Βιβλίο Τα χειρόγραφα της Μέλισσας
Συγγραφέας Μαρία Χίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Χίου με το νέο της μυθιστόρημα ασχολείται με κάτι εντελώς διαφορετικό απ’ ό,τι μας έχει συνηθίσει ως τώρα: με τη φυσική, την ενέργεια, τους παράλληλους κόσμους και το βάθος της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. Ξεδιπλώνει την ιστορία της σε δύο παράλληλες και εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους χρονικές περιόδους και χαρίζει μέσα από συναρπαστικές ανατροπές και μια κλιμακούμενη πλοκή πολλές και σημαντικές πληροφορίες γύρω από έναν κόσμο που ελάχιστοι γνωρίζουμε και ακόμη λιγότεροι κατανοούμε με σκοπό να αναδείξει τις αρετές της ανθρώπινης ψυχής και να τις βάλει να αντιπαλέψουν με την επιστημονική δεοντολογία. Τα πραγματολογικά στοιχεία δίνονται σε υποσημειώσεις κι έτσι ήταν στο χέρι μου να εντρυφήσω περισσότερο σε θεωρήματα, έρευνες, αξιώματα ή να προχωρήσω απλώς στην ανάγνωση της ιστορίας. Με την εξιστόρηση σε διαφορετικούς χρόνους και με μια πλούσια σε πρόσωπα και πλοκή αφήγηση όπως αυτή του σήμερα το βιβλίο κυλούσε σα νεράκι και μου δημιουργούσε ανάμικτα κατά καιρούς συναισθήματα, αγωνία και σασπένς, συγκίνηση και ενδιαφέρον κλπ.

Η Μέλισσα καταγράφει σε χειρόγραφα την ιστορία της και μέσα από αυτά ξεδιπλώνεται η μοναχική και σκληρή ζωή της ως τη στιγμή που τη βρήκε Εκείνος, ο Δάσκαλος. Κάποιος την εγκατέλειψε μωρό ακόμη στα σκαλιά του ναού της Ήρας στη Σάμο και την έσωσε η Λευκάτη, η πιο τρανή μάγισσα του νησιού. Στο πλάι της μεγάλωσε και τελικά παγιδεύτηκε, μιας και καταλαβαίνει πως η γυναίκα που τη μεγάλωσε δεν έχει και τα πιο αγαθά κίνητρα. Έτσι, αποφασίζει να κάνει την επανάστασή της, δυστυχώς πληρώνοντας το αντίστοιχο τίμημα. Η γνωριμία της με τον άγνωστο άντρα τη βοηθάει να εμβριθήσει στην ψυχοσύνθεσή της και να κατανοήσει βασικές αρχές της ανθρώπινης σκέψης και διανόησης. Γιατί τον κυνηγάει όμως ο τύραννος της Σάμου Πολυκράτης; Τι φοβάται από αυτόν τον φιλόσοφο;

Η ζωή της Μέλισσας λειτουργεί συμπληρωματικά με την κυρίως ιστορία, η οποία εμπλουτίζεται από ενδιαφέροντα πρόσωπα, αναπάντεχες εξελίξεις και σωστά μελετημένα πραγματολογικά στοιχεία. Μπορεί να ξεκινάει με το όνειρο ενός νεαρού άντρα να σπουδάσει στην Αθήνα ενώ προσπαθεί να ξεχάσει τον θάνατο της γυναίκας που αγαπούσε, διαπιστώνουμε όμως σύντομα πως αυτό είναι η αρχή ενός ιστού που εξυφαίνεται δεξιοτεχνικά από τη συγγραφέα και που θα φέρει σε σύγκρουση ή σε θετικές επαφές τους ήρωες του βιβλίου. Ο Νίκος λοιπόν, γιος της Θεοδώρας και του τσαγκάρη Φανούρη, ζούσε με την αρραβωνιαστικιά του, Αναστασία, μια περίεργη γυναίκα που του έλεγε πράγματα για κείνον χωρίς να της τα έχει εκμυστηρευτεί ποτέ αυτός! «Να εξάρεις τα καλά και τα σπουδαία», του τόνιζε συχνά. Αυτό το ιδιαίτερο πλάσμα τράβηξε την προσοχή ενός επιστήμονα, ο οποίος έστησε γύρω της μια ολόκληρη ερευνητική εργασία. Τι το ιδιαίτερο είχε αυτή η κοπέλα; Τι σχέση είχε με όλα αυτά ο θάνατός της; Ο Νίκος διαπιστώνει πως εξακολουθεί να παθαίνει ανεξήγητες διαλείψεις και να βιώνει περίεργες καταστάσεις όποτε βρίσκεται μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, κάτι που θα προσέξει ο ηλικιωμένος γείτονάς του, Φαίδωνας, ένας μοναχικός και απόμακρος άντρας που τα βράδια διαβάζει ασταμάτητα. Μήπως όμως έχει κι αυτός κρυμμένα μυστικά;

Με πρωτοπρόσωπη αφήγηση που δίνει ένταση και ταχύτητα, με προσεγμένο λεξιλόγιο και πιστή αναπαράσταση της εποχής (θαύμασα τον τρόπο μέτρησης του αρχαίου χρόνου μεταξύ άλλων) εμβαθύνουμε στην εσωτερική αναζήτηση της Μέλισσας και σε διάφορα φιλοσοφικά, μυθικά και επιστημονικά στοιχεία που θα τη βοηθήσουν να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της. Πολλά από αυτά μάλιστα διασταυρώνονται, καταρρίπτονται ή εμπλουτίζονται από τις εξελίξεις στην εποχή του Νίκου κι έτσι μαθαίνουμε για την «Πολιτεία» του Πλάτωνα όπου βρίσκουμε τις απαρχές της αναζήτησης για το πού πάνε οι ψυχές όταν φεύγουν, για το δίπολο «νείκος-φιλότητα», για το ποροφάραγγο των αρχαίων και τη μελανή οπή των αστρονόμων, για τη θεωρία των χαμηλών συχνοτήτων και την επιστήμη της νευροφυσιολογίας ενώ ταυτόχρονα διαβάζουμε προσπάθειες ερμηνείας στο ερώτημα «τι είναι ύλη και τι ψυχή», τι τις ορίζει στον χώρο και στον χρόνο, γιατί είναι η βάση των πάντων κ. ά. Πώς βοηθάνε οι μαθηματικές εξισώσεις να περιγράψουν σχήματα που τα ανθρώπινα μάτια δε βλέπουν; Τι ρόλο παίζει στην πλοκή ο Άγγελος Τανάγρας, ο πατέρας της ελληνικής παραψυχολογίας; Πληροφορίες όπως η εντυπωσιακή για μένα άποψη της σύγχρονης φυσικής πως η έννοια της γέννησης ενός σώματος ταυτίζεται με την αύξηση της πυκνότητας της ενέργειας σε μια περιοχή κι αντίστοιχα του θανάτου ότι οφείλεται στην ελαχιστοποίηση αυτής της πυκνότητας κάτω από συγκεκριμένο όριο ή ακόμη και πέρα από ένα άλλο ανώτερο όριο με άφησαν με ανοιχτό το στόμα και μου άρεσε ο τρόπος που εντάσσονταν στις εξελίξεις.

Τι είναι το φυτό ροδιόλα ή «χρυσή ρίζα» του Προμηθέα; Τι συνδέει τα μυστηριώδη Αναστενάρια με τα Ελευσίνια μυστήρια; Ποιος είναι ο καθηγητής Αριστομενέας και γιατί προκάλεσε σάλο στην επιστημονική κοινότητα με τη θεωρία που διατύπωσε γύρω από τα ερεθίσματα και την αντίληψη; Πώς συνδέεται με την κλοπή ενός πειραματικού φαρμάκου από ένα ίδρυμα ερευνών και ποιος το έχει στην κατοχή του; Πώς θα το χρησιμοποιήσει χωρίς να υπολογιστούν οι συνέπειες στον ανθρώπινο εγκέφαλο; Πώς θεραπεύει η τρεβετόλη τη σχιζοφρένεια και γιατί, μία στις δέκα που δεν πετυχαίνει στα ποντίκια, προκαλεί τρόμο στους επιστήμονες που πειραματίζονται μαζί της; Γιατί τα πέντε αξιώματα του Ευκλείδη δεν έχουν αποδειχθεί ποτέ και πώς αυτό θεωρείται αποτέλεσμα της περιορισμένης επεξεργασίας του ανθρώπινου εγκεφάλου; Πώς έχει αποδειχθεί πως αυτό που μπορούμε να δούμε γύρω μας δεν είναι η πραγματικότητα αλλά μια εικόνα της, δηλαδή προβολές πάνω σ’ έναν χώρο; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται σε ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα που πότε μας ταξιδεύει στην αρχαιότητα και πότε μας φέρνει σε ένα πιο κοντινό μας παρελθόν. Οι ήρωες μπλέκονται σε επικίνδυνες καταστάσεις, γνωρίζουν πρωτόφαντα μυστικά, αγωνίζονται να μάθουν και να κατανοήσουν και όλα τελειώνουν μ’ ένα υποδειγματικό κλείσιμο που επιφέρει τη λύτρωση και εξάρει τις αρετές του ανθρώπου που θα αποτελεί πάντα αστάθμητο παράγοντα απέναντι στην τυπολατρική, προσεκτική, μετρημένη επιστήμη. «Τα χειρόγραφα της Μέλισσας» είναι ένα διαφορετικό, πρωτότυπο, καλογραμμένο μυθιστόρημα που χαρίζει άφθονες πληροφορίες γύρω από τη διάσταση, την πραγματικότητα, τον χώρο και τον χρόνο, εντάσσοντάς τες σε μια ιστορία γεμάτη ανατροπές και κινδύνους που με κράτησε ως το τέλος.

Βιβλίο Κακή νοικοκυρά, μέτρια μαγείρισσα, τουρίστρια μάνα
Συγγραφέας Μανίνα Ζουμπουλάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αρχικά νόμισα πως είναι γραμμένο με ένα μίγμα ελαφρότητας και ρεαλισμού που έχω συναντήσει σε πολλά μυθιστορήματα αντίστοιχης θεματολογίας. Νέα ακόμη γυναίκα εγκαταλείπεται από τον άντρα της, έχει δυο-τρεις φίλες που τη στηρίζουν, δυο παιδιά στην εφηβεία και τα πάντα αλλάζουν ή μάλλον γίνονται χειρότερα γιατί είναι νοικοκυρά, δεδομένη, ηρωίδα και τώρα καλείται να αντιμετωπίσει μια νέα τάξη πραγμάτων. Χαρακτήρες που έχω συναντήσει και αλλού, στρωτή αφήγηση με λίγο χιούμορ, φιλενάδες που αποτελούν το alter ego της πρωταγωνίστριας κι έχουν τα δικά τους προβλήματα, μια σχέση που είχε αρχίσει να φθίνει αλλά η Σόνια δεν το έβλεπε ή δεν ήθελε να το δει λόγω της ρουτίνας στην οποία τελμάτωσε κλπ. Να όμως που το ιδιαίτερο επαγγελματικό παρελθόν της πρωταγωνίστριας (ήταν ταχυδακτυλουργός σε τσίρκο) και παρόν (έχει ένα fun club με κεντρικό θέμα τους γνωστούς καλλιτέχνες, κυρίως τραγουδιστές, που πέθαναν ή αυτοκτόνησαν στα ή γύρω στα 27 τους χρόνια), οι ωραίοι διάλογοι, ένας μυστηριώδης «Αρκτούρος» που της στέλνει μήνυμα στο ίντερνετ ότι θέλει ν’ αυτοκτονήσει στην ηλικία των 27 οπότε αναρωτιέται αν θα τυπώσουν μπλουζάκια και με τη δική του φάτσα, η γρήγορη αφήγηση, η έξυπνη τοποθέτηση στο σήμερα σε μια εποχή τικτοκ και ξέφρενης εφηβείας για τα παιδιά, όλες αυτές οι μικρές θετικές ψηφίδες με κράτησαν ως το τέλος.

Η αφήγηση έχει διαρκή πρωθύστερα στα οποία η Σόνια ψάχνει τον εαυτό της, λεπτομέρειες που πολλές αναγνώστριες θα αναγνωρίσουν στη δική τους καθημερινότητα (πρακτικές, οικονομικές, ψυχολογικές, συναισθηματικές, πραγματολογικές), μια αύρα μυστηρίου κι έναν ρεαλισμό που φωτογραφίζει τη μέση νοικοκυρά, σύζυγο, μάνα, φίλη και επαγγελματία ενώ ταυτόχρονα η συναρπαστική ζωή του τσίρκου, που ήδη από τότε που παραιτήθηκε η Σόνια άρχιζε να γίνεται ντεμοντέ, όπως λέει η πρωταγωνίστρια του βιβλίου, η καθημερινότητα των ακροβατών, των κλόουν, των μάγων, οι σχέσεις μεταξύ τους, τα κουτσομπολιά και οι φήμες σε αυτόν τον κλειστό κύκλο, ο τρόπος ζωής τους, που όλα αυτά άλλαξαν όταν γνώρισε η Σόνια τον τώρα πρώην της «και διηγώντας τα να κλαις» αποτελούν πρωτότυπους θεματικούς άξονες και συμπληρώνουν σωστά την κεντρική ιδέα. Επίσης παρεμβάλλονται πληροφορίες για μουσικούς και άλλους καλλιτέχνες που πέθαναν στα 27 τους (λίγο πριν, λίγο μετά) γιατί οι περιπτώσεις τους θυμίζουν κάτι στην αφηγήτρια ή αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση ή προς αποφυγή για εκείνη. Η Μανίνα Ζουμπουλάκη έγραψε ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα, με απρόσμενες εξελίξεις, πλοκή που ξεφεύγει από τις εύκολες λύσεις και τα κλισέ όπως διαπίστωσα από ένα σημείο και μετά (και μετάνιωσα για την αρχική μου γνώμη για το βιβλίο), ωραίες ανατροπές κι ολοκληρωμένους χαρακτήρες.

«Έχω βαρεθεί να μην ακούω ούτε ένα μπράβο για όλα όσα κάνω αλλά να ακούω επιπλήξεις για αυτά που δεν κάνω» (σελ. 203). Η ζωή της Σόνιας ξετυλίγεται γύρω από ένα πλυντήριο, μια ιδιόμορφη απασχόληση που δεν επιφέρει και πολλά κέρδη, μια ζωή που καταρρέει και κάνει ό,τι μπορεί για να τη συγκρατήσει και δυο παιδιά που πραγματικά ήθελα να τα μπουφλίσω, αδιαφορώντας για τη φαιδρή δικαιολογία ότι φταίνε οι ορμόνες της εφηβείας τους, μιας και η αγένεια, η αχαριστία και η τεμπελιά είναι ίδιον του χαρακτήρα και της προσωπικότητας και δεν ξεπετάγεται έτσι για λίγο εκείνη την περίοδο. Η Σόνια δεν είναι θύμα πάντως, δε δέχεται στωικά τα χαστούκια που της έρχονται (όχι όλα τουλάχιστον) κι αυτό ακριβώς μου άρεσε. Αντί για αφηγηματικές ευκολίες που θα φέρουν γέλιο κι ένα «ταπ, ταπ» συμπάθειας στον ώμο της ηρωίδας, έχουμε σκληρές και ρεαλιστικές προσπάθειες για κάτι καλύτερο, για μια πιο ουσιαστική επικοινωνία με τα παιδιά, αληθινές δηλαδή και ανθρώπινες στιγμές που αντικατοπτρίζουν πρόσωπα που έχουμε σίγουρα γνωρίσει κι εμείς στη ζωή μας. Η Σόνια, που χρειάζεται μια υποστήριξη, ένα μπράβο, ειδικά τώρα που έφυγε ο άντρας της που δε χάνει στιγμή να της στέλνει θυμωμένα μηνύματα με στόχο να τη μειώσει, να την ταπεινώσει και να καταστρέψει την αυτοπεποίθησή της,  συναντά διαρκώς γκρίνια από ανθρώπους που τα θέλουν όλα έτοιμα. Είπαμε, δεν κάνει φασαρία και δεν τσακώνεται με τα παιδιά της, όχι από αδιαφορία ή γιατί πιστεύει στην πειθαρχία αλλά γιατί παλεύει μέσα της να βρει ακριβώς αυτήν την καλύτερη ισορροπία που δε θα τα διώξει μακριά της, ειδικά εφόσον καιροφυλακτεί ο πρώην άντρας με αυτήν τη συμπεριφορά. Τελικά τι πρέπει να κάνει μια μάνα; Να αφήνει το παιδί της να ακολουθεί τα ίχνη του και να παρατάει ό,τι δεν το γεμίζει ή να προσπαθεί σκληρά να το φέρει εκεί που πρέπει, εκεί που αυτή θέλει και να το πειθαρχήσει; Μήπως και τα δύο αλλά σε μια προσεκτική ισορροπία; Η Σόνια αποφασίζει τελικά να πάρει τα πράγματα στα χέρια της, ίσως όμως με λάθος τρόπο κι αυτό οδηγεί σε νέες αναπάντεχες εξελίξεις.

Το μυθιστόρημα ρίχνει εξίσου το βάρος του σε όλα τα πρόσωπα, οπότε γνωρίζουμε και τις φίλες της Σόνιας, τον ομοφυλόφιλο με σύμφωνο συμβίωσης συνεργάτη που τυπώνει τα μπλουζάκια αλλά και την κολλητή που έχασαν ξαφνικά και άδικα πριν καιρό, μια απώλεια που ακόμη τις στοιχειώνει όλες. Μέσα σε όλα αυτά έχουμε και τον Αρκτούρο που σκέφτεται να αυτοκτονήσει και η πραγματική του ταυτότητα είναι μια πραγματική αποκάλυψη. Επίσης, με αφορμή το ιδιάζον θέμα του fun club της Σόνιας, ξεδιπλώνονται σκέψεις γύρω από τον θάνατο και την απώλεια και παρέχονται πλήθος πληροφοριών για τους καλλιτέχνες που πέθαναν νέοι ή και μεγαλύτεροι. Αυτό αντιπαραβάλλεται με την απώλεια της νεκρής φίλης, αφού όταν πεθαίνουν οι σταρ εσύ δεν πενθείς γιατί δεν τους γνωρίζεις, από την άλλη όμως πώς αντιδράς όταν πεθαίνει ένα δικό σου άτομο; Επίσης περιγράφονται με ειλικρίνεια οι δύσκολες ανθρώπινες σχέσεις και η ψεύτικη ευτυχία που τυλίγει πολλές οικογένειες: «Οι οικογένειες… σου φαίνονται αξιοζήλευτες μόνο επειδή τις βλέπεις από μακριά, από τα παράθυρα» (σελ. 155). Ακόμη και το τέλος δείχνει συγγραφική μαεστρία, μιας και δεν είναι το happy end που σα να έρχεται με το ζόρι για να κλείσει με γάμους ή άλλες χαρές την ιστορία αλλά θέτει καίρια και σωστά τις βάσεις για ένα αίσιο μέλλον των ηρώων. Όσο πλησιάζουμε στο τέλος αρχίζουν να υποχωρούν η ρουτίνα, η απελπισία, η μονοτονία και εμφανίζεται κάτι καλύτερο που θα ζήσουν οι ήρωες του βιβλίου όταν ο αναγνώστης τελειώσει το μυθιστόρημα. Δεν είναι ανοιχτό και δεκτικό σε ποικίλες ερμηνείες, κάτι που με ξενερώνει αφάνταστα όταν επιλέγεται, αλλά θέτει τις βάσεις εκείνες που ξέρεις πού θα οδηγήσουν τους ήρωες που αγάπησες μέσα από αυτές τις σελίδες.

Το »Κακή νοικοκυρά, μέτρια μαγείρισσα, τουρίστρια μάνα» είναι ένα ενδιαφέρον, διαφορετικό μυθιστόρημα, με ήρωες ανθρώπους της διπλανής πόρτας, καίρια προβλήματα που αντικατοπτρίζουν τους ρυθμούς και τις συνθήκες της σημερινής μας εποχής και αποφεύγει με επιδεξιότητα τα κλισέ και τις αναμενόμενες εξελίξεις. Συγκίνηση και γέλιο, όνειρα και προδοσίες, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, σεβασμός στον αναγνώστη από την αρχή ως το τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου με απολαυστικά ξεχωριστό περιεχόμενο.

