Βιβλίο Η τέλεια ζωή του Γουίλιαμ Σίντις
Τίτλος πρωτοτύπου William Sidis perfekte liv
Συγγραφέας Morten Brask
Μεταφραστής Λύο Καλοβυρνάς
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

William James Sidis (1898-1944): παιδί-θαύμα με τρομερές μαθηματικές γνώσεις και απίστευτη δεξιοτεχνία στις ξένες γλώσσες. Ο βαθμός νοημοσύνης του ήταν πάνω από 250, κάτι αξεπέραστο ως σήμερα. Το Χάρβαρντ τον δέχτηκε με τιμές μόλις στην ηλικία των 11 ετών και ως το τέλος της ζωής του ήξερε πάνω από σαράντα γλώσσες. Οι γονείς του, Μπόρις και Σάρα, ήταν γιατροί (ο πατέρας του ειδικός στην ψυχοπαθολογία). Εβραίοι και οι δύο, Ουκρανοί μετανάστες, ο μεν το έσκασε στη Νέα Υόρκη ως πολιτικός πρόσφυγας, η δε σώθηκε από τα πογκρόμ του 1889. Οι γνώσεις, ο χαρακτήρας και η πολυμάθεια του Μπόρις γοήτευσαν τη Σάρα, μια «απλή» συγκριτικά γιατρό και παντρεύτηκαν.

Ο Sidis διάβαζε και απομνημόνευε από πολύ μικρή ηλικία, έφτασε στο σημείο να φτιάξει δική του πληρέστατη γλώσσα, με λεξιλόγιο, γραμματική και συντακτικό. Απόφοιτος του Χάρβαρντ, έδωσε διαλέξεις ήδη από τα 11 για την τέταρτη διάσταση, αφήνοντας άφωνους τους καθηγητές και τους φοιτητές. Στα 16 του πήρε το BA του με βαθμό cum laude (κάτι που δημιούργησε προστριβές με τη μητέρα του που περίμενε τη μέγιστη διάκριση και όχι αυτόν τον βαθμό). Το 1915 δίδαξε σε ηλικία 17 ετών στο Πανεπιστήμιο του Τέξας ευκλείδεια και μη-ευκλείδεια γεωμετρία, όμως η κοροϊδία που ζούσε από τους μεγαλύτερούς του ηλικιακά φοιτητές τον εξανάγκασαν σε παραίτηση. Το 1919, υπέρμαχος της μη-βίας, ανακατεύτηκε με μια σοσιαλιστική ομάδα, που ονειρευόταν εργασία και δικαιοσύνη για όλους ανεξαιρέτως. Η διαδήλωση κατεστάλη βιαίως και ο Sidis συνελήφθη. Καταδικάστηκε σε 18μηνη φυλάκιση, κάτι που αμαύρωσε για πάντα την προηγούμενη καριέρα του και κυρίως το όνομα των γονιών του και τη φήμη του ασύλου που ίδρυσαν στο μεταξύ. Οι γονείς του αναγκάστηκαν να τον κηρύξουν πνευματικώς ασταθή για να τον βγάλουν από τη φυλακή και τον έκλεισαν στο άσυλό τους με την απειλή αν δε συμμορφωθεί να τον παρατήσουν σε κανονικό ίδρυμα φρενοβλαβών. Ο Sidis το έσκασε μετά από δύο χρόνια και αποσύρθηκε σε μια μοναχική ζωή, εργαζόμενος σε εταιρείες όπου ασκούσε λογιστικά καθήκοντα ήσυχα και διακριτικά. Πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία.

Το μυθιστόρημα λοιπόν περιγράφει τη ζωή αυτού του λαμπρού επιστήμονα με συναρπαστικό τρόπο. Με παράλληλη αφήγηση από τρεις διαφορετικές περιόδους της ζωής του (τα πρώτα του χρόνια, η περίοδος που γνώρισε τη Μάρθα και τα ιδεώδη του σοσιαλισμού και ο τελευταίος του χρόνος) γνωρίζουμε τον William Sidis, έναν άνθρωπο με υψηλό δείκτη νοημοσύνης και χαμηλού προφίλ στάση ζωής. Εκπαιδευμένος να βρίσκει πάντα μια λογική αιτία σε όλα καταφεύγει στον κόσμο των αυστηρά δομημένων μαθηματικών και γλωσσών, όπου βρίσκει τη γαλήνη. Όλα τα πράγματα στη ζωή του τα κάνει με συγκεκριμένη μεθοδολογία, κάτι που του δημιουργεί ηρεμία και ασφάλεια: από το να τρώει το φαΐ του με συγκεκριμένο τρόπο μέχρι τη συλλογή των εισιτηρίων του τραμ. Ο William Sidis ήταν ένας άνθρωπος που θεωρούσε τις διαλέξεις και τα μαθήματα βαρετά, μιας και αφορούσαν πράγματα που ήξερε ήδη, σιχαινόταν τις ερωτήσεις στις διαλέξεις του όχι από σνομπισμό αλλά από τη βεβαιότητα ότι κανείς δεν έκανε ερωτήσεις που να ξεφεύγουν από τον τετριμμένο τρόπο σκέψης. Και για όλους αυτούς τους λόγους ο Sidis ήταν ένα παιδί που ήταν αντικείμενο κοροϊδίας από συμφοιτητές του στο γυμνάσιο, από φοιτητές του στο πανεπιστήμιο, από παντού. Ένας άνθρωπος που αποζητούσε με λαχτάρα να απομακρυνθεί από τα φώτα της δημοσιότητας και να κλειστεί στο σπίτι του για να μελετήσει και να σκεφτεί.

Μου έκαναν τρομερή εντύπωση οι γονείς του. Στην αρχή ο πατέρας του αγωνιζόταν να τον κάνει να σκεφτεί σχεδόν τελολογικά και η μητέρα του επέμενε να τον αφήσει να ζήσει την ηλικία του. Ο Μπόρις αντιτίθετο, γιατί θεωρούσε τα παιχνίδια και τη συναναστροφή με συνομηλίκους περιττά, γιατί οι αθλοπαιδιές δεν προκαλούσαν την εγρήγορση του νου και δεν παρείχαν ερεθίσματα που θα πήγαιναν τον εγκέφαλο ένα βήμα παραπέρα. Αργότερα όμως, που ο Sidis άρχισε να γίνεται γνωστός, παρ’ όλο που και οι δύο υποστήριζαν ότι ο γιος τους είναι ένα φυσιολογικό παιδί, η μάνα άρχισε να έχει απαιτήσεις από την υστεροφημία του γιου της, να τον πιέζει σε απίστευτο βαθμό ψυχολογικά και να συγκρούονται σχεδόν καθημερινά. Γενικότερα μάλλον τα όνειρά της και οι ελπίδες της δεν πραγματοποιήθηκαν όσο και όπως ήθελε και γι’ αυτό ξεσπούσε στην οικογένειά της. Γενικότερα κανείς από τους δύο δεν ασχολήθηκε ουσιαστικά με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του παιδιού της, κανείς δεν κατάλαβε ούτε παραδέχτηκε ότι είχαν ένα προικισμένο αλλά αυτιστικό παιδί. Αν δεν κάνω λάθος, αυτόν τον χαρακτηρισμό μπορώ να δώσω στον Sidis και μου κάνει εντύπωση που δεν το τονίζει ο συγγραφέας. Τα αυτιστικά παιδιά συγκεντρώνουν αρκετά από τα χαρακτηριστικά που περιγράφονται στο χαρακτήρα του William Sidis και σε συνδυασμό με ένα υψηλό IQ συγκροτούν έναν άνθρωπο που ξεφεύγει αρκετά από το μέτριο.

Όπως υποστηρίζει ο πατέρας του παιδιού: «Όλα τα αμερικανόπουλα μπορούν να καταφέρουν αυτό που καταφέρνει ο Μπίλι… Κάθε αμερικανόπουλο μπορεί να γίνει όπως είναι ο γιος μου με το σύστημα ανατροφής που έχω αναπτύξει. Ξεκίνησα να εκπαιδεύω το παιδί μου να χρησιμοποιεί τις νοητικές του λειτουργίες αμέσως μετά τη γέννησή του. Του δίδαξα να παρατηρεί με ακρίβεια, να αναλύει, να συσχετίζει και να καταλήγει σε λογικά συμπεράσματα… Σε αντίθεση με αυτά τα αποκαλούμενα παιδιά-θαύματα, ο Γουίλιαμ καταλαβαίνει πάρα πολύ καλά τις θεμελιώδεις αρχές των μαθηματικών, καθώς και ό,τι άλλο καθίσει να μάθει. Αυτό έδωσα στο γιο μας: μια ανατροφή που ευνόησε τις φυσικές και κοινές δυνατότητες πνευματικής δραστηριότητας που ενυπάρχουν σε όλα τα παιδιά. Ο γιος μου δεν είναι ιδιοφυία» (σελ. 47).

Το βιβλίο δεν έχει δασκαλίστικο ύφος, δεν είναι δύσκολο, δεν είναι βαρετό. Με πολλές λογοτεχνικές αρετές διαβάζουμε για τη ζωή του Sidis, την ψυχολογία του, την αντιμετώπιση του περιβάλλοντός του, ένα σωρό καθημερινά περιστατικά που ανέπτυξαν και ανέλιξαν (;) την ψυχολογία του και τον χαρακτήρα του. Ένα βιβλίο που θα σας παρασύρει στη δύσκολη πλευρά των μαθηματικών και στη σκοτεινή πλευρά των γονεϊκών προσδοκιών. Μην το χάσετε!

Χαρακτηριστικό απόσπασμα:

«Και ο Γουίλιαμ δε νοιαζόταν ιδιαίτερα για τις ανθοδέσμες. Δεν είναι ότι δεν του αρέσουν τα λουλούδια, δεν του αρέσει ο θάνατος των λουλουδιών: το να κόβεις τα κοτσάνια τους, να διακόπτεις μια ζωή για να διακοσμήσεις ένα σπίτι. Είναι παραλογισμός να απομακρύνεις το λουλούδι από τις ρίζες του, να το εξαναγκάζεις σε μαρασμό και σε αργό θάνατο μερικών ημερών μέσα σε ένα βάζο, δε βγάζει κανένα νόημα» (σελ. 161).

Τι άλλο με έμαθε αυτό το βιβλίο;

«Οι ηλιακές κηλίδες είναι ρωγμές στην επιφάνεια του ήλιου, που αποκαλύπτουν ένα εσώτερο υπόστρωμα. Αυτό το εσώτερο υπόστρωμα παράγει λιγότερο φως και ζέστη σε σύγκριση με την επιφάνεια, οπότε όσες περισσότερες κηλίδες έχει ο ήλιος, τόσο λιγότερη ζέστη εκπέμπει και άρα τόσο πιο κρύο είναι το κλίμα στη γη. Οι αστρονόμοι έχουν καταγράψει τον αριθμό των ηλιακών κηλίδων και αυτές οι καταγραφές δείχνουν ότι υπάρχει ένα μοτίβο όσον αφορά την εμφάνισή τους. Έχουν κάτι σαν ενδεκαετείς κύκλους. Στην αρχή κάθε κύκλου εμφανίζεται ο μέγιστος αριθμό κηλίδων. Έπειτα ο αριθμός τους πέφτει στο ελάχιστο ύστερα από περίπου πεντεμισι χρόνια. Κατόπιν αρχίζει να αυξάνεται πάλι και ύστερα από άλλα πεντέμισι χρόνια φτάνει ξανά στο μάξιμουμ…Αυτό σημαίνει ότι κάθε έντεκα χρόνια έχουμε τον μέγιστο αριθμό ηλιακών κηλίδων και άρα η θερμοκρασία πέφτει, γεγονός που επηρεάζει τις σοδειές στις βόρειες χώρες και , όπως είπαμε, η κακή σοδειά επηρεάζει ολόκληρη την κοινωνία και μπορεί να οδηγήσει σε κρίσεις.
-Και οι κρίσεις οδηγούν σε επανάσταση;
-Αν μη τι άλλο μπορεί να οδηγήσουν σε επανάσταση αν υπάρχει παράλληλα πολιτική αναταραχή, όπως συνέβη στη Γαλλία το 1789 και στη Ρωσία το 1916. …είναι δύσκολο να αποδειχθεί αλλά υπάρχουν πάρα πολλές συνδέσεις. Έχω προσπαθήσει να συγκρίνω τις χρονολογίες των επαναστάσεων σε όλον τον κόσμο με τις χρονολογίες που υπήρχαν μέγιστοι και ελάχιστοι αριθμοί ηλιακών κηλίδων κατά τη διάρκεια του τελευταίου αιώνα. Ανακάλυψα συνολικά 33 επαναστάσεις και εξεγέρσεις, αν συνυπολογίσουμε τις επαναστάσεις στα Βαλκάνια. Οι 17 από αυτές συνέβησαν χρονιές που υπήρξε ελάχιστος αριθμός ηλιακών κηλίδων, ενώ 16 συνέβησαν χρονιές με μέγιστο αριθμό. Υπήρξε ελάχιστος αριθμός ηλιακών κηλίδων το 1811, όταν έγινε η Εξέγερση του Τιρόλο και η Επανάσταση στο Μεξικό. Η επόμενη φορά που είχαμε ελάχιστο αριθμό κηλίδων ήταν το 1822 και περίπου εκείνη τη χρονιά είχαμε εξεγέρσεις στην Ισπανία, στην Ιταλία, στη Νότια Αμερική και μια επανάσταση στο Μεξικό. Κατά το ελάχιστο του 1834 συνέβη η καρλική εξέγερση στην Ισπανία, το 1856 η νέα επανάσταση στο Μεξικό, καθώς και η αντίσταση των Ινδών στους Άγγλους. Τη χρονιά μετά τον ελάχιστο αριθμό του 1867 έχουμε επανάσταση στην Ιαπωνία, το 1889 έχουμε τη Βραζιλιάνικη Επανάσταση, την επόμενη φορά, το 1900, έχουμε την Κουβανική Επανάσταση και την επόμενη τον ισπανο-αμερικανικό πόλεμο και μια επανάσταση στις Φιλιππίνες κατά των ΗΠΑ και άλλη μία στον Παναμά, καθώς και ταραχές εδώ στην Αμερική. Λίγο μετά τον τελευταίο ελάχιστο αριθμό, το 1911, σημειώθηκαν ταραχές στην Τουρκία, αργότερα μια επανάσταση στην Κίνα, επανάσταση στην Πορτογαλία, η Επανάσταση του Μαδέρο στο Μεξικό και οι Βαλκανικοί πόλεμοι. Πρόσεξε τι κοινό έχουν όλες αυτες οι επαναστάσεις: όλες συνέβησαν σε νότιες, εύκρατες χώρες σε περιόδους που υπήρχαν λίγες ηλιακές κηλίδες και άρα ακραία ζέστη, που κατέστρεψε τις σοδειές. Τα Βαλκάνια δεν είναι τόσο νότια όσο οι υπόλοιπες χώρες αλλά επλήγησαν από την ξηρασία.
-Δηλαδή μπορώ σχεδόν να μαντέψω ότι στις περιόδους με πάρα πολλές ηλιακές κηλίδες, αντιθέτως, προκλήθηκαν πολλές επαναστάσεις στις κρύες χώρες, σωστά;
-Ουσιαστικά, ναι. Για παράδειγμα, βλέπουμε μέγιστο αριθμό γύρω στο 1828, όταν γίνεται επανάσταση στη Γαλλία και στο Βέλγιο και μια εξέγερση στην Πολωνία. Την επόμενη περίοδο με μέγιστο αριθμό, το 1850, γίνονται επαναστάσεις στην Πρωσία, στην Αυστρία, στη Γαλλία και οι ταραχές των Χαρτιστών στην Αγγλία. Κατά το μέγιστο του 1861 ξεσπάει ο Αμερικανικός Εμφύλιος πόλεμος, ενώ το 1872, που είχαμε μέγιστο πάλι, έχουμε την κομμούνα του Παρισιού. Η τελευταία φορά με μέγιστο, πριν από τρία χρόνια, οδήγησε στη Ρωσική Επανάσταση, εξεγέρσεις στη Γερμανία, την εξέγερση Σιν Φεν στο Δουβλίνο, εξεγέρσεις στην Αυστροουγγαρία και μία ακόμα στο Κεμπέκ. Όλα αυτά δείχνουν ότι υπάρχει μια κάποια συσχέτιση ανάμεσα στις ηλιακές κηλίδες και στο ξέσπασμα επαναστάσεων. Όσον αφορά τις βόρειες χώρες, βλέπουμε ότι υπάρχει μέσος όρος 11,07 ετών ανάμεσα στα ξεσπάσματα επαναστάσεων. Ο χρόνος μεταξύ των περιόδων με ελάχιστο αριθμό ηλιακών κηλίδων είναι κατά μέσο όρο 11,1 έτη αλλά με απόκλιση λίγο περισσότερο από τρία χρόνια κατά μέσο όρο. Πρόσεξε τώρα, οι επαναστάσεις δε συμβαίνουν ακριβώς τις συγκεκριμένες χρονολογίες, ούτε ειδικά στην κλιμάκωση των κηλίδων αλλά τα χρόνια που είναι κοντά είτε στο μέγιστο είτε στον ελάχιστο αριθμό ηλιακών κηλίδων.
-Αυτό σημαίνει ότι μπορεί κανείς σχεδόν να προβλέψει τις επαναστάσεις μελετώντας τις ηλιακές κηλίδες;
-Όχι, είναι πάρα πολύ δύσκολο. Το μόνο που μπορεί κανείς να πει είναι ότι οι ηλιακές κηλίδες προκαλούν ακραίες συνθήκες, οι οποίες δίνουν ώθηση σε μια επανάσταση που θα γινόταν ανεξάρτητα από τις κηλίδες αλλά η οποία πιθανόν να αργούσε περισσότερο. Οι ηλιακές κηλίδες είναι ένας καταλύτης και στην κατάσταση που βρίσκονται τώρα οι κηλίδες φαίνεται πως δε θα γίνει μια νέα αμερικανική επανάσταση φέτος. Μπορούμε όμως να πούμε ότι υπάρχουν πολλοί άλλοι καταλύτες εκτός από τις ηλιακές κηλίδες. Ο Παγκόσμιος πόλεμος είναι ο μεγαλύτερος που έχει υπάρξει μέχρι τώρα στη γη και το οικονομικό κόστος είναι τόσο τεράστιο που μπορεί από μόνο του να ασκήσει πολύ μεγαλύτερη επίδραση από την καταστροφή μιας σοδειάς, γιατί υπάρχει πολύς κόσμος που πλήττεται άσχημα και δεν έχει λεφτά να φάει» (σελ. 182-186). [όλα αυτά μόλις το 1919!] (για περισσότερα ΕΔΩ).

Βιβλίο Love for ever-Ωχ!
Συγγραφέας Λύο Καλοβυρνάς
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Έλενα είναι μοριακή βιολόγος και εργάζεται σε Ινστιτούτο Ερευνών στην Κοπεγχάγη πάνω σε κάτι που δε μας αποκαλύπτεται από την αρχή. Αντιθέτως, η Έλενα έχει πονοκεφάλους από τις δύο ως τώρα αποτυχημένες προσπάθειες των ερευνών της και καταφεύγει στα χάπια για να κοιμηθεί. «Κατάπιε το μικρό ροζ χαπάκι κι ευχήθηκε οι βενζοδιαζεπίνες να εισχωρήσουν γρήγορα στους υποδοχείς GABAa. Αυτά παθαίνεις όταν είσαι μοριακή βιολόγος: ούτε ένα γαμωηρεμιστικό δεν μπορείς να πάρεις χωρίς να ξέρεις τι σου κάνει» (σελ. 19). Αυτό ήταν, ένας νέος έρωτας γεννήθηκε και ξενύχτησα για να  το τελειώσω.

Το βιβλίο είναι πανέξυπνο, ευρηματικό και ρεαλιστικότατο. Η μοριακή μας βιολόγος, πληγωμένη από τους εφηβικούς έρωτες στο λύκειο και τον πόνο που αφήνουν, μόλις μαθαίνει πώς λειτουργεί ο έρωτας και πως όλα είναι θέμα χημείας μεταξύ των φερομόνων (γι’ αυτό έχει τιγκάρει ο κόσμος στα αταίριαστα εμφανισιακά ή χομπιστικά ζευγάρια, γιατί «οι συγκεκριμένες φερομόνες που εκκρίνουν ταιριάζουν με τις δικές μας») τάσσεται στο πλάι της επιστήμης μόνο και μόνο για να καταφέρει να φτιάξει τη φερομόνη του σώματός της και να ψεκάσει έναν χώρο ώστε όποιος τη μυρίσει να την ερωτευτεί. Και όχι μόνο αυτό, η Έλενα ψάχνει να βρει τον ιδανικό συνδυασμό των φερομόνων, που θα γεννήσει στον άλλον το αίσθημα του μόνιμου έρωτα, δηλαδή τα ζευγάρια θα ερωτευτούν για πάντα! Και φυσικά τα πράγματα πάνε κατά διαόλου, με έναν κωμικό αλλά όχι γελοίο τρόπο, με ένα διδακτικό αλλά όχι «κουνώ-το-δάχτυλο» στυλ γραφής. Τρομερό, αν σκεφτεί κανείς πως όλα ξεκίνησαν από κάτι απλό: «Ήταν απλώς θέμα ορμονών, αυτός τις παρήγαγε κι εκείνη τις μύρισε» (σελ. 60).

Το μυθιστόρημα είναι καλοδουλεμένο και έχει τόσες πολλές αλήθειες, οι οποίες, ακόμη χειρότερα, έρχονται κατακέφαλα την ώρα που δεν το περιμένεις, γύρω από τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, τον αιώνιο έρωτα, αλήθειες και ψέματα γύρω από τις σχέσεις και τη διαχρονικότητά τους και πάρα πολλά άλλα που αφορούν την ανθρώπινη κοινωνία και ειδικά τα νανομόριά της, τα ζευγάρια. Γιατί ερωτευόμαστε; Γιατί χωρίζουμε; Πώς χωρίζουμε; Γιατί πονάμε και κλαίμε μετά από ένα τέλος ακόμη και δύο εβδομάδων, πόσο μάλλον δύο και παραπάνω χρόνων; Ποιο είναι το μυστικό για μια μακροχρόνια σχέση; Τι αποκομίζουμε από κάθε σχέση και σε τι μας βοηθάει να πειραματιζόμαστε με νέες σχέσεις αντί να μένουμε μόνιμα προσκολλημένοι σε μία; Ακόμη κι αν έχουμε μακροχρόνια σχέση πώς διαιωνίζεται αυτή η αγάπη και η τρυφερότητα;

Τα πειράματα της Έλενας σε πρώτο στάδιο έχουν επιτυχία και η έρευνά της προχωράει σε κλινικό επίπεδο πάνω σε ανθρώπους. Επομένως, τι; Όλα ωραία και καλά, μυρίζουμε τις φερομόνες και ερωτευόμαστε για πάντα; Κι όμως, όχι! Πάμπολλα ζευγάρια-πειραματόζωα δεν ανταποκρίθηκαν θετικά και δεν ερωτεύτηκαν από την αρχή. Άλλοι χώρισαν και άλλοι ένιωθαν το ίδιο με πριν από τα πειράματα. Απ’ όσους χώρισαν, μόνο ο ένας από τους δύο ήταν ερωτευμένος ξανά από την αρχή, οπότε ο άλλος, όταν τον χώρισε γιατί έγινε «της προσκολλήσεως», πιέζοντάς τον αφόρητα, είτε είχαμε αυτοκτονίες, είτε είχαμε ασφαλιστικά μέτρα, μύλος! Επομένως, τι πήγε στραβά; Γιατί το πείραμα απέτυχε κι άρχισε να βάζει σε κίνδυνο τα ζευγάρια-πειραματόζωα; Η απάντηση με άφησε πραγματικά άφωνο, γιατί ο έρωτας είναι τόσο πολύπλευρος, με εκατομμύρια άλλες παραμέτρους που δε φαίνονται διά γυμνού οφθαλμού και γιατί φυσικά δεν είναι ένα προκαθορισμένο παιχνίδι στρατηγικής, Αυτή ειδικά η επεξήγηση μου έδωσε νέα ώθηση στα ερωτήματα για τον έρωτα και τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της αιώνιας σχέσης και τη βρήκα τρομερά έξυπνη και ουσιώδη.

Όλα αυτά λοιπόν τα δημιουργεί η Έλενα, ένα κορίτσι που στα επτά της χρόνια εγκαταλείφθηκε από τη μάνα της, γιατί «πήγε να βρει την πραγματική ευτυχία» σύμφωνα με τον πατέρα της, έναν άντρα που τη γαλούχησε με έναν ηλίθιο κατ’ εμέ τρόπο διαπαιδαγώγησης! Φανταστείτε να πηγαίνετε για πικ νικ στο δάσος κι ο μπαμπάς αντί να σας δείχνει το μεγαλείο της φύσης να σας βάζει μπροστά σε μια σωρεία do-it-yourself περιστάσεων ώστε να σταθείτε στα δικά σας πόδια και να αναπτύξετε τους δικούς σας μηχανισμούς ωριμότητας: αν πάθω τώρα καρδιακή προσβολή πώς θα βρει κάποιον να με σώσει, αν πέσει πάνω μου βράχος πώς θα με ξεπλακώσεις, ή ακόμη χειρότερα αν κάποιος της χαρίσει μια κούκλα γιατί να μην τη δεχτεί (καλά, αυτό ήταν κορυφαίο, γιατί δεν έπρεπε να δίνει σημασία στην εξωτερική εμφάνιση αλλά στα εσωτερικά χαρίσματα και φυσικά να μην κλάψεις, γιατί θα δείχνεις ηλίθια!). Αυτό το ανασφαλές λοιπόν πλάσμα τρώει τα μούτρα της πέφτοντας στους εφηβικούς έρωτες, οπότε αυτό είναι και το κατηγορώ της προς τον πατέρα: ότι δεν την έμαθε να αντιμετωπίζει σωστά τον έρωτα. Γι’ αυτό λοιπόν και το μπάχαλο στην ιστορία μας.

Κι όμως, πρωταγωνιστής δεν είναι η Έλενα, εκείνη είναι απλά ο μηχανισμός που βάζει σε κίνηση τα γρανάζια της ιστορίας. Κατ’ εμέ, πρωταγωνιστές είναι το παντρεμένο ζευγάρι Όε και Φρέδερικ που ζουν στην Κοπεγχάγη, μιας και ο Όε είναι ο επικεφαλής ερευνών του Ινστιτούτου όπου εργάζεται η Έλενα, ένας άντρας παντρεμένος για πάνω από δεκαπέντε χρόνια με τον σύντροφό του και αρχίζει να πανικοβάλλεται όταν καταλαβαίνει ότι ο χρόνος περνάει και ΙΣΩΣ η σχέση τους αρχίζει να φθείρεται. Δέχεται λοιπόν, αν και με δισταγμό, να γίνει κι αυτός πειραματόζωο, με απρόβλεπτα αποτελέσματα. Μέσα από αυτήν τη σχέση, και χωρίς να εστιάζει ο συγγραφέας αποκλειστικά στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια, ξεδιπλώνεται η πραγματική ιδέα του μυθιστορήματος, γιατί το ζευγάρι κυριολεκτικά αποδομείται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη και μέσω αυτών λέγονται οι μεγαλύτερες αλήθειες που με άφησαν άφωνο και σκεπτικό για πολλές ώρες. Χώρια που μου παρουσίασε το ιδανικό ζευγάρι μόνο και μόνο για να μου το τινάξει στον αέρα με έναν ευρηματικό, ρεαλιστικό τρόπο, μιας και έχω κατασταλάξει πλέον πως δεν υπάρχει ιδανικό ζευγάρι αλλά ιδανικοί τρόποι για να σώζεις τη σχέση σου. Ο τρόπος που παλεύουν για να μείνουν μαζί, οι απανωτές ανατροπές στη ζωή τους, οι αλήθειες που ξεπετιούνται χωρίς να σε ρωτήσουν, σε συνδυασμό με την αποκάλυψη της πραγματικής αιτίας που δε γίνεται να μένεις ερωτευμένος για πάντα δημιούργησαν κατ’ εμέ το πιο αρραγές εν συνόλω μυθιστόρημα που αγάπησα βαθιά. Ειδικά αν σκεφτεί κανείς πως εκτός από τις επιλογές μας υπάρχουν και αστάθμητοι παράγοντες, όπως ο θάνατος ή μια αρρώστια, επομένως τι κάνουμε τότε, που ως άλλοι θεοί καταφέραμε να υλοποιήσουμε αυτό το «ερωτευμένοι για πάντα;» Μήπως η φύση ξέρει κάτι καλύτερο που στα ζώα ο έρωτας κρατάει το πολύ τρία χρόνια και μετά προχωράμε σε νέα φάση αναπαραγωγής;

Το «Love for ever-Ωχ!» είναι πανέξυπνο, αληθινό, άμεσο, καίριο, διαχρονικό, διεισδυτικό, γραμμένο με έναν κωμικό τρόπο που βοηθάει τον αναγνώστη να δεχτεί και να χωνέψει τις αλήθειες που συντροφεύουν μια σχέση, έναν έρωτα, ένα ζευγάρι και ως κείμενο απέχει παρασάγγας από κάτι «ελαφρύ». Τα πανέξυπνα μηνύματα περνάνε μέσα από το χιούμορ και τις ακραίες καταστάσεις μόνο και μόνο για να γίνουν πιο εύκολα αποδεκτά. Συν το γεγονός ότι το μυθιστόρημα είναι καλογραμμένο, με ευρύ λεξιλόγιο, παραστατικότατες σκηνές, δυνατούς διαλόγους και μια απίστευτη αληθοφάνεια στη σκιαγράφηση των χαρακτήρων, συν ότι το τελευταίο μέρος διαδραματίζεται στο νησί καταγωγής μου, τη Σάμο, συν τις σελίδες 272-273 που είναι οι πιο δυνατές του βιβλίου και με έκαναν να κλάψω γοερά, τρομάζοντας τους γύρω μου, συν τα κατά τόπους πλούσια καλολογικά στοιχεία (κυρίως παρομοιώσεις και μεταφορές), ε, τι άλλο πια να γράψω για να ψάξετε να βρείτε αυτό το βιβλίο; Μπράβο στον συγγραφέα, που ήδη έχει διανύσει σημαντικές αποστάσεις ως προς την ενημέρωση για ευαίσθητα θέματα όπως το AIDS και η κοινωνική ανισότητα, γιατί κατάφερε όλη αυτήν την εμπειρία του να την αποδώσει με ένα ευαίσθητο, συγκινητικό, αληθινό βιβλίο που με κέρδισε από την αρχή.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Του έδωσε ένα καλαθάκι με αποδεικτικά στοιχεία: ορίστε το «δε με παίρνεις τόσο συχνά τηλέφωνο», πάρε κι ένα «όλο εγώ σε παίρνω», α, βρήκα κι ένα «όταν μιλάμε, ακούγεσαι σα να βαριέσαι», το «αποφεύγεις να βρισκόμαστε» σου το ‘δωσα;» (σελ. 54-55).

«Άλλωστε δεν είναι μόνο οι περαστικοί άντρες που βάζουν σε κίνδυνο μια σχέση. Αρκεί η εντροπία της συμβίωσης, η πλήξη που απειλεί να σκουριάσει σαν αρμύρα τους αρμούς του γάμου. Πριν το καταλάβεις, βρίσκεσαι να κοιτιέσαι με τον άλλο καθώς απομακρύνεστε, άθελά του, άθελά σου, σαν καράβι που έχει λύσει τους κάβους» (σελ. 156).

Βιβλίο Λέγε με πριγκίπισσα
Τίτλος πρωτοτύπου The silent women (Call me princess)
Συγγραφέας Sara Blaedel
Μεταφραστής Λύο Καλοβυρνάς
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Επιτέλους ένα καλό αστυνομικό που δεν κοψομεσιάζεσαι να το κουβαλάς σε λεωφορεία και τρένα. 324 σελίδες, συμπυκνωμένες, μεστές, γεμάτες αγωνία και σασπένς. Βιβλίο με αρχή, μέση και τέλος και ελάχιστες παράπλευρες ιστορίες. Ένας ο δολοφόνος και αυτόν ψάχνουμε. Χωρίς υπόπτους από το γύρω περιβάλλον (έτσι νομίζει ο αναγνώστης αρχικά), χωρίς πολλές πολλές ανακρίσεις και σάλτσες. Ποιος βιάζει κοπέλες στην Κοπεγχάγη, με τις οποίες συνομιλεί πρώτα ηλεκτρονικά σε ιστοτόπους γνωριμιών; Ποια τα χαρακτηριστικά του; Ποιο το ψευδώνυμό του και σε ποιο από τα χιλιάδες σάιτ γνωριμιών δρα;

Η Λουίσε Ρικ, αστυνομικός του Εγκληματολογικού, αναλαμβάνει την υπόθεση και διεισδύει στα σκοτεινά μονοπάτια της μοναξιάς που βιώνουν τόσοι άνθρωποι στην εποχή μας και αντί “να μαζεύουν σκόνη στα μπαρ” δικτυώνονται κοινωνικά μέσω ηλεκτρονικών μορφών επικοινωνίας. Η συγγραφέας μάς δείχνει πόσοι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα σάιτ γνωριμιών είτε ως τρόπο ζωής είτε από έντονο εθισμό. Μαθαίνουμε για τις χιλιάδες διαφορετικές περιπτώσεις και χαρακτήρες που συναντά κάποιος εκεί μέσα, για τον τρόπο διασκέδασης, για το συναινετικό σεξ και ως πού φτάνει αρκεί να το θέλουν και οι δύο και πολλά άλλα. Η φίλη της Λουίσε, Καμίλα Λιντ (και τις δύο τις γνωρίσαμε ήδη στο βιβλίο «Πράσινη σκόνη» -να το εντάξω στα προς ανάγνωση βιβλία-, δημοσιογράφος στην εφημερίδα Πρωινή, αρχίζει να συναντάει κι εκείνη ανθρώπους από σάιτ γνωριμιών! Το προαίσθημα της Λουίσε χτυπά κόκκινο!

Ένα καλογραμμένο, γρήγορο αστυνομικό μυθιστόρημα για μια “γρήγορη”, μοναχική, ανθρώπινη κοινωνία!