Βιβλίο Ο τελευταίος πιστολέρο
Τίτλος πρωτοτύπου The gunslinger
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η εισαγωγή του συγγραφέα πολύ εξομολογητική και κατατοπιστική. Η γνώριμη ανατριχιαστική και ταξιδιάρικη γραφή του King. Θέλω πολύ να ψάξω οτιδήποτε έχει γραφεί σχετικά με το βιβλίο αυτό για να με βοηθήσει να βρω αυτά που πρέπει να υπάρχουν πίσω από τις γραμμές. Μου άρεσε σαν ιδέα που ο κόσμος που εκτυλίσσεται μπροστά μας είναι ο κόσμος που προχώρησε παραπέρα (έχουμε νικήσει τον καρκίνο, έχουμε κατακτήσει τη γνώση αλλά έχουμε ακόμη δισεκατομμύρια μόρια γνώσης ακόμη για να ολοκληρωθούμε, έτσι γράφει). Η φιλοσοφική συζήτηση του Πιστολέρο και του μαυροντυμένου ανθρώπου ήταν όλα τα λεφτά κι αρκετά αποκαλυπτική ως προς το τι διαβάζουμε και πού βρισκόμαστε. Το τέλος σε κατατοπίζει για το βιβλίο που έχεις στα χέρια σου. Τελικά, τι είναι ο μαυροντυμένος άνθρωπος; Σατανάς; Ο Θεός; Αγγελιοφόρος του Θεού; Μα να λέει εγένετο φως σαν άλλος Θεός; Και γενικά πολύ παίζει ο συγγραφέας με τα ονόματα της Παλαιάς Διαθήκης. Τι θέλει να πει; Ανατριχιαστικό το στόρι του Τελευταίου Πιστολέρο, πώς αντρώθηκε και πώς νίκησε τον δάσκαλό του στον δρόμο για την ωρίμανση. Τελικά τι συμβολίζει ο Μαύρος Πύργος; Ανυπομονώ για τη συνέχεια. Θα διαλέξει τους σωστούς ανθρώπους για την πορεία του προς τον Μαύρο Πύργο ο πρωταγωνιστής; Πολλά μυστήρια, πολλές παρομοιώσεις και μεταφορές, η μαγευτική ατμόσφαιρα του King (με τους τόνους το αίμα και τα χυμένα μυαλά αλλά τέλος πάντων). Για να δούμε παρακάτω. [αναδημοσίευση της κριτικής για την 1η έκδοση, το 2003].

Βιβλίο Το κάλεσμα των τριών
Τίτλος πρωτοτύπου The drawing of the three
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από τα καλύτερα της 7λογίας (ναι, μόνο τα 2 πρώτα διάβασα και βιάζομαι). Πραγματικά ζεις τις σκηνές, πραγματικά απολαμβάνεις την παρέλαση των συνηθειών του μέσου Αμερικανού (κόκα-κόλα, ταινίες, αεράμαξες –> αεροπλάνα, οπλοχρησία και οπλοκατοχή) και πώς τα αντιμετωπίζει ένας ξένος. Και επιμένω ότι η πρόταση «πριν ο κόσμος προχωρήσει παραπέρα» είναι η καλύτερη που έχω διαβάσει ποτέ οπουδήποτε, γεμάτη νοήματα και μια πίκρα. Με κομμένη ανάσα το διάβασα και με περισσότερο ενδιαφέρον γιατί τώρα έχουμε να κάνουμε και με τον δικό μας κόσμο παράλληλα με τον κόσμο του Κινγκ. Απίστευτη επιλογή χαρακτήρων, απίστευτοι διάλογοι, απίστευτες σκηνές, λόγω της υψοφοβίας που καταπολεμώ σιγά σιγά λάτρεψα το πρώτο μέρος με την πτήση του αεροπλάνου. Πραγματικά αναρωτιέμαι από δω και πέρα τι άλλο θα ζήσουμε και πόσο πολύ θα με συνεπάρει όσο το δεύτερο βιβλίο. Πραγματικά τρισδιάστατη η μονομαχία με τη σχιζοφρένεια της Οντέτα. Κι έκλεισε ένας κύκλος δείχνοντάς μας τον υπαίτιο για την κατάστασή της, τον Σπρώχτη. Πάμε παρακάτω και γρήγορα παρακαλώ γιατί θα τα ξεχάσω!!!!! [αναδημοσίευση της κριτικής για την 1η έκδοση, το 2003].

Βιβλίο Νυχτοπερπατήματα 
Τίτλος πρωτοτύπου Nightcrawling
Συγγραφέας Leila Mottley
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Leila Mottley έγραψε ένα πολύ δυνατό και πολύ ρεαλιστικό κοινωνικό μυθιστόρημα που μας βυθίζει στην αφανή πλευρά της ηλιόλουστης Καλιφόρνια, μιας και στο Όκλαντ, όπου ζουν τα έγχρωμα αδέλφια Μάρκους και Κιάρα, τα πράγματα για όσους δεν έχουν σταθερό εισόδημα, απολυτήριο λυκείου και δικό τους σπίτι είναι πολύ άσχημα. Η καθημερινότητά τους είναι πολύ δύσκολη και σταδιακά γνωρίζουμε τον κοινωνικό περίγυρο των δυο παιδιών που θα τους επηρεάσει στις αποφάσεις τους και στη μετέπειτα πορεία της ζωής τους. Ζουν σ’ ένα βρώμικο διαμέρισμα σε μια παραμελημένη πολυκατοικία όπου το νοίκι διπλασιάστηκε και ταυτόχρονα, στο διπλανό σπίτι, ζει σχεδόν εγκαταλειμμένο ένα εννιάχρονο αγόρι, ο Τρέβορ, του οποίου η μητέρα έχει μπλέξει με ναρκωτικά κι εξαφανίζεται για εβδομάδες ολόκληρες. Η Κιάρα έχει παρατήσει το σχολείο και ψάχνει να δουλέψει όπου βρει, παντού όμως ζητάνε βιογραφικό, όσο εκείνος απλώς περιμένει και ονειρεύεται να γίνει βασιλιάς της ραπ, χάνοντάς τον χρόνο του με ανούσια στιχουργήματα και τάχα μου πρόβες σε στούντιο ηχογράφησης. Η Κιάρα έχει φτάσει στα όριά της με την ανεργία που τους μαστίζει αλλά και με τη βαριεστημένη συμπεριφορά του αδελφού της, παίρνει υπό την προστασία της το παιδί της γειτόνισσας και τελικά, για όλους αυτούς τους λόγους, θα αναγκαστεί να «αδειάσει τον εαυτό της για κάποιον άλλον που δε θα δώσει δεκάρα όταν θα είναι άδεια»: βγαίνει στο πεζοδρόμιο («Δεν μπορώ να τον αφήσω και χρειαζόμαστε αυτά τα λεφτά. Τι ‘ναι άλλη μια νύχτα;», σελ. 189).

Η συγγραφέας ξεδιπλώνει σταδιακά την ιστορία της Κιάρα και δημιουργεί έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα, γεμάτο συναισθήματα, αποφασιστικότητα και αγωνία για το αύριο. Η λύση της πορνείας δεν έρχεται ουρανοκατέβατη αλλά ως αποτέλεσμα μιας σειράς από γεγονότα που θα ρίξουν την ιδέα και τα πρώτα τυχερά βήματα θα της κεντρίσουν το ενδιαφέρον. Ακόμη κι όταν ξεκινάει να το κάνει, δε δείχνει να καταλαβαίνει τι ουσιαστικά συμβαίνει, παρά μόνο ότι αυτό της αποφέρει χρήματα, «δεν είμαι καν ακόμη σίγουρη πως το θέλω». Παραδέχεται πως: «Δεν ξέρω αν μπορώ να το ξανακάνω, αλλά επίσης δεν ξέρω πώς θα μας κρατήσω ζωντανούς άμα δεν το κάνω» (σελ. 76-77). Η ιστορία σταδιακά κλιμακώνεται και η Κιάρα φτάνει να μπλέξει με έναν κύκλο αστυνομικών που θα την εκμεταλλευτούν στο έπακρο: «Αρχίζω να πιστεύω ότι δεν υπάρχουν καλοί μπάτσοι, ότι η στολή σβήνει το άτομο μέσα της» (σελ. 189). Την ίδια στιγμή ο αδερφός της δεν παρατηρεί τις αλλαγές της, τις μελανιές της, δε βάζει πλάτη, δεν αλλάζει συμπεριφορά, αντίληψη, στάση, εξακολουθεί να ονειρεύεται καριέρα στη ραπ, έχοντας ως πρότυπο έναν εξαφανισμένο θείο με αινιγματικό ρόλο στο οικογενειακό τους παρελθόν. Ποιος; Ο Μάρκους, που κάποτε ήταν προστατευτικός απέναντι στην αδελφή του και είχε αναλάβει τα ηνία του σπιτιού. «Το χέρι του γύρω μου κι ο ψίθυρός του αρκούσαν», θυμάται η Κιάρα. Πάντως: «Η μέρα είναι ακατόρθωτη χωρίς τον Τρέβορ» (σελ. 206).