Βιβλίο Ο Πρίγκιπας της Ομίχλης 
Τίτλος πρωτοτύπου El Príncipe de la Niebla
Συγγραφέας Carlos Ruiz Zafon
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο «Πρίγκιπας της ομίχλης» είναι το πρώτο μυθιστόρημα που δημοσίευσε ο Carlos Ruiz Zafon και ο ίδιος το χαρακτήριζε νεανικό. Από το 1993 ξανακυκλοφόρησε το 2006 «με τον τρόπο που θα έπρεπε να γίνει από την αρχή», όπως υποστηρίζει ο ίδιος στον πρόλογο, και αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας που αποτελείται από έναν κύκλο ιστοριών με πολλά κοινά στοιχεία. Πρόκειται για ένα άρτιο, καλογραμμένο και συναρπαστικό μυθιστόρημα τρόμου και φαντασίας, όπου αναμιγνύεται ο ρεαλισμός με το υπερφυσικό στοιχείο και καταγράφει τις περιπέτειες της οικογένειας Κάρβερ που μετακομίζουν σε μια παραθαλάσσια πόλη και η ζωή τους αλλάζει για πάντα. Το 1943 λοιπόν, την ημέρα των γενεθλίων του Μαξ Κάρβερ, ο συνονόματος πατέρας του, ωρολογοποιός και εφευρέτης, ανακοινώνει στην οικογένειά τους πως την επόμενη μέρα φεύγουν μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος. Ο Μαξ και τ’ αδέλφια του, Αλίσια και Ιρίνα, δέχονται το νέο με ποικίλα αισθήματα αλλά σύντομα ο τόπος τούς κερδίζει με την αύρα του και την ομορφιά του τοπίου γύρω του. Ο Μαξ αντικρίζει πρώτη φορά στη ζωή του θάλασσα κι αυτό τον μαγεύει, μόνο που σύντομα θ’ αλλάξει γνώμη γιατί στον βυθό κρύβεται κάτι φρικιαστικό. Ταυτόχρονα, η ιδιαιτερότητα του ρολογιού του σταθμού κι ένας πορτοκαλής γάτος είναι τα πρώτα που τραβούν την προσοχή του παιδιού, μόνο που κάτι συμβαίνει με αυτά. Επιπλέον, το σπίτι δείχνει να συμπεριφέρεται παράξενα και να τυλίγεται από κάτι ανατριχιαστικό και υπερφυσικό, απότοκο λες μιας άτυπης κατάρας που το κυνηγάει από τότε που χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Εκεί παραθέριζε η οικογένεια του γιατρού Ρίτσαρντ Φλάισμαν, με τον Τζέικομπ να είναι το μοναχοπαίδι τους αλλά πνίγηκε το 1936 στην παραλία μπροστά στο σπίτι. Τα παιδιά αρχίζουν να αισθάνονται άβολα και παράξενα και όταν γνωρίζουν τον νεαρό Ρόλαντ τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο.

Το μυθιστόρημα μου χάρισε τις πιο ανατριχιαστικές στιγμές της ως τώρα αναγνωστικής μου πορείας και δε με άφηνε να κοιμηθώ τα βράδια. Είναι τέτοιος ο χειρισμός και η μαγεία των λέξεων που δημιουργούν την κατάλληλη υποβλητική ατμόσφαιρα χωρίς πολλές περιγραφές και περιττές παραγράφους. Ειδικά όταν τα πράγματα αρχίζουν να χειροτερεύουν και γνωρίζουμε τον κακό της ιστορίας, Καΐν, ένα μοχθηρό πλάσμα που μαζεύει γύρω του τα φτωχόπαιδα των γειτονιών και πραγματοποιεί κάθε τους ευχή με αντάλλαγμα την πλήρη αφοσίωση και υποταγή στις διαταγές του, δε γίνεται να συνεχίσεις χωρίς αναμμένο φως! Λέξεις λοιπόν, λέξεις, λέξεις, αυτή είναι μία από τις κυριότερες απολαύσεις του κειμένου ενός συγγραφέα που άλλαξε το σύγχρονο λογοτεχνικό και αναγνωστικό σύμπαν! Λέξεις που δημιουργούν ρεαλιστικές εικόνες και τις ζωντανεύουν με άφθαστη τέχνη χαρίζοντάς μας χρώματα και ποικίλες οπτικές γωνίες. Πόσο ιδιαίτερη είναι η αγάπη του συγγραφέα απέναντι στη φύση, την οποία στήνει με αξέχαστες παρομοιώσεις και μεταφορές («Όταν έβρεχε δυνατά, ο Μαξ ένιωθε πως ο χρόνος σταματούσε. Ήταν σαν ανακωχή κατά την οποία ο καθένας μπορούσε να αφήσει οτιδήποτε έκανε εκείνη τη στιγμή και να σταθεί απλώς να παρακολουθεί από το παράθυρο το θέαμα εκείνης της ατελείωτης κουρτίνας δακρύων του ουρανού με τις ώρες», σελ. 48)! Πόσα διαφορετικά στιγμιότυπα του ίδιου τόπου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές (πρωί, μεσημέρι, βράδυ) και πόσο ποικιλόμορφα αυτά διατυπώνονται με ένα λεξιλόγιο πλούσιο, όμορφο, διακριτικά λυρικό και άκρως απαραίτητο για τη σωστή ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος: «Η καταιγίδα ξέσπασε πάνω από το χωριό σαν αλλόκοτο θέαμα περιφερόμενου πανηγυριού» (σελ. 47)!

«Είναι λάθος να πιστεύει κανείς πως τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα χωρίς να προσφέρει κάτι σε αντάλλαγμα» (σελ. 104) και «Και τίποτα δεν έχει τόση δύναμη όσο μια υπόσχεση» (σελ. 113). Αυτός είναι ο βασικός θεματικός άξονας του πρώτου βιβλίου της Τριλογίας της Ομίχλης και γύρω από αυτόν υφαίνονται οι ζωές του Μαξ και της Αλίσια, του Ρόλαντ και του Βίκτορ, οι οποίοι πρέπει να αντιμετωπίσουν τον Καΐν και να βγουν ζωντανοί από τα δελεαστικά ανταλλάγματα που τους προσφέρει ενώ ταυτόχρονα πρέπει να ξεφύγουν από τις υπερφυσικές του δυνάμεις που μπορούν να καταστρέψουν τις ζωές τους για πάντα. Ένταση, αγωνία, σασπένς, ανατριχίλα, ρεαλισμός και φαντασία είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός κειμένου που με άφησε με κομμένη ανάσα ως το τέλος.

Βιβλίο Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;
Συγγραφέας Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου
Εικονογράφος Αιμιλία Κονταίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γιώτα Αλεξάνδρου έγραψε μια πανέξυπνη ιστορία για την αυτοδιάθεση των παιδιών και για τα όνειρα που έχουν οι γονείς γι’ αυτά χωρίς όμως ούτε να τα ρωτάνε ούτε να ψάχνουν την πραγματική τους κλίση στη ζωή. Η συγγραφέας για άλλη μια φορά δημιουργεί επιδέξια και υποδειγματικά ένα κείμενο για παιδιά από 6 ετών και πάνω, γραμμένο με έναν τρόπο που ξεφεύγει εντελώς από τη γραμμική αφήγηση των αντίστοιχων παραμυθιών. Πρώτα απ’ όλα, ακολουθείται η πρωθύστερη αφήγηση, με την ιστορία μας να ξεκινάει με το λάθος της Μάντρας στο ξόρκι, κάτι που εξόργισε τη δασκάλα της και φυσικά τη μητέρα της, μεγαλομάγισσα και επιφανές μέλος του αντίστοιχου σωματείου. Στη συνέχεια πιάνουμε το νήμα από την αρχή και μαθαίνουμε για τη ζωή της μαγισσούλας ως την ώρα που ξεκινάει το παραμύθι. Γέλασα πολύ με την αναστάτωση στην τάξη από το λάθος της, με τις περιγραφές των ηρωίδων, με τις σουρεαλιστικές καταστάσεις που περιστοιχίζουν την πρωταγωνίστρια του παραμυθιού και ταυτόχρονα μου κέντριζαν το ενδιαφέρον παρομοιώσεις όπως «Τα μάτια της κοκκινίζουν. Αναβοσβήνουν σαν αναποφάσιστο φανάρι»!

