Βιβλίο Οι Εξερευνητές του Χρόνου #1-4
Τίτλος πρωτοτύπου Els Exploradors del Temps
Συγγραφέας Jordi Ortiz
Εικονογράφος Miguel Ángel Saura
Μετάφραση Κατερίνα Κουτσοσπύρου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο καθηγητής Εξυπνοσθένης, ένας από τους πιο μεγαλύτερους σοφούς του κόσμου, ηγείται του σημαντικότερου επιστημονικού έργου στην Ιστορία: προσπαθεί να ολοκληρώσει ένα έργο ζωής, το «Υπερμεγασουπερβιβλιομουσειο» για να το χαρίσει στην ανθρωπότητα, ώστε να μπορέσουν οι ιστορικοί του μέλλοντος να κατανοήσουν την ιστορία και να αποτρέψουν την παραποίησή της από κακόβουλους ανθρώπους. Η επιστημονική κοινότητα ισχυρίζεται ότι κανείς ποτέ δεν μπορεί να ταξιδέψει στον χρόνο και να επισκεφθεί μια άλλη εποχή, ο Εξυπνοσθένης όμως έχει βρει το μυστικό. Η Κριστίνα ανακαλύπτει τον σοφό καθηγητή να κρύβεται στο Καδακές της Ισπανίας και να ζει σ’ έναν τεράστιο χώρο με τόσα πολλά βιβλία και αντικείμενα που δεν έχει κανένα μουσείο και καμία βιβλιοθήκη στον κόσμο. Εκεί ζει με τον μπάτλερ Άρτσιμπαλ και τη μαγείρισσα Γερτρούδη που πετάνε ευφυείς ατάκες ο ένας στον άλλον. Η πανέξυπνη Κριστίνα με τη φοβερή μνήμη, ο ατρόμητος Βίκτορας και ο δυνατός Μιγκέλ, ξάδελφος της Κριστίνα και κολλητός του Βίκτορα, μαγεύονται από τις ιστορίες του καθηγητή και δέχονται να ταξιδεύουν στον χρόνο για να εντοπίσουν και να φέρουν τα πολύτιμα ιστορικά αντικείμενα που υπολείπονται για να ολοκληρωθεί η συλλογή του. Στο πλάι τους θα είναι η πεντάχρονη Ίμπις που ήρθε κατά λάθος από τις αρχαίες πυραμίδες και ο ορνιθόσαυρος Κάλι που ανακάλυψε η Ίμπις κι όλοι μαζί ταξιδεύουν στον χρόνο για να συγκεντρώσουν αντικείμενα από τους πιο συναρπαστικούς αρχαίους πολιτισμούς. Φυσικά, δε θα μπορούσε να λείπει ο κακός της ιστορίας, τον οποίο συναντάμε στο πρόσωπο του Μαλέφικο Δουραδόρ, συλλέκτη θησαυρών και άσπονδου εχθρού του καθηγητή, που θα δυσκολέψει τα παιδιά σε κάθε αποστολή.

Τα βιβλία είναι έξυπνα, καλογραμμένα και συναρπαστικά, με χιλιάδες πληροφορίες για τον εκάστοτε αρχαίο πολιτισμό. Εκτός από την κύρια δράση, έχουμε και ξεχωριστές σελίδες στο τέλος των βιβλίων όπου αναπτύσσονται διάφορα θέματα όχι μόνο από την ιστορική περίοδο του εκάστοτε τίτλου αλλά και ευρύτερα. Εκεί οδηγούνται οι μικροί αναγνώστες μέσα από ερωτήσεις που η απάντηση φαίνεται μόνο αν ακουμπήσουν επάνω στο σημείο την κλεψύδρα-σελιδοδείκτη («ρολόι αποκρυπτογράφο», όπως αναφέρεται) που συνοδεύει κάθε βιβλίο! Στο κείμενο παρεμβάλλονται εικόνες με συννεφάκια-διαλόγους που προχωράνε τη δράση, ελαφρύνοντας το κλίμα αλλά ο εικονογράφος Miguel Ángel Saura δε μένει εκεί. Χρησιμοποιεί ποικίλες εκφράσεις στα πρόσωπα που θυμίζουν κόμικς, ζωντανεύει με πιστότητα και ρεαλισμό πανοραμικές εικόνες από τους εκάστοτε τόπους και δε διστάζει να μετατρέψει γνωστές φυσιογνωμίες σε καρικατούρες όταν το απαιτεί η περίσταση. Γέλασα πολύ με τη δισέλιδη απεικόνιση της σκηνής του Κορνήλιου Όπτιμου Τρανσαλπίνου στο πρώτο βιβλίο, όπου ανακαλύπτουμε πώς η Αφροδίτη της Μήλου έχασε πραγματικά τα χέρια της ενώ εντυπωσιάστηκα από την απεικόνιση του ναού της Ολυμπίας στο τρίτο βιβλίο.

Κάθε περιπέτεια είναι μια καλοστημένη, έξυπνη και ολοκληρωμένη ιστορία, με καλούς και κακούς, με ανατροπές και εκπλήξεις, κάτι που δείχνει τη σκληρή δουλειά του συγγραφέα, που απέφυγε τις προχειρότητες και τις βιαστικές πλοκές ώστε να βοηθήσει τα παιδιά να ενταχθούν για τα καλά σε κάθε εποχή που ετοίμασε. Για το λόγο αυτό βρίσκει διάφορα αφηγηματικά τρικ για να εντάξει την Κριστίνα και την παρέα της στην εκάστοτε περίοδο, είτε με τα ρούχα που ετοιμάζουν είτε με τη γλώσσα που μαθαίνουν κλπ. Συμπληρωματικά, στο τέλος κάθε βιβλίου υπάρχουν τρεις ενότητες: «Ας μάθουμε», «Ας στρωθούμε στη δουλειά» και οι «Βιβλιοχρονοϊστορίες». Στην πρώτη, έχουμε το γενικότερο ιστορικό πλαίσιο με σύντομες και εύληπτες πληροφορίες, στη δεύτερη κατασκευάζουμε και φτιάχνουμε διάφορα αντικείμενα ή φαγητά βασισμένα στην εκάστοτε πλοκή και στην τρίτη διάφορα ιστορικά πρόσωπα αποκαλύπτουν σημαντικά πραγματολογικά, ιστορικά και άλλα στοιχεία ευρύτερου ενδιαφέροντος. Ταυτόχρονα, σε αυτές τις τελευταίες σελίδες ξεδιπλώνεται από βιβλίο σε βιβλίο η σχέση του Εξυπνοσθένη και του Μαλέφικο Δουραδόρ, πώς κατέληξαν εχθροί από φίλοι και πώς απέκτησε τις δυνάμεις του ο κακός των ιστοριών.

