Βιβλίο Καβαφικοί φόνοι
Συγγραφέας Θοδωρής Παπαθεοδώρου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Νίκος Μάντης: κυνικός, ωμός, ματσό, αποτυχημένος ιδιωτικός ντετέκτιβ, σιχαίνεται την γκρίνια της απλήρωτης γραμματέως του και κυρίως τους ομοφυλόφιλους! Ο αδερφός του είναι κατάκοιτος στο νοσοκομείο μετά από απόπειρα αυτοκτονίας κι επικοινωνεί μόνο με το μικρό δάχτυλο του δεξιού του χεριού. Ο Νίκος ερωτοτροπεί με τη σουξεδιάρα και σκυλού τραγουδίστρια Ζωή η οποία τον αγαπά αληθινά αλλά εκείνος διστάζει να τη δεχτεί στη ζωή του πλήρως και άνευ όρων. Ξενοφών Δαρείος: αρχαιολόγος, παθιασμένος καβαφιστής, πρώην καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ομοφυλόφιλος. Ζει αποκλεισμένος στο μικρό του διαμέρισμα, αναπολώντας τις στιγμές με τον Λόρενς και τις τύψεις του.

Η σωρεία των φόνων ξεκινούν με τη δολοφονία της Πανδώρας Καλλέργη, η οποία βρέθηκε σφαγμένη στην έπαυλή της. Μετά την Πανδώρα Καλλέργη σιγά σιγά προκύπτουν κι άλλοι φόνοι. όλοι συνοδεύονται από ιδιόχειρα σημειώματα, πιστά αντίγραφα των μονόφυλλων του Καβάφη, και τα θύματα είναι σκηνοθετημένα έτσι ώστε να αναπαριστούν την ατμόσφαιρα και το θέμα των ποιημάτων. Ένας μυστηριώδης πελάτης ρίχνει τον Μάντη στην υπόθεση, κουνώντας του το δόλωμα ενός μεγάλου χρηματικού ποσού. Στην πορεία των ερευνών ανακαλύπτει ότι ο Δαρείος είναι μια σημαντική πηγή πληροφοριών και συνεργάζονται. Έτσι ξεκινάει μια περιπέτεια γεμάτη ανατροπές, ανατολίτικο μυστήριο, καβαφική ποίηση, αιγυπτιακή κουλτούρα και άφθονο ανθρωποκυνηγητό.

Ποια είναι η Αδελφότητα της Ιθάκης και πώς σχετίζεται με την πλοκή;  Τι κρύβει η πολυτάραχη ζωή της Πανδώρας Καλλέργη, πρώην πόρνης στην Αλεξάνδρεια και γειτόνισσας του Καβάφη; Τι υπάρχει στον μυστηριώδη φάκελο που βρίσκεται στην κατοχή της αδελφότητας και τι είδους αναστάτωση θα φέρει στον λογοτεχνικό και φιλολογικό κόσμο;

Το βιβλίο είναι καλογραμμένο, σε μορφή αμερικανικού αστυνομικού βιβλίου νουάρ. Έχουμε τους καλούς, έχουμε τους κακούς, έχουμε τον χαμένο θησαυρό, έχουμε ένα αληθοφανέστατο υπόβαθρο, έχουμε πολλά πραγματολογικά στοιχεία, έχουμε τη μοναδική ατμοσφαιρική πένα του συγγραφέα και φυσικά έχουμε εικόνες από το Σινά, την Αλεξάνδρεια και τη νεκρόπολή της, το κόκκινο σαλόνι του Καβάφη, την προσωπικότητα και το έργο του μεγάλου αυτού λογοτέχνη κι εύκολα παρασύρεσαι. Ο πραγματικός ένοχος πίσω από όλα αυτά είναι μια έκπληξη και ομολογώ ότι δεν το περίμενα. Καλοστημένο λοιπόν, με νότες χιούμορ, έξυπνο, πρωτότυπο, αγωνιώδες, με πραγματολογικά και εγκυκλοπαιδικά στοιχεία όπου και όσο ακριβώς πρέπει. Τα αποσπάσματα από το ημερολόγιο της Πανδώρας Καλλέργη είναι λυρικότατα (η γνωστή πένα του συγγραφέα!) αλλά πολύ λίγα! Η Αλεξάνδρεια και το Σινά μας καλούν κοντά τους, μας καλωσορίζουν, μας αποκαλύπτουν με νάζι τα κρυμμένα μυστικά τους κι ο αναγνώστης αφήνεται να μυρίσει ναργιλέ, να γευτεί χούμους, να τρίψει τα μάτια του από το μισίρι, να δροσιστεί στην αύρα της Κορνίς και να ακούσει τους ψιθύρους στον τοίχο του σπιτιού του Καβάφη στην πρώην οδό Λέψους.

Αυτό που με ξένισε είναι το υφάκι του Μάντη είτε στους διαλόγους είτε στην αφήγηση με το στόμα του συγγραφέα: πολύ μπρουτάλ, μάγκικο και δήθεν, πολύ φτιαχτό, πολύ ρηχό. ΟΚ, δε διαβάζει στη ζωή του αλλά δεν έχει ακούσει τίποτε απολύτως για τον Καβάφη; ΟΚ, δεν του αρέσουν οι ομοφυλόφιλοι αλλά πρέπει να το δείχνει τόσο έντονα και τόσο άσχημα, με μπηχτές και ειρωνείες που δε χρειάζονται ούτε τόσο πολύ ούτε τόσο έντονα; Στο κάτω κάτω ζούμε στον 21ο αιώνα κι ο Μάντης πέρασε μεγάλο χρόνο στις ΗΠΑ, όπου η νοοτροπία και η αντίληψη είναι αλλιώς. Ακριβώς αυτό το άκαιρο και άκυρο κατά τόπους χιούμορ άλλαζε τελείως το ύφος του κειμένου. Ειλικρινά πιστεύω ότι ίσως ο συγγραφέας φοβήθηκε μη γελοιοποιηθεί το βιβλίο αν βγει πολύ σοβαροφανές κι ίσως γι’ αυτό έριξε πινελιές χιούμορ (σε κάποια σημεία ομολογώ ότι είναι πετυχημένο), όμως τα σεξιστικά αστεία και η ωμή, κυνική εκφραστικότητα του πρωταγωνιστή είναι υπερβολική. Επίσης θα ήθελα η περιπέτεια της Ζωής να τελειώσει αλλιώς κι όχι τόσο απότομα, να ξαναμπεί στη ζωή του Μάντη, να δούμε τις αντιδράσεις του.

Ένα βιβλίο πρωτότυπο κι έξυπνο, συνομωσιολογικό και ανατρεπτικό. Θα το ευχαριστηθείτε!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Κοίταγε ανέκφραστος το όρος Χωρήβ στο βάθος και σκεφτόταν τον Μωϋσή να σκαρφαλώνει γεμάτος θείο σεβασμό και τσουρουφλισμένες πατούσες για να παραλάβει το Νόμο από τον ίδιο τον Θεό Αυτοπροσώπως. Σιγά το θαύμα. Οποιοσδήποτε κι αν αναγκαζόταν να ανεβεί με τα πόδια αυτό το βουνό με σαράντα οχτώ βαθμούς υπό σκιά, θα Τον συναντούσε Αυτοπροσώπως μέχρι να πεις κύμινο» (σελ. 33).

«…για τους σκεπτόμενους ανθρώπους που αισθάνονται φύσει ελεύθεροι και βιώνουν έτσι τις μέρες τους, το υπέρτατο ανθρώπινