπης; Ποιοι είναι οι δύο μυστηριώδεις Νορβηγοί που παρακολουθούν αθέατοι τον Αρίσταρχο και τα παιδιά της ιστορίας και τι ψάχνουν; Τι είναι το κβαντικό λάπτοπ; Πώς μπορούσαν οι ιερείς των Δελφών να προλέγουν το μέλλον και τι σχέση έχει αυτό με την πηγή της Κασταλίας; Πώς μπλέχτηκε ο Αίσωπος με τη σκευωρία που γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο της σειράς;

Ο Κώστας Στοφόρος συνεχίζει να σεργιανίζει στις ελληνικές πόλεις σαν άλλη Αντιγόνη Μεταξά και να χαρίζει με τον δικό του μοναδικό τρόπο πάμπολλες γνώσεις και ιστορικά στοιχεία για τον κάθε τόπο. Δε χόρταινα να διαβάζω για τον Ηνίοχο, για την Κίρρα, για τους Δελφούς, όλα διανθισμένα με άψογες περιγραφές τοπίων που με έκαναν να νιώθω σα να είμαι εκεί. Ελάχιστα καλολογικά στοιχεία αλλά δυναμισμός στις λέξεις και στις περιγραφές, διανθισμένα φυσικά με αρκετό σασπένς και αγωνία, η κλιμακούμενη πλοκή, ο πλούτος των εγκυκλοπαιδικών γνώσεων, τα κατά καιρούς αστεία περιστατικά, όλα αυτά με κράτησαν ως την τελευταία σελίδα και με γέμισαν αγωνία και ποικίλα συναισθήματα. Μου άρεσε ο τρόπος με τον οποίο αναλύθηκαν τα φυσικά φαινόμενα που ίσως οδηγήσουν σε ταξίδια στον χρόνο, τα τεχνικά χαρακτηριστικά που χρειάζονται, οι λόγοι που επιφέρουν κίνδυνο αν πέσουν σε λάθος χέρια κλπ. Παρ’ όλο που ζούμε μια νέα περιπέτεια στην Ιτέα και στο Γαλαξίδι, στους Δελφούς και στην Κίρρα, η Σάμος παραμένει παρούσα μ’ έναν τρόπο που συνδέει απρόσμενα τα δύο βιβλία.

Το «Μυστήριο στο μαντείο των Δελφών» είναι μια συναρπαστική περιπέτεια για παιδιά από 9 ετών και πάνω, γεμάτη αγωνία, ανατροπές, εκπλήξεις αλλά και εύληπτες, κατανοητές εγκυκλοπαιδικές γνώσεις. Με έμαθε πολλά, με ταξίδεψε νοερά σε σημαντικές εποχές και περιστατικά, με έπεισε για τη δυνατότητα ενός ταξιδιού στον χρόνο και μου χάρισε για άλλη μια φορά αξέχαστες αναγνωστικές στιγμές.

Βιβλίο Η πίσω αυλή 
Συγγραφέας Μαρία Δασκαλάκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Δασκαλάκη ξεδιπλώνει μια όμορφη και τρυφερή ιστορία γεμάτη ανθρωπιστικά μηνύματα και συναρπαστικές εξελίξεις, δίνοντας έμφαση στη μικρασιατική καταστροφή και στις συνέπειες του ξεριζωμού που βίωσε ο ελληνισμός τότε. Περιγράφει με τρυφερότητα και ενδιαφέρον την καθημερινότητα ενός εσωστρεφούς και «κλειστού» παιδιού, που λόγω της αναπηρίας του προτιμάει να κάθεται σε μια γωνιά και να διαβάζει παρά να συναναστρέφεται τους συμμαθητές του. Όταν τα πράγματα ζορίζουν οικονομικά για τους γονείς της, Στεφανία και Μηνά, έρχονται στη Νάξο για να βοηθήσουν τον παππού Γαβρίλη και τη γιαγιά Κυριακή με τα ενοικιαζόμενα δωμάτια. Εκεί το κορίτσι αποκτά τη συνήθεια να πηγαίνει με το λεωφορείο από τη Χώρα στο Φλεριό, στο λιγότερο τουριστικό μέρος του νησιού και να εξομολογείται σε μια ξαπλωμένη, μισοτελειωμένη κι εγκαταλειμμένη Κόρη τη ζωή της. Οι εξερευνήσεις αυτές την κάνουν λιγότερο εσωστρεφή και ξαναφέρνουν τη χαρά στη ζωή της. Με αφορμή το γεγονός πως η Ζωή έχει κολοβό το δεξί της χέρι νιώθει ένα πρωτόγνωρο δέσιμο με το άγαλμα ενώ τα απογεύματα περνάει αξέχαστες στιγμές με τον δίδυμο αδελφό της, Αλέξη και τον φίλο του, Νικόδημο.

Αφηγηματικά, η ιστορία μάς βάζει κατευθείαν στην καθημερινότητα της οικογένειας στη Νάξο και μετά μαθαίνουμε για τους λόγους που ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν στο νησί ενώ όταν εμφανίζεται στην κουβέντα η προγιαγιά που γλύτωσε στα οκτώ της χρόνια από την καταστροφή της Σμύρνης με διαρκή πρωθύστερα γνωρίζουμε από κοντά την οικογένεια της Θάλειας και τις δυσκολίες που βίωσε τις μαύρες μέρες του Σεπτεμβρίου του 1922, όπου η ανεμελιά και η χαρά αντικαταστάθηκαν από το αίμα και τη φρίκη. Εναλλάξ λοιπόν από τη μια βλέπουμε τα τρία παιδιά να καθαρίζουν το σπιτάκι που είχε χτίσει η προγιαγιά όταν έφτασε στη Νάξο και από την άλλη ζούμε τη λάμψη, την ομορφιά και τη χαρά της ελληνικής κοινότητας Σμύρνης, γνωρίσματα που μετά το 1919 δίνουν τη θέση τους στην αγωνία, στην αβεβαιότητα και τέλος στη σφαγή. Τι όμορφα και παραστατικά που ζωντανεύει η πανέμορφη Σμύρνη, με το Και, το τραμ, τα κλαμπ και τα ξενοδοχεία, με τους λογιών λογιών κατοίκους της! Ανέμελες και ξένοιαστες οι μέρες της μικρής Θάλειας, σκοτεινές και δυσοίωνες όμως για τους μεγάλους! Η συγγραφέας δεν ωραιοποιεί τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή, χωρίς αυτό να σημαίνει πως καταγράφει με λεπτομέρειες τις βιαιότητες και τα έκτροπα. Με σεβασμό και αγάπη απέναντι στα παιδιά φέρνει στο φως τα σημαντικότερα γεγονότα που οδήγησαν το ελληνικό στοιχείο στον όλεθρο και τις τελευταίες μέρες της πόλης της Ιωνίας, ξεκινώντας από την απόβαση του ελληνικού στρατού τον Μάιο του 1919 και την εμφάνιση του Μουσταφά Κεμάλ ως την κατάρρευση του μετώπου. Η Μαρία Δασκαλάκη δε μεροληπτεί, αντίθετα τονίζει ξεκάθαρα πως εν καιρώ πολέμου και οι Έλληνες και οι Τούρκοι έκαναν ακρότητες, άλλωστε σ’ έναν πόλεμο δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Μέσα από διαλόγους και ερωταποκρίσεις των παιδιών μαθαίνουμε με συναρπαστικό τρόπο και χωρίς να κουραζόμαστε για τα σημαντικότερα γεγονότα της εποχής, για τα κίνητρα, για τα αίτια, για τις συνέπειες.

Η Νάξος πάντως δε μένει παραπονεμένη, αφού η Ζωή με τις εξερευνήσεις της μας συστήνει το νησί, τη μυθολογία και την ιστορία του, με το ηλιοβασίλεμα στην Πορτάρα να συναγωνίζεται σε ομορφιά αυτό της Σμύρνης. Τοπόσημα του νησιού, ιδιωματικές λέξεις, τα φαγητά του τόπου, μνημεία και αξιοθέατα, η Γρόττα, τα μυκηναϊκά ίχνη σε κάποια ερείπιά της, η Πόρτα του Γιαλού και η παλιά αγορά με την άναρχη ρυμοτομία της, όπου τόσο γοητευτικά χάνεσαι, η έντονη διαφορά της φασαριόζικης πόλης τη νύχτα και της ήρεμης, γαλήνιας ίδιας πόλης νωρίς το πρωί, η Τρανή Πόρτα και το κάστρο με τη Σχολή των Ουρσουλινών και την καφετέρια Άβατον, ο Μάριος στο Παλιό Βιβλιοπωλείο και τόσα άλλα σημεία του νησιού φτιάχνουν ένα υπέροχο και άκρως ρεαλιστικό φόντο, όπου γαληνεύουμε από την ένταση και την αγωνία για επιβίωση της οικογένειας της Θάλειας έναν αιώνα πριν. Η Μαρία Δασκαλάκη αποτυπώνει με ρεαλισμό τις τελευταίες μέρες της Σμύρνης και τις δένει αναπάντεχα με την ίδια πόλη που ξέρουμε σήμερα, όπου τίποτα δεν έχει μείνει ίδιο. Η φράση «Μέχρι τώρα ήξερα πως μπορεί να έχεις ένα σπίτι και να έχεις χάσει το κλειδί του. Μα τώρα κατάλαβα πως μπορεί να υπάρχουν και κλειδιά που έχουν χάσει τα σπίτια τους» (σελ. 123) είναι το έναυσμα για ένα ταξίδι που θα κλείσει παλιούς λογαριασμούς, θα ενώσει για πάντα υποθετικά αντίθετα διακείμενους λαούς και θα μου φέρει δάκρυα στα μάτια όταν μου αποκάλυψε τα μυστικά της πίσω αυλής χάρη σ’ ένα κλειδάκι.

Στο νέο της μυθιστόρημα για παιδιά από 10 ετών και πάνω η Μαρία Δασκαλάκη καταγράφει με ενάργεια και συναρπαστικές λεπτομέρειες την καταστροφή της Σμύρνης, συνδέοντάς τες με την οικογένεια ενός κοριτσιού που θα εγκατασταθεί πλέον με την οικογένειά της στη Νάξο. Το παιδί αυτό είναι η επόμενη γενιά στην οποία πρέπει να στηρίζουμε κάθε μας ελπίδα για συμφιλίωση και επούλωση πληγών και να την καθοδηγούμε σε πιο φωτεινά και ενάρετα μονοπάτια για βελτίωση των σχέσεων με τους άλλους αλλά και του εαυτού μας. Ειλικρίνεια, τρυφερότητα, σεβασμός και αγάπη για τις χαμένες πατρίδες πηγάζουν από μια παρέα παιδιών που ζουν στη Νάξο και μαθαίνουν για το πολύτιμο παρελθόν της οικογένειάς τους ενώ αβίαστα γέλια ξεσπούν με το αυτοαναφορικό κλείσιμο του ματιού στην τελευταία σελίδα!

Βιβλίο Στα ίχνη του κρυμμένου θησαυρού 
Συγγραφέας Μαρία Δασκαλάκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Δασκαλάκη αυτήν τη φορά ακολουθεί ένα εντελώς διαφορετικό μονοπάτι αφήγησης, μιας και η Γοργώ και η Αρετή ψάχνουν χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο και χωρίς χάρτη ενώ οι περιπέτειές τους διαδραματίζονται και το καλοκαίρι αλλά και το αμέσως επόμενο Πάσχα, ενώ η αποκάλυψη του θησαυρού είναι κάτι απρόσμενο και ταυτόχρονα πολύ συγκινητικό και αληθινό. Οι χαρακτήρες των δύο κοριτσιών είναι εντελώς διαφορετικοί, οπότε σε συνδυασμό με τη Σταυρούλα, την οικονόμο, που εκφέρει τους περισσότερους κερκυρέικους ιδιωματισμούς, τους παππούδες τους που μεγάλωσαν τρία παιδιά αλλά τώρα ζουν μόνοι τους σ’ ένα επιβλητικό τριώροφο αρχοντικό, ανυπομονώντας για τα οικογενειακά καλοκαίρια, τους γονείς τους που γνωρίστηκαν μ’ έναν πολύ ρομαντικό τρόπο και τους υπόλοιπους συγγενείς που έρχονται σταδιακά στο νησί, δημιουργείται ένα ενδιαφέρον και πρωτότυπο στην εξέλιξή του μυθιστόρημα, γεμάτο διαχρονικές αλήθειες και αληθινό άρωμα Κέρκυρας.

Ιδιώματα που νοστιμίζουν το κείμενο και φέρνουν σε άμεση επαφή τα παιδιά με τη γλώσσα του νησιού (υπάρχουν φυσικά επεξηγηματικές σημειώσεις στο τέλος της κάθε σελίδας), αναφορές στην παραδοσιακή κουζίνα του νησιού, ήθη και έθιμα γύρω από τον άγιο Σπυρίδωνα, το Πάσχα και το καλοκαίρι μα πάνω απ’ όλα η βόλτα στα μνημεία και στα γνωστά και λιγότερο αναγνωρίσιμα μα εξίσου σημαντικά τοπόσημα, οι δρόμοι, οι παραλίες, τα μουσεία, το Μον Ρεπό, το νησάκι Βίδο παρατίθενται αφειδώς χαρίζοντας έτσι στα παιδιά ένα μοναδικό ταξίδι στο νησί των Επτανήσων. Μικρά αποστάγματα ιστορίας από τον Όμηρο και τους αρχαίους χρόνους, από την Αγγλοκρατία και την ελληνική βασιλεία ως την Κατοχή και τον πόλεμο, βυθίζουν τα δύο κορίτσια σε μαγικούς κόσμους στους οποίους ονειρεύονται θησαυρούς και περιπέτειες. Μαθαίνουμε για το οικογενειακό παρελθόν του παππού και της γιαγιάς, εκείνη κόρη αριστοκρατικής οικογένειας της Κέρκυρας κι εκείνος γιος νομικού που παντρεύτηκε μια Γαλλίδα ηθοποιό και την ακολούθησε στο Παρίσι, για τη ζωή της ψυχοκόρης, Σταυρούλας, που η οικογένεια την πήρε κοντά της από μικρό παιδί καθώς και για τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, κάτι που σταδιακά μας οδηγεί στη μεγάλη έκπληξη του βιβλίου.

«Σε κάθε μνημείο ιστορίας και πολιτισμού του νησιού μας υπάρχει κρυμμένος κι ένας πολύτιμος θησαυρός» (σελ. 41). Πόση αλήθεια κρύβεται σε αυτήν την πρόταση και πώς θα εφαρμοστεί στην πλοκή της πρωτότυπης αυτής ιστορίας; Η Μαρία Δασκαλάκη αφήνει στην άκρη για λίγο τους κινδύνους και τις περιπέτειες και δημιουργεί απρόσμενες εξελίξεις εκεί που δεν το περιμένει κανείς. Η τελευταία πρόταση του κειμένου μάλιστα με συγκίνησε αφάνταστα και ολοκλήρωσε υποδειγματικά το μυθιστόρημα. Κέρκυρα, ιστορία και περιπέτεια πάνε πάντα μαζί κι η Μαρία Δασκαλάκη ξέρει να τις ενώσει με το καλύτερο τρόπο!

Βιβλίο Το μυστήριο του καμένου δάσους 
Συγγραφέας Μαρία Δασκαλάκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Δασκαλάκη γράφει για παιδιά από 9 ετών και πάνω μια συναρπαστική περιπέτεια που μας ταξιδεύει στους Παξούς. Έχουμε μια πλήρη και συναρπαστική ξενάγηση στο νησί, στο λιμάνι του, στα χωριά του, στο μουσείο του, στις παραλίες του από έναν αγροφύλακα που λατρεύει να μιλάει για τον τόπο του. Ο Πέτρος στην αρχή δε συμπαθεί το νησί, σύντομα όμως, κάτι ο καπετάν Νικόλας και ο γιος του, Παναγιώτης, που είναι στην ίδια ηλικία, κάτι το τοπίο, κάτι οι κεφάτοι και φιλόξενοι άνθρωποι, αλλάζει γνώμη. Η αδελφή του, η Μαργαρίτα, συναντάει ξανά τον έρωτα της ζωής της, τον Αλέξανδρο, με τον οποίο κρατούσαν επαφές κι έτσι η παρέα, χωρίς να το καταλάβει, ενώνεται και προσπαθεί να λύσει ένα μυστήριο. Η αφήγηση δε βιάζεται να φέρει όλες τις λεπτομέρειες στο φως παρά μόνο σταδιακά και όταν πρέπει για να εμπλουτίσει την πλοκή. Η ιστορία κλιμακώνεται και οι ανατροπές διαδέχονται η μία την άλλη, δημιουργώντας απαράμιλλο σασπένς και διαδοχικές εκπλήξεις που με γέμισαν αγωνία ως το τέλος.

«Το μυστήριο του καμένου δάσους» είναι μια συναρπαστική περιπέτεια μέσα από την οποία ξεπηδάει η αγάπη που οφείλουμε να έχουμε όλοι απέναντι στον τόπο μας που μας γέννησε ή / και μας φιλοξενεί. Δεν πρέπει να ζητάμε το κακό του ή την άσκοπη και άλογη εκμετάλλευσή του κι αυτό η συγγραφέας το δείχνει με μια καλογραμμένη και διδακτική ιστορία κατάλληλη για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες.

Βιβλίο Τα μυστικά του πέτρινου γεφυριού 
Συγγραφέας Μαρία Δασκαλάκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα υπέροχο λυτρωτικό μυθιστόρημα για παιδιά από 9 ετών και πάνω που όμως μπορούν να το διαβάσουν και μεγάλοι. Θα συνιστούσα μάλιστα εντόνως να το διαβάσουν και μεγάλοι, γιατί αυτό το εξαιρετικό κείμενο δείχνει πώς μπορείς να αφηγηθείς μια όμορφη, μαζεμένη ιστορία μέσα σε 200 σελίδες, τόσο πυκνογραμμένη και σφιχτοδεμένη, που το γέλιο εναλλάσσεται με το δάκρυ και η Ιστορία με το παρόν. Εκτός του ότι είναι ένα ιδανικό δώρο για μικρά παιδιά, κανείς δε θα μείνει ασυγκίνητος από τον τρόπο που περιγράφει η συγγραφέας τα δεινά του Ολοκαυτώματος. Είναι πολυεπίπεδο, με ωραία πλοκή, έχει τα γνωστά στοιχεία που απαιτούνται για να κερδίσει κάτι ο ανήλικος αναγνώστης (περιγραφές των ελληνικών τοπίων, ελάχιστες σκανταλιές) και παρ’ όλ’ αυτά δε διστάζει να μπει βαθιά στην Ιστορία και τις πληγές της, να μιλήσει για τον παραλογισμό του Χίτλερ, να ξεδιπλώσει τις απώλειες των Εβραίων που θανατώθηκαν στο Άουσβιτς και αλλού και όλα αυτά χωρίς να είναι ούτε «στρογγυλεμένο» ούτε αχρείαστα ωμό.

Ναι, τα παιδιά πρέπει να μάθουν την Ιστορία και το παρελθόν, ανάλογα πάντα με τον τρόπο και τις ανάγκες που έχει το καθένα. Επομένως, εδώ, αντί να έχουμε ένα ωραίο παραμυθάκι, τυλιγμένο με μια άχλη μυστηρίου ώσπου να αποκαλυφθεί η ταυτότητα της Σαλιγκαρούς ή Άννας Κοέν, έχουμε ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες, ανατροπές και εις βάθος ιστορική έρευνα, δοσμένα σε ένα στενό πλαίσιο περιορισμένων σελίδων, χωρίς να υπολείπεται κάτι ή να υπάρχουν χάσματα ή βεβιασμένα κλεισίματα.

Δεν περίμενα ποτέ ότι, έχοντας διαβάσει τόσα κείμενα για το Άουσβιτς και τον θάνατο τόσων αθώων, θα ερχόταν ένα προεφηβικό βιβλίο να μου φέρει δάκρυα, ξεδιπλώνοντας την τραγωδία, τον πόνο και τη δυστυχία τόσων ψυχών μπροστά στα μάτια μου. Επιπλέον, δεν ήξερα για το πρώτο τρένο που έφυγε από τη Θεσσαλονίκη με τους πρώτους Εβραίους και προορισμό το Άουσβιτς, το οποίο στα χρόνια μας βρέθηκε εγκατελειμμένο και διασκορπισμένο, οπότε πλέον στέκεται κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό Θεσσαλονίκης εις ανάμνησιν στιγμών μη ελκυστικών. Το Άουσβιτς είναι ένα μέρος που θέλω να επισκεφτώ και η υπέροχη, παραστατικότατη γραφή της κυρίας Δασκαλάκη με έκανε να καταλάβω τι θα νιώσω μπαίνοντας σε αυτόν τον χώρο. Περπατούσα κι εγώ μαζί με τους χαρακτήρες στους θαλάμους και τα κρεματόρια κι ενώ ένα κομμάτι μου δεν ήθελε να προχωρήσει το διάβασμα, ένα άλλο μου έδινε κουράγιο, ώσπου φτάνοντας στους σωρούς με τα προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων και διαβάζοντας τα ασύλληπτα νούμερα της τραγωδίας συγκινήθηκα βαθιά.

Πέρα όμως από τη συναισθηματική φόρτιση που προκαλεί, το μυθιστόρημα είναι γεμάτο ελληνικές φυσικές ομορφιές, τοπική ιστορία (μύθοι, θρύλοι και παραδόσεις) αλλά και αστεία περιστατικά ενώ διατηρείται μια κλιμακούμενη αγωνία μέχρι να αποκαλυφθεί το παρελθόν της ηλικιωμένης και να ξεκινήσουν οι έρευνες των μικρών πρωταγωνιστών για ζώντες συγγενείς της. Τελικά τι συνέβη στην Άννα Κοέν εκείνα τα δύσκολα χρόνια; Πώς άντεξε τις δοκιμασίες του στρατοπέδου; Γιατί κατέφυγε στο χωριό του Ζαγορίου; Θα καταφέρουν τα παιδιά να βρουν άκρη σε ένα σκοτεινό και ματωμένο παρελθόν ώστε να της ξαναφέρουν το χαμόγελο στα χείλη; Ένα αριστούργημα από κάθε άποψη!

Βιβλίο Τα κρυφά μονοπάτια του Τεμένους
Συγγραφέας Μαρία Δασκαλάκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Σοφία και η Άννα μαζί με τα ξαδέρφια τους, Κλειώ και Λευτέρη, κρέμονται από τα χείλη της προγιαγιάς τους, μιας και αφηγείται συναρπαστικά την ιστορία της οικογένειάς τους. Μέσα από σωστές, μετρημένες και όχι βιαστικές εναλλαγές εποχών ξεδιπλώνονται τα χρόνια των προπατόρων και οι εκάστοτε ιστορικές συνθήκες ενώ ταυτόχρονα δε λείπουν στα παιδιά οι ευκαιρίες για αποδράσεις στη γύρω περιοχή, από το ξωκλήσι της Κακιάς Σκάλας ως τον λόφο της Ρόκας και την παλιά καστροπολιτεία του Τεμένους (χτισμένη το 961 από τον Νικηφόρο Φωκά). Η συγγραφέας δείχνει με εύληπτο τρόπο τη θέση της γυναίκας στα τέλη του 19^ου αιώνα και στις αρχές του 20οού, τον αντίκτυπο που είχε στην καθημερινότητα των κατοίκων η ανταλλαγή των πληθυσμών του 1923 και τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής. Έχει διαλέξει χαρακτήρες που αντιπροσωπεύουν ανθρώπους της εποχής και καταγράφει ακριβώς, με ρεαλισμό και χωρίς να κρύψει τίποτα, ποια ήταν η ενδοοικογενειακή καθεστηκυία τάξη, την οποία «μαλακώνει» μέσα από ζωηρούς διαλόγους της νέας με την παλιά γενιά.

Προξενιά, προίκα, πολυεπίπεδη πλοκή, αδελφοσύνη, έρωτας, αρμονική συμβίωση και ένα καλά κρυμμένο μυστικό συγκροτούν  ένα καλοδουλεμένο, διασκεδαστικό και ανατρεπτικό μυθιστόρημα. Συγγενείς και φίλοι έρχονται και φεύγουν, με τη δική του ζωή ο καθένας, δίνοντας με τη σειρά τους νέες συναρπαστικές ιστορίες. Ταυτόχρονα, ο μυστηριώδης θησαυρός είναι ικανός να τινάξει στον αέρα όλα όσα ξέραμε ως τώρα για τον δεσμό μεταξύ Νικηφόρου Φωκά και Θεοφανούς και τα ψήγματα της ιστορίας μέχρι το τελικό δέσιμο είναι συναρπαστικά! Μου άρεσε πολύ που η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της προγιαγιάς, γεμάτη ντοπιολαλιά και ρέοντα λόγο, στη συνέχεια αντικαταστάθηκε από τριτοπρόσωπη και επιπλέον με πολλή δράση, μιας και τα παιδιά, συνεπαρμένα από τον μυστηριώδη θησαυρό, άρχισαν να εξερευνούν το κάστρο, με απρόσμενες εκπλήξεις!

Η κυρία Μαρία Δασκαλάκη δε χρειάζεται κατ’ εμέ συστάσεις. Είναι μια συγγραφέας που χρησιμοποιεί τα βασικά μοτίβα μιας περιπέτειας για παιδιά από 9 ετών και πάνω και τα αποδίδει στο χαρτί με τέτοιο τρόπο που και την ιστορία ανεβάζει πολλές κλίμακες παραπάνω και ξέρει τον τρόπο να αναπαριστά, να περιγράφει και να αποδίδει με τέτοιο τρόπο που τα κείμενά της θα τα βρουν εξίσου ενδιαφέροντα και οι μεγαλύτεροι ηλικιακά αναγνώστες. Ιστορίες χορταστικές και γεμάτες νόημα και σημαντικές αξίες, ένταση και αγωνία, καθώς επίσης εγκυκλοπαιδικά στοιχεία δοσμένα με εύληπτο τρόπο, οικεία πρόσωπα και καταστάσεις, αλήθειες, συναισθήματα και νοήματα που μόνο σε ελάχιστα «παιδικά» βιβλία συναντάς πια. Ας πάρουμε για παράδειγμα τον ξάδερφο Λευτέρη, που δίνει τη σωστή διάσταση στον ρόλο ενός μυθιστορήματος: «Ως τότε πίστευε πως οι άνθρωποι παλιά δούλευαν σκληρά τη γη, έκαναν οικογένεια και πέθαιναν. Μέσα από τις διηγήσεις της γιαγιάς Δέσποινας, άρχισε να νιώθει την ανθρώπινη πλευρά τους: πως χαίρονταν, πως λυπούνταν, πως φοβούνταν, πως έκρυβαν κι εκείνοι τα δικά τους μυστικά» (σελ. 115). Αυτό ακριβώς δεν κάνει και η λογοτεχνία; Δεν ταξιδεύει τον αναγνώστη, δεν του δίνει νέες πληροφορίες;

Όλα τα στοιχεία του βιβλίου είναι συναρπαστικά και αποκαλύπτονται σταδιακά ενώ τα συντροφεύουν πλούσιο και τεκμηριωμένο ντόπιο λεξιλόγιο, ήθη και έθιμα, όλες εκείνες οι απαραίτητες μικρολεπτομέρειες που ζωντανεύουν με ενάργεια το μέρος και την εποχή, δείχνοντας τη φυσική συνέχεια του τόπου μες στον χρόνο ενώ το ταξίδι δεν ήθελα με τίποτα να τελειώσει. Στο δεύτερο μέρος, όταν όλα πια έχουν τελειώσει και μένει κάποιος μ’ ένα μεγάλο ερωτηματικό, η συγγραφέας κάνει μια μεγάλη στροφή και μας ταξιδεύει πίσω στον 10^ο αιώνα μ. Χ. για ν’ αφήσει τον ίδιο τον Νικηφόρο Φωκά, λίγο πριν τη δολοφονία του, να μας δείξει τι πραγματικά συνέβη στο Κανλί Καστέλι όταν ήταν πλέον αυτοκράτορας. Τα περιστατικά της ζωής του, μόνο τα απαραίτητα για το φινάλε του μυθιστορήματος, είναι εξίσου τεκμηριωμένα και γεμάτα δράση και ανατροπές!