Στο πρώτο βιβλίο της σειράς, «Οι λεγεώνες της Ρώμης», οι μικροί πρωταγωνιστές πρέπει να βρουν έναν μεταλλικό αετό, έμβλημα των ρωμαϊκών λεγεώνων του 1^ου αιώνα μ. Χ., από τη θρυλική 13^η Λεγεώνα του Κορνήλιου Όπτιμου Τρανσαλπίνου. Τα παιδιά ταξιδεύουν στο 13 μ. Χ. και στη θρυλική Αρμπίτριουμ Αογκούστα. Τι συνέβη στη λεγεώνα του Κορνήλιου και γιατί και πότε χάθηκε η πόλη που έχτισε; Ποιος είναι ο καταχθόνιος Φαύστος που βρίσκεται στο πλάι του ως σύμβουλός του; Στο δεύτερο, «Οι εξορμήσεις των Βίκινγκς», η Κριστίνα και η παρέα της πρέπει να βρουν την ασημένια πόρπη του Έρικ του Κόκκινου και ταξιδεύουν στην Ισλανδία του 980 μ. Χ. Εκεί γνωρίζουν τα παιδιά του Έρικ του Κόκκινου και του εχθρού του, του αρχιναυπηγού Όλαφ. Η αντιπαλότητά τους έχει μοιράσει το χωριό σε δυο στρατόπεδα και καθυστερεί την εκστρατεία για νέα εδάφη. Η Γκουντρούν, η ζοφερή μάγισσα, υποδαυλίζει τα πάθη και κάνει τα πράγματα χειρότερα. Στο τρίτο, «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Ελλάδας», τα παιδιά πρέπει να βρουν το μυθικό χρυσό στεφάνι του Ηρακλή από κλαδί ελιάς που του απονεμήθηκε όταν έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες κι έτσι ταξιδεύουν στην Ολυμπία του 556 π. Χ. και γνωρίζουν τον Πυθαγόρα ενώ ξεναγούνται σε όλα τα σημεία του ιερού χώρου της Ολυμπίας. Μήπως ο πρωταθλητής Άτλαντας είναι ο μεταμφιεσμένος Δουραδόρ; Και πώς θα καταφέρουν τέσσερα παιδιά να μπουν σε απαγορευμένους χώρους; Στο τέταρτο, «Ο χρυσός των Ίνκας», ο καθηγητής στέλνει την παρέα στο Κούσκο, την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας των Ίνκας, το 1487 μ. Χ. την περίοδο της γιορτής του χειμερινού ηλιοστασίου για να βρουν ένα πουτούτου, ένα κοχύλι που χρησιμοποιούσαν οι αγγελιαφόροι για την αναγγελία της άφιξής τους κάπου. Να όμως που ένα λάθος στη χρονομηχανή τα γεμίζει φόβο κι ας καταφέρνουν να φτάσουν στον χωροχρόνο που θέλουν. Εκεί μπλέκουν με μυστηριώδεις κατασκόπους και χάνονται στους λαβύρινθους της ιερής πόλης.

«Οι Εξερευνητές του Χρόνου» είναι μια συναρπαστική σειρά περιπετειών που ταξιδεύει τα παιδιά από 8 ετών και πάνω σε διάφορες εποχές του παρελθόντος, βοηθώντας τα με τον τρόπο γραφής και την ωραία εικονογράφηση να ανακαλύψουν και να αγαπήσουν την Ιστορία. Τα βιβλία, γεμάτα σασπένς και ανατροπές, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, χιούμορ και εκπλήξεις, καλογραμμένη πλοκή, μαζί με ενδιαφέροντα παιχνίδια και πραγματολογικά στοιχεία, θα οδηγήσουν τους μικρούς αναγνώστες σε σημαντικά χωροχρονικά σημεία της Ιστορίας και θα κάνουν τη γνώση παιχνίδι.

Βιβλίο Το αίμα της αμαρυλλίδας 
Συγγραφέας Μιχάλης Παπαγεωργίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Γραφή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μιχάλης Παπαγεωργίου με το πρώτο του μυθιστόρημα μας γνωρίζει έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα, ο οποίος, όπως όλοι μας, ψάχνει κάτι που θα τον γεμίσει και θα τον ικανοποιήσει. Χρησιμοποιεί τα ταξίδια και τη μουσική για να ταξιδέψει και να γνωρίσει κόσμο, να ερωτευτεί και να αγαπήσει, να κάνει επιτυχία και να καταφέρει κάτι στη ζωή του. Όλα αυτά όμως είναι δοσμένα τόσο προσεγμένα που το βιβλίο ούτε ταξιδιωτικός οδηγός είναι ούτε γεμίζει σελίδες με φιλοσοφίες. Η ιστορία είναι γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές, οι χαρακτήρες ενδιαφέροντες και η κεντρική ιδέα παραμένει ως το τέλος, όπου οδηγούμαστε σ’ ένα συγκινητικό κλείσιμο του κύκλου που άνοιξε στην Καρθαγένη. Εκεί ο Αντρέας γνώρισε την Πιλάρ, μια γυναίκα με την οποία ερωτεύονται αμέσως, ένα γοητευτικό πλάσμα που όμως έχει τα δικά της μυστικά, όσο κι αν η σχέση τους την ηρεμεί και τη μεταμορφώνει. Μαζί ανακαλύπτουν το μέρος όπου ζουν, την Ταγγέρη, καθώς και άλλες πόλεις της Ισπανίας και της Αφρικής στην απέναντι μεριά της Μεσογείου. Τα κεφάλαια τα διαποτίζει η γλυκιά η μυρωδιά από την αμαρυλλίδα στον κήπο του πατέρα της Πιλάρ και οι παραστατικές περιγραφές δείχνουν την ομορφιά της Καρθαγένης. Ώσπου η Πιλάρ δίνει στον Αντρέα έναν κλειστό φάκελο και του τονίζει πως θα καταλάβει μόνος του πότε πρέπει να τον ανοίξει.

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση ενέχει δυναμισμό, παραστατικότητα και ταχύτητα, καταγράφονται ωραίες εικόνες και δίνονται σωστά και μετρημένα ψυχογραφήματα που ευτυχώς δεν απλώνονται σε πολλές σελίδες κι έτσι δε χάνουμε τον σφυγμό του κειμένου. Ο Αντρέας έχει πάθος για το βινύλιο, αγαπάει τη μουσική, ανακαλύπτει αξιόλογα γκρουπάκια απ’ όλο τον κόσμο και τα προωθεί μέσω της δισκογραφικής εταιρείας που ίδρυσε με τον φίλο του, τον Σωκράτη. «Η μουσική είναι από τα καλύτερα οχήματα για να γνωρίσει κανείς ανθρώπους» (σελ. 39). Γιατί όμως αναγκάζεται να ταξιδέψει στο Μεξικό αφήνοντας για πάντα πίσω του την Ισπανία; Από τι προσπαθεί να ξεφύγει; Τι τον στοιχειώνει; «Δεν ταιριάζουν οι άνθρωποι, ταιριάζουν οι στιγμές τους» (σελ. 53), αυτό φαίνεται να τον αντιπροσωπεύει σε κάθε του βήμα. Οι πόλεις που επιλέγονται έχουν αντιπροσωπευτικά χαρακτηριστικά και η κάθε μία κάτι αφήνει στον πρωταγωνιστή μα και στον αναγνώστη. Καλά τα πάρτι στο Λος Άντζελες αλλά οι αισθήσεις και η απόλαυση απογειώνονται στο Μεξικό, με κουλτούρες, ανθρώπους, φαγητά να διαδέχονται το ένα το άλλο από πόλη σε πόλη. Κι από κει γιατί ταξίδεψε στη Βομβάη; «Έτρεχα να ξεφύγω ή έτρεχα να βρω;» (σελ. 105), αναρωτιέται χαρακτηριστικά ο ήρωας του βιβλίου. Κι από κει φτάνουμε στο Λονδίνο, σε ένα από τα τελευταία μαγαζιά δίσκων βινυλίου, όπου ακούμε τους βρυχηθμούς ενός ασθενούς που αργοπέθαινε εξαιτίας της κασέτας και του cd αλλά τώρα ανένηψε, μιας και ο μικρόκοσμος αυτός στηρίζεται από φανατικούς πιστούς ή εμπλουτίζεται με καινούργιους οπαδούς.

Ερωτικό μα και σκληρό κείμενο, τρυφερό και κοφτερό, με αναπάντεχες εξελίξεις και μια συναρπαστική αναζήτηση ιδεών και εαυτού, όλα αυτά αφιερωμένα στην ψυχική και πνευματική αναζήτηση του Αντρέα. Η σύντομη έκταση του κειμένου και η ιδανική εξισορρόπηση φιλοσοφικών σκέψεων και δράσης κρατάνε αμείωτο το ενδιαφέρον και βοηθάνε την πλοκή να μη χαλαρώσει ούτε στιγμή. Επίσης, βρήκα γοητευτικό τον τρόπο που παρεμβάλλεται η μουσική και ο ρόλος της στη ζωή του Ανδρέα. Ο πρωταγωνιστής είναι ένας από τους κρίκους της αλυσίδας της οποίας αποτελεί βασικό κομμάτι και μέσα από την ιστορία βλέπουμε πώς εξαρτώνται όλα τα στάδια το ένα από το άλλο, πώς για παράδειγμα ένα γκρουπάκι από το γκαράζ του σπιτιού του φτάνει σε ευήκοα ώτα κι από κει σε ανθρώπους που θέλουν τη μουσική τους, τα τραγούδια τους, τον ρυθμό τους!

«Το αίμα της αμαρυλλίδας» είναι ένα μυθιστόρημα για έναν άντρα που ζει μέσα σε κύκλους ζωής που κλείνουν ο ένας μετά τον άλλον, αφήνοντάς του μια επίγευση χαράς και επιτυχίας, που βιώνει πολύτιμες για την προσωπικότητά του εμπειρίες, δεν παύει όμως να θέλει να γυρίσει στην Ελλάδα, οπότε προχωράει σε ανασύνταξη και επανατοποθέτηση στόχων, χωρίς να ξεχνάει ούτε στιγμή την καριέρα του που χτίστηκε σταδιακά και μέσα από επιτυχίες μα και λάθη. Με πόση μαστοριά κλείνει ο συγγραφέας τον κύκλο των αναζητήσεων: «Μόλις συνειδητοποίησα ότι βάδιζα σημειωτόν στο ίδιο σημείο ενός κύκλου εδώ και πολύ καιρό, ούτε μπρος ούτε πίσω. Είχα παγιδευτεί. Για να βγω από την αδράνεια και να τον κλείσω επιτέλους μόνο ένας τρόπος υπήρχε… έπρεπε να αντιμετωπίσω επιτέλους τους φόβους μου» (σελ. 130). Μια τρυφερή και ρεαλιστική νουβέλα που με κράτησε ως το τέλος, όπου υπάρχει QR Code που οδηγεί στην playlist των τραγουδιών που αναφέρονται στο τέλος κάθε κεφαλαίου και που μπορεί να βρει ο αναγνώστης σε youtube και spotify.