Εκτός από τ’ αδέλφια, γνωρίζουμε τη ζωή του φίλου του Μάρκους, Κόουλ, που έχει ένα μωρό με την κοπέλα του, τη Σόνα, μια νεαρή εξίσου απελπισμένη από τη σχέση της με τον αιθεροβάμονα άνθρωπο που έχει μπλέξει και γι’ αυτό ξεσπάει συχνά σε κλάματα. Στην παρέα εμφανίζεται κι ο Τόνυ, άλλος φίλος του Μάρκους, που θέλει την Κιάρα, μόνο που θα αλλάξει άρδην τα σχέδιά του όταν εκείνη του ζητάει κάτι. Σημαντικό ρόλο παίζει και η Αλέ (Αλεχάντρα), φίλη της Κιάρα, η οποία δουλεύει στο οικογενειακό εστιατόριο και παραστέκεται πάντα στην απελπισμένη φίλη της, με την οποία συνηθίζουν να πηγαίνουν σε κηδείες για έναν δικό τους ιδιαίτερο και συγκινητικό κατ’ εμέ λόγο. Με κάποια πρωθύστερα, μέσα από τα οποία η Κιάρα συγκρίνει τα ευτυχισμένα χρόνια του τότε με τα δύσκολα και σκληρά του σήμερα, γνωρίζουμε και τους γονείς των παιδιών, οι οποίοι είχαν συναντηθεί με έναν πρωτότυπο και διαφορετικό τρόπο. Πώς ερωτεύτηκε ο μπαμπάς τη μαμά; «Όχι από το πώς έδειχνε αλλά το πώς υπήρχε!» (σελ. 99). Οι δυσκολίες που έζησαν κι αυτοί, πώς απέκτησαν τα παιδιά τους, πώς πέθανε ο μπαμπάς και πού βρίσκεται τώρα η μαμά, όλα αυτά εντάσσονται παρένθετα στην κεντρική ιστορία για να δοθεί λίγη τρυφερότητα παραπάνω στο κείμενο.

Πρωτοπρόσωπη, κοφτή αφήγηση, γεμάτη ρεαλισμό και ωμότητα, που ζωντανεύει χαρακτήρες με ελπίδα αλλά χωρίς μέλλον, άνθρωποι που ζουν σε αδιέξοδο και μπλέκονται σε μικρούς ή μεγάλους μπελάδες. Περπατάμε μαζί τους στο Όκλαντ με τα τοπόσημά του, τους κατοίκους του, τη ρυμοτομία του, τις σκοτεινές και φωτεινές γωνίες του, και γνωρίζουμε ανθρώπους που έκαναν φυλακή, που έχασαν γονείς από καρκίνο ή αδέλφια που εξαφανίστηκαν. Μέσα σε όλα αυτά ένα κορίτσι μεγαλώνει προσπαθώντας να τα βγάλει πέρα με μια ζωή που δεν επέλεξε. Είναι ένα παιδί που έχει οξυδέρκεια και κριτική σκέψη, φιλτράρει τα όσα βιώνει και τα συγκρίνει με την προηγούμενη ζωή της, όχι για να μεμψιμοιρεί αλλά ως καταφύγιό της στο σκληρό τώρα και τελικά διαπιστώνει πως έχει ζήσει «…έναν ολόκληρο αιώνα μέσα σ’ αυτούς τους μήνες» (σελ. 154). Τα «Νυχτοπερπατήματα» είναι η ιστορία ενός κοριτσιού που  παίρνει λάθος δρόμο για να επιβιώσει αλλά και ταυτόχρονα ένα κείμενο-κραυγή διαμαρτυρίας για τις γυναίκες που πέφτουν θύματα σεξουαλικής αποπλάνησης και κακοποίησης χωρίς ελπίδα σωτηρίας: «Αναρωτιέμαι αν θα φωνάξουν ποτέ και για τις γυναίκες, όχι μόνο για τις δολοφονημένες γυναίκες αλλά και για τη βαναυσότητα μιας κάννης σ’ έναν κρόταφο. Τις γυναίκες χωρίς στιλιζαρισμένη κόμμωση, με μπλεγμένα μαλλιά και σακουλιασμένα μάτια και δίχως κανέναν να φιλμάρει για να πει τι συνέβη, με μόνους μάρτυρες ένα στόμα και μερικές ουλές» (σελ. 187-188).

Βιβλίο Η μπαλάντα του θλιμμένου καφενείου και άλλες ιστορίες 
Τίτλος πρωτοτύπου The ballad of the sad café and other stories
Συγγραφέας Carson McCullers
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η νουβέλα «Η μπαλάντα του θλιμμένου καφενείου» της Carson McCullers πρωτοδημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Harper’s Bazaar» το 1943 και κυκλοφόρησε ως βιβλίο το 1951 σε μια συλλογή έργων της συγγραφέως. Από την αρχή με αιχμαλώτισε ο τρόπος γραφής της, η παραστατικότητά της και η πρωτότυπη δομή του κειμένου της. Ξεκινάμε με τη γνωριμία της πόλης, στη συνέχεια μαθαίνουμε για την καθημερινότητα της Αμέλια Ίβανς, αργότερα έρχεται και ο εξάδελφος Λάιμον Γουίλις και στο τέλος βλέπουμε τι συνέβη με την παρουσία του Μάρβιν Μέισι στην πόλη. Η ατμόσφαιρα είναι υποβλητική και παραστατική, η πόλη είναι πληκτική, μοναχική, θλιβερή, ένα μέρος ξεκομμένο κι αποξενωμένο, οι χειμώνες είναι σύντομοι και παγεροί, τα καλοκαίρια λευκά από το εκτυφλωτικό φως και καυτά, η μυρωδιά της ροδακινιάς μπλέκει με την ξινή οσμή της κοντινής λιμνοθάλασσας και κάπου κάπου μια αίσθηση ανάπαυλας. Η Αμέλια Ίβανς, ψηλή και αλλήθωρη, μοναχική, αδιάφορη για την αγάπη των αντρών, διατηρεί κατάστημα και οινοπνευματοποιείο με εκλεκτό ουίσκι και όχι μόνο, με αποτέλεσμα να θεωρείται η πλουσιότερη της περιοχής, μόνο που συνηθίζει να ξοδεύει τα χρήματά της σε δίκες και μηνύσεις. Ο δεκαήμερος γάμος της με τον Μάρβιν Μέισι άφησε την πόλη απορημένη και σοκαρισμένη.

Ο καμπούρης Εξάδελφος Λάιμον Γουίλις ήρθε ξαφνικά μια μέρα ισχυριζόμενος πως είναι συγγενής της Αμέλια. Η εμφάνισή του, ο λόγος της άφιξής του και οι επακόλουθες κινήσεις της Αμέλια που δεν ταίριαζαν με τον χαρακτήρα της, ή τουλάχιστον με ό,τι είχε δείξει ως τότε στους κατοίκους, πυροδότησαν μια σειρά από φήμες και προκάλεσαν ολόκληρο πανηγύρι ψεύτικων λόγων και μυθευμάτων που ξύπνησε την πόλη, αφού οι νέες συνθήκες είχαν κάτι που έσπαγε τη ρουτίνα της. Ο Λάιμον είναι ένας άντρας που σύντομα κέρδισε τους κατοίκους της πόλης, έχει ένστικτο που τον κάνει να εδραιώνει μια άμεση και ζωτική επαφή ανάμεσα στον ίδιο και στους συνομιλητές του, στους οποίους χάριζε ατέλειωτες ώρες κι αλλάζει ριζικά τις συνήθειες της Αμέλια, η οποία, μεταξύ άλλων, σταδιακά μεταμόρφωσε το κατάστημά της σε καφενείο σχεδόν πλήρους λειτουργίας, δημιουργώντας έτσι θαλπωρή και συντροφικότητα στους πελάτες της! Πώς ήταν η σχέση μεταξύ τους, τι συζητούσαν, πώς συμπεριφέρονταν ο ένας στον άλλον, γιατί η Αμέλια δεν του είπε για τον γάμο της κλπ. είναι μικρά κομμάτια μιας ιδιαίτερης καθημερινότητας που άφηνε πολλές νύξεις και αμφιβολίες. Ήταν αγάπη, ήταν σεβασμός, ήταν συγκατοίκηση αυτό που βίωναν οι δύο τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους χαρακτήρες; Και στο τέλος, αφού εξέτισε μακρόχρονη φυλάκιση, έρχεται, φέρνοντας μιαν εποχή χαραμίσματος και σύγχυσης, ο Μάρβιν Μέισι, πρώην σύζυγος της Αμέλια, τον οποίο γνωρίσαμε σε μια σύντομη αναδρομή στο παρελθόν και την άφιξη του οποίου ετοίμαζε εντατικά η συγγραφέας με συνεχόμενες προοικονομίες. Ο Μάρβιν λοιπόν και ο αδερφός του, Χένρι, οι μόνοι που επέζησαν από τα αδέλφια τους, μεγάλωσαν από μια καλή γειτόνισσα αφού οι γονείς τους δεν ήθελαν κανένα από τα παιδιά τους και τα παράτησαν στην ελεημοσύνη της πόλης. Πώς συμπεριφέρονταν λοιπόν τα αδέλφια ο ένας στον άλλον και απέναντι στην πόλη, πώς, πότε και γιατί άλλαξε ο Μάρβιν, γιατί και πώς δημιουργήθηκαν οι τόσο διαφορετικοί χαρακτήρες τους αφού μεγάλωσαν και οι δύο χωρίς γονική αγάπη κ. ά. είναι ερωτήματα που απαντώνται μέσα από σύντομα και ολοζώντανα περιστατικά.

Η Carson McCullers πρώτα αφηγείται τα γεγονότα και μετά τα αναλύει, πάντα όμως με συναρπαστικό και καθόλου κουραστικό τρόπο. Η παραστατική, λυρική γραφή της ζωντανεύει κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα της νότιας Αμερικής της εποχής μετά τον Εμφύλιο, π. χ. τα βράδια ακούς «το αργό τραγούδι ενός νέγρου» που πάει να δει την αγαπημένη του ή κάποιος γρατζουνάει μια κιθάρα. Μια αταύτιστη πόλη που δείχνει μονότονη, βαρετή και κλειστή ζωντανεύει με άφθαστες και πρωτότυπες παρομοιώσεις και μεταφορές, ντύνεται με εξαίσια χρώματα καλοκαιριού και χειμώνα, με τα ίδια σημεία, τους ίδιους δρόμους, τα ίδια σπίτια να αποκτούν νέα μορφή σε κάθε αλλαγή του καιρού. Δε θα ξεχάσω πόσο όμορφα αποδόθηκε η εντύπωση των κατοίκων από το πρώτο χιόνι που είδαν στη ζωή τους και πώς άλλαξε (και) αυτό την καθημερινότητά τους που είναι γεμάτη με αγροτικές δουλειές, άφθονο επιβλαβές κουτσομπολιό και ελάχιστα μαγαζιά. Η συγγραφέας παρεμβαίνει σε κάποια σημεία του κειμένου: «Έτσι, για την ώρα, ας δούμε αυτά τα χρόνια από τυχαίες και ασύνδετες σκοπιές» (σελ. 54) και «Ας αφήσουμε λοιπόν να κυλήσουν τα έξι αργά χρόνια…» (σελ. 73) ενώ κάπου κάπου πασπαλίζει με λίγο χιούμορ τα γεγονότα: «…σύμφωνα με την κυρία Μακφέιλ, μια γυναίκα με κρεατοελιές στη μύτης της, που την έχωνε παντού…» (σελ. 56). Στο σχετικά σύντομο κείμενο υπάρχουν ακόμη και σκέψεις, προβληματισμοί, ενδιαφέρον για τις ανθρώπινες σχέσεις γενικά. Τονίζει για παράδειγμα πως «η αγάπη είναι μια κοινή εμπειρία ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, όμως το ότι είναι κοινή εμπειρία δεν σημαίνει πως είναι και παρόμοια εμπειρία για τους δύο εμπλεκόμενους» (σελ. 56), επομένως ποια είναι η διαφορά μεταξύ αγαπημένου και ερωτευμένου; Στο βιβλίο υπάρχουν επιπλέον έξι διηγήματα της Carson McCullers που όλα δημοσιεύθηκαν μεταξύ 1936 και 1951 σε διάφορα περιοδικά και καταγράφουν εξίσου ιδιαίτερες, ξεχωριστές ιστορίες με το γνωστό ύφος της συγγραφέως. Κάποια από αυτά έχουν μια πλοκή γεμάτη υπονοούμενα, κάποια ένα ασαφές τέλος, όλα τους όμως αποτελούν σημαντικό κομμάτι της εργογραφίας της συγγραφέως.

Βιβλίο Το μυστήριο του Λίστερντεϊλ
Τίτλος πρωτοτύπου The Listerdale mystery
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστές Αναστασία Δεληγιάννη, Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα/ Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια συλλογή δώδεκα διηγημάτων με μυστηριώδεις εξαφανίσεις, αυτοκρατορικούς γάμους, δηλητηριάσεις, κλοπές κοσμημάτων, διασκεδαστικά στοιχήματα παρανομίας, πριγκιπικές απαγωγές, διαφημιστικά κόλπα κ. ά. Μια ξεπεσμένη αριστοκράτισσα («Το είδος μας πεθαίνει, όμως στηρίζουμε ο ένας τον άλλο», σελ. 18) θέλει τα παιδιά της να έχουν μια καλύτερη τύχη κι όταν βρίσκει ένα αρχοντικό σπίτι σε πολύ φθηνή τιμή το νοικιάζει κι όλα αλλάζουν μαγικά, μια παντρεμένη κοπέλα βλέπει τον ίδιο εφιάλτη κάθε βράδυ, με τον προηγούμενο εραστή να σκοτώνει τον σύζυγό της, ένας μποέμ άντρας συναντάει ένα μυστηριώδες κορίτσι που τον μπλέκει σε μια περιπέτεια απότοκη της εξέγερσης στο βαλκανικό κρατίδιο της Κατονίας, ένας εγκληματολόγος αναλαμβάνει την εξιχνίαση μιας δολοφονίας με τους υπόπτους να είναι τα τέσσερα μέλη της οικογένειας της νεκρής, ένας υποταγμένος σύζυγος ζει μια αναπάντεχη νύχτα ρομαντισμού και περιπέτειας, ένας συνταξιούχος επιθεωρητής της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών συναντά μια γυναίκα που αθωώθηκε από τις κατηγορίες για δολοφονία του άντρα της εννιά χρόνια πριν με… νέο σύζυγο και κυνηγώντας την ηθική βεβαιότητα αναψηλαφεί την υπόθεσή της, μια άνεργη κοπέλα απαντά σε μια πολύ περίεργη και αναπάντεχη αγγελία που τη ρίχνει στο πλάι μιας εκπεσμένης πριγκίπισσας από την Οστρόβα, ένα ζευγάρι μπλέκεται στην κλοπή ενός πανάκριβου περιδέραιου, ένας συγγραφέας χωρίς έμπνευση ζει την πιο απίθανη περιπέτεια της ζωής του χάρη στην Εσάρπα των Χιλίων Λουλουδιών, ένας άντρας καταφέρνει να παντρευτεί χάρη σε μια μπανανόφλουδα, ένας νεαρός με το όνομα Τζέιμς Μποντ ανακαλύπτει κατά λάθος ένα πολύτιμο σμαράγδι στις καμπίνες της παραλίας του Κόμπτον-ον-Σι και μια σοπράνο δέχεται την πρόσκληση για μια ιδιωτική παράσταση λίγο πριν το μοιραίο τέλος.

Πιο πολύ μου άρεσαν: «Το κορίτσι στο τρένο» και «Το μυστήριο του Λίστερντεϊλ» γιατί μου θύμισαν τη μεταγενέστερη διαφορετική γραφή της Agatha Christie που γνωρίσαμε με το ψευδώνυμο Mary Westmacott, αν και η ίδια δε διστάζει να γράψει το «Ο Έντουαρντ Ρόμπινσον γίνεται άντρας», όπου ένας νεαρός που του αρέσει να διαβάζει ρομαντικές ιστορίες, ξέροντας πως «αυτού του είδους τα πράγματα είναι όλα μπούρδες» (σελ. 106), παραπαίει ανάμεσα στα ρομάντσα και στην πραγματικότητα. Έχουμε ένα δυνατό και πρωτότυπο για άντρα ψυχογράφημα ενός ανθρώπου που δεν τολμά να σηκώσει κεφάλι στην αρραβωνιαστικιά του κι όταν του δίνεται η ευκαιρία κάνει κάτι χωρίς να τη ρωτήσει, για να ζήσει τον δικό του Ρομαντισμό και την Περιπέτεια, με αποτέλεσμα να περάσει μια αξέχαστη βραδιά! Επίσης μου άρεσε «Το τραγούδι του εξάπενου», όπου έχουμε έναν διαφορετικό «ντετέκτιβ», έναν εγκληματολόγο, για να εξιχνιάσει την υπόθεση, ένα παιδικό τραγουδάκι («Sing a song of sixpence», του οποίου μάλιστα ο δεύτερος στίχος, «a pocket full of rye», είναι ο τίτλος του μυθιστορήματος «Σίκαλη στην τσέπη» που κυκλοφόρησε είκοσι χρόνια αργότερα) και μια υπόθεση «κλειστού δωματίου», τα αγαπημένα μου δηλαδή συστατικά! Θα σημειώσω τέλος το «Ατύχημα» με την έξυπνη ανατροπή και το «Κύκνειο άσμα», με την ανατριχιαστική εφαρμογή του περιεχομένου της περιβόητης άριας από την Τόσκα στην πραγματική ζωή με τον πιο τραγικό τρόπο!

Αυτή η συλλογή διηγημάτων κυκλοφόρησε μόνο στην Αγγλία το 1934 ενώ κάποια από τα κείμενα δημοσιεύθηκαν μεταγενέστερα σε διάφορες ανθολογίες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις, όχι απαραίτητα με όλα τα διηγήματα του τόμου αυτού και σήμερα (2020) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός με νέα μετάφραση (των Αναστασίας Δεληγιάννη και Μιχάλη Μακρόπουλου). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Το δέντρο του θανάτου 
Τίτλος πρωτοτύπου Dark hollow
Συγγραφέας John Connolly
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δύο βίαια περιστατικά συνέβησαν σχεδόν ταυτόχρονα μια χειμωνιάτικη νύχτα. «Ήταν ένα παλιό κακό ετούτο και το παλιό κακό έχει έναν τρόπο να περνά από γενιά σε γενιά κηλιδώνοντας ακόμα και όσους δεν έπαιξαν κανένα ρόλο στη γένεσή του: τους νέους, τους αθώους, τους ευάλωτους, τους απροστάτευτους» (σελ. 27). Δύο γεγονότα που ο Τσάρλι Πάρκερ τα έμαθε «ύστερα από τους άλλους θανάτους», αφού πρώτα έγινε φανερό πως κάτι τρομερό συνέβαινε, «πως κάτι παλιό και μιαρό είχε προβάλει μέσ’ από τις ερημιές» (σελ. 27). Παραδέχεται πως: «Άνοιξαν ένα δίαυλο ανάμεσα σε ό,τι υπήρξε και σε ό,τι δε θα ‘πρεπε με τίποτε να υπάρξει ξανά και κόσμοι χάθηκαν στην επακόλουθη σύγκρουση» (σελ. 28). Και ο συγκλονιστικός πρόλογος ολοκληρώνεται με τα συναισθήματα που άφησαν πίσω τους η αυτοκτονία του πατέρα, ο θάνατος της μητέρας και η δολοφονία συζύγου και κόρης του Τσάρλι Πάρκερ: «Όλες αυτές οι εικόνες, όλες αυτές οι μνήμες, σαν σφυρηλατημένοι κρίκοι αλυσίδας, ξετυλίγονται πίσω στη σκοτεινιά. Θα ‘πρεπε να ‘χουν καταχωνιαστεί κάπου πια, όμως δεν είναι εύκολο να απαρνηθεί κανείς το παρελθόν Πράγματα ημιτελή, πράγματα ανείπωτα, όλα γυρίζουν τελικά για να μας στοιχειώσουν» (σελ. 30).

Ας δούμε λοιπόν τι μας επιφυλάσσει η δεύτερη περιπέτεια του ντετέκτιβ Τσάρλι Πάρκερ, που διαδραματίζεται περίπου οχτώ μήνες μετά τα γεγονότα στους βάλτους της Λουιζιάνα, όπου η Ταντ Μαρί του είχε κάνει ένα ανέλπιστο δώρο: να βλέπει και ν’ ακούει τους νεκρούς, πιο πολύ όμως σαν ενσυναίσθηση παρά σαν πραγματικότητα, δηλαδή αισθάνεται τον πόνο και την αγωνία όσων η ζωή τους αφαιρέθηκε βίαια και χωρίς οίκτο. Διάφορα γεγονότα πλαισιώνουν την κεντρική ιδέα του μυθιστορήματος, δίνοντας αφορμή στον συγγραφέα να καταγράψει με τη διεισδυτική του ματιά ανθρώπους, τόπους, σημεία, συμπεριφορές, χαρακτήρες. Γίνονται βέβαια σαφείς αναφορές στα γεγονότα του πρώτου βιβλίου («Κάθε νεκρό πράγμα») και στις εξελίξεις γύρω από την αναζήτηση του φονιά της οικογένειας του πρωταγωνιστή, ο οποίος πλέον εγκαταστάθηκε στο Σκάρμπορο του Μέιν εδώ και δύο μήνες, ανακαινίζοντας το σπίτι του παππού του. Παρ’ όλ’ αυτά: «Ένιωθα μια ανησυχία όλο και πιο έντονη, αλλά δίχως να μπορέσω να εντοπίσω το λόγο -μια αίσθηση πως, ενώ βρισκόμουν στη Νέα Υόρκη, κάπου αλλού συνέβαιναν γεγονότα που, κατά κάποιο τρόπο, με επηρέαζαν» (σελ. 63). Πρόκειται και πάλι για ένα καθαρά κοινωνικό μυθιστόρημα με αρκετή επίστρωση αστυνομικού που καταγράφει άκρως ενδιαφέροντες χαρακτήρες, με ποικίλα ψυχογραφήματα και παρατηρεί κάθε κοινωνική, οικογενειακή, οικονομική, αρχιτεκτονική και πολεοδομική αλλαγή στα μέρη όπου διαδραματίζονται οι έρευνες του Πάρκερ. Επιπλέον, έμαθα πώς προκαλείται η νεκρή ακαμψία ενώ ο ίδιος ο Τσάρλι Πάρκερ διαπιστώνει πως όλη αυτή η περιπέτεια τον οδηγεί στο παρελθόν του παππού του!