«Τα κρυφά μονοπάτια του Τεμένους», το νέο βιβλίο της σειράς «Μυστική αποστολή», μας ταξιδεύει έξω από το Ηράκλειο, σε μια καστροπολιτεία γεμάτη μυστικά περάσματα, πολύτιμους θησαυρούς και σημαντικούς πρωταγωνιστές της Ιστορίας, τα ίχνη των οποίων θα ακολουθήσουν φιλομαθή παιδιά, χαρίζοντας έτσι στους αναγνώστες από 9 ετών και πάνω μια ασύλληπτη περιπέτεια, γραμμένη με αγάπη και πολλή φροντίδα.

Βιβλίο Ο χαμένος θησαυρός του παππού
Συγγραφέας Μαρία Δασκαλάκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Δασκαλάκη δε χρειάζεται συστάσεις. Είναι μια συγγραφέας που χρησιμοποιεί τα βασικά μοτίβα μιας περιπέτειας για παιδιά από 9 ετών και πάνω και τα αποδίδει στο χαρτί με τέτοιο τρόπο που και την ιστορία ανεβάζει πολλές κλίμακες παραπάνω και ξέρει τον τρόπο να αναπαριστά, να περιγράφει και να αποδίδει με τέτοιο τρόπο που τα κείμενά της θα τα βρουν εξίσου ενδιαφέροντα και οι μεγαλύτεροι ηλικιακά αναγνώστες. Πολυεπίπεδες ιστορίες, ένταση και αγωνία, εγκυκλοπαιδικά στοιχεία δοσμένα με εύληπτο τρόπο, οικεία πρόσωπα και καταστάσεις, αλήθειες, συναισθήματα και νοήματα που μόνο σε ελάχιστα «παιδικά» βιβλία συναντάς πια. Έτσι κι εδώ, η γόνιμη φαντασία της ασχολείται με την Κυρία της Ελεύθερνας, το υποτιθέμενο τρίτο άγαλμα που βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο της περιοχής αυτής, μετά την Κόρη της Ελεύθερνας και την Κυρία της Οξέρ ενώ ταυτόχρονα αναπαριστά με ειλικρίνεια και χωρίς να ωραιοποιήσει τις δύσκολες καταστάσεις που έζησε στην Κατοχή το χωριό.

Η Κυρία της Οξέρ είναι ένα υπέροχο άγαλμα του 7^ου αιώνα π. Χ. που βρέθηκε στις ανασκαφές της Ελεύθερνας στις αρχές του  20ού αιώνα αλλά φυλάσσεται στο Λούβρο ενώ το δίδυμό της, η Κόρη, που βρέθηκε μόλις το 1987, φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ρεθύμνου. Το 2004 τα δύο αγάλματα εκτέθηκαν μαζί στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Αθηνών! Επομένως ποια είναι η τρίτη κόρη; Πού βρέθηκε; Ποιος ξέρει γι’ αυτήν και πού είναι τώρα; Πώς τεκμηριώνεται ότι είναι της ίδιας εποχής και τεχνοτροπίας και του ίδιου καλλιτέχνη; Πόσο σημαντικό είναι να προστατέψουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά από δηώσεις και λεηλασίες; Τι έκαναν οι αρχαιολόγοι και οι επιστήμονες μόλις ξέσπασε ο πόλεμος στην Ευρώπη και ο γερμανικός κίνδυνος ήταν πλέον ορατός;

Δεν έχουμε όμως μόνο το αρχαιοελληνικό παρελθόν να πρωταγωνιστεί στην ιστορία αλλά και το νεότερο. Ο πατέρας του παππού Χριστόφορου ήταν δάσκαλος στο χωριό και εκτελέστηκε από τους Γερμανούς όταν προσπάθησε να σώσει από τα χέρια τους τον γιο του δωσίλογου Νικολή, τον Γιώργη. Ήταν μια συναρπαστική προσωπικότητα και με την ανδραγαθία του έδειξε πως κανείς δεν είναι υπεύθυνος για το οικογενειακό βάρος που κουβαλάει, επομένως ο Γιώργης δε φταίει για τον κακό πατέρα που τον γέννησε. Γιατί όμως τόσα χρόνια μετά ο ετοιμοθάνατος Γιώργης ζητάει συγχώρεση από τον δάσκαλο; Τι εννοεί όταν λέει και ξαναλέει: «Δε σε πρόδωσα, δάσκαλε!»; Τι συνέβη εκείνες τις δύσκολες μέρες του χωριού και του τόπου γενικότερα;