Βιβλίο Η γλώσσα της καρδιάς
Τίτλος πρωτοτύπου Mother tongue
Συγγραφέας Demetria Martinez
Μεταφραστής Βερίνα Χωρεάνθη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Φυτράκης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα από τα ωραιότερα τρυφερά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει. Έρωτας μεταξύ Μεξικάνας και πρόσφυγα του Ελ Σαλβαδόρ στις ΗΠΑ. Χωρίς πλοκή ιδιαίτερη, χωρίς ευθύγραμμη ροή, με αφηγήσεις της Μαίρης-Μαρίας, του πρόσφυγα, της φίλης τους και του γιου τους. Πώς γνωρίστηκαν, τι αισθάνθηκαν, πώς δόθηκαν ο ένας στις αγκαλιές του άλλου. Πώς αγαπήθηκαν, τι σημαίνει έρωτας και συναίσθημα για τον καθένα, τι αγώνα είχε η Μαρία να φέρει τον πρόσφυγα στην πραγματικότητα, να σταματήσει να φοβάται και να αγχώνεται και να πονάει και να θυμάται τα φριχτά βασανιστήρια (τη δεκαετία του 1980 ξέσπασε εμφύλιος στο Ελ Σαλβαδόρ). Καρπός τους ο γιος τους, άλλος αγώνας να πει την αλήθεια στο παιδί της, πώς θα το μεγαλώσει σωστά, πώς θα το φέρει σε επαφή με την κουλτούρα της χώρας του πατέρα του. Ψυχικά τραύματα, έρωτας σφοδρός και πεισμωμένος να αντιπαρέλθει κάθε εμπόδιο στο διάβα του. Και η λύτρωση, χρόνια μετά, να γνωρίσει η Μαρία το Ελ Σαλβαδόρ μεζί με τον γιο της. Ψυχολογικό, τρυφερό, γνήσια ρομαντικό, χωρίς να καταντά μελό. Απλά πολύ ωραίο κείμενο!

Βιβλίο Πλην
Τίτλος πρωτοτύπου Less
Συγγραφέας Andrew Sean Greer
Μεταφραστής Παλμύρα Ισμυρίδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Δώμα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Άρθουρ Πλην ταξιδεύει σχεδόν σε όλο τον πλανήτη για να πραγματοποιήσει μια ποικιλία από δραστηριότητες: να γράψει άρθρο, να διδάξει, να γνωρίσει αναγνωστικό κοινό κ. ά. Αυτός είναι ο βασικός θεματικός άξονας που αναπτύσσεται με μικρές νότες χιούμορ, ποικιλία τραγελαφικών καταστάσεων, πρωθύστερες αναδρομές στο ερωτικό και οικογενειακό περιβάλλον του ήρωα και καταγραφή κάποιων ηθών και εθίμων από τους τόπους που αυτός επισκέπτεται. Το κείμενο σε πρώτη ανάγνωση ίσως φανεί βαρετό, κουραστικό, μονότονο και χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γι’ αυτό τονίζω πως θέλει τον χρόνο του και έναν σχετικό βαθμό συγκέντρωσης, όχι για να καταλάβει κανείς τι λέει αλλά για να μπορέσει να γνωρίσει καλύτερα το παράδοξο σύμπαν στο οποίο ρίχνει τον Πλην ο Andrew Sean Greer. Ομολογουμένως υπήρξαν χωρία που τα προσπέρασα είτε γιατί ήταν υπερβολικά αναλυτικά είτε γιατί κατ’ εμέ δεν είχαν ιδιαίτερο λόγο ύπαρξης σ’ εκείνο το σημείο, σε γενικές γραμμές όμως πέρασα καλά, απόλαυσα την κατά τόπους λογοτεχνικότητα του κειμένου και σε κάποια σημεία του στάθηκα λίγο παραπάνω να σκεφτώ.

Ο κορμός της πλοκής ήταν κάτι εύκολο, μια απόφαση δηλαδή που ελήφθη «ελαφρά τη καρδία»; Καθόλου, το αντίθετο: «Η ιδέα να κάνει τον γύρο του κόσμου δεν τον τρομάζει περισσότερο από το ν’ αγοράσει μια τσίχλα. Κάθε μέρα και μια δόση θάρρους» (σελ. 61). Κι εκεί που διάβαζα χωρίς να συγκρατώ κάτι και χωρίς να έχω κατασταλάξει αν μου άρεσε ως τότε ή όχι, βρίσκω αυτήν τη φράση: «Ο Άρθουρ Πλην είναι ο πρώτος ομοφυλόφιλος που πρόλαβε να γεράσει» γιατί το AIDS, η μάστιγα της γενιάς τους, δεν άφησε κανέναν να περάσει τα πενήντα. Από εκείνο το σημείο και μετά η ιστορία απέκτησε άλλο ενδιαφέρον κι έδειξε ξεκάθαρα τις προθέσεις της: αφορά έναν άνθρωπο από πολλές μεριές, κοινωνικά, συναισθηματικά, φυλετικά κλπ. και με την ομοφυλοφιλία να είναι άρρηκτα δεμένη μαζί του κατά τέτοιο τρόπο που να νομίζω πως όλα αυτά θα μπορούσαν να συμβούν σε οποιονδήποτε άνθρωπο που αγαπά οποιονδήποτε συνάνθρωπό του. Οι ερωτικές προτιμήσεις δεν είναι μια δικαιολογία για προκλητική συμπεριφορά ή πιπεράτες σκηνές, που λείπουν από το κείμενο έτσι κι αλλιώς, αλλά ένα επιπλέον γνώρισμα του χαρακτήρα, απόλυτα εντεταγμένο και εναρμονισμένο στο περιβάλλον που καλείται να δράσει.

Ίσως η γενικότερη αφήγηση να είναι σχετικά χαλαρή και ο λόγος που ξεδιπλώνεται το μυθιστόρημα σουρεαλιστικός και κάπως ανεδαφικός, υπάρχουν όμως σημεία που πατάνε γερά στα πόδια τους και προσπαθούν να δείξουν όσο γίνεται ορθότερα την προσωπικότητα του Πλην και μέσω αυτού μιας μεγάλης μερίδας ανθρώπων που κατά βάση δε διαφέρουν σε πολλά ως προς τις ανάγκες, τους φόβους και τις επιθυμίες τους. Οι παρακάτω στοχασμοί, αν τους απομονώσει κανείς, είναι σα να προέρχονται από οποιοδήποτε ανθρώπινο πλάσμα που περνάει την κρίση της μέσης ηλικίας: «Πώς πρέπει να πορευτούν; Άραγε πρέπει να διατηρείσαι αιωνίως νέος… Ή μήπως πρέπει να κάνεις το αντίθετο, να τ’ απορρίψεις όλα αυτά… Μήπως πρέπει να παντρευτείς και να υιοθετήσεις ένα παιδί; Κι αν είστε ζευγάρι, μήπως πρέπει να βρει ο καθένας από έναν εραστή, σαν ασορτί κομοδίνα εκατέρωθεν του κρεβατιού, ώστε να μην εκλείψει τελείως το σεξ; Ή μήπως είναι προτιμότερο ν’ αφήσεις το σεξ να χαθεί εντελώς…; Δε θα είναι ανακούφιση, αν εγκαταλείψεις όλη αυτή τη ματαιοδοξία, το άγχος, τον πόθο και τον πόνο» (σελ. 48-49);

Διαρκή πρωθύστερα με γύριζαν στο κοντινό και στο μακρινό παρελθόν ενώ την αφήγηση την κάνει ένας ρόλος-έκπληξη, που εμφανίζεται ελάχιστα για να μην αποσπάσει τη ροή της ανάγνωσης με τις δικές του εμπειρίες και συναναστροφές από τον «μεγαλορρήμονα συγγραφέα με ροπή στο μελό». Μόνο που η πραγματική του ταυτότητα και ο τρόπος που έρχεται στο φως ήταν μια πανέξυπνη συγγραφική κίνηση και χάρισε ακόμη περισσότερους πόντους στο βιβλίο!

Το χιούμορ από την άλλη δε μου ήταν εύκολο να το πιάσω, το προσπερνούσα ή δεν το έβλεπα, υπήρχαν όμως και σημεία όπου γελούσα τρανταχτά με πετυχημένα υπονοούμενα, όπως όταν ήρθαν να πάρουν τον Πλην από το αεροδρόμιο για να τον πάνε στο ξενοδοχείο του: «-Μετά λύπης μου σας πληροφορώ ότι μας περιμένει μια μακριά, αργή και επίπονη διαδρομή μέχρι να φτάσουμε στον τελευταίο σας σταθμό και τόπο αναπαύσεως…Αναστενάζει, γιατί μόλις διατύπωσε την αλήθεια που ισχύει για όλους τους ανθρώπους» (σελ. 62). Εξίσου καίρια είναι και η πρόταση που πρέπει να καταλάβουν όλοι οι συγγραφείς: «-Μόλις κερδίσεις βραβείο, τελειώνουν όλα. Στο υπόλοιπο της ζωής σου θα δίνεις διαλέξεις. Αλλά δεν θα ξαναγράψεις… Μην κερδίσεις βραβείο» (σελ. 120).

Τα σκόρπια καλολογικά στοιχεία του κειμένου είναι αναπάντεχες παρομοιώσεις («Είναι λεπτή, κοκαλιάρα, ζαρωμένη σαν να ξεχάστηκε μέσα σε μια τσέπη για πολύ καιρό…», σελ. 292), λυρικές περιγραφές κυρίως του ερημικού τοπίου του Μαρόκου, παρατηρήσεις πάνω σε ορισμένα κομμάτια της κουλτούρας των ξένων χωρών, κυρίως Μεξικού, Ινδίας και Ιαπωνίας. Προσέξτε τέλος πόσο ωραία περιγράφει το φιλί: «Φιλάει -πώς να το εξηγήσω; Σαν να ‘ναι ερωτευμένος. Σαν να μη έχει τίποτα να χάσει. Σαν άνθρωπος που μόλις έμαθε μια ξένη γλώσσα και μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνο τον ενεστώτα και το β΄ ενικό. Μονάχα το τώρα, μονάχα το εσύ» (σελ. 143).

Το «Πλην» είναι ένα αργά ανατρεπτικό μυθιστόρημα γεμάτο σωστή καταγραφή της ανθρώπινης ψυχολογίας, διαμπερή ενδοσκόπηση χαρακτήρων και αναπάντεχες εξελίξεις στην πλοκή. Εξυμνεί με τον πιο πρωτότυπο τρόπο τη δύναμη του έρωτα και της αγάπης, τονίζει τις ανθρώπινες αδυναμίες και παλεύει να τις περισώσει με ενδιαφέρουσες αντιδράσεις μα πάνω απ’ όλα καταφέρνει να εντάξει σωστά και όπως πρέπει έναν ομοφυλόφιλο άντρα στον οικογενειακό, επαγγελματικό και κοινωνικό του περίγυρο, γιατί δεν παύει να είναι άνθρωπος με ελαττώματα και προτερήματα, ανάγκες και αισθήματα όπως όλοι μας.

Βιβλίο Το εικονοστάσι της Εσπεράντσα
Τίτλος πρωτοτύπου Santitos
Συγγραφέας Maria Amparo Escandon
Μεταφραστής Πόλυ Μοσχοπούλου
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανίδα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η αστεία εκδοχή:
Μια γυναίκα ξαφνικά βλέπει στον φούρνο της κουζίνας της έναν άγιο που της αποκαλύπτει ότι η κόρη της ζει. Βαθιά θρησκευόμενη παίρνει τους αγίους της, τα κομποσκοίνια της, τα αγαλματάκια της κι αρχίζει να ψάχνει στα πορνεία της περιοχής της κάνοντας την πόρνη, σίγουρη ότι η κόρη της έχει πέσει θύμα μαστροπών. Φτάνει ακόμη και στο σημείο να περάσει λαθραία τα σύνορα για να την ψάξει στο Λος Άντζελες σε μεγαλύτερης εμβέλειας και χρηματικής πληρωμής πορνεία. Τελικά γνωρίζει κι ερωτεύεται έναν παλαιστή του κατς που αποφασίζει να τα παρατήσει όλα για χάρη της.

Η σοβαρή εκδοχή:
Η Εσπεράντσα Ντίας, φτωχή μεροκαματιάρισσα, ζει στο Τλακοταλπάν της Βέρακρουζ (Μεξικό) και προσπαθεί να συνέλθει από τον θάνατο της κόρης της, Μπλάνκα, μετά από εγχείριση ρουτίνας (χήρα η Εσπεράντσα εδώ και δώδεκα χρόνια). Απλή, σεμνή, ταπεινή, με στοιχειώδεις γραμματικές γνώσεις, συγκατοικεί με την κολλητή της και βλέπουν σαπουνόπερες. Θρήσκα, απλοϊκή, εύπιστη, προσπαθεί να μαζέψει τα κομμάτια της (άλλον άντρα δεν ξανακοίταξε). Τα “κρίματά” της τα εξομολογείται στον ιερέα της εκκλησίας της, που έχει εξομολογήσει κι αν έχει εξομολογήσει γυναίκες και άντρες. Εκείνη την ημέρα όμως η ζωή του ανατρέπεται: η Εσπεράντσα είδε στον λιγδιασμένο, βρώμικο φούρνο της κουζίνας της τον Σαν Χούδας Ταδέο, τον άγιο για τις απελπιστικές καταστάσεις. Ο οποίος άγιος της αποκάλυψε ότι η κόρη της ζει!!!

Και από δω ξεκινάνε όλα: ο ιερωμένος μένει άφωνος, προσπαθεί να τη συνετίσει, η Εσπεράντσα όμως δεν ακούει τίποτα (στη συνέχεια, σταδιακά, ο ιερέας θα αρχίσει να αγαπά και σαρκικά τη γυναίκα αυτήν, που χρειάζεται σωστή καθοδήγηση και όχι χαζά οράματα, όμως παραμένει πιστός στον ιερατικό του όρκο κι ανακουφίζεται όταν….αλλά θα τα πούμε στη συνέχεια).

Δίνοντας ίσως προσωποποίηση στις ελπίδες της και μια διέξοδο στη στενοχώρια της, συμπεραίνει αυθαίρετα ότι η κόρη της απήχθη από κύκλωμα παιδεραστίας κι αρχίζει τις έρευνες. Είναι απίστευτες οι περιπέτειες που ζει η Εσπεράντσα, είναι απίστευτος ο τρόπος που είναι γραμμένο το βιβλίο, το οποίο ακροβατεί επικίνδυνα ανάμεσα στη θλίψη και στο γέλιο, δηλαδή όταν μια φτωχή, σχεδόν αγράμματη και λαϊκή (με την καλή έννοια) γυναίκα, φορτωμένη με ένα σωρό αγίους, οσίους, κομποσκοίνια και τάματα έρχεται αντιμέτωπη με τον δύσκολο και σκληρό κόσμο της μεξικανικής και της αμερικανικής αργότερα νύχτας κι όμως ξεφεύγει χωρίς να τη βιάσουν ή να την τραυματίσουν ή να τη σκοτώσουν, ε είναι αξιοθαύμαστο πράγματι! Ειδικά στο σημείο που κάθε τρεις και λίγο προσεύχεται και σε διαφορετικό άγιο ανάλογα με την περίσταση (“Όταν η Εσπεράντσα έπεσε από το ποδήλατο…ευχαρίστησε τον αρχάγγελο Γαβριήλ, προστάτη των δρόμων…όταν πέτυχε η δύσκολη συνταγή με τα γεμιστά καβούρια…ευχαρίστησε τον Σαν Πασκουάλ Μπαγιόν, προστάτη των μαγείρων και των νοικοκυρών…Όταν η γάτα της χτυπήθηκε από αυτοκίνητο και τη γλύτωσε, η Εσπεράντσα ευχαρίστησε τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης, προστάτη των ζώων…Όταν βρήκε το μενταγιόν που της είχε χαρίσει ο Χοσέ Λουίς…ευχαρίστησε τον Σαν Παφνούκιο, προστάτη των χαμένων ανθρώπων και πραγμάτων. Τώρα έπρεπε να ευχαριστήσει τη Σάντα Αρτέλια, προστάτιδα των θυμάτων απαγωγής”-σελ. 126-127) δε γίνεται να μη χαμογελάσεις με την ταπεινή και απλοϊκή ζωή ή να μην ξεκαρδιστείς στα γέλια με αυτούς τους φτωχούς, βαρεμένους Μεξικανούς που η ζωή τους είναι οι σαπουνόπερες.

Πάρα πολύ καλό βιβλίο, με ξεκαρδιστικά στιγμιότυπα, που ειλικρινά δεν ξέρω αν η συγγραφέας σατιρίζει την απλοϊκότητα και την ευπιστία των συμπατριωτών της ή με άξονα και δύναμη ακριβώς αυτήν την πίστη τους σε όλους τους αγίους μάς δείχνει ότι υπάρχει δύναμη και θέληση κι αυτή υπάρχει μέσα μας και χάρη σε αυτήν όλα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα και να υλοποιηθούν. Με πολύ ωραία μηνύματα ανάμεσα στις γραμμές, με ανατροπές και ένα έντονο ενδιαφέρον για την εξέλιξη της ιστορίας, δύσκολα θα αφήσετε αυτό το βιβλίο από τα χέρια σας. Βασικά στην αρχή το αντιμετώπισα με σκεπτικισμό, σκεφτόμουν όπως τα έγραψα στην αστεία εκδοχή πιο πάνω, το γράψιμο όμως, που είναι τόσο προφορικό και λογοτεχνικό ταυτόχρονα, με καίριες παρατηρήσεις και εξελίξεις, με καταπληκτική σκιαγράφηση ολοκληρωμένων χαρακτήρων, είναι και Ωκεανίδα, ε λέω δε γίνεται, κάπου θα καταλήξει. Κατάλαβα τι σημαίνει να είσαι μάνα και ως πού είσαι διατεθειμένη να φτάσεις για το παιδί σου!

