Βιβλίο Σκοτεινός δρόμος
Τίτλος πρωτοτύπου Dark highway
Συγγραφέας Lisa Gray 
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η νέα περιπέτεια της Τζέσικα Σο, που έχει γυρίσει οριστικά την πλάτη της στη Νέα Υόρκη και στο παρελθόν της, κινείται σε τρεις άξονες αφήγησης: όσο η Τζέσικα και ο Ματ ερευνούν, ρωτάνε, ψάχνουν και αναζητούν, παρακολουθούμε τη μονότονη ρουτίνα της Κάρα Ζελένκα που την παρακολουθεί στενά ένας άγνωστος άντρας και γυρνάμε πίσω στο 1990, όπου η Ντι Μόργκαν, κόρη εφημέριου, έμεινε έγκυος στα δεκαεφτά της αλλά κράτησε το παιδί, με αποτέλεσμα να μένει σε τροχόσπιτο και να καθαρίζει σπίτια για να το μεγαλώσει. Η χαρά της είναι να παίρνει μικροπράγματα από αυτά, όχι να κλέβει, «ήθελε απλά λίγο απ’ αυτό που είχαν όλοι οι άλλοι», ώσπου μια επαγγελματική πρόταση θα αλλάξει για πάντα τη ζωή της. Η Αμάντα Μάιερς που δούλευε σε δικηγορικό γραφείο και το αφεντικό της αντέδρασε ακραία στην εξαφάνισή της, η Μάλορι Γουίλκοξ, παντρεμένη με μέθυσο και τεμπέλη σύζυγο που την αγαπάει με τον τρόπο του και την περιμένει ακόμη, σίγουρος πως δεν τον εγκατέλειψε μόνο με τα δύο τους παιδιά για πάντα και η ζωγράφος Λόρι Σίμοντς με την ήσυχη ζωή της μακριά από τα λεφτά της οικογένειάς της είναι τρεις γυναίκες που θα δεθούν αναπάντεχα μέσα από τις εξελίξεις ώσπου να εξαφανιστούν στο ίδιο ερημικό σημείο. Στο μυθιστόρημα καταγράφεται η καθημερινότητά τους και οι ζωές τους ενώ κάποια κεφάλαια αναβιώνουν τις τελευταίες στιγμές της Λόρι δύο μήνες πριν, της Αμάντα δύο χρόνια πριν και της Μάλορι δεκαοκτώ μήνες πριν.

Η Τζέσικα Σο, ιδιωτική ερευνήτρια, είναι ειδική σε υποθέσεις εξαφάνισης, μιας και η ίδια είχε πέσει θύμα απαγωγής σε πολύ μικρή ηλικία και μεγάλωνε με ανάδοχη οικογένεια, χωρίς να ξέρει ότι την ψάχνουν. Έχει τραυματιστεί από την τραγική αλήθεια που αποκαλύφθηκε στα είκοσι πέντε της και μάθαμε στα πρώτα βιβλία της σειράς κι έτσι προσπαθεί να κάνει μια νέα αρχή στο μακρινό Λος Άντζελες. Το μυθιστόρημα μπορεί να διαβαστεί και εκτός σειράς, μιας και τα γεγονότα αυτά δεν επηρεάζουν τη ροή της επίλυσης του μυστηρίου ενώ ο Τζέισον Πράις, ντετέκτιβ στην αστυνομία του Λος Άντζελες και παιδικός φίλος του πατέρα της, και η έφηβη κόρη του, Ντιόν, εμφανίζονται ελάχιστα. Ο Πράις «Ήταν ο άνθρωπος που τη συνέδεε με το παρελθόν αλλά και η ελπίδα της ότι δε θα ήταν ολομόναχη στο μέλλον» (σελ. 93), οπότε λογικά θα επανέλθει δριμύτερος στη ζωή της. Η Τζέσικα είναι ευάλωτη παρά το ζόρικο παρουσιαστικό της και προτιμά να μένει σε μοτέλ παρά σε ξενοδοχείο ή έστω σε σπίτι. Ο Ματ Κόνορ, επίσης ιδιωτικός ερευνητής, με τον οποίο γνωρίστηκαν στα «Κενά μνήμης», δέχτηκε την πρότασή της να δουλέψει κοντά του τις απαιτούμενες ώρες για να βγάλει άδεια άσκησης επαγγέλματος στην Καλιφόρνια κι έτσι αυτή είναι η πρώτη τους επίσημη κοινή υπόθεση. Ο Ματ πάντως ερωτεύτηκε την Τζέσικα από την πρώτη στιγμή κι όταν δέχτηκε να συνεργαστούν ήξερε πως τα πράγματα δε θα πάνε καλά.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται κλιμακωτά, με την αγωνία να μεγαλώνει σε κάθε σελίδα και τα ερωτήματα να συσσωρεύονται: τι συνδέει τις τρεις εξαφανισμένες γυναίκες, τι υπάρχει στο σημείο όπου χάνονται, τι σχέση έχουν με την υπόθεση οι ιστορίες των δύο άλλων γυναικών που καταγράφονται, πώς θα βρεθεί η άκρη σε αυτό το κουβάρι; Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε τα αδιόρατα ερωτικά παιχνίδια ανάμεσα στους δύο ερευνητές, οπότε αρχίζει να βγαίνει στην επιφάνεια κάτι πολύ ενδιαφέρον ανάμεσά τους. Επίσης, η συγγραφέας στήνει πολύ καλά το φόντο δράσης, με το Λος Άντζελες να πρωταγωνιστεί στο βιβλίο, φωτισμένο και σκοτεινό, πλούσιο και υποβαθμισμένο, με μεγάλες και σημαντικές κοινωνικές και ταξικές διαφορές σε γειτονιές, κτήρια και τοπόσημα. Η πόλη ζωντανεύει σε όλη της τη μεγαλοπρέπεια και τις αντιθέσεις ανάγλυφα και παραστατικά, κάνοντάς με να νιώθω πως βρίσκομαι κι εγώ εκεί.

Τέσσερις γυναίκες, ένας «Σκοτεινός δρόμος» 250 χιλιομέτρων, ένα μυστικό. Τελικά, «Δεν είχε σημασία πόσα βενζινάδικα, μοτέλ, μπαρ ή ανθρώπους συναντούσες στον δρόμο. Η πιο μοναχική διαδρομή ήταν αυτή που έκανες μόνος σου» (σελ. 327). Κι όταν όσα ξέρεις ανατρέπονται μέσα σε μια στιγμή θα αντέξεις το βάρος ή θα λυγίσεις; Και με τι συνέπειες για τους γύρω σου; Ένταση, ανατροπές, σκοτεινά μυστικά και διεισδυτικά ψυχογραφήματα με κράτησαν ως το τέλος.

Βιβλίο Κάνε τα στραβά μάτια 
Τίτλος πρωτοτύπου Turn a blind eye
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τρίτο βιβλίο μιας σειράς που «…δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό» με κέρδισε σε αρκετά σημεία και με έκανε να ξεχάσω τις απορίες και τις αμφιβολίες μου για το προηγούμενο, το «Κρυμμένοι σε κοινή θέα», μιας και ο σχεδιασμός της πλοκής, οι έξυπνες οπτικές γωνίες από τις οποίες παρακολουθούμε τα γεγονότα και ανατρέπονται σε κρίσιμα σημεία της ιστορίας, καθώς και η κλιμακούμενη αγωνία όσο πλησιάζαμε στο τέλος, με τα σχέδια να ευοδώνονται ή να ακυρώνονται από εξυπνότερα «αντισχέδια», με άλλες δύο κρίσιμες δικαστικές διαμάχες και με τη λύτρωση ενός χαρακτήρα από τα λάθη του, είναι στοιχεία που με κράτησαν με κομμένη ανάσα ως το απαραίτητο cliffhanger στο τέλος του μυθιστορήματος. Φορτωμένος από τον σκεπτικισμό που μου δημιούργησε το προηγούμενο βιβλίο, δε δέχτηκα δύο «ευκολίες» που εμφανίζονται από τις πρώτες κιόλας σελίδες: ο αιφνίδιος θάνατος του προαιώνιου εχθρού Μάιλς Φόκνερ και το γεγονός ότι το συναρπαστικό δίλημμα με το οποίο έκλεισε το προηγούμενο βιβλίο λύθηκε ως δια μαγείας με μια κίνηση ματ που άνοιξε τον δρόμο στον Γουόρικ να δεχτεί την προαγωγή του σε επιθεωρητή! Για να μην αναφέρω ότι, λόγω αυτής της εξέλιξης, δημιουργείται και πάλι νέο τμήμα για να μη διαλυθεί η ομάδα που ξέρουμε και η οποία έχει ήδη σημειώσει σημαντικές επιτυχίες!

Επειδή όμως έχουμε να κάνουμε με τον Jeffrey Archer, σύντομα κατάλαβα πως έβγαλα βιαστικά συμπεράσματα, μιας και το κάθε τι έχει τη θέση του στην πλοκή και εμφανίζονται κρυμμένοι άσοι κατά την ανάγνωση, με τέτοιο τρόπο που ο συγγραφέας γυρνάει την πλάτη του σε αυτές τις «ευκολίες» και στα αναμενόμενα κλισέ, μόνο και μόνο για να απογειώσει ξανά την ιστορία του Γουίλιαμ Γουόρικ με νέες εξελίξεις στις σχέσεις του με τους γνωστούς κακούς αλλά και με καινούργιους χαρακτήρες που θα παίξουν διπλό ρόλο στα γεγονότα, εμπλουτίζοντας σε μεγάλο βαθμό την ιστορία και παρασύροντάς με σε ένα διαρκές παιχνίδι αλήθειας και ψέματος, γεμάτο παγίδες και κόλπα. Είμαστε πλέον στα 1987 και η νέα ειδική ομάδα που συγκροτείται θα δρα πιο άμεσα σε υποθέσεις αστυνομικής διαφθοράς, μόνο που ο Γουόρικ δρα ως μυστικός αστυνομικός, αφού για τους περισσότερους παραμένει στο Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών. Δίπλα του ερευνούν η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ, η οποία επανήλθε στη θέση της χάρη σε μια σημαντική της κατάθεση και ο έγχρωμος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, με νέα πρόσωπα τις αστυφύλακες Ρεμπέκα Πάνκχερστ και Νίκι Μπέιλι, οι οποίες έχουν πολλά θετικά γνωρίσματα αλλά η Νίκι παρασύρεται και κάνει ένα θανάσιμο λάθος, βάζοντας σε κίνδυνο τις εξελίξεις. Από την άλλη, ο υπαστυνόμος Μπρους Λαμόντ έχει τα δικά του σχέδια πλέον, έχοντας περάσει στην άλλη πλευρά του παιχνιδιού και μπλέκεται αριστοτεχνικά στην υπόθεση.

Ταυτόχρονα, ο Μάιλς Φόκνερ, ως τον θάνατό του τουλάχιστον, και η γυναίκα του, Κριστίνα, παραμένουν στο προσκήνιο, με τη φιλία της Κριστίνα με τη σύζυγο του Γουόρικ, Μπεθ, να έχει γίνει πιο στενή αλλά η κοπέλα διατηρεί αυξημένη την προσοχή της σε αυτό το παιχνίδι, σε περίπτωση που η Κριστίνα έχει κάτι άλλο στο μυαλό της από μια απλή φιλία. Ο επιθεωρητής Γουόρικ προσπαθεί να εξισορροπήσει και πάλι την οικογενειακή με την επαγγελματική του ζωή, ειδικά τώρα που μεγαλώνουν τα δίδυμα παιδιά τους, Αρτεμίζια και Πίτερ. Έχουμε και πάλι δικανικές μάχες, αφού τώρα έχουμε τη δίκη του Φιδιού, του οποίου η σπείρα εξαρθρώθηκε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, με δικηγόρο υπεράσπισης φυσικά τον Μπουθ Γουότσον που δεν παύει να βρίσκεται απέναντι από τον Τζούλιαν και την Γκρέις Γουόρικ σε όλες τις ως τώρα υποθέσεις του Γουίλιαμ. Πατέρας και κόρη μάλιστα έχουν γίνει αναπόσπαστο δίδυμο, αφήνοντας πίσω τους τον σκεπτικισμό και τις μισογυνικές απόψεις του Τζούλιαν για την Γκρέις. Το Φίδι αντιμετωπίζει πολλές σοβαρές κατηγορίες διακίνησης, κυκλώματος, εμπορίας κλπ. ναρκωτικών χωρίς κανένα ελαφρυντικό αλλά θα καταφέρει να ξεφύγει με τα τερτίπια του δικηγόρου; Η ζωή του στη φυλακή δεν είναι καθόλου αυστηρή, αντιθέτως, παρακολουθούμε πόσο καλά εξακολουθεί να κινεί τα νήματα μέσα από το κελί του, πώς δικτυώνεται, πώς αποκτά τη θέση του νέου μονάρχη της φυλακής κλπ.

Το «Κάνε τα στραβά μάτια» είναι η συνέχεια της καριέρας ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Οι εξελίξεις στο τρίτο βιβλίο θα τον οδηγήσουν στον βαθμό του νεότερου ηλικιακά επιθεωρητή και θα φέρουν για άλλη μια φορά μεγάλες ανατροπές στη ζωή του, ενώ οι αντίπαλοί του δείχνει να κερδίζουν αρχικά το παιχνίδι όσο η έρευνα στο πεδίο της διαφθοράς της αστυνομίας βαθαίνουν και φέρνουν στο φως διπλά παιχνίδια, προδοσίες, απληστία και φυσικά θανάσιμο κίνδυνο. Το τρίτο μυθιστόρημα της σειράς είναι μεν συναρπαστικό αλλά με οικείο τρόπο γραμμένο και πατάει στα χνάρια γραφής των προηγούμενων βιβλίων, με τη συνταγή να παραμένει ίδια σε βασικές γραμμές: εκπλήξεις, δύο μεγάλες δικαστικές διαμάχες, τρυφηλή ζωή μέσα στις φυλακές χωρίς ίχνος μεταμέλειας ή αναμόρφωσης, έξυπνα συγγραφικά τρικ και άλλα. Απλώς αυτή η υπόθεση είναι πιο ευφάνταστα σχεδιασμένη, έχει πιο εντυπωσιακή πλοκή και με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο ως προς τον χειρισμό ιστορίας και χαρακτήρων.

Βιβλίο Κρυμμένοι σε κοινή θέα 
Τίτλος πρωτοτύπου Hidden in plain sight
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είμαστε πλέον στα 1986 και ο Γουίλιαμ Γουόρικ πέρασε τις εξετάσεις για αρχιφύλακας, οπότε πρέπει αναγκαστικά να μετατεθεί στο Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών. Για να μη διαλυθεί όμως η αποτελεσματική ομάδα αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ειδική μονάδα στο Τμήμα αυτό, στην οποία επίσης μετατίθενται η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ, η οποία κουβαλάει το βάρος μιας μεγάλης αποτυχίας από το προηγούμενο βιβλίο και ο υπαστυνόμος τώρα Μπρους Λαμόντ ως επικεφαλής. Στην παρέα τους προστίθεται ο έγχρωμος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, με σημαντική προϋπηρεσία στη διερεύνηση εγκλημάτων κι έτσι μέσω αυτού ο συγγραφέας στηλιτεύει τον φυλετικό ρατσισμό που κυριαρχούσε τότε (αλλά εξακολουθεί και σήμερα) σε πολλές εκφάνσεις της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής της χώρας. Σκοπός της νέας μονάδας είναι η σύλληψη του Φιδιού, ενός από τους μεγαλύτερους βαρόνους ναρκωτικών της χώρας. Ο Γουίλιαμ Γουόρικ και η αρραβωνιαστικιά του, Μπεθ Ρέινσφορντ, η οποία είναι βοηθός έρευνας στην πινακοθήκη Φιτζμόλιαν, κατάφεραν να ξεπεράσουν τον σκόπελο των μυστικών της Μπεθ και να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα. Επίσης, γνωρίζουμε τη σύζυγο του διοικητή Τζακ Χόκσμπι, Τζόζεφιν, η οποία εκμυστηρεύεται στην Μπεθ πολλά «μυστικά» της διατήρησης μιας σχέσης με αστυνομικό, αφού είναι μια δουλειά με ρίσκα, ακατάστατο ωράριο, επαγγελματικά μυστικά και άλλα.

Έρευνες, πληροφορίες, καταδότες, ντίλερ, βαποράκια, κέντρα διακίνησης αρχίζουν να φτιάχνουν μια συναρπαστική ιστορία που δεν ήξερα πού θα καταλήξει, αναρωτιόμουν αν η πληροφορία είναι σωστή και πού θα οδηγήσει, τι συνέπειες θα υπάρξουν αν πετύχει ή αν αποτύχει κάποιος χαρακτήρας στην πορεία και πολλά άλλα. Στην υπόθεση μπλέκεται ο Έιντριαν Χιθ, συμμαθητής του Γουίλιαμ Γουόρικ, με τον οποίο οι δρόμοι τους διασταυρώνονται ξανά. Ο Χιθ έχει μπλέξει με ναρκωτικά, πραγματοποιώντας τις προβλέψεις του Γουίλιαμ για την κακή του πορεία, τώρα όμως ο αρχιφύλακας τον χρειάζεται για την υπόθεσή του κι αρχίζει να τον προσεγγίζει ξανά. Θα καταφέρει να εντοπίσει το Φίδι και να εξαρθρώσει το κύκλωμα ναρκωτικών που έχει χτίσει; Ταυτόχρονα, ο Μάιλς Φόκνερ και η γυναίκα του, Κριστίνα, παραμένουν στο προσκήνιο, εμπλουτίζοντας την πλοκή, μιας και η καλοστημένη πλεκτάνη τους στο πρώτο βιβλίο ανέτρεψε τα σχέδια των αστυνομικών να κλειστεί ο Μάιλς στη φυλακή. Ο Γουίλιαμ τον έχει από κοντά ώστε να τον πιάσει για το παραμικρό παράπτωμα και στο πλάι του σπεύδει πάλι να βοηθήσει η Κριστίνα, έχει όμως αγνές προθέσεις ή μήπως τα δικά της σχέδια; Ο Μάιλς κάνει πάντως κάποια λάθη κι έτσι απολαμβάνουμε και πάλι δικαστικές μάχες μπροστά στα έδρανα, με την Γκρέις Γουόρικ να δίνει τον καλύτερό της εαυτό, με αποτέλεσμα ο μισογύνης πατέρας της να ζητάει τη γνώμη της σε κρίσιμες περιπτώσεις. Η καλύτερή μου στιγμή ήταν μια κίνηση ματ που την έφερε στο προσκήνιο και την οδήγησε να ανακρίνει εκείνη έναν σημαντικό μάρτυρα στη δίκη αυτού του βιβλίου, κάτι που απόλαυσα, μιας και ο Jeffrey Archer είναι μάστορας στο γράψιμο και ξέρει να τραβάει την προσοχή του αναγνώστη μέχρι την τελευταία λέξη. Έτσι σταδιακά ο πατέρας της Γκρέις και του Γουίλιαμ αρχίζει να «μαλακώνει» και να υπαναχωρεί στις αρχικές του θέσεις.

Έχοντας υπ’ όψιν το μότο του συγγραφέα πως «Αυτό δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό», θα έλεγα πως το δεύτερο μυθιστόρημα της σειράς είναι μεν συναρπαστικό αλλά με οικείο τρόπο γραμμένο και πατάει στα χνάρια γραφής του πρώτου βιβλίου, με αποτέλεσμα να νιώθω σα να προσπαθούσε ο συγγραφέας να χωρέσει με το ζόρι στην καινούργια υπόθεση τους δύο βασικούς αντιπάλους, Γουόρικ και Φόκνερ. Απανωτές ανατροπές, εκπλήξεις και αλλαγές, ένα κείμενο που ρέει σα νεράκι, αντιδικίες και δικανικά λογύδρια, περίμενα όμως κάτι διαφορετικό, κάτι πιο ευφάνταστο που να αποτελεί τον κύριο κορμό των ιστοριών του Γουόρικ. Βέβαια όλα αυτά του τα συγχώρεσα όταν άρχισε να στήνεται η επιχείρηση που θα κλείσει την ιστορία του δεύτερου βιβλίου και που ίσως βάλει το Φίδι πίσω από τα κάγκελα, με συναρπαστικές λεπτομέρειες, άψογο σχεδιασμό, έξυπνες ιδέες να έρχονται απανωτά, θα πάνε όλα όμως καλά; Το «Κρυμμένοι σε κοινή θέα» είναι η συνέχεια της καριέρας ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Οι εξελίξεις στο δεύτερο βιβλίο θα τον οδηγήσουν στον βαθμό του νεότερου ηλικιακά επιθεωρητή, την ίδια στιγμή όμως θα βρεθεί σε δίλημμα, μιας και ανακαλύπτει πως υπάρχει διαφθορά μέσα στο ίδιο το αστυνομικό σώμα που υπηρετεί, επομένως τι θα κάνει; Θα καταδώσει και θα παραιτηθεί, θα καταδώσει αλλά θα παραμείνει στο Σώμα με τις αναμενόμενες συνέπειες για τη ζωή και την καριέρα του ή θα κάνει τα στραβά μάτια; Πραγματικά αναρωτιέμαι τι θα συμβεί στο επόμενο βιβλίο της σειράς και πότε επιτέλους θα καταλάβω τι έχει στο μυαλό του ο συγγραφέας ως προς τη βασική ιδέα που τον ώθησε να γράψει αυτά τα μυθιστορήματα.

Βιβλίο Χωρίς ρίσκο
Τίτλος πρωτοτύπου Nothing ventured
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία διαδραματίζεται στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1980 κι έχει ως πρωταγωνιστή έναν συναρπαστικό και ενδιαφέροντα χαρακτήρα που έρχεται σε κόντρα με τον πατέρα του, σερ Τζούλιαν, από τη στιγμή που αποφασίζει να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο και να μπει στη Μητροπολιτική Αστυνομία παρά να συνεχίσει στο οικογενειακό δικηγορικό γραφείο. Δε θέλει να γίνει ποινικολόγος που υπερασπίζεται καθάρματα, αντιθέτως, προτιμάει να τα βάζει για πάντα στη φυλακή και να εμποδίζει τις εγκληματικές τους δραστηριότητες. Η μητέρα, Μάρτζορι, είναι πιο διαλλακτική και θεωρείται η φωνή της λογικής ενώ η αδελφή του Γουίλιαμ, Γκρέις, που είναι δικηγόρος, υπερασπίζεται κάθε αδέκαρο κακομοίρη που θα βρεθεί στον δρόμο της, κάτι που τη ρίχνει σε εκτίμηση και αξία στα μάτια του πατέρα τους. Οι οικογενειακοί δεσμοί είναι καλογραμμένοι, διασκεδαστικοί και διαπιστώνουμε πως ο πατέρας δεν είναι αυστηρός, άτεγκτος και μονοκόμματος αλλά δέχεται ν’ ακούσει και μιαν άλλη άποψη, σέβεται μια τεκμηριωμένη γνώμη κι αφήνει τον γιο του να κάνει αυτό που θέλει υπό όρους. Η στάση του απέναντι στην κόρη του είναι εξίσου σταθμισμένη, αφού δεν του αρέσουν οι επαγγελματικές της επιλογές, της αφήνει όμως περιθώρια ελιγμών ή / και ιδεών. Επιπλέον, μέσω της Γκρέις ο συγγραφέας μας εντάσσει στο πνεύμα αλλαγής και νεωτερικότητας που ερχόταν τη δεκαετία του 1980 απέναντι στα δικαιώματα των γυναικών, οι οποίες άρχισαν να μπαίνουν σε ανδροκρατούμενους χώρους και να διεκδικούν ισότητα ακόμη και στην πρωτοτοκία.  Η Γκαλερί Τέιτ όμως δε θα βάλει ποτέ γυναίκα σε διευθυντική θέση!

Το βιβλίο είναι ένα καλογραμμένο και συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα που πατάει στα οικεία χνάρια γραφής του Jeffrey Archer, αγνοώντας τα στερεότυπα του κλασικού αστυνομικού μυθιστορήματος. Απανωτές ανατροπές, εκπλήξεις και αλλαγές, ένα κείμενο που ρέει σα νεράκι κι όλα κλείνουν με δυο άκρως ενδιαφέρουσες και παραστατικά γραμμένες δίκες, στις οποίες ο χειρισμός της αγωνίας και το κλείσιμο του ματιού απέναντι στον αναγνώστη είναι διαρκή και τόσο γρήγορα που ένιωθα να παρακολουθώ αγώνα τένις. Έχοντας υπ’ όψιν το μότο του συγγραφέα πως «Αυτό δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό», παρακολουθούμε κάπως χαλαρά τις σπουδές του Γουίλιαμ στην Ιστορία της Τέχνης αρχικά, για να κάνει το χατίρι στον πατέρα του, και στη συνέχεια στο Αστυνομικό Κολέγιο Χέντον στο βόρειο Λονδίνο, όπου αριστεύει στην επιστημονική και εγκληματολογική ανάλυση, στη νομολογία και στις πολεμικές τέχνες. Ξεκινάει ως αστυφύλακας από μια περιοχή όπου δεν είχε βρεθεί ποτέ, το Λάμπεθ και περιμένει να περάσουν δύο χρόνια πριν προσπαθήσει να προαχθεί σε ντετέκτιβ. Μέντοράς του σε αυτές τις περιπολίες είναι ο επίσης αστυφύλακας Φρεντ Γέιτς: «Μη δέχεσαι τίποτα, μην πιστεύεις κανέναν, αμφισβήτησε τα πάντα»! Να όμως που μια σειρά από γεγονότα τον φέρνουν στη Σκότλαντ Γιαρντ, όπου ο διοικητής Τζακ Χόκσμπι, η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ και ο αρχιεπιθεωρητής Μπρους Λαμόντ, επικεφαλής του Τμήματος Έργων Τέχνης, ψάχνουν να βρουν τον κλεμμένο πίνακα του Ρέμπραντ «Οι σύνδικοι της συντεχνίας των υφασματεμπόρων». Επτά χρόνια τώρα το Τμήμα προσπαθεί να συλλάβει τον Μάιλς Φόκνερ, μια εγκληματική διάνοια που καταφέρνει να ξεγλιστράει απ’ τα χέρια τους, παρ’ όλο που κλέβει κορυφαία έργα τέχνης και βγάζει μια περιουσία χωρίς να φαίνεται ότι παρανομεί. Ικανότατος και άψογα οργανωμένος, τους δυσκολεύει κάθε φορά και πιο πολύ.

Παράλληλα, τον Γουίλιαμ τον απασχολούν κι άλλες, ήσσονος αφηγηματικής σημασίας υποθέσεις (βιβλία του Ουίνστον Τσόρτσιλ που υποτίθεται πως έχουν την ιδιόχειρη υπογραφή του, ένα φιαλίδιο σεληνιακής σκόνης, ένας μυστηριώδης τύπος που θέλει να αγοράσει ασήμι εκατό ετών και πάνω από διαπιστωμένα καταστήματα ασημικών κ. ά.) που απλώς εμπλουτίζουν το κείμενο, όλες όμως συγκροτούν μια καλά οργανωμένη πλοκή γεμάτη σασπένς και εκπλήξεις ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούμε τον πρωταγωνιστή σε διαφορετικά σημεία του Λονδίνου, το οποίο γνωρίζουμε κι από την καλή κι από την ανάποδη, τις περιοχές του, τους δρόμους του, τις συγκοινωνίες του. Φυσικά, μέσα σε όλα αυτά εισχωρεί κι ο έρωτας στο πρόσωπο της Μπεθ Ρέινσφορντ, η οποία είναι βοηθός έρευνας στην πινακοθήκη Φιτζμόλιαν απ’ όπου εκλάπη ο Ρέμπραντ. Ο Γουίλιαμ την ερωτεύτηκε αμέσως και η σχέση τους αρχίζει ν’ ανθίζει αλλά και να δέχεται τους τριγμούς της άστατης δουλειάς του αστυνομικού, μόνο που η Μπεθ έχει ένα καλά κρυμμένο μυστικό. Επίσης, οι αναφορές σε πίνακες ζωγραφικής πολλών διαφορετικών μεταξύ τους καλλιτεχνών και τεχνοτροπιών με οδηγούσαν πολλές φορές να ψάξω περισσότερες πληροφορίες, να τους χαζέψω, να διαβάσω αναλύσεις τους κλπ.

Το «Χωρίς ρίσκο» είναι τα πρώτα βήματα ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Θα τον βοηθήσει άραγε ο κλεμμένος Ρέμπραντ να το πραγματοποιήσει; Πίνακες ζωγραφικής και άλλα έργα τέχνης, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και ιστορίες από γνωστούς καλλιτέχνες, πλούσια πλοκή, ένας καλοσχεδιασμένος πυρήνας δράσης γεμάτος εμπόδια, εκπλήξεις και ανατροπές, γρήγορες εξελίξεις, ρεαλιστικοί διάλογοι, όλα αυτά με κράτησαν ως το τέλος και μου σύστησαν έναν χαρακτήρα τον οποίο ανυπομονώ να συναντήσω ξανά και ξανά ώστε να απολαύσω τις περιπέτειές του και να δω πώς θα εξελιχθεί ως προσωπικότητα από βιβλίο σε βιβλίο.

Βιβλίο Κενά μνήμης 
Τίτλος πρωτοτύπου Bad memory
Συγγραφέας Lisa Gray 
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Τζέσικα Σο ζει εδώ και έξι μήνες στο Χάντρεντ Έικερς της Καλιφόρνια και εργάζεται στο μικρό γραφείο ιδιωτικών ερευνών του Εντ Κρόζερ. Είμαστε ένα χρόνο περίπου μετά την πρώτη υπόθεση, η οποία τροφοδότησε αρκετά πρωτοσέλιδα εφημερίδων, με αποτέλεσμα η Υπηρεσία Αδειοδοτήσεων να αντιληφθεί πως η Τζέσικα εργαζόταν εκτός των ορίων δικαιοδοσίας. Ο ντετέκτιβ της Αστυνομίας του Λος Άντζελες Τζέισον Πράις που τη βοήθησε στο προηγούμενο βιβλίο τής συνέστησε να εργαστεί στον φίλο του, Εντ, ώσπου να βγει η άδειά της για την Καλιφόρνια. Σύντομα, στην πορεία των ερευνών, η ντετέκτιβ διαπιστώνει πως ξέρουν όλοι τους πάντες, πως ό,τι κι αν κάνει δεν κρύβεται και πως έμμεσα ή άμεσα πολύς κόσμος στην πόλη έχει αναμιχθεί με την υπόθεση της Ρου κι ακόμη χειρότερα δεν έχει σβήσει ο θυμός τους ούτε έχουν αλλάξει γνώμη για την ενοχή της. Αυτό είναι εντελώς αντίθετο με τη ζωή της στην αχανή Νέα Υόρκη κι αρχίζει να πνίγεται. Σε προσωπικό επίπεδο έχει ξεκινήσει μια σχέση με τον Ντίλαν Μακντόνα, ο οποίος γνωρίζει για κείνη και καταλαβαίνει γιατί υπάρχει μια απόσταση ανάμεσά τους, γιατί είναι δύσπιστη η Τζέσικα απέναντι στους ανθρώπους, γιατί δεν τον αναφέρει ως σύντροφό της. Ταυτόχρονα, ο Τζέισον Πράις (αυτήν τη φορά η σύζυγός του, Άντζι, και η κόρη του,  Ντιόν, εμφανίζονται ελάχιστα) και ο συνεργάτης του, επίσης ντετέκτιβ της Αστυνομίας του Λος Άντζελες, Βικ Μεντίνα, ξεκινάνε να εξιχνιάσουν τη δολοφονία του αστυνόμου Τσάρλι Χόλτεν που είχε αναλάβει την υπόθεση της Ρου Χάντερ τριάντα χρόνια πριν. Ο Πράις θυμώνει που η Τζέσικα δέχτηκε την υπόθεση, αφού έμμεσα αμφισβητεί τον παλιό του συνάδελφο, ο οποίος μάλιστα ένα χρόνο μετά είχε βρεθεί δολοφονημένος. Με αφορμή λοιπόν την έρευνα της Τζέσικα Σο, ο Πράις ξανανοίγει τον φάκελο του παλιού του συνεργάτη κι έτσι παρακολουθούμε τα βήματα των ερευνών του, τις πληροφορίες που μαζεύει, τις ανακρίσεις που κάνει.

Η νέα υπόθεση της Τζέσικα Σο είναι μια από τις καλύτερες ιστορίες που έχω διαβάσει γιατί μπλέκει αριστοτεχνικά δύο σχεδόν παράλληλες έρευνες μόνο και μόνο για να τις ενώσει αναπάντεχα σ’ ένα σημείο τομής, μετά το οποίο κανείς και τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο. Από τη μια η Τζέσικα Σο μπλέκει σ’ ένα κουβάρι ψεμάτων και μαρτυρικών καταθέσεων, με τη συμπεριφορά της Ρου να μην τη βοηθάει καθόλου, μιας και οι αναμνήσεις της είναι τόσο έντονες από εκείνη τη νύχτα και η ίδια τόσο πεπεισμένη ότι το έκανε που πιο πολύ δυσχέρειες επιφέρει παρά βοηθάει. Μικρές λεπτομέρειες χτίζουν έναν ασφυκτικό κλοιό γεμάτο αναπάντητες ερωτήσεις, όπως: η Ρου σκότωσε τον Λούκας Τζέιμς και τη Μέγκαν Μικς, δυο συμμαθητές και στενούς της φίλους, ή κάποιος άλλος; Τι συνέβη εκείνη τη νύχτα στη Χαράδρα του Διαβόλου; Τι ρόλο έπαιξε στην όλη ιστορία η αδελφή της μελλοθάνατης, Ρόουζ; Πόσο δύσκολη είναι να μεγαλώνουν δυο κορίτσια με μια αλκοολική μητέρα που κυνηγά τις εφήμερες σχέσεις; Πόσο εύκολο είναι να μεταπείσεις την κοινή γνώμη για κάτι για το οποίο έχει ήδη δικάσει και καταδικάσει; Η Ρόουζ Χάντερ ήθελε κάποιον που να μη ζει στην πόλη ώστε να δει με αντικειμενικότητα την υπόθεση της αδελφής της κι αυτό είναι η αρχή από μια σειρά γεγονότων που θα τινάξουν στον αέρα την ήρεμη ως τότε ζωή της πόλης.

Η πλοκή είναι γεμάτη εκπλήξεις και αναπάντεχες εξελίξεις ενώ η γραφή είναι ρεαλιστική, γρήγορη, σχεδόν κινηματογραφική. Μάλιστα, βρήκα έντονα ανατριχιαστικό το αίσθημα από τις περιγραφές της διαβίωσης στις φυλακές της Πολιτείας και ειδικά στους θαλάμους των θανατοποινιτισσών. Μπόχα απολυμαντικού και απλυσιάς, ίσως και μια εσάνς φόβου, φωνές, κλάματα, σφυρίγματα και πόρτες κελιών που έκλειναν με δύναμη δημιουργούν έναν συγκεχυμένο θόρυβο. Η συγγραφέας χαρίζει αφειδώς μια πλειάδα χαρακτήρων με σχεδόν διπλούς ρόλους και μικρά μυστικά που με άφηναν με ανοιχτό στόμα όποτε έβγαιναν στην επιφάνεια, συμπληρώνοντας το καλοσχεδιασμένο παζλ της πλοκής. Κυρίως η ιδιοσυγκρασία και ο ψυχισμός της Ρου, με εναλλαγές εκφράσεων και συναισθημάτων, δείχνει γυναίκα αποφασισμένη να τιμωρηθεί που σκότωσε, τώρα όμως αποφάσισε πως κουράστηκε να βλέπει εφιάλτες από κείνη τη νύχτα και θέλει επιτέλους να συνδέσει τις αποσπασματικές εικόνες που την έχουν στοιχειώσει από τότε. Θέλει να βρεθεί ο πραγματικός ένοχος που ζει ελεύθερος και ανεμπόδιστος τριάντα ολόκληρα χρόνια, μόνο που οι αναμνήσεις της συνδέονται με κάτι που δεν περίμενε κανείς. Ακόμη χειρότερα, θα είναι η πρώτη θανατοποινίτης που θα εκτελεστεί στην πολιτεία της Καλιφόρνια μετά από εξήντα χρόνια!

Σε κάποια σημεία επιστρέφουμε στις δεκαετίας του 1970 και του 1980 για να γνωρίσουμε από κοντά την παρέα του Λούκας, της Μέγκαν και της Ρου, να δούμε τη φιλία των δύο κοριτσιών που άρχισε να κλονίζεται όταν ο Λούκας διάλεξε μία από τις δύο για να προχωρήσει μαζί της αλλά και τη ζωή του Τσάρλι Χόλτεν και τους χειρισμούς της υπόθεσης. Ο Χόλτεν έφυγε από το Λος Άντζελες για ένα νέο ξεκίνημα στη ζωή του, ίσως με γυναίκα και παιδιά, από τη νύχτα των φόνων όμως κάθε μέρα ήταν και μια γροθιά στο στομάχι του: «Τον είχε κουράσει αυτή η πόλη, αυτοί οι άνθρωποι, αυτή η δουλειά» (σελ. 199). Το Χάντρεντ Έικερς είναι μια πόλη που αρνείται να δει την αλήθεια κι αυτό το διαπιστώνει ο Χόλτεν με τον πιο σκληρό τρόπο όταν οι δικές του έρευνες αντιτίθενται σε προσωπικές φιλοδοξίες και επιδιώξεις κάποιων που δε θα διστάσουν να τον βγάλουν από τη μέση. Έτσι σχηματίζεται ένα δίπολο μεταξύ Τζέσικα Σο και Τσάρλι Χόλτεν, ανθρώπων που έχουν ανάγκη τη φυγή κι ένα σωρό υποχρεώσεις, ευθύνες αλλά και πείσμα τους αναγκάζουν να μείνουν σ’ έναν τόπο που τους διώχνει με τη στάση του ώσπου να φέρουν στο φως τον ένοχο. Τα «Κενά μνήμης» είναι μια δυνατή, έξυπνη, σκληρή, ανατρεπτική και άκρως ανθρώπινη ιστορία, με γρήγορες εξελίξεις, ενδιαφέροντες χαρακτήρες και απρόσμενο μα λυτρωτικό τέλος. Η Τζέσικα Σο ήρθε για να μείνει κι ας απεχθάνεται αυτό το ρήμα!

Βιβλίο Η τέλεια ζωή 
Τίτλος πρωτοτύπου The perfect life
Συγγραφέας Nuala Ellwood
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Nuala Ellwood αφορά τη σωματική και λεκτική κακοποίηση, καθώς και τα παιδικά ψυχολογικά τραύματα που κουβαλάει κανείς μαζί του για πάντα («Όλοι πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να ξεπεράσουμε τα παιδικά μας χρόνια», σελ. 315) και δείχνει πόσο κακό κάνει στη ζωή μας η συνήθειά μας να ανεβάζουμε όλες μας τις προσωπικές στιγμές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αρχικά γνωρίζουμε τη Βανέσα Άνταμς και τη σχέση της με τον Κόνορ Ντόκινς, κάτι που θα επιφέρει προβλήματα στη φιλία της με τη Λότι. Ταυτόχρονα, η Βανέσα είναι εθισμένη στο να κοιτάει μεγάλα και πολυτελή σπίτια τα οποία δεν έχει ούτε θα αποκτήσει ποτέ την οικονομική ευχέρεια για να αγοράσει, παρ’ όλ’ αυτά, η αναζήτησή τους στο διαδίκτυο κατευνάζει τους φόβους της και σταματάει τις μαύρες σκέψεις. Μέχρι που ο ιδιοκτήτης ενός εξ αυτών δολοφονείται λίγα λεπτά μετά την αναχώρησή της.

Η σχέση της Βανέσα και του Κόνορ περνάει τα γνωστά στάδια που βιώνει ένα ζευγάρι: ενθουσιασμός, καλό σεξ, συγκατοίκηση, αρχίζουν όμως οι υποχρεώσεις, η κούραση και η μονοτονία να κερδίζουν όλο και περισσότερο χώρο. Θα μπορούσε να πει κανείς πως «Η τέλεια ζωή» είναι ένα καλό κοινωνικό μυθιστόρημα με την απαραίτητη χρυσόσκονη του ρομάντσου, επειδή όμως η Nuala Ellwood έχει γράψει ένα βιβλίο γεμάτο σασπένς και χιλιάδες ερωτηματικά που οδηγούν σε απανωτές εκπλήξεις, έπιασα τον εαυτό μου να ψάχνει στο κείμενο για δισημίες και υπονοούμενα, για ό,τι τέλος πάντων χρειάζεται που θα με βοηθήσει να ξεδιαλύνω τον γρίφο της δολοφονίας του Τζέφρι Ρίβερς και να κατανοήσω, όσο με αφήνει η συγγραφέας, τον χαρακτήρα της Βανέσα. Η κύρια πλοκή, όπως σημείωσα και πιο πριν, αφορά τη σωματική και ψυχολογική κακοποίηση μιας γυναίκας μέσα από μια παραμορφωτική αφήγηση που με έκανε να ρίχνω το φταίξιμο στη Βανέσα, τα πράγματα όμως φυσικά δεν είναι έτσι, αφού η συγγραφέας επέλεξε τον δικό της τρόπο για να φέρει στο φως την αλήθεια, κάνοντάς με να συνειδητοποιήσω πως τόσο καιρό δε διάβαζα για μια γυναίκα που άρχισε να «τα χάνει» (αν και αυτό βοηθάει να αποκρύπτονται πράγματα από τον αναγνώστη) αλλά για ένα θύμα που γινόταν με έξυπνο τρόπο υποχείριο ενός ανθρώπου που ήθελε να  της κάνει κακό. Θα έφτανε όμως στον φόνο ή η αλήθεια κρύβεται κάπου αλλού;

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση με βοήθησε να κατανοήσω την αλληλουχία των γεγονότων που διαδραματίζονται πότε στο σήμερα και πότε στο χτες, με τη μαθήτρια του 1996 να αναρωτιέμαι διαρκώς ποια είναι και ποιον ρόλο θα έχει στις εξελίξεις. Η κλιμάκωση δημιουργεί τη σωστή ατμόσφαιρα προβληματισμού για το τι πραγματικά συμβαίνει και διάβαζα με κομμένη ανάσα κάθε κεφάλαιο. Σεργιάνισα στο «Σπίτι του Λαβύρινθου των Βάτων» και μπήκα στο μυαλό ενός ανθρώπου που κατάφερε να πετύχει στη ζωή του γιατί εύκολα και ανενδοίαστα υπέκλεψε ανθρώπινες ζωές για να μπολιάσει με αυτές τα κείμενά του που θα γεμίσουν μικρά παιδιά με ευχάριστες αναμνήσεις και θα τους χαρίσουν δύναμη και αυτοπεποίθηση. Αυτό λειτουργούσε ως αντίβαρο γιατί την ίδια στιγμή μια γυναίκα θα χάσει ακριβώς αυτά και θα γίνει υποχείριο ενός κακού ανθρώπου. Ίσως το επιμύθιο της κακοποίησης να αποτελείται από λόγια «παρηγοριάς» και «κουράγιου» που όλοι μας έχουμε ακούσει κι ίσως να μην έχουν τα θύματα τη δύναμη να τα ακολουθήσουν, πρέπει όμως να ξεθάψουν την αυτοπεποίθησή τους εγκαίρως, ώστε να μην πέσουν στον πάτο ενός βαρελιού όπου άλλοι τα έχουν ρίξει, εκμηδενίζοντας έτσι την προσωπικότητά τους. Η δικαίωση που επέρχεται είναι θετικά αποδεκτή κι ας πραγματοποιείται σπάνια στον αληθινό κόσμο (βάσει πάντα του ψυχολογικού πολέμου και των σκληρών δοκιμασιών που περιμένουν την κακοποιημένη γυναίκα όταν και αν προβεί σε μια τέτοια κίνηση).

Δυστυχώς το σασπένς και η έξυπνη ανάμιξη του σήμερα και του χτες, με τις προσεκτικά επιλεγμένες οπτικές γωνίες, δεν ήταν αρκετά για να κρατήσουν τη θετική μου γνώμη όταν έγινε η μεγάλη αποκάλυψη και τελείωσε το βιβλίο. Η εντύπωση που αποκόμισα έμοιαζε με το ότι είναι σα να έχουμε δύο παζλ που φαίνεται να τα έριξε κάποιος τυχαία στο ίδιο κουτί και μένει στον αναγνώστη να ξεδιαλέξει ποιο είναι κομμάτι ποιας ιστορίας. Η βασική αποκάλυψη που βάζει τα πράγματα στη θέση τους μου φάνηκε εντελώς παράταιρη με την καθαυτή ιστορία και μου δημιούργησε αμφιβολίες, όπως επίσης και το κίνητρο της δολοφονίας. Κατ’ εμέ, όλα αυτά είναι αστοχίες, ακριβώς γιατί ξέρω πως η συγγραφέας μπορεί να χειριστεί ένα μυθιστόρημα με τον καλύτερο τρόπο. Επίσης, ίσως επειδή από νωρίς έριξα τις υποψίες μου στην καλύτερη φίλη της Βανέσα, τη Λότι, μου φάνηκε ελαφρώς αμήχανος ο χειρισμός της από τη συγγραφέα όσο πλησιάζαμε στο τέλος, γιατί ήταν τόσο έντονα αρνητικά τα συναισθήματά της στην πορεία της πλοκής που δεν περίμενα αυτό το γλυκανάλατο φινάλε.

«Δεν είναι έγκλημα να θέλεις να είσαι κάποιος άλλος, να θέλεις να ζήσεις τη ζωή ενός άλλου. Είναι όμως έγκλημα να αφαιρείς μια ζωή…» (σελ. 131). Τελικά υπάρχει τέλεια ζωή; Είναι πραγματική ή τη δημιουργούμε στη φαντασία μας; Και γιατί; Το νέο μυθιστόρημα της Nuala Ellwood διαπραγματεύεται σημαντικά προβλήματα της σημερινής εποχής, όπως η κακοποίηση και οι συνέπειες της δημόσιας ανάρτησης των προσωπικών μας στιγμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και τα εντάσσει έξυπνα σε μια αστυνομική ιστορία γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές. Οι επιμέρους εξελίξεις πάντως μάλλον τέμνονται βεβιασμένα, κάνοντάς τες να μοιάζουν ακόμη περισσότερο παράλληλες, παρ’ όλ’ αυτά η αγωνία είναι στα ύψη, οι εναλλαγές απανωτές και οι εξελίξεις απρόσμενες.

Βιβλίο Ένας έντιμος άνθρωπος
Τίτλος πρωτοτύπου Agent running in the field
Συγγραφέας John le Careé
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο John Le Carré υπήρξε σημαντικός συγγραφέας ιστοριών κατασκοπείας και όχι μόνο. Η πρόσφατη απώλειά του με οδήγησε να βυθιστώ επιτέλους στη συλλογή των μυθιστορημάτων που με περιμένουν με υπομονή στο ράφι κι έτσι ξεκίνησα… από το τέλος της βιβλιογραφίας του! Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 2019 και εν συνόλω αφορά τις διπλωματικές, κατασκοπικές και υπηρεσιακές κινήσεις Ρώσων, Αμερικανών και Άγγλων στην εποχή μας, όταν η Βρετανία αντιμετωπίζει το Brexit, οι Ηνωμένες Πολιτείες τον Ντόναλντ Τραμπ και η Ρωσία τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Είναι άραγε αυτό το μυθιστόρημα αντιπροσωπευτικό της φήμης του; Ομολογώ πως είμαι διχασμένος αλλά τείνω στο «φίλα προσκείμενος», νιώθοντας πως τα πρώτα του μυθιστορήματα πρέπει να είναι κατά τι καλύτερα ή ίσως οι εποχές που περιγράφει (Ψυχρός Πόλεμος κυρίως) να προσφέρονται για περισσότερη αγωνία, ανατροπές και αγώνα ενάντια στους αντιπάλους.

Ο Νατ λοιπόν, που είναι παντρεμένος με την Πρου Στόουνγουεϊ, εργαζόμενη σε ιδιωτική εταιρεία στο Σίτι, στην οποία χειρίζεται αφιλοκερδείς υποθέσεις κι έχουν την έφηβη τώρα Στέφανι, στρατολογεί και κατευθύνει μυστικούς πράκτορες κάθε είδους. «Κατάσκοπος με διπλωματική κάλυψη», αυτός είναι ο ευφημισμός του. Μετά από είκοσι και πάνω χρόνια, με παρακολουθήσεις και αντιπαρακολουθήσεις, διαβιβάσεις ασφαλείας και διαχείριση κρυψώνων ανταλλαγής πληροφοριών κυρίως στη Μόσχα, κάποτε είχε έρθει η ώρα να αποσυρθούν. Η όλη συναρπαστική αρχικά κατάσταση απομυθοποιήθηκε με την έλευση της Στέφανι, μιας και κυρίως η Πρου δε θέλησε να τη μεγαλώσει σέρνοντάς την από χώρα σε χώρα κι από σχολείο σε σχολείο κι έτσι παρέμεινε στην Αγγλία, αφήνοντας όμως τον Νατ να εργάζεται για το καλό του Στέμματος. Η νέα πρόταση όμως που γίνεται τώρα αλλάζει τα δεδομένα κι ιδίως για την Πρου που πίστεψε πως ο απών σύζυγός της επέστρεψε στις ζωές τους.

Ταυτόχρονα, ξεκινάνε δύο άλλες ιστορίες: ένας επίμονος παίχτης στην αθλητική λέσχη και μια επιχείρηση εναντίον ενός Ουκρανού ολιγάρχη. Ποιος είναι ο συμπαίχτης του Νατ στο μπάντμιντον και γιατί τον γεμίζει με όλες τις δογματικές του αντιλήψεις γύρω από τον ναζιστικά κινούμενο Τραμπ και τη μετανοημένη για το παρελθόν της Γερμανία; Τι είναι η Πτώση που αναφέρει στην πρωτοπρόσωπη αφήγησή του ο Νατ, πότε ξεκίνησε και πώς τον επηρέασε; Από την άλλη, στην επιχείρηση Ροδανθός, η ομάδα που έχει τώρα αναλάβει ο πράκτορας παρακολουθεί έναν Ουκρανό ολιγάρχη με την κωδική ονομασία Όρσον, καλά δικτυωμένο με το Κέντρο Μόσχας και με υποστηρικτές του Πούτιν μέσα στην ουκρανική κυβέρνηση. Την όλη διαδικασία επωμίστηκε η Φλόρενς που έστησε από την αρχή κάθε σχέδιο της επιχείρησης. Ταυτόχρονα, ένας Ρώσος κατάσκοπος που αυτομόλησε στη βρετανική πλευρά μετά από ένα χρόνο επιτέλους παίρνει εντολές απ’ τη Ρωσία για να βγει από την αδράνεια κι αυτό κινητοποιεί τον Νατ. Τι παιχνίδι παίζουν ο πράκτορας και η Ρωσία; Γιατί ο Νατ ζητάει τη βοήθεια ενός αναξιόπιστου, αποδεδειγμένα διπρόσωπου και βαλτού Ρώσου πρώην μέλους της Κα-Γκε-Μπε;

Είμαστε στη μετα-Brexit εποχή, όπου οι Ρώσοι έχουν κατακλύσει τη χώρα με παράνομους κατασκόπους και οι ειδικές σχέσεις της Αγγλίας με τις μυστικές υπηρεσίες του Ντόναλντ Τραμπ κινδυνεύουν. Ο Νατ πρεσβεύει πως πλέον η Αγγλία δεν υφίσταται («τουλάχιστον για μας») ως μητέρα όλων των δημοκρατιών: «Μια Συντηρητική κυβέρνηση μειοψηφίας  με παντελώς άχρηστα στελέχη. Ένας εξοργιστικά αδαής Υπουργός Εξωτερικών [Μπόρις Τζόνσον] τον οποίο υποτίθεται ότι υπηρετώ. Οι Εργατικοί δεν είναι καλύτεροι. Και μόνο η απόλυτη παράνοια του Brexit…» (σελ. 52). Ως προς τη «Ρωσική Αρκούδα»: «Ο Πούτιν ήταν ανέκαθεν ένας κατάσκοπος πέμπτης κατηγορίας. Τώρα ήταν ένας κατάσκοπος που είχε μεταβληθεί σε τύραννο… Εξαιτίας του Πούτιν και των αμετανόητων σταλινιστών που τον περιέβαλλαν, η Ρωσία δεν πήγαινε μπροστά προς ένα λαμπρό μέλλον αλλά πίσω στο σκοτεινό, αρρωστημένο παρελθόν της» (σελ. 168). Επίσης, «γέλασα» ολίγον με τον φανατικό Εντ που, παρακολουθώντας την περιβόητη κοινή συνέντευξη Τύπου Πούτιν και Τραμπ από το Ελσίνκι στις 16 Ιουλίου 2018, τους παρομοίωσε με Μόλοτοφ και Ρίμπεντροπ!

Το μυθιστόρημα έχει επομένως κάποια καλά θετικά χαρακτηριστικά, ωραίες ανατροπές και ένα ικανοποιητικό τέλος που ανταποκρίνεται πλήρως στην ελληνική μετάφραση του τίτλου (για τον αυθεντικό «Agent running in the field» υπάρχουν πολλές απόψεις, προσωπικά κλίνω προς το «τρέχει να σώσει ό,τι προλάβει», κρατώντας ακόμη τις ικανότητές του). Ξεκίνησα όπως πάντα κρατώντας σημειώσεις, τις οποίες όμως εγκατέλειψα γιατί η πλοκή πήγαινε αλλού και μετά αλλού και μετά ξανά αλλού κι ευτυχώς κάποια στιγμή κάπου όλα αυτά άρχισαν να συνδέονται, ήταν όμως πια «αργά» για μένα. Παραδέχομαι λοιπόν πως δεν κατάφερα να παρακολουθήσω σωστά την ιστορία: κατασκοπικά παιχνίδια, κωδικοποιημένα μηνύματα, πράκτορες διπλοί και «μονοί», τα σχόλια του συγγραφέα για την πολιτική κατάσταση στις τρεις σημερινές Μεγάλες Δυνάμεις, οι αναμνήσεις του Νατ που με αφορμή μια σκηνή ξεδιπλώνονταν αναλυτικότερα αναφερόμενες σε κατασκοπικές επιτυχίες που δεν έχουν σχέση με την τρέχουσα ροή γεγονότων, με έφεραν ως το τέλος με σουφρωμένο μέτωπο και αμέριστη προσοχή ώστε να καταλάβω τα επιμέρους κομμάτια του παζλ.

Η τεχνική του συγγραφέα όμως να παρουσιάζει ενδιαφέρουσες προσωπικότητες με λεπτομερές οικογενειακό και / ή πρακτορικό υπόβαθρο είναι κάτι που δε θα αμφισβητήσω ποτέ κι ήταν το πιο θετικό από τα γνωρίσματα του κειμένου. Δεν κατάλαβα γιατί έγιναν κάποια πράγματα αλλά κατάλαβα πολύ καλά γιατί τα έκαναν! Κι αυτό δεν είναι εύκολο, μιας και τα ψυχογραφήματα μπορούν να γίνουν είτε βαρετά είτε περιττώς μακροσκελή, εδώ όμως όλοι οι ήρωες έχουν ολοκληρωμένες προσωπικότητες και αλλάζουν γνώμη ή στάση ανάλογα με τις εμπειρίες τους. Έτσι κατανόησα τι σημαίνει προδοσία της πατρίδας και πόσοι παράγοντες υπάρχουν για να φτάσεις εκεί, είδα πως ο Νατ δεν είναι ένα μαμούθ που απλώς θέλει να πάει για ύπνο αλλά ένας ελέφαντας που ακόμη πατά γερά στα πόδια του και εξισορροπεί ιδανικά και συναρπαστικά ανάμεσα σε κάποιους λεπτούς χειρισμούς και ένιωσα πόσο άσχημο, δύσκολο και επικίνδυνο είναι να ζεις με οικογένεια κάτω από αυτές τις συνθήκες (ακόμη και να στήνεις ολόκληρες κουβέντες που κάποιοι θέλουν ν’ ακούσουν κι όχι να μιλάς με ειλικρίνεια στον άνθρωπό σου παρά μόνο σε χώρους με φασαρία).

Το «Ένας έντιμος άνθρωπος» είναι ένα καλό κατασκοπικό θρίλερ που διαδραματίζεται στη σημερινή εποχή, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για την ατμόσφαιρα και τις καταστάσεις που περιγράφει, κι ένα αξιοπρεπές, αν και μπερδεμένο, αποχαιρετιστήριο δώρο στους αναγνώστες του John Le Carré. Η γραφή του μου κίνησε το ενδιαφέρον ώστε να στραφώ και στα άλλα του έργα και θα το κάνω σύντομα.

Βιβλίο Ελεύθερη πτώση
Τίτλος πρωτοτύπου Freefall
Συγγραφέας Jessica Barry
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι δύο φρενήρεις πορείες υψηλής ταχύτητας, μέσα από τις οποίες μαθαίνουμε τμηματικά τις αλήθειες που έφεραν στο χείλος του θανάτου την Άλισον και χάρη στις οποίες γνωρίζουμε σταδιακά τις δυο γυναίκες, τι τις χώρισε και τι αισθήματα τρέφουν πια η μία για την άλλη. Την ιστορία αφηγούνται σε πρώτο πρόσωπο εναλλάξ μάνα και κόρη κι από τα ψυχογραφήματα φτάνουμε σιγά σιγά στην καρδιά της πλοκής κι από κει στην κορύφωση της αγωνίας με τις δύο περιπτώσεις να μπλέκονται σε μία κινηματογραφική σκηνή. Λιτές περιγραφές, στακάτοι διάλογοι, τμηματικές αποκαλύψεις με κράτησαν σε εγρήγορση και όσο προχωρούσα την ανάγνωση τόσο αναρωτιόμουν τι μυστικά έμαθε η Άλισον και αν ήταν ευτυχισμένη στον γάμο της. Τα κεφάλαια είναι ευσύνοπτα κι όσο πλησιάζουμε στην ολοκλήρωση της περιπέτειας τόσο αυτά μικραίνουν κι οι εναλλακτικές αφηγήσεις αντιπαρατίθενται σαν μπαλάκι σε αγώνα τένις.

Στην ιστορία της Άλισον Κάρπεντερ έχουμε την καθαρή περιπέτεια και τη διαδικασία εσωτερικής και εξωτερικής μεταμόρφωσής της από φρόνιμο και υπάκουο κορίτσι σε σερβιτόρα ενός μπαρ για κυρίους, σε κυρία της υψηλής κοινωνίας για χάρη του ανθρώπου που τη διάλεξε και την κράτησε παρά το παρελθόν της και τελικά σε έναν κυνηγό που αγωνίζεται να επιζήσει αλλά και να σώσει τη μητέρα της. Το φάρμακο για την επιλόχεια κατάθλιψη που διοχέτευσε στην αγορά ο άντρας της είναι η αφορμή για να διαπιστώσουμε πόσο πρόθυμες είναι οι νέες μανάδες να δοκιμάσουν σκευάσματα που θα τις βοηθήσουν να μεγαλώσουν πιο υγιείς τα παιδιά τους.

Από την άλλη, η Μάγκι Κάρπεντερ, που μένει στο Άουλ’ς Κρικ στο Μέιν, φωτίζεται λίγο περισσότερο, άλλωστε είναι μια γυναίκα που έχασε με τραγικό τρόπο τον σύζυγό της, κάτι που στοίχισε και στην κόρη τους κι έτσι έχουμε ένα ανθρώπινο πλάσμα που μετανιώνει για όσα έκανε, που αναρωτιέται τι να απέγινε η κόρη της που δεν της ξαναμίλησε εδώ και δύο χρόνια και που ατσαλώνεται με πείσμα και ισχυρό μητρικό φίλτρο για να ψάξει και να βρει το παιδί της. Μετά την πτώση του αεροπλάνου, έμπιστοι φίλοι τής λένε να πάει παρακάτω, να θεωρήσουν την Άλισον νεκρή, να της ετοιμάσουν ένα μνημόσυνο κι όσο κι αν μέσα της πιστεύει το αντίθετο τελικά πείθεται. Η Μάγκι ακροβατεί ανάμεσα στη νοοτροπία της παλιάς γενιάς και στην προσωπική της ζωηράδα και εξυπνάδα. Εκεί που δείχνει μαχήτρια και αγωνίστρια, που δεν το βάζει κάτω, αργότερα θα διατυπώσει αντιλήψεις που εκπροσωπούν ένα πεπερασμένο παρελθόν: «Η γενιά μας είχε μεγαλώσει υπομένοντας καρτερικά χωρίς να παραπονιέται. Δε μιλούσαμε για το πώς νιώθαμε. Οι καιροί είχαν αλλάξει όμως» (σελ. 119). Η μητρική ματιά της είναι συγκινητική: «Είχα την αίσθηση ότι το να είσαι μητέρα ενός παιδιού που έχει μεγαλώσει ήταν μια διττή εμπειρία: από τη μια αγαπούσες ολόψυχα το παιδί σου όπως είχε γίνει κι από την άλλη λυπόσουν για όσα δεν είχε γίνει» (σελ. 78). Και αργότερα: «Είδα μια βιαστική μητέρα να σπρώχνει το ποδηλατάκι της κόρης της στο πεζοδρόμιο. Η μικρή ήταν ξανθιά με κοτσιδάκια, άνοιγε το στόμα της έτοιμη να θρηνήσει και σκούπιζε τα δακρυσμένα μάτια της μετά από κάποια αδικία που είχε προηγηθεί. Η μητέρα με έπιασε να την κοιτάζω και της χαμογέλασα με κατανόηση. Δύσκολη δουλειά, δεν υπήρχε αμφιβολία» (σελ. 125).

Η «Ελεύθερη πτώση» είναι μια γρήγορη ιστορία αγωνίας και κλιμακωτής έντασης που καταγράφει τη σχέση μάνας και κόρης μέσα από μια ιστορία γεμάτη ανατροπές και αποκαλύψεις. Παρ’ όλο που διαβάζεται γρήγορα και εθιστικά, η βασική ιδέα είναι κάτι που έχω ξαναδεί και σε άλλα βιβλία, επομένως εδώ δεν προσφέρει κάτι παραπάνω. Σίγουρα πάντως θα διαβάσω και επόμενο μυθιστόρημα της συγγραφέως.