Η Μάντρα λοιπόν (που θα τη βάπτιζαν Σάντρα αλλά η νονά της είχε βουλωμένα αυτιά με καρότα για να μη μαθαίνει ευχάριστα νέα κι επηρεάζεται!) μεγάλωσε ως γνήσια μάγισσα, χωρίς χαμόγελα και ήσυχο ύπνο, σταδιακά όμως, πότε κρυφά από τη μητέρα της και πότε φανερά, ακολουθεί τα δικά της σχέδια, γεμίζει τη ζωή της με χρώματα, ασχολείται με τα σπορ και όχι με τα ξόρκια και κάνει πολλά πράγματα που δε φαίνονται. Αντιπαθεί τις θείες της, τη μητριά της Χιονάτης, τη θεία με το καραμελόσπιτο που ξεγέλασε τον Χάνσελ και την Γκρέτελ και τις άλλες κακές συγγενείς («Αξιομίσητες όλες τους. Τους συγγενείς δεν τους διαλέγεις»), γιατί πιστεύει ακράδαντα πως αυτές οι γυναίκες έβγαλαν το κακό όνομα στις μάγισσες. Η ιστορία έχει ένα απρόσμενο τέλος που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο κι έδειξε με τον καλύτερο τρόπο ποια λύση πρέπει να ακολουθείται σε αυτές τις «συγκρούσεις» μεταξύ γονιού και παιδιού.

Η εικονογράφηση της Αιμιλίας Κονταίου βασίζεται σε μια ωραία απόχρωση γαλαζοπράσινου και αποτελεί την καλύτερη συντροφιά για το κείμενο. Η Μάντρα είναι χαριτωμένη, ναζιάρα και σκερτσόζα, τα παθήματά της αποτυπώνονται με διασκεδαστικά σουρεαλιστικό τρόπο και οι λεπτομέρειες του γύρω περιβάλλοντος δημιουργούν την ιδανική ατμόσφαιρα. Ο πύργος της Μάντρας είναι εντυπωσιακός, η νονά της απόλυτα κωμική, η σκηνή στην κούνια της με τη φτερωτή σαύρα και τη μαύρη φιγούρα από πάνω της να την προσέχει είναι πανέμορφη και τα όνειρα του κοριτσιού αποτυπώνονται με ποικιλομορφία χρωμάτων και σχεδίων που αντιδιαστέλλονται με το σκοτεινό περιβάλλον που καλείται αυτό να μεγαλώσει.

Το «Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;» είναι ένα διασκεδαστικό και πανέξυπνο παραμύθι που βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν τον ρόλο τους στη ζωή των γονιών τους και να αποκτήσουν την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται ώστε να κάνουν μια ειλικρινή ενδοσκόπηση και να καταλήξουν μόνα τους στο τι πραγματικά θέλουν να κάνουν στη ζωή τους, κι ας αντιβαίνει αυτό στα όνειρα και τις επιθυμίες των γονιών τους. Το βιβλίο συνοδεύεται από QR Code με την αφήγηση του παραμυθιού από την ίδια τη συγγραφέα με τη μουσική των Δέσποινας Σαλκιτζόγλου και Ειρήνης Μουσάδη.

Βιβλίο Κίρκη 
Τίτλος πρωτοτύπου Circe
Συγγραφέας Madeline Miller
Μεταφραστής Κλαίρη Παπαμιχαήλ
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κίρκη ήταν νύμφη, κόρη του Ήλιου και της Πέρσης, μιας από τις Ωκεανίδες. Βασίλισσα στο νησί της Αίας, όπου μεταμόρφωνε τους εχθρούς της σε ζώα με τη χρήση μαγικών φίλτρων, μιας και ήξερε για τα βότανα και τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες. Έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Οδύσσεια του Ομήρου, όπου μεταμόρφωσε κάποιους από τους συντρόφους του βασιλιά της Ιθάκης. Ο Οδυσσέας, χρησιμοποιώντας το μώλυ που του έδωσε ο Ερμής, γλύτωσε από τα μάγια της κι η Κίρκη τον ερωτεύτηκε. Οι ναύτες έμειναν έναν χρόνο στο νησί μόνο που κάποια στιγμή οι Μοίρες είχαν προγράψει πως ο Οδυσσέας έπρεπε να γυρίσει σπίτι. Ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς και ο Ησίοδος διαφωνούν ως προς τους απογόνους που απέκτησε η Κίρκη από τον Οδυσσέα. Ο Τηλέγονος είναι ο επικρατέστερος, σύμφωνα με τον Ησίοδο και η μοίρα του δένεται τραγικά με αυτήν του Οδυσσέα.

Το μυθιστόρημα, με πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μας συστήνει λοιπόν αυτήν τη θεότητα, που μεγαλώνει σ’ ένα περιβάλλον ουσιαστικά πνευμάτων και μας αφηγείται την καθημερινότητά της σ’ έναν κόσμο με θεούς, Ναϊάδες και νύμφες, όπου ο Ήλιος και ο Ωκεανός τρώγανε μαζί συχνά σαν ξαδέλφια που ήταν, στα βάθη της θάλασσας και πάνω στη γη. Ονομάστηκε Κίρκη, γεράκι δηλαδή, από τα κίτρινα μάτια της και τον ψιλό ήχο που έβγαζε όταν έκλαιγε. Κεφάλαιο προς κεφάλαιο αναπτύσσεται μια ενδιαφέρουσα και πολύπλευρη προσωπικότητα, μέσω της οποίας μαθαίνουμε «από πρώτο χέρι» την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στα παλάτια θεών, θεοτήτων και ημίθεων ενώ διάφορα πραγματολογικά στοιχεία ξεπηδούν για να προσδώσουν αληθοφάνεια, όπως τα πρώτα βήματα της μέτρησης της ημέρας: «… υπήρχαν ορισμένοι άνθρωποι που λέγονταν αστρονόμοι κι η δουλειά τους ήταν να καταγράφουν πότε ανέτειλε και πότε έδυε… αλλά μερικές φορές ο πατέρας μου χασομερούσε πότε εδώ και πότε εκεί, αναστατώνοντας τους υπολογισμούς τους» (σελ. 21). Η αφήγηση είναι αείροη («Η βρεφική μου ηλικία ήταν ζήτημα λίγων ωρών, η νηπιακή μου κράτησε λίγα λεπτά περισσότερο», σελ. 14), συμπυκνωμένη («Οι μέρες των θεών κυλάνε σαν το νερό του καταρράκτη και δεν είχα μάθει ακόμη το ανθρώπινο κόλπο να τις μετράω», σελ. 17) και η εξέλιξη της ηρωίδας είναι απόλυτα συνυφασμένη με τα εξωτερικά της ερεθίσματα.

Η σχέση της με τα αδέλφια της, Πέρση, Αιήτη και Πασιφάη, η αγάπη της μητέρας της για τον πατέρα της, ο έρωτάς της για τον Γλαύκο, η στάση των γονιών απέναντί της που δεν ήταν και η καλύτερη, με τον Ήλιο να την αποκαλεί πάνω στον θυμό του «ξέθωρη και λειψή», που δε βρίσκει σύζυγο για κείνη ακόμη κι αν τον πληρώσει είναι τα πρώτα πετραδάκια που χτίζουν την προσωπικότητά της. Τα κουτσομπολιά στο παλάτι, οι  σκευωρίες, ο ατίθασος έρωτας, οι αναρίθμητοι απόγονοι, και ταυτόχρονα ο φόβος για τον πόνο και ο τρόμος από την ανυπακοή σε άγραφες άνωθεν εντολές είναι το φόντο μέσα στο πλαίσιο του οποίου δρουν οι ήρωες του μυθιστορήματος. Η Κίρκη έχει πολλά να μάθει που θα σφυρηλατήσουν τον χαρακτήρα της και μέσα από τις εμπειρίες της, τις γνωριμίες, τις απορίες, τα μαθήματα ζωής ταξίδεψα κι εγώ στους άγραφους νόμους μεταξύ των θεών και των Τιτάνων. Συναρπαστικές λεπτομέρειες, ανθρώπινες κατά βάθος αντιδράσεις, καλοδουλεμένες πληροφορίες, προσεγμένο λεξιλόγιο και απόλυτος σεβασμός στη μυθολογία είναι στοιχεία που με κράτησαν από το πρώτο ακόμη κεφάλαιο, ειδικά από τη στιγμή που η Κίρκη πρωταγωνίστησε σε σημαντικές στιγμές της μυθολογίας ενώ ταυτόχρονα αρκετές λεπτομέρειες που ίσως ο περισσότερος κόσμος να γνωρίζει αναφέρονταν περιληπτικά, κυρίως μέσα από τον παντογνώστη Ερμή σε κατοπινές συζητήσεις ή μέσω άλλων συμπρωταγωνιστών, με αποτέλεσμα να υπάρχει μια ολοκληρωμένη τοιχογραφία ως προς τα γεγονότα και ένα καθόλου κουραστικό κείμενο που δεν αναλώνεται σε περιττές λεπτομέρειες εις βάρος της καθαυτής δράσης.

Η Κίρκη από αποπαίδι μεταμορφώνεται σε γυναίκα με γνώσεις, κι ας τη θεωρούν ανυπάκουη και ψευτοπερήφανη. Ανακαλύπτει τα βότανα που κανείς δε δέχεται τις θαυματουργές τους ιδιότητες και όσα κάνουν τα αποδίδουν στο αμετάβλητο της μοίρας, κάτι που τη φέρνει σε ρήξη με τον πατέρα της. Τελικά πικραμένη διαπιστώνει: «Κάθε στιγμή της γαλήνης μου ήταν ένα ψέμα, την είχα μονάχα επειδή έτσι γούσταραν οι θεοί. Δεν είχαν σημασία οι πράξεις, όσον καιρό κι αν ζούσα ήταν ικανοί από ένα καπρίτσιο α απλώσουν το χέρι τους και να με κάνουν ό,τι ήθελαν» (σελ. 314). Και στο τέλος, γίνεται μητέρα, κάτι που αφήνει αρκετό περιθώριο στη συγγραφέα να δείξει με λυρισμό και καλοδουλεμένες εικόνες τον πόνο και την αγωνία της θεάς που ξέρει και της μάνας που δε θέλει.

Τελικά την οδηγούν σε μια ανεπιθύμητη εξορία στο νησί της Αίας, όπου αφοσιώθηκε στα βοτάνια της. Η μαγεία είναι σκληρή δουλειά, «πρέπει να πετάξεις τα λάθη σου και να ξαναρχίσεις»! Εξασκήθηκε στις οφθαλμαπάτες, δοκίμασε, πειραματίστηκε, υπέταξε τα ζώα του νησιού, μια λιονταρίνα ήταν η μόνιμη σύντροφός της. Αυτό το κεντρικό σημείο του βιβλίου θα μπορούσε να είναι μια μονότονη αφήγηση αλλά διάφορα γεγονότα, όπως οι επισκέψεις του Ερμή που προχωράνε τις εξελίξεις του μύθου μέσα από τις σύντομες αφηγήσεις του, το αναγκαστικό ταξίδι στην Κρήτη του Μίνωα (πόσο συναρπαστικά γραμμένο είναι το πέρασμα από τα βράχια της Σκύλλας και πόση ανατριχίλα μου χάρισε η γέννηση του Μινώταυρου!), ακόμη και οι εμφανίσεις της Μήδειας (από τους πιο καλοδουλεμένους χαρακτήρες του μυθιστορήματος) και του Ιάσονα, γεμίζουν με ενδιαφέρουσες σκηνές το μυθιστόρημα ως την άφιξη του Οδυσσέα.

Μέσα από το κείμενο παρουσιάζονται με ενάργεια όλη η νοοτροπία, οι αντιλήψεις, η στάση ζωής της αρχαιότητας. Ερωτήματα όπως κατά πόσο απασχολούσαν τους θεούς οι ζωές των θνητών δίνονται σχεδόν χωρίς συναίσθημα: «Απ’ όλους τους θνητούς της γης, ελάχιστους έχουν ποτέ ακουστά οι θεοί. Σκεφτείτε το λογικά. Μέχρι να μάθουμε τα ονόματά τους, πεθαίνουν» (σελ. 142). Γιατί οι διαφορές τους είναι τεράστιες: «Έτσι αποκτούσαν δόξα οι θνητοί, συλλογίστηκα. Με την εξάσκηση και την εργατικότητα, φροντίζοντας τις δεξιότητές τους σαν τους κήπους, μέχρι να λάμψουν κάτω από τον ήλιο. Οι θεοί όμως είναι φτιαγμένοι από ιχώρ και νέκταρ, τα πρωτεία τους ξεχειλίζουν ήδη από τα ακροδάχτυλά τους. Αποκτούν, λοιπόν, τη φήμη τους αποδεικνύοντας τι μπορούν να καταστρέψουν: ξεκληρίζουν πόλεις, ξεκινάνε πολέμους, γεννάνε πανούκλες και τέρατα. Όλος εκείνος ο καπνός κι η γευστικότητα που υψώνονται από τους βωμούς μας αφήνουν πίσω τους μονάχα στάχτη» (σελ. 187). Η αλήθεια του Τρωικού πολέμου δίνεται με δυο φράσεις: «-Για ποιο λόγο πολεμήσατε; -Κάτσε να δω αν θυμάμαι… Για εκδίκηση. Πόθο. Ύβρη. Απληστία. Εξουσία. Τι ξέχασα; Α ναι, τη ματαιοδοξία και το πικάρισμα» (σελ. 274). Κι αμέσως το υπέροχο χιούμορ της συγγραφέως που εξισορροπεί την πικρία: «Ακούγεται σαν μια συνηθισμένη μέρα των θεών» (όπ. π.).

Κι ερχόμαστε στην άφιξη του Οδυσσέα, που αποδίδεται και αυτή με λυρισμό αλλά και ρεαλισμό: «Είχα δει πώς μπορούσε να ξεφλουδίζει τις αλήθειες από τους ανθρώπους σαν να ήταν κελύφη από όστρακα, πώς διάβαζε τις καρδιές με μια ματιά και μια καίρια κουβέντα» (σελ. 269). Στη συνέχεια: «Υπήρχαν πολλοί που έκλειναν τα μάτια τους και έκλωθαν φαντασιώσεις για τη δύναμη που θα ήθελαν να έχουν. Εκείνος όμως είχε χαρτογραφήσει και επιθεωρήσει τον εαυτό του, σημειώνοντας με απόλυτη ακρίβεια κάθε πετραδάκι και λοφίσκο. Υπολόγιζε τα χαρίσματά του μέχρι κεραίας» (σελ. 306). Ο Οδυσσέας και η Κίρκη έζησαν μαζί έναν χρόνο αλλά αυτή η σχέση ούτε μιαρή φάνηκε στα μάτια μου ούτε ρομαντική, ακριβώς χάρη στη ματιά της συγγραφέως που ξέρει να τοποθετεί τους ήρωές της σ’ ένα ειδυλλιακό περιβάλλον χωρίς να χάνει όμως τις πραγματικές διαστάσεις των περιστατικών. Έτσι κι εδώ, η Κίρκη πατάει γερά στα πόδια της: «Όλες εκείνες οι νύχτες στο κρεβάτι μου ήταν απλώς η σοφία του ταξιδευτή. Όταν βρίσκεσαι στην Αίγυπτο, λατρεύεις την Ίσιδα, στην Ανατολία, σφάζεις ένα αρνί για την Κυβέλη. Δεν είναι ανόμημα κατά της Αθηνάς που έχεις στην πατρίδα σου» (σελ. 304). Και συγκινήθηκα με την πικρή διαπίστωση: «Συνειδητοποίησα ότι η οικογενειακή ζωή μαζί μου έμοιαζε πιο πολύ με πρόβα» (σελ. 305), μιας και ο Οδυσσέας έπρεπε να γυρίσει σπίτι και να συνεχίσει τη ζωή του με την Πηνελόπη.

Όλα αυτά λοιπόν δίνονται με σωστές και μετρημένες παρομοιώσεις και μεταφορές που στολίζουν ακόμη περισσότερο το κείμενο: «Αυτή η γελαστή αλογόμυγα των θεών, ο Ερμής» (σελ. 126) που «μάζευε τα κουτσομπολιά όπως οι ποδόγυροι τη λάσπη» (σελ. 133) ή «Το φεγγάρι είχε συρρικνωθεί σε ένα θραύσμα έξω από το παράθυρο» (σελ. 307) και τέλος «Τα μάτια του ήταν καστανά, γεμάτα ζεστασιά σαν την καλοκαιρινή γη» (σελ. 315) είναι μερικά μόνο από τα στολίδια του βιβλίου. Το μυθιστόρημα όμως, όσο πλησίαζε προς το τέλος, μου φάνηκε συγκριτικά αδύναμο, με την Κίρκη να γενννά τον Τηλέγονο από το σμίξιμό της με τον Οδυσσέα και με διάφορα γεγονότα που δεν ήξερα ως προς τον θάνατο του βασιλιά της Ιθάκης και τα βήματα που ακολούθησε ο Τηλέμαχος με την Πηνελόπη μετά από αυτό. Οι τελευταίες εξελίξεις δεν είχαν τον ίδιο βαθμό έντασης με το υπόλοιπο κείμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει πως έτσι εξαλείφεται η θετικότατη ματιά μου απέναντί του.

Το μυθιστόρημα δεν είναι μόνο η ιστορία της Κίρκης και η περιγραφή των κοινωνικών ισορροπιών της εποχής αλλά και σε ένα δεύτερο επίπεδο μια σαφής κατάδειξη των ζητημάτων που συνεχίζουν να απασχολούν τους ανθρώπους ακόμη και ως την εποχή μας: έπαρση και τιμωρία, ανισότητες και αδικίες (οι προνομιούχοι κατά των αδυνάτων), μοτίβα δράσεων που επιφέρουν την αντίδραση, εγωισμός και μισαλλοδοξία, ο φόβος για τη δύναμη του Θεού σε όποια μορφή κι αν είναι (κι αυτό αν κάποιος το χειριστεί καλά μπορεί να χειραγωγήσει πολύ κόσμο) ή, ακόμη χειρότερα, το γεγονός πως ό,τι κι αν κάνουμε δεν ξεφεύγουμε από τη μοίρα που Εκείνος δημιουργεί, η προνομιακή θέση του άντρα στην κοινωνία («τους γιους δεν τους τιμωρούσαν», σελ. 250), υπάρχουν ακόμη ανάμεσά μας δημιουργώντας έριδες, προστριβές, αγωνία, ακόμη και θάνατο. Η «Κίρκη» είναι ένα λυρικό μυθιστόρημα για μια λιγότερο γνωστή θεότητα της ελληνικής μυθολογίας, γεμάτο τεκμηριωμένη ατμόσφαιρα, συναρπαστικές πληροφορίες, ρεαλισμό και άφθαστη αληθοφάνεια, που συγκροτούν ένα κείμενο με ανατροπές και εκπλήξεις, αφιερωμένο στην αδυναμία του ανθρώπου να ξεφύγει από τη μοίρα και στη μάνα που θα κάνει τα πάντα για να προστατέψει το παιδί της.

Βιβλίο Η μάγισσα Λουίζα και οι 32 γάτες
Συγγραφέας Τζένη Κουτσοδημητροπούλου
Εικονογράφος Πετρούλα Κρίγκου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Τζένη Κουτσοδημητροπούλου επιστρέφει μ’ ένα τρυφερό παραμύθι για τη ζωοφιλία και την αγάπη που πρέπει να δείχνουμε στα αγαπημένα μας τετράποδα φιλαράκια. Η αφήγηση είναι κλιμακωτή και ανατρεπτική, με μυστήριο και ερωτήματα που απαντώνται σταδιακά. Το λεξιλόγιο είναι προσεγμένο και οι προτάσεις μικρές και ευκολοδιάβαστες. Η εικονογράφηση της Πετρούλας Κρίγκου είναι η πιο κατάλληλη για να αναπαραστήσει το σουρεαλιστικό περιβάλλον της μάγισσας Λουίζας και η καλλιτέχνις δίνει τον καλύτερό της εαυτό, ζωγραφίζοντας όλων των ειδών τα ζώα με όποιον τρόπο μπορεί να φανταστεί κανείς, οπότε σίγουρα τα μικρά παιδιά θα ευχαριστηθούν να βλέπουν ξανά και ξανά τις τρελές λεπτομέρειες που θα δώσουν φτερά στη φαντασία τους.

Το παραμύθι είναι κατάλληλο για παιδιά από 6 ετών και πάνω και περιλαμβάνει πολλές ασκήσεις και παιχνίδια για εμπέδωση του κειμένου και ατέλειωτες διασκεδαστικές ώρες. Στην αρχική σελίδα υπάρχει κι ένας QR Code για όσους θέλουν ν’ ακούσουν την αφήγηση της ιστορίας από την ίδια τη συγγραφέα.

Βιβλίο Μάγισσες της Σμύρνης
Συγγραφέας Μάρα Μεϊμαρίδη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα πραγματικά καταπληκτικό βιβλίο. Προσπερνώ τα περί μαγείας που του έδωσαν όλη αυτήν τη διαφήμιση και ξεφύγαν τελείως από την ουσία του βιβλίου. Είναι ένα μυθιστόρημα με αυθεντική σμυρνέικη διάλεκτο, με απίστευτες λεπτομέρειες ζωής, σκέψης και περιπετειών. Ρούφηξα κάθε σελίδα και παρακάλαγα να είχα ζήσει κι εγώ εκεί τότε. Ένας ελληνισμός τρισδιάστατος, κοινές αλήθειες («όλος ο κόσμος με την καταστροφή ανακάλυψαν τη Σμύρνη»), ελληνοτουρκικές λέξεις. Πραγματικά απίστευτο. Είναι από τα αγαπημένα μου.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από την ομάδα του facebook Βιβλιοκουβέντες.

Βιβλίο Μάγισσες
Συγγραφέας Ναούμ Θεοδοσιάδης
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μαγικό Κουτί
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Όμορφο βιβλιαράκι, από τα δοκίμια που σε κρατάνε. Εμπεριστατωμένο, ψαγμένο, καθόλου κουραστικό, αφορά μια περίοδο υστερίας επί τη επικρατήσει της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Και πάνω που τέλειωσα, αναρωτιόμουν αν είχε γράψει για τα πλάσματα που λέει στον επίλογο. Ναι, έχει γράψει και για μονόκερους και για δράκους και για ξωτικά. Θέλω να τα διαβάσω κι αυτά. Πολύ καλαίσθητη η έκδοση του βιβλίου. Και το κείμενο σε συνεπαίρνει (διάβασα παραδόσεις και του δικού μας λαού, διαφυλαγμένες από την πένα του Νίκου Πολίτη, κοίτα θησαυρούς που κρύβαμε). Μπράβο στον συγγραφέα, μπράβο για την ευκαιρία να διαβάσουμε για ένα ανατριχιαστικό και απάνθρωπο γεγονός, το κυνήγι μαγισσών.

Βιβλίο Μάγισσες και μάγοι
Τίτλος πρωτοτύπου Witch and wizzard
Συγγραφείς James Patterson, Gabrielle Charbonnet
Μεταφραστής Πέτρος Χατζόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Κλειδάριθμος 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Κάπου στο μέλλον, η Νέα Τάξη Πραγμάτων έχει καταλάβει την εξουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες και κυβερνά δικτατορικά, απόλυτα, φασιστικά. Τα παιδιά, οι μόνοι που αποτελούν κίνδυνο για την κυβέρνηση επειδή έχουν ανεπτυγμένη τη φαντασία, τα όνειρα και τις ελπίδες είναι επικίνδυνα και η κυβέρνηση αρχίζει να τα συλλαμβάνει και να τα φυλακίζει σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες κράτησης. Ακόμη χειρότερα για τη Γουιστίρια και τον Γουίτφορντ Όλγκουντ, που είναι παιδιά μάγων και δεν το ξέρουν. Η κυβέρνηση τους ανακαλύπτει και τους συλλαμβάνει. Στην περιπέτειά τους αυτή τα δίδυμα αδέρφια ανακαλύπτουν τις δυνάμεις τους, ανακαλύπτουν τον εαυτό τους και συμβιβάζονται με την πραγματικότητα. Καταδικάζονται σε θάνατο αλλά καταφέρνουν να δραπετεύσουν με τη βοήθεια του πνεύματος της κοπέλας του Γουίτφορντ, η οποία τους μεταφέρει στη Χώρα των Σκιών, κι από κει μεταφέρονται σε άλλο σημείο της πατρίδας τους, όπου ανακαλύπτουν σε ένα εγκατελειμμένο εμπορικό κέντρο ένα μυστικό αρχηγείο, γεμάτο παιδιά που κάνουν κρυφή αντίσταση και απελευθερώνουν άλλα παιδιά από τις φυλακές και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης! Τα παιδιά ψάχνουν παράλληλα και τους γονείς τους ενώ ο Ένας και Μοναδικός τα κυνηγάει για το χάρισμά τους.

Δυστυχώς το βιβλίο είναι το 1ο της τριλογίας κι όσο κι αν έψαξα δε βρήκα τη συνέχειά του στα ελληνικά. Έτσι η περιπέτεια έμεινε στη μέση. Τα παιδιά είναι μάγοι, γίνονται μαγικά κόλπα για να ξεφύγουν από την κατάσταση, συχνά με κωμικοτραγικές συνέπειες, η ομιλία των παιδιών (την ιστορία αφηγούνται εναλλάξ τα δυο αδέρφια) είναι καθημερινή, με φράσεις αργκό και νεολογισμούς, ολοζώντανη και γνήσια. Τα παιδιά αντιμετωπίζουν εχθρούς, ανακαλύπτουν νέους φίλους, προδίδονται, αγωνίζονται, κάνουν το παν για να βρουν τους γονείς τους. Συναρπαστικό!

Βιβλίο Η μικρή μάγισσα
Τίτλος πρωτοτύπου Die Kleine Hexe
Συγγραφέας Otfried Preussler
Εικονογράφος Winnie Gebhardt
Μεταφραστής Γιώργος Κώνστας
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μικρή Μάγισσα, 127 χρονών ακόμη, νέα και μαθητευόμενη, σπάει τον κανόνα που απαγορεύει τη συμμετοχή ανήλικων μαγισσών στη Βαλπουργία νύχτα και αρχίζει να χορεύει ξέφρενα μαζί τους. Όταν την ανακαλύπτουν, η τιμωρία της είναι σκληρή: της παίρνουν τη σκούπα και της δίνουν προθεσμία ένα χρόνο, κατά τη διάρκεια του οποίου πρέπει να αποδείξει ότι υπήρξε καλή μάγισσα ώστε να την αφήσουν να γιορτάσει μαζί τους τη Βαλπουργία νύχτα. Ευτυχισμένη η Μικρή Μάγισσα, με συντροφιά τον κόρακα Αμπραξάς, αρχίζει να κάνει καλές πράξεις και να βοηθάει τον κόσμο να κάνει καλύτερη τη ζωή του. Μήπως όμως «καλή μάγισσα» σημαίνει «κακή μάγισσα» και η Μικρή μας Μάγισσα κάνει το αντίθετο από ό,τι έπρεπε;

Σπιρτόζικο, καλογραμμένο, εμπνευσμένο, χαριτωμένο και τόσο αληθινό, με ένα πολύ πρωτότυπο τέλος. Λάτρεψα κάθε ιστοριούλα και κάθε περιπέτεια της δόλιας μάγισσας και απόλαυσα την υπέροχη, πολύχρωμη εικονογράφηση που μου θύμισε την ποιότητα των παιδικών αυτοκόλλητων του 19ου αιώνα! Τα παιδιά του δημοτικού θα γελάσουν πολύ με τα παθήματα της μάγισσας και θα μάθουν πολλά από τη συμπεριφορά της και τη νοοτροπία της.