Βιβλίο Η επίδραση του Κρόνου
Συγγραφέας Μανώλης Χαρίνος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ομολογώ ότι με κράτησαν τα πρώτα κεφάλαια και κυρίως η ιστορία του Φώτη που πάλευε με το AIDS και έδινε αγώνα ενάντια στο χρόνο. Δεν ανταμείφθηκα αλλά αυτό το βιβλίο έχει τόσες πολυεπίπεδες αναγνώσεις (και τόσο βαθιά κρυμμένες) που σίγουρα κάποια στιγμή θα το ανακαλύψεις, δεν μπορεί, αρκεί να έχεις υπομονή (προσωπικά ποτέ δεν έχω, μιας και τα αδιάβαστα βιβλία στοιβάζονται στο πάτωμα κι ο χρόνος είναι τόσο λίγος). Στα θετικά του βιβλίου: η νυχτερινή ζωή της Αθήνας, φυσιογνωμίες, άνθρωποι και χαρακτήρες που κάπου τους είδα κι εγώ, κάπου τους γνώρισα, κάπου τους πόνεσα, πρεζάκηδες, τσαντάκιες, νονοί, μοναχικοί άνθρωποι που αναζητούν το εφήμερο για να βρουν αιώνια απάντηση στα ερωτήματα της ζωής, πόρνες και νταβατζήδες, νυχτερινή ξενάγηση σε μια άγνωστη και υποβαθμισμένη πόλη, με διευθύνσεις και ονόματα παρακαλώ. Και σε κάποια η γραφή, μάλλον οι σκέψεις του συγγραφέα, που φωνάζει για την προσωπική του μοναξιά και ψάχνει διέξοδο γράφοντας στις άσπρες σελίδες ενός άψυχου χαρτιού. Διαβάστε αποσπάσματα που με έκαναν να σταματήσω και να σκεφτώ: “Ανοιγοκλείνοντας τα μάτια σου, τα χρόνια πέρασαν λαθραία, πέρασαν αθόρυβα κι απαρατήρητα, χωρίς να υπάρχει πουθενά κανείς που να σε έχει συμπονέσει αρκετά για να σε προετοιμάσει, αλλά το πιθανότερο είναι ότι, κι αν παρουσιαζόταν αυτός ο λαχανιασμένος αγγελιαφόρος, δε θα καταλάβαινες το μήνυμά του, γιατί υπάρχουν πράγματα που μόνο αν τα βιώσουμε μπορούμε να τα κατανοήσουμε. Απελπισμένος, θα παρηγορηθείς ανάβοντας ένα καινούργιο τσιγάρο, αλλά προτού το τελειώσεις θα έχουν περάσει κι άλλα χρόνια, με τον ίδιο τρόπο. Τέλος, με δάκρυα θα παρακαλέσεις για παράταση, αλλά ποιος άνθρωπος ή θεός θα μπορούσε να σου χαρίσει αυτό το ανεκτίμητο δώρο; Δε θα υπάρχει τίποτα παρά μόνο τόσος χρόνος για να διαπιστώσεις με πανικό ότι δεν υπάρχει χρόνος ” (σελ. 85). “Κανένας δε μου είπε ξεμέθυστος σ ‘ αγαπώ, εκτός από τη μάνα μου ” (σελ. 96). “Η πόλη είναι σίγουρα γυναίκα, η πλατεία τα απόκρυφά της και το όνομά της ερμηνεύει κυριολεκτικά τη φύση και την αποστολή της…Η τσίκνα από τις καντίνες της Αθήνας πλούσιες σπονδές που, ακόμα κι αν βρουν τον προορισμό τους, δε θα συγκινήσουν κανένα θεό ” (σελ. 197). “Έχεις σκεφτεί ποτέ ότι οι σκέψεις, οι επιθυμίες, τα αισθήματά μας είναι το ποίημα που έχουμε στο μυαλό και πρέπει να μεταφράσουμε με αποφάσεις και πράξεις στη ζωή; Είμαστε μεταφρασμένες ζωές ” (σελ. 325).

Από την άλλη ενώ ξεκινάει με κωμική στόφα και ξεκαρδίζεσαι σε κάποια σημεία μετά την 30ή-40ή σελίδα πέφτει μια σκοτεινιά, μια πενθίλα άλλο πράμα, λες και το έγραψε άλλος συγγραφέας ή λες και το παράτησε ο δημιουργός του και ασχολήθηκε ξανά μαζί του μετά από χωρισμό και λέει “θα εκδικηθώ, ξεσπώντας στο βιβλίο μου!” Κι είχε αρκετά καλά κωμικά στοιχεία, όπως στη σελ. 46: “Για μια μαλακία! (πετάει το πιάτο μου) Άκου λέει για μια μαλακία! (το βαθύ πιάτο της σαλάτας) Το άτομο με γ… (το δικό της πιάτο και τουλάχιστον τρία μικρά από τους μεζέδες). Με ισοπέδωσε… (το ποτήρι της και τα άδεια μπουκάλια κρασιού). Με εξευτέλισε… (το δικό μου μισογεμάτο ποτήρι). Κι όσον αφορά το παρελθόν (κοιτάει με λύσσα το τραπέζι αλλά δεν έχει τίποτε άλλο από τα κουβέρ), τελείωσε… (παίρνει στα χέρια της το καλάθι που έχει μέσα φέτες ψωμιού και το κοιτάει απογοητευμένη). Είναι ιστορία που δε θέλω να θυμάμαι (μου το πετάει στο κεφάλι). Πλήρωσε το λογαριασμό εσύ!…(ξεστρώνει το τραπεζομάντηλο και μου το πετάει στη μούρη) ” (σελ. 46).

Δυστυχώς, παρόλο που διακρίνω πλούσιο εσωτερικό κόσμο (του συγγραφέα) και μια ανήσυχη σκέψη, είναι τόσο αναλυτικές οι σκέψεις που καταθέτει ο συγγραφέας, μιλώντας μέσω του ήρωά του που κουράζεσαι….(οκ σκέψου τι θα κάνεις, πες τι θα κάνεις αλλά μην το αναλύουμε πια τόσο πολύ)….Ο Αγγελόπουλος της λογοτεχνίας. Κι επίσης δεν γίνεται οι 300 πρώτες σελίδες να εξελίσσονται σε μια νύχτα, την οποία περιγράφεις λεπτό προς λεπτό (βλ. τη σειρά 24) και μετά να χάνεται η αρχική ιδέα και να ξεδιπλώνεται γενικά μέσα στο χρόνο η ιστορία. Τέλος, το πιο απογοητευτικό όλων, ο ταξιδιωτικός οδηγός του Μεξικού (και μιλάμε ΟΛΟΥ του Μεξικού, όχι μόνο της Πόλης). Μα ήταν ανάγκη; Εκεί πήγαν για να ξεσκάσουν, να περάσουν καλά και να ομορφύνει τις τελευταίες μέρες του κολλητού του, είναι ανάγκη να κάνουμε μάθημα μεξικανικής ιστορίας; Σε τόσο αναλυτικό βαθμό; Αν ποτέ αξιωθώ να πάω στο Μεξικό θα πάρω αυτό το βιβλίο για ταξιδιωτικό οδηγό. Εκεί πηδούσα τις σελίδες και πιστέψτε με, δεν έχανα τον ειρμό. Να γιατί με κούρασε και με παραξένεψε αυτό το βιβλίο. Γενικά δε θα το συνιστούσα αλλά αν πέσει στα χέρια σας ξεφυλλίστε το για τα σκόρπια συναισθήματα που έχει απλώσει ο συγγραφέας στις σελίδες του και μόνο γι ‘ αυτό.