Και πράγματι, η φίλη του ντετέκτιβ και ο δίχρονος γιος της βρίσκονται νεκροί, η πρώτη άγρια βασανισμένη. Ο Έλις Χάουαρντ, επικεφαλής του Γραφείου Ερευνών της Αστυνομίας του Πόρτλαντ, αναλαμβάνει την υπόθεση μαζί με τον ήρωα του βιβλίου, μιας και βγήκε πρόσφατα η άδεια ιδιωτικού ντετέκτιβ στην Ογκάστα. Οι περιγραφές του αστυνόμου και της γυναίκας του είναι κορυφαίες: «Ο Έλις θύμιζε χοιρινό λίπος που το έχυσαν σ’ ένα εύκαμπτο, αόριστα ανθρώπινο καλούπι και ύστερα το άφησαν να πήξει» (σελ. 93)», «Η σύζυγός του ήταν μια τρομακτική γυναίκα ονόματι Ντορίν, με τόσο παχύ μεϊκάπ, που μπορούσες να χαράξεις τα αρχικά σου στο πρόσωπό της δίχως να ματώσει. Όταν χαμογελούσε, που δε συνέβαινε και πολύ συχνά, ήταν σαν να ξεκολλούσε κάποιος ένα κομμάτι φλούδα από ένα πορτοκάλι» (σελ. 94), μεταξύ άλλων χαρακτηρισμών. Φυσικά, στην υπόθεση θα βοηθήσουν και πάλι οι συνεργάτες του Πάρκερ, το ομοφυλόφιλο ζευγάρι Έιντζελ και Λούις, τους οποίους είναι καλύτερο να μη συναντήσεις νύχτα και τους τσατίσεις. Σε αυτό το βιβλίο μάλιστα η επαγγελματική συνεργασία και η φιλία τους με τον Πάρκερ μπαίνουν στις σωστές τους διαστάσεις και δείχνουν ξανά πόσο στρωτά και ευφάνταστα χρησιμοποιεί ο συγγραφέας τις ανθρώπινες σχέσεις, δημιουργώντας συναρπαστικές πολυεπίπεδες και αναπάντεχες πλοκές.

Ο συγγραφέας επικεντρώνει την ερευνητική του ματιά στο παρελθόν και το παρόν του Σκάρμπορο, της πόλης όπου επέστρεψε ο Τσάρλι Πάρκερ, και του Πόρτλαντ, μας ξεναγεί στα Μεγάλα Βόρεια Δάση του Μέιν, παρατηρεί τα χρώματα και τις αλλαγές στη φύση, καταγράφει τις κοινωνικές τάξεις, τις οικονομικές δυσκολίες, τις ελπίδες για ανάκαμψη, τις διαφορές με τη δεκαετία του 1970 που γεννήθηκε ο 35χρονος τώρα Πάρκερ. Περπατάμε στους δρόμους και τις λεωφόρους των πόλεων, μπαινοβγαίνουμε στα μαγαζιά, φαρμακεία, κάβες, μαγαζιά, σούπερ-μάρκετ, εκκλησίες, άχτιστα οικόπεδα, σπίτια, γίνεται σύγκριση με την οικονομική και όχι μόνο κατάσταση στη δεκαετία του 1970, κι όλα αυτά πότε μέσα από τις αναμνήσεις του πρωταγωνιστή και πότε μέσα από τη συναρπαστική πλοκή, όλα στημένα και εναλλασσόμενα σ’ έναν καλοδουλεμένο χάρτη πάνω στον οποίο εκτυλίσσεται η δράση. Ο συγγραφέας καταγράφει ακόμη και τα πρώτα βήματα του οικισμού πίσω στον 18^ο αιώνα, όπου δολοφονήθηκαν και εκτελέστηκαν Άγγλοι στρατιώτες από ινδιάνους, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει πως: «…έτσι και κάπου χύθηκε κάποτε πολύ αίμα, υπήρχαν αρκετές πιθανότητες να ξαναχυθεί» (σελ. 165).

Παράλληλα με τις έρευνες για τον δολοφόνο, έχουμε ξεκαθαρίσματα λογαριασμών μεταξύ ανθρώπων του υποκόσμου, άλυτες υποθέσεις από το παρελθόν και τον Κέιλεμπ Κάιλ: μπαμπούλας, μύθος ή πραγματικότητα; Το δέντρο με τους παράξενους καρπούς στην άκρη της ερημιάς είναι μια ιστορία που αφηγούνταν στον Πάρκερ ο παππούς του και που δεν τελειώνει, μιας και τον κύκλο θα τον κλείσει ο Τσάρλι Πάρκερ. Επιστρέφουμε επομένως στη δεκαετία του 1960, όπου σε διάστημα επτά μηνών εξαφανίστηκαν έξι κοπέλες, με τον πατέρα της μίας από αυτές να είναι συμμαθητής του παππού Πάρκερ, που συμμετείχε στις έρευνες. Το αποτέλεσμα αυτών των ερευνών οδήγησε στην παραίτηση του παππού από το αστυνομικό σώμα και τη χρήση του ονόματος Κέιλεμπ Κάιλ ως φόβητρου για να κάθονται φρόνιμα τα παιδιά: «Το ‘λεγαν για να τρομάζουν τα παιδιά που δεν έκαναν ό,τι τους έλεγαν να κάνουν, που δεν ήθελαν να πλαγιάσουν νωρίς, που πήγαιναν στο δάσος με τους φίλους τους δίχως να το πουν σε κανέναν. Ήταν ένα όνομα που λεγόταν τις νύχτες, προτού ένα αγαπημένο χέρι σβήσει το φως κι ανακατώσει στοργικά τα παιδικά μαλλιά, και η απαλή μυρωδιά της μητέρας μείνει στην κάμαρα μετά το καληνύχτισμα μ’ ένα τελευταίο φιλί» (σελ. 213, από τα ωραιότερα αποσπάσματα του βιβλίου!).

Η ψυχολόγος-εγκληματολόγος Ρέιτσελ Γουλφ που συναντήσαμε και στο «Κάθε νεκρό πράγμα» και που τώρα έχει εγκατασταθεί στη Βοστόνη, κάνει εδώ την εμφάνισή της ως σανίδα σωτηρίας στην πορεία ερευνών του Τσάρλι Πάρκερ. Ίσως τα γεγονότα που βίωσε στους βάλτους της Λουιζιάνα να έφεραν ρήγμα και στην ψυχολογία της και στη σχέση της με τον ντετέκτιβ, τώρα όμως ο κίνδυνος είναι ορατός και πιο απτός από κάθε άλλη φορά, οπότε δέχεται να βοηθήσει κι ίσως αυτό βάλει τη σχέση τους σε νέες βάσεις. Ίσως… Χάρη σ’ εκείνη υπάρχουν δυο αποσπάσματα στο κείμενο που είναι γροθιά στο στομάχι για τον χαρακτήρα του Πάρκερ, μια προσωπικότητα που χτίζεται με απαράμιλλη δεξιοτεχνία από βιβλίο σε βιβλίο: «-Η Σούζαν και η Τζένιφερ είναι νεκρές κι αυτό που συνέβη σ’ εκείνες και σ’ εσένα είναι αληθινά τρομερό. Κάθε φορά, όμως, που κάνεις κάποιον να πληρώσει γι’ αυτό, κάνεις κακό στον ίδιο σου τον εαυτό και διακινδυνεύεις να γίνεις ό,τι μισείς» (σελ. 339) και «-Την έχεις ανάγκη τη βία, Μπερντ;» οπότε ο Πάρκερ αναλογίζεται: «Στο παρελθόν, η προσωπική εκδίκηση ήταν το κίνητρό μου. Είχα βλάψει ανθρώπους, είχα σκοτώσει ανθρώπους, σπρωγμένος απ’ αυτό που συνέβη στη Σούζαν, στην Τζένιφερ, σ’ εμένα. Τώρα αυτή η λαχτάρα για εκδίκηση είχε λιγοστέψει και κάθε μέρα λιγόστευε κι άλλο, και τα κενά που άφηνε σβήνοντας τα γέμιζε η δυνατότητα για επανόρθωση.» (σελ. 341).

Σχεδόν όλοι οι εμπλεκόμενοι, είτε πρωταγωνιστές είτε κομπάρσοι, έχουν κι ένα υπόβαθρο βάσει του οποίου έχουν ανατραφεί και τώρα δρουν, με τόσες λεπτομέρειες που καταφέρνουν να μην κουράσουν αλλά να δώσουν την κατάλληλη ατμόσφαιρα και το σωστό πλαίσιο της σφιχτοδεμένης πλοκής που απαρτίζει τη δεύτερη περιπέτεια του ντετέκτιβ. Δεν κουράστηκα ούτε στιγμή, όσες φορές κι αν ο συγγραφέας ανέλυε πρόσωπα και καταστάσεις που ξέφευγαν ίσως από την κεντρική ιδέα, ζωντάνευαν όμως το περιβάλλον στο οποίο ερευνά ο Πάρκερ ενώ κάποια λεπτομέρεια ήταν ο συνδετικός κρίκος με μια άλλη ιστορία, έναν άλλον τόπο, έναν απρόσμενο συμπρωταγωνιστή, με αποτέλεσμα, προσωπικά τουλάχιστον, να μην μπορώ να προσπεράσω ούτε γραμμή. Το μόνο που με κούρασε ήταν σε δυο-τρία σημεία το λεπτομερέστατο πιστολίδι μεταξύ εμπλεκόμενων μερών, πώς σκοτώνονταν, πώς ξέφυγαν, πώς παγιδεύτηκαν κλπ. οπότε εκεί πηδούσα σελίδες.

Εκτός από τις υπέροχες ψυχογραφίες και τον συγκρατημένο λυρισμό των περιγραφών, εκτός από τις υπέροχες λεπτομέρειες δέντρων και πουλιών που απαρτίζουν κομμάτι της δράσης αν λαμβάνει χώρα στην ύπαιθρο του Μέιν, έχουμε ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις («Μες στη σκοτεινιά αυτού του κατοπτρικού κόσμου, τα γυμνά δέντρα βύθιζαν τους κλώνους τους βαθιά, ίδια με δάχτυλα που σκάλιζαν όλο και βαθύτερα ένα μισοξεχασμένο παρελθόν», σελ. 63) και χιούμορ: «Στα πόδια του ήταν ακουμπισμένη μια σκληρή πλαστική βαλίτσα, όμως τόσο βαθουλωμένη και χτυπημένη, που έμοιαζε σαν να την είχαν ρίξει από αεροπλάνο. Ένα κομμάτι γαλάζιου σκοινιού για αναρρίχηση κι ένα καπρίτσιο της τύχης την κρατούσαν κλειστή» (σελ. 149), συστατικά δηλαδή που εμπλουτίζουν ένα πλούσιο σε πλοκή κείμενο και που συγκροτούν το αγαπημένο μου πλέον περιβάλλον των περιπετειών του τόσο διαφορετικού ντετέκτιβ.

«Το δέντρο του θανάτου», το δέντρο με τις κρεμασμένες κοπέλες, είναι η αρχή μιας περίπλοκης ιστορίας που φτάνει ως τον Τσάρλι Πάρκερ και τον καλεί να λύσει μια ιστορία (ή και παραπάνω) γεμάτη φαντάσματα, διαστρεβλωμένες φαντασιώσεις, επικίνδυνες  προσδοκίες, χαμένες κοπέλες, μύχιους φόβους και δίψα για δικαιοσύνη, με όποια μορφή κι αν αποδοθεί αυτή. «Οι χαμένοι, οι ξεστρατισμένοι, όσοι δε θα ‘πρεπε να πεθάνουν αλλά πέθαναν, οι αθώοι, οι τυραννισμένες σκιές, τα όλο και μεγαλύτερα πλήθη των νεκρών, εκείνοι ξέρουν. Και έρχονται» (σελ. 122). Και ο Τσάρλι Πάρκερ πάντα θα τους περιμένει.

Βιβλίο Κάθε νεκρό πράγμα 
Τίτλος πρωτοτύπου Every dead thing
Συγγραφέας John Connolly
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είναι το πρώτο βιβλίο της σειράς περιπετειών με τον Τσάρλι Πάρκερ και διαπίστωσα πως ξεφεύγουμε αρκετά από τη γνωστή συνταγή των αστυνομικών του είδους. Πρόκειται για ένα καθαρά κοινωνικό μυθιστόρημα με αρκετή επίστρωση αστυνομικού που καταγράφει άκρως ενδιαφέροντες χαρακτήρες, με ποικίλα ψυχογραφήματα και παρατηρεί κάθε κοινωνική, οικογενειακή, οικονομική, αρχιτεκτονική και πολεοδομική αλλαγή στα μέρη όπου διαδραματίζονται οι έρευνες του Πάρκερ. Για παράδειγμα, έμαθα πως η  αστυνομία της Νέας Ορλεάνης έχει λόγο που παραμένει διεφθαρμένη μιας και οι συνθήκες υπό τις οποίες ιδρύθηκε τον 19^ο αιώνα και η πορεία της στον χρόνο ήταν συνυφασμένες με το περιβάλλον του υποκόσμου, από τον οποίο υποτίθεται ότι προστατεύει ντόπιους και τουρίστες. «Η ίδια η Νέα Ορλεάνη, με τα ρημαγμένα κτίρια… έμοιαζε να ενσαρκώνει αυτή την παρακμή κι έτσι ήταν αδύνατο να πεις αν η πόλη ήταν που διέφθειρε τους κατοίκους ή, το αντίστροφο, αν ήταν οι κάτοικοι που παρέσυραν την πόλη στη σήψη» (σελ. 295). Εξίσου συναρπαστικά δίνεται και η Νέα Υόρκη, της οποίας πολλά σημεία παραδέχομαι πως τα έψαξα στο διαδίκτυο για να νιώσω περισσότερο την αύρα τους. Ακόμη και το Χέιβεν της Βιρτζίνια ζωντανεύει υπέροχα και μοναδικά: «Το Χέιβεν έμοιαζε μόνιμα κολλημένο σ’ ένα μουντό κυριακάτικο απόγευμα», σελ. 191.

Σχεδόν όλοι οι εμπλεκόμενοι, είτε πρωταγωνιστές είτε κομπάρσοι, έχουν κι ένα υπόβαθρο βάσει του οποίου έχουν ανατραφεί και τώρα δρουν, με τόσες λεπτομέρειες που καταφέρνουν να μην κουράσουν αλλά να δώσουν την κατάλληλη ατμόσφαιρα και το σωστό πλαίσιο της σφιχτοδεμένης πλοκής που απαρτίζει την πρώτη περιπέτεια του ντετέκτιβ. Δεν κουράστηκα ούτε στιγμή, όσες φορές κι αν ο συγγραφέας ανέλυε πρόσωπα και καταστάσεις που ξέφευγαν ίσως από την κεντρική ιδέα (την αναζήτηση του δολοφόνου που σκοτώνει με βάναυσο και απάνθρωπο τρόπο), ζωντάνευαν όμως το περιβάλλον στο οποίο ερευνά ο Πάρκερ ενώ κάποια λεπτομέρεια ήταν ο συνδετικός κρίκος με μια άλλη ιστορία, έναν άλλον τόπο, έναν απρόσμενο συμπρωταγωνιστή, με αποτέλεσμα, προσωπικά τουλάχιστον, να μην μπορώ να προσπεράσω ούτε γραμμή.

Ο 36χρονος σήμερα Τσάρλι Πάρκερ είδε τη σύζυγο και την κόρη του βάναυσα δολοφονημένες το 1996 και δύο εβδομάδες μετά παραιτήθηκε από το Σώμα και άλλαξε σπίτι και καθημερινότητα, όσο η ψυχολογία του αγωνιζόταν να κρατηθεί στα κατάλληλα επίπεδα λογικής. Η ιστορία της γνωριμίας με τη γυναίκα του καταγράφεται αποσπασματικά με διάφορες αφορμές κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, κάτι που μου κράτησε το ενδιαφέρον, μιας και η έλλειψη γραμμικής αφήγησης, τα πρωθύστερα και οι εκπλήξεις δημιουργούν διαρκώς ένταση και σασπένς. Ψηφίδα προς ψηφίδα δόθηκε το παρελθόν του και μου σύστησε τις ευτυχισμένες και τις δύσκολες μέρες της γνωριμίας και του γάμου του, μιας και τον τελευταίο καιρό, λόγω της αφόρητης πίεσης στη δουλειά είχε γίνει αλκοολικός. Από τον αστυνομικό πατέρα του έχει αποσπασματικές αναμνήσεις, εκτός από εκείνο το βράδυ της αυτοκτονίας του μετά από ένα ανεξήγητο συμβάν που με σόκαρε: «Είμαι γιος του πατέρα μου, με όσα συνεπάγεται αυτό» (σελ. 281), αποφαίνεται με πίκρα. Και όσο προχωρά η υπόθεση, τόσο διαπιστώνει τη δεινή θέση όσων γνωρίζει ή / και συνεργάζονται μαζί του: «Βρομούσα θάνατο» (σελ. 488). Και ναι, το όνομά του προέρχεται από τον γνωστό τραγουδιστή της τζαζ (1920-1955), γιατί ο ιερέας που τον βάφτισε ήταν λάτρης αυτής της μουσικής!