Και σα να μη φτάναν όλα αυτά, η συγγραφέας καταφέρνει να παρενθέσει και την πιο συγκινητική ιστορία του βιβλίου: τον φιλάνθρωπο και όχι αυστηρό Γερμανό διοικητή της περιοχής, που ήταν μια μορφωμένη προσωπικότητα, ακέραιος και δίκαιος, αναγκασμένος όμως να υπηρετήσει το μίσος του Χίτλερ. Πώς βοήθησε τον δάσκαλο και τι του είπε; Πώς μπορεί να αλλάξει κάτι μετά από τόσα χρόνια; Πόση δύναμη έχει μια συγγνώμη και πώς μπορεί να γεμίσει μια ψυχή με ανακούφιση και αγαλλίαση;

Όλα τα στοιχεία του βιβλίου είναι συναρπαστικά και αποκαλύπτονται σταδιακά ενώ τα συντροφεύουν πλούσιο και τεκμηριωμένο ντόπιο λεξιλόγιο, λαογραφικά στοιχεία (ρίμες και μαντινάδες), ήθη και έθιμα, όλες εκείνες οι απαραίτητες μικρολεπτομέρειες που ζωντανεύουν με ενάργεια το μέρος και την εποχή, δείχνοντας τη φυσική συνέχεια του τόπου μες στον χρόνο ενώ το ταξίδι δεν ήθελα με τίποτα να τελειώσει.

Τι σημαίνει λοιπόν «αρχαιολογική ανασκαφή»; Τι κάνουν οι αρχαιολόγοι; Πόσο σημαντική είναι η αποστολή τους; Ποιες ήταν οι ανδραγαθίες του προπάππου της Αριάνθης; Τι συνέβη στα μαύρα χρόνια της Κατοχής; Πώς περνούσαν οι κατακτημένοι χωριανοί; Τι σημαίνει να προστατεύεις την πολιτιστική σου κληρονομιά από τους άρπαγες; Τι κρύβει ο μυστηριώδης χάρτης; Γιατί δεν μπορεί να διαβάσει κανείς τα ιδιόχειρα σημειώματα του δασκάλου; Τι γράφει στο ημερολόγιό του; Ποιο μυστικό έκρυβε ο Γιώργης και ποιος θα το αποκαλύψει στα παιδιά; Πόσα συναρπαστικά γεγονότα έζησε στο χώμα της η Ελεύθερνα; Γιατί δεν έχετε διαβάσει ακόμη αυτό το βιβλίο; Συγχαρητήρια για άλλη μια φορά στη συγγραφέα που καταφέρνει να μεταλαμπαδεύσει την αγάπη της για το παιδί και τη γνώση μέσα από τόσο καλογραμμένα, συναρπαστικά και πολυεπίπεδα ξεχωριστά βιβλία!

Βιβλίο Ο θησαυρός του κυβερνήτη
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια παρέα παιδιών της έκτης δημοτικού που ζουν στο Ναύπλιο μπλέκονται σε μια περιπέτεια γεμάτη αινίγματα και αποκαλύψεις με στόχο να εντοπίσουν τον θησαυρό του κυβερνήτη! Για να βρεθεί ο θησαυρός τα παιδιά πρέπει να απαντήσουν στα αινίγματα που βρήκαν γραμμένα σε ένα παλιό τετράδιο. Θα τα καταφέρουν; Ποιοι θα τους βοηθήσουν; Ποιοι είναι στην πραγματικότητα μέλη του μυστηριώδους Τάγματος; Τι είναι τελικά ο θησαυρός του κυβερνήτη;

Ένα πολύ όμορφο και έξυπνα γραμμένο μυθιστόρημα για παιδιά από 9 ετών και πάνω γεμάτο Ιστορία, αρχαιολογία, μυθολογία, εξερευνήσεις, περιπέτεια, μυστήριο! Και μάλιστα από έναν συγγραφέα που μας έχει χαρίσει το συγκλονιστικό Παράθυρο της Νεφέλης και την αξέχαστη Εξομολόγηση! Μου άρεσαν τα αινίγματα και η ποικιλία των κειμένων και που γνώρισα την ιστορία του Ναυπλίου μέσα από αυτήν την υπέροχη ιστορία. Μου έκανε εντύπωση που ένα μέλος της παρέας, η Άρτεμη, ήταν σε αναπηρικό καροτσάκι αλλά αυτό δεν την εμπόδισε να συμμετέχει όσο και όπως μπορούσε στην εξερεύνηση, ούτε να θεωρείται ισότιμο μέλος της παρέας! Ένα ευρηματικό, ανατρεπτικό και πολύ διδακτικό μυθιστόρημα για τους μικρούς φίλους των εκδόσεων Μίνωας!