Βιβλίο Λόμπο, ο λύκος της Άγριας Δύσης
Συγγραφέας Βασίλης Παπαθεοδώρου
Εικονογράφος Λίλα Καλογερή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Λόμπο είναι ένας λύκος που πέρασε τα σύνορα του Μεξικού με την Αμερική το 1893 και άρχισε με την αγέλη του να κατασπαράζει τα ζώα των καουμπόηδων. Ο σερίφης Κούπερ για μήνες και πεισμωμένα κυνηγούσε τον Λόμπο, τον αρχηγό, για να διαλύσει επιτέλους την αγέλη. Η Μπλάνκα, μια πανέμορφη άσπρη λύκαινα, θα είναι το καλύτερο δόλωμα για την εξόντωσή του. Μήπως όμως τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως τα περιμένει ο Κούπερ; Η ιστορία είναι γραμμένη απλά αλλά ένιωσα την ένταση της δράσης και της περιπέτειας σχεδόν από την αρχή. Ο συγγραφέας απέδωσε με όσο πιο μαλακό τρόπο γινόταν τον αγώνα επιβίωσης των πεινασμένων λύκων και τον τρόπο με τον οποίο τους κυνηγούσαν οι καουμπόηδες. Συγκινήθηκα πολύ με την ιστορία του Λόμπο, γιατί μου έδειξε το μέγεθος της πραγματικής αγάπης και της αυτοθυσίας που μπορούν να νιώσουν και τα ζώα κι ας μην το πιστεύουμε. Θα ήθελα πολύ να είμαι στη θέση του Κούπερ μόνο και μόνο για να ζήσω την ανατρεπτική στιγμή της ιστορίας. Η εικονογράφηση της κυρίας Λίλας Καλογερή είναι ζωηρή και βοηθάει πολύ τη φαντασία των μικρών αναγνωστών στην αναπαράσταση της εποχής και των συνθηκών. Δίνει με την πένα της σχεδόν ανθρωπομορφικές εκφράσεις στον Λόμπο και απεικονίζει παραστατικά την ομορφιά της Μπλάνκα, καθώς και τα βοσκοτόπια που λυμαίνονταν τα πεινασμένα ζώα.

Στο τέλος του βιβλίου μαθαίνουμε για την πραγματική ιστορία του Λόμπο και της Μπλάνκα, καθώς και τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του πανέμορφου και έξυπνου λύκου που είναι σαρκοφάγο και κυνηγά σε αγέλες. Έτσι, προστέθηκε άλλος ένας απρόσμενος φίλος στην καλαίσθητη αυτή σειρά των εκδόσεων Καστανιώτη.

Βιβλίο Ο ουρανός που ονειρεύτηκες
Συγγραφέας Γιάννης Σκαραγκάς
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κριτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η δράση εκτυλίσσεται στην Τιχουάνα, κοντά στα σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών με το Μεξικό, στο πανδοχείο του Κάιν. Εκεί μένουν η Χουλιέτα, η Μαργαρίτα, η Μήδεια και ο Οιδίποδας, άνθρωποι με το δικό τους παρελθόν, τα δικά τους βάρη, τις δικές τους τύψεις, χωρίς ελπίδες, απαντήσεις ή μέλλον. Ποιος είναι ο μυστηριώδης Έντι που τρακάρει έξω από το πανδοχείο; Γιατί η Χουανίτα τον περιμαζεύει ενώ ο Κάιν θέλει να τον σκοτώσει; Ποιος είναι πραγματικά ο μυστηριώδης ξένος και γιατί η Χουλιέτα εκμεταλλεύεται την αμνησία του, παίζοντας με το μυαλό του;

Δεν ξέρω σε ποιον χαρακτήρα να πρωτοσταθώ, δεν ξέρω τι να σχολιάσω που να μην προδώσει το περιεχόμενο και την ιστορία. Όλοι οι πρωταγωνιστές έχουν το δικό τους άχθος ψυχής, μυστικά καλά φυλαγμένα (καλά; χμ….) και όλοι καταφεύγουν στην Τιχουάνα. Εξαίρετες όλες οι σκηνές του μυθιστορήματος, καλοδουλεμένες εικόνες, δυνατή γραφή, ανατροπές και αποκαλύψεις, αληθινοί, σύντομοι και καίριοι διάλογοι, με άφηναν χωρίς ανάσα, με κράταγαν ξάγρυπνο, με παρέσυραν! Ωραίο λεξιλόγιο, άψογος χειρισμός της ιστορίας, των χαρακτήρων, της ψυχολογίας τους, διεισδυτικές, καίριες και αληθινές παρατηρήσεις. Άρχισα να σημειώνω αποσπάσματα αλλά σύντομα τα παράτησα, γιατί ήταν τόσα μα τόσα πολλά!

Το πανδοχείο παραλληλίζεται με το μυαλό του συγγραφέα (είναι όντως ο Έντι, είναι συγγραφέας ο Έντι, είναι κακός ο Έντι, είναι η ανάγκη της Χουλιέτα να ζωντανέψει τον σκοτωμένο εραστή της, τον Έντι;), άργησα να καταλάβω αν όντως οι χαρακτήρες είναι φανταστικοί ή πραγματικοί, δυσκολευόμουν μερικές φορές να πάρω ανάσα, παγιδεύτηκα για τα καλά στο αριστοτεχνικό δίχτυ που λέγεται «Ο ουρανός που ονειρεύτηκες». Ένα γαϊτανάκι αλληλένδετων σχέσεων, μια κλειστή και κλειστοφοβική κοινωνία, γεμάτη ένοχα μυστικά και επικίνδυνα πάθη.

Αν έχετε λοιπόν υπομονή, ψάχνετε κάτι διαφορετικό και λατρεύετε τις πρωτότυπες ιστορίες, διαβάστε αυτό το μυθιστόρημα!