Η αναζήτηση του κατά συρροή δολοφόνου είναι και μια κραυγή αγωνίας του συγγραφέα, που καταδεικνύει μέσω ερευνών και στατιστικών πόσοι τέτοιοι «άνθρωποι» υπάρχουν, πόσο συχνά σκοτώνουν και πόσο κακό κάνουν ευρύτερα. Και αμέσως θέτει τους ηθικούς ενδοιασμούς του: «Δεν πιστεύουμε πια στο κακό, μονάχα στις κακές πράξεις, που μπορούν να εξηγηθούν από την επιστήμη του νου. Δεν υπάρχει κακό και το να πιστεύεις σ’ αυτό, σημαίνει πως είσαι θύμα της δεισιδαιμονίας, σαν να κοιτάζεις κάτω από το κρεβάτι σου το βράδυ ή να φοβάσαι το σκοτάδι. Υπάρχουν όμως αυτοί για τους οποίους δεν έχουμε να δώσουμε εύκολες απαντήσεις, που διαπράττουν το κακό γιατί αυτή είναι η φύση τους, γιατί είναι κακοί» (σελ. 168). Και το εξής αποκαλυπτικό: «Δεν υπάρχουν συμπτώσεις, μονάχα μοτίβα που δεν διακρίνουμε» (σελ. 283). Φόβος, τρόμος, ακρωτηριασμοί, δολοφονίες, τιμωρία, εκδίκηση κι όλα αυτά στη σκιά της ματαιότητας: «Κι αυτό ήταν που ήθελε ο Ταξιδευτής: να παρέχει, με το θάνατο των άλλων, μια υπενθύμιση του θανάτου όλων μας και του πόσο άχρηστη ήταν η αγάπη, η πίστη, η πατρότητα, η μητρότητα, η φιλία, ο έρωτας, η ανάγκη, η χαρά, μπροστά στο κενό που μας περίμενε όλους» (σελ. 489).

Αυτές οι σκέψεις συνυπάρχουν σε κείμενο ωμού ρεαλισμού και ανατριχιαστικών περιγραφών, όπως το ακόλουθο, τη στιγμή της δολοφονίας ενός παιδιού που είχε ερευνήσει ο Τσάρλι Πάρκερ τέσσερις μήνες μετά τον χαμό της οικογένειάς του, με αφορμή τη γνωριμία του με μια γριά μάντισσα της περιοχής: «Και τότε άκουσα και ένιωσα, βαθιά μέσα μου, τη λεπίδα να κόβει, να ξύνει, να χωρίζει το μυ από την άρθρωση, τη σάρκα από το κόκαλο, την ψυχή από το κορμί, τον καλλιτέχνη να δουλεύει στο μουσαμά του κι ένιωσα τον πόνο να χορεύει μέσα μου, να με διαπερνά, διαγράφοντας την τροχιά του μέσα από μια ζωή που έσβηνε σαν αστραπή» (σελ. 64).

Η πλοκή με κέρδισε από την πρώτη στιγμή, όπου στον πρόλογο έχουμε δύο παράλληλες πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις που συνδέονται απροσδόκητα. Η ανατριχίλα που προκύπτει και από τις περιγραφές των θυμάτων, του ακρωτηριασμού, του βασανισμού και της δολοφονίας τους και από την ωμότητα κάποιων αναπάντεχων εξελίξεων είναι πολύ μεγάλη. Παρ’ όλ’ αυτά, δε λείπουν ούτε το χιούμορ (π. χ. «Η σάρκα της ξεχείλιζε από τα ρούχα της κι έτσι έδινε την εντύπωση πως είχε μυστηριωδώς πρηστεί κάποια στιγμή από την ώρα που ντύθηκε μέχρι να φτάσει στη δουλειά», σελ. 25 και «Ο Φρανκ πάσχισε να δείξει πως πάλευε με τη συνείδησή του, αν και θα ήταν αδύνατο να τη βρει δίχως φτυάρι και ένταλμα εκταφής», σελ. 100) ούτε κάποιες παρομοιώσεις και μεταφορές που τις θεωρώ αρκετά επιτυχημένες και είναι όσες ακριβώς χρειάζονται για να μη γίνει πολύ λυρικό το κείμενο (δείτε στη σελίδα 182 τις περιγραφές του οδικού ταξιδιού ως τη Βιρτζίνια ή στο κεφάλαιο 42 την περιγραφή του βάλτου Χάνι Άιλαντ). «Ένα απαλό αεράκι φυσούσε από το ποτάμι, αλλά έδινε μια χαμένη μάχη με την πρωινή ζέστη…» (σελ. 298).

Εξίσου ενδιαφέροντες είναι και οι συνεργάτες του Πάρκερ, το ομοφυλόφιλο ζευγάρι Έιντζελ και Λούις, τους οποίους είναι καλύτερο να μη συναντήσεις νύχτα και τους τσατίσεις, και η ψυχολόγος-εγκληματολόγος Ρέιτσελ Γουλφ. Η επιλογή αυτών των ετερόκλητων χαρακτήρων δίνει άλλη διάσταση στα γεγονότα, μιας και η συμμετοχή τους είναι, των πρώτων αντισυμβατική και γεμάτη εκπλήξεις, της τρίτης η αναμενόμενη, μιας και προσπαθεί να βοηθήσει με το μοτίβο του δολοφόνου, η προσωπικότητα, οι γνώσεις και το παρελθόν της όμως την απομακρύνει από τα διαχρονικά στερεότυπα ενός Γουάτσον ή λοχαγού Χέιστινγκς! Ομολογώ ότι δε βρήκα την ταυτότητα του δολοφόνου αλλά όταν αποκαλύφθηκε διαπίστωσα πως ο συγγραφέας βάδισε σε αρκετά στερεότυπα που έχω δει και σε άλλα αστυνομικά βιβλία ενώ ο ρόλος της Ρέιτσελ έγινε εντελώς προβλέψιμος βάσει των γεγονότων που οδηγούν στο τέλος, δεν ξεχνάω όμως πως πρόκειται για το πρώτο βιβλίο της σειράς κι είμαι σίγουρος πως στη συνέχεια θα υπάρχουν αρκετές εκπλήξεις και ανατροπές.

Το μυθιστόρημα είναι το πρώτο βιβλίο της σειράς περιπετειών με ήρωα τον Τσάρλι Πάρκερ και είναι αφιερωμένο στα νεκρά πράγματα: «…είχε ανακαλύψει μέσα… του ένα σκοτάδι ακατονόμαστο, ένα μαύρο, άφωτο μέρος όπου κείτονταν σφαγιασμένα παιδιά, την ερεβώδη καρδιά κάθε νεκρού πράγματος» (σελ. 265). Το κείμενο βρίθει από νονούς της νύχτας που ξεπέρασαν τη λογική, μαφιόζους που εκδικούνται με απάνθρωπο τρόπο, δολοφόνους παιδιών, οπότε ειλικρινά ο Ταξιδευτής, όπως ονομάστηκε ο κατά συρροή δολοφόνος, είναι το μικρότερο πρόβλημα στο μυθιστόρημα! Ανυπομονώ για το επόμενο!

ΥΓ. Η σελιδαρίθμηση των παραπομπών βασίζεται στην πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος το 2001.

Βιβλίο Ο Μαύρος Πύργος
Τίτλος πρωτοτύπου The Dark Tower
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, spoilers

Ουφ… Προβληματίζομαι!!!Δεν ξέρω ειλικρινά τι να γράψω για να μην απογοητεύσω. Θα αρχίσω με τα θετικά λοιπόν. Ναι, κι εμένα μου άρεσε που ο Ρόλαντ αρχίζει πάλι από την αρχή. Είναι ένας αντι-ήρωας, ένα γρουσούζικο πλάσμα που καταστρέφει τους γύρω του για να φτάσει στον ΔΙΚΟ του σκοπό. Μήπως ότι γυρνάμε πάλι από την αρχή είναι μια λύτρωση ή μήπως μια σισύφειος τιμωρία; Ας μην ξεχνάμε ότι σκότωσε τη μάνα του κι εξαιτίας του διαλύθηκε και το κα-τετ. Ναι, αυτό το τέλος θα ήθελα κι εγώ. Ανεβαίνει, περνάει τα στάδια της ζωής του, φτάνει στο τέλος και…πάμε πάλι από την αρχή. Από την άλλη χαίρομαι που Έντι Σουζάνα και Τζέικ ξανασυναντιούνται σε μιαν άλλη ζωή και ζουν ευτυχισμένοι. Έπρεπε να φύγουν μακριά από τον Ρόλαντ και καλά κάνανε. Ελπίζω τώρα που η ιστορία ξεκινάει από την αρχή να μην τους ξανακαλέσει. Καλά είναι εκεί!!!

Όλα τα άλλα δε μου αρέσανε. Οι αναλυτικές περιγραφές (γευμάτων, βυρσοδεψίας, ταξιδιού μέρα με τη μέρα, σπιτιών και Παγωμένων τόπων) (δηλαδή, τελείωνε να πούμε). Πήδαγα σελίδες, πήδαγα κεφάλαια, στο τσακ ήμουν να τα παρατήσω τελείως. Αυτό ακριβώς είναι που δε μου άρεσε και τόσο πολύ. ΟΚ, μεγάλε, έγραψες ένα έπος, κράτησες την αγωνία στο κόκκινο, συνδύασες αριστοτεχνικά τη μυθολογία των βιβλίων σου με την πλοκή του βιβλίου (πιστεύω ότι μια δεύτερη ανάγνωση αξίζει, μόνο για να εντοπίζεις το between the lines αλλά προσωπικά δε θα υποβληθώ σε αυτό το μαρτύριο), ναι, διασκέδασα με τα inside jokes του Stephen King (αφού εκμεταλλεύτηκε μέχρι και το τροχαίο ατύχημα που τον καθήλωσε στην πραγματική του ζωή με έξυπνο τρόπο) αλλά ως εκεί. ΤΕΛΕΙΩΝΕ!!!!Φλύαρο, κουραστικό, τραβάει την αγωνία επιτηδευμένα πολύ. Κι όταν κάνεις ένα γιο που περιμένει πώς και πώς να σε φάει δεν το τελειώνεις έτσι απότομα. Τους επιτίθεται νύχτα και το σκοτώνει. Ε και λοιπόν; Δεν αντάλλαξαν λόγια; Δεν ήρθε ο Ρόλαντ αντιμέτωπος με τύψεις, ενοχές για το παρελθόν του μέσα από το μέλλον του, κάτι; Με ξενέρωσαν απίστευτα τα ρομπότ και οι λυκάνθρωποι. Ξεκινάει ευρηματικά για να καταλήξει σαπουνόφουσκα. Παραμένω αυστηρά στην πλοκή και στον κύκλο που κάνει. Ναι, αυτό μου άρεσε. Ναι, δε μετανιώνω που διάβασα όλο το έργο αυτό.

Βιβλίο Το τραγούδι της Σουζάνας
Τίτλος πρωτοτύπου Song of Susannah
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριιθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τσατίστηκα. Για μένα οι τρεις πρώτοι τόμοι παραμένουν οι πιο ωραίοι και δεμένοι της σειράς, μετά το παιχνίδι χάθηκε και τα λόγια ήταν υπερβολικά πολλά. Τόσα εκατομμύρια σελίδες για να τρενάρουμε μια υπόθεση; Προτιμώ οι ήρωες να προχωράνε και να συναντάνε διάφορα εμπόδια παρά να πετούν από δω κι από κει μες στο χρόνο. Αυτό πάλι το inside joke με την εμφάνιση του King; Ασχολίαστο. Μάλλον όμως γράφω επηρεασμένος από το γεγονός ότι θέλω να τελειώσει κι αναρωτιέμαι πώς θα τελειώσει, οπότε μόλις διαβάσω και το επόμενο ίσως αναθεωρήσω. Πάντως πολλά ταξίδια, πολλά σούρτα φέρτα, μπερδεύτηκα οριστικά με τη Σουζανα και τον εσωτερικό πλούσιο κόσμο της, γέννα να τελειώνουμε, μπας και προχωρήσουμε παραπέρα, άρχισαν τα παραφυσικά φαινόμενα με τους καναρινάνθρωπους και τους αρουραίους (για να μη θυμηθώ τους βρικόλακες του πέμπτου). Οι τελευταίες σελίδες του ημερολογίου αναρωτιέμαι πόσο πραγματικές είναι, δηλαδή, ναι, όντως ο King ασχολούνταν και με αλλά βιβλία που τον έκαναν πιο διάσημο παράλληλα με τον Μαύρο Πύργο αλλά άργησε να τον ξαναπιάσει στα χέρια του. Στα δικά μου μάτια φαίνεται ολοκάθαρα ότι όντως έχασε τον σκελετό του έργου όπως μας εξομολογείται γι’ αυτό κι η ιστορία πάει κατά διαόλου. Αλλά για να δούμε και το έβδομο. Έχει κάποια καλά περιγραφικά σημεία, έχει ωραίους παραλληλισμούς του τότε με τον φανταστικό κόσμο αλλά…αλλά…

Βιβλίο Οι Λύκοι της Κάλα
Τίτλος πρωτοτύπου Wolves of the Calla
Συγγραφέας Stehen King
Μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μάααλιστααα…Το στόρι δεν ήταν βαρετό αλλά πολύ εκτεταμένο. Ναι, ο κόσμος του Μαύρου Πύργου είναι καλά δομημένος, οι χαρακτήρες, τα πρόσωπα, τα πράγματα, η καθημερινότητα σε παρασέρνουν στον κόσμο του συγγραφέα αλλά μέχρι εκεί. Πότε πια θα έρθει αυτός ο Μαύρος Πύργος; Ξενέρωσα απίστευτα με τις βλακείες περί βρικολάκων του Καλαχαν και με τις δικές του προσορμίσεις Ευτυχώς δεν επεκτάθηκε στο πότε του κα-τετ μας γιατί δε θα άντεχα ανάμεσα σε αρκετά πράματα που διασώθηκαν όταν ο κόσμος προχώρησε παραπέρα να είναι και οι βρικόλακες. Ένα μεγάλο Χ και πάμε παρακάτω. Πάρα πολλές ανούσιες λεπτομέρειες, πάρα πολύ τράβηγμα, πάρα πολλά πισωγυρίσματα στη Νέα Υόρκη, με αρκετή προσοχή ομολογώ για να μη διασπαστεί η ενότητα της υπόθεσης. Μου άρεσαν όμως που εξακολουθούν να θεωρούνται τα βιβλία πολύτιμα, μου άρεσε που διασώθηκαν τα πολύτιμα βιβλία του βιβλιοπώλη, μου άρεσε η αλήθεια στο γεγονός ότι ένα τυπογραφικό λάθος κάνει ένα βιβλίο συλλεκτικότατο. Μου άρεσε ο αριθμός 9 που αρχίζει κι εμφανίζεται σιγά σιγά ως σύμβολο, μου άρεσαν οι προστριβές ανάμεσα στα μέλη του κα-τετ και ότι όντως πρέπει να είσαι αληθινός με τους φίλους σου (διαχρονική έννοια). Αχ αυτό το τριανταφυλλάκι…Δε μου άρεσε η τέταρτη γυναίκα στο σώμα της Σουζάνα, αυτή πια δεν είναι γυναίκα, πάνελ του ΜΕΓΚΑ είναι. Αναρωτιέμαι πώς θα το χειριστεί αυτό στο επόμενο βιβλίο, ελπίζω να μην ξενερώσω. Κάποια στιγμή υπάρχουν δύο αράδες γύρω από τις κοινές θρησκείες και ο King το πέταξε ότι ο Ιησούς είχε μια φιλενάδα που ήταν πόρνη! Δε μου άρεσαν τα inside jokes σχετικά με τα βιβλία του King και τον συγγραφέα (ίσως επειδή δεν είμαι και τόσο φανατικός για να τα αναγνωρίζω). Μου άρεσε που κλειδί του μυστηρίου είναι το βιβλίο. Και φυσικά η πλοκή ως πλοκή με τις ανατροπές και την κατάληξη. Οι Λύκοι είναι υπολείμματα ρομπότ που τρέχουν να πάρουν φρέσκια ανθρώπινη σάρκα για να τραφούν αυτοί που σπάνε τις ακτίνες (κάτι σαν τους καλικάντζαρους και το δέντρο της γης δηλαδή). Πολύ καλή υπόθεση, με ανατροπές και σασπένς (όποτε δε μακρηγορούσε, βεβαίως βεβαίως).