Βιβλίο Στην χώρα των ανδρών
Τίτλος πρωτοτύπου In the country of men
Συγγραφέας Hisham Matar
Μεταφραστής Ξενοφών Κομνηνός
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ίνδικτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αλλά ο ήρωας του βιβλίου είναι διορατικός και καθόλου χαζός οπότε σιγά σιγά τα κομμάτια του παζλ μπαίνουν στη θέση τους και βλέπουμε μπροστά μας την κατάσταση στη Λιβύη τις πρώτες εβδομάδες της εποχής Καντάφι. Τα τηλέφωνα παρακολουθούνται, οι ανακρίσεις και οι απαγχονισμοί των αντικαθεστωτικών σε απευθείας σύνδεση από το εθνικό κανάλι, το οποίο διαχειρίζεται κατά τη θέλησή του ο Καντάφι, διακόπτοντας όποτε θέλει τη ροή του προγράμματος, η μάνα αγωνίζεται να βοηθήσει τον άντρα της να γλυτώσει από τα βασανιστήρια και να τον απελευθερώσει, προσπίπτοντας σε γείτονα-ισχυρό μέλος της αστυνομίας. Το παιδί μέσα στο φόβο του γίνεται άθελά του δυο φορές προδότης, φτάνει ακόμη και να αποπειραθεί να δολοφονήσει έναν φτωχό ζητιάνο (η πιο δύσκολη σκηνή του βιβλίου, θα τον σκότωνα εγώ τον νεαρό που έβαλε στα χέρια του τη ζωή ενός ανυπεράσπιστου) κι αυτό το βάρος τον γονατίζει ως το τέλος της ζωής του. Τραγική η εικόνα που το παιδί βλέπει κρυφά τον πατέρα του όταν επιστρέφει από τα βασανιστήρια: αγνώριστος!

Έχει πάρα πολλά ωραία αποσπάσματα και εικόνες το βιβλίο, όπως στη σελ. 163: «…ένα κορίτσι που δεν έχει επίγνωση του εαυτού του….μία στιγμή προστατευμένη μέσα στη διαύγεια της αθωότητας, πριν την αιφνίδια δύναμη που ασυζητητί, χωρίς καν την ευκαιρία να πει όχι την έσπρωξε πάνω από το σύνορο κατευθείαν στη θέση της γυναίκας κι έπειτα αμετάκλητα της μητέρας». Αληθινά περιστατικά, δυσκολίες αν είσαι γυναίκα, βασανιστήρια αν δεν επιθυμείς την πολιτιστική επανάσταση του Καντάφι και τόσα άλλα γεγονότα. Ένα χρονικό της Λιβύης επίκαιρο τώρα όσο ποτέ άλλοτε.

Βιβλίο Ο χορός των λέμινγκς
Συγγραφέας Κωνσταντής Σταυρόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κριτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μπάρι, Νάπολη, Βεγγάζη είναι οι τόποι όπου εκτυλίσσεται αυτό το υπέροχο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα. Εξαιρετικά καλογραμμένο, λεπτομερές ως προς τον τόπο και τις πόλεις που περιγράφει, γρήγορο αλλά όχι βιαστικό, με χιλιάδες κοινωνικές προεκτάσεις και μηνύματα. Η γραφή είναι πολύ καλή, με ένα σωρό διαφορετικές παρομοιώσεις, αμεσότητα και ρεαλισμό. Πίστεψα πραγματικά ότι ταξίδευα κι εγώ με τον Ντάριο στη Λιβύη και την Ιταλία, ένιωθα κι εγώ την υπομονή του ενός πελάτη μου να εξαντλείται, κινδύνευσα κι εγώ από το ξύλο που τρώει ο πρωταγωνιστής. Σπιρτόζικο, διαφορετικά δοσμένο από τα συνήθη του είδους, το αγάπησα! Αυτό που μου κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν που αντί να μας παρέχει ο συγγραφέας ένα ένα στοιχείο για τη λύση του μυστηρίου, μας πλησιάζει σε αυτό για να μας απομακρύνει αμέσως και να μας πάει αλλού. Μου έσπασε τα νεύρα, γιατί άργησα να καταλάβω για ποιο πράγμα συζητάμε, όμως αυτή ακριβώς ήταν και η μαγεία του!

Για ποιο να πρωτογράψω; Για τη διαφθορά, το χρήμα που κινεί τα πάντα, τη δύσκολη ζωή στη Λιβύη αμέσως μετά τον Καντάφι, ή για τα παιδιά που ακροβατούν ανάμεσα στην εφηβεία και την ενηλικίωση μέχρι να τα εκμεταλλευτεί κάποιος για τους δικούς του σκοπούς και εμφυσώντας τους τον σάπιο αέρα του εθνικισμού τα παρασύρει σε δύσβατες ατραπούς, ωθώντας τα στη μαζική «αυτοκτονία» (τρόπος του λέγειν), σαν άλλα λέμινγκς; (τα λέμινγκς είναι τρωκτικά που κάποια στιγμή στη ζωή τους ακολουθούν μια ανεξήγητη βιολογική παρόρμηση και αυτοκτονούν ομαδικά).

Το ερωτικό κομμάτι του βιβλίου ήταν παραδόξως αρκετά ρομαντικό, χωρίς να καταφεύγει σε σαχλές, επαναλαμβανόμενες λέξεις και σκηνές. Ένας σκληρός, απογοητευμένος από τη ζωή, σχεδόν άνεργος και κυνικός ντετέκτιβ ερωτεύεται μα γυναίκα, απόλυτα, δοτικά, ρομαντικά. Ευτυχώς αυτό το κομμάτι έχει αίσιο τέλος αλλά είναι εξίσου καλοδοσμένο, με ερωτικές σκηνές που αγνόησα και ένα δέσιμο πρωτόγνωρο και δυνατό, που με συγκίνησε. Το γεγονός λοιπόν ότι έχουμε μια πρωτότυπα γραμμένη αστυνομική υπόθεση, με πιστολίδια, καταδιώξεις, ξύλο, ανθρώπους της νύχτας και του λαθρεμπορίου, κι από την άλλη ο συγγραφέας μας ραίνει με τριαντάφυλλα δείχνει απόλυτο έλεγχο της πλοκής και γνώση της δυνατότητας ότι θα τα φέρει εις πέρας χωρίς να μπατάρει το κείμενο είτε από τη μια είτε από την άλλη μεριά.

Ένα υπέροχο, καλογραμμένο και διαφορετικό δείγμα αστυνομικής λογοτεχνίας.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Αν και το στομάχι μου πρέπει να έμοιαζε με αποτύπωμα τσίχλας πάνω στην άσφαλτο, με τα χνάρια από τα λάστιχα του αυτοκινήτου να της έχουν δώσει το οριστικό της σχήμα, ένας καφές και ένα τσιγάρο νομίζω θα έκαναν την κατάσταση πιο υποφερτή» (σελ. 80).

«Αν ξέρεις πως κάτι θα πεθάνει, κοιτάς να το σκοτώσεις πριν την ώρα του. Πριν σου δώσει πράγματα που θα σε λυγίσουν με το θάνατό του» (σελ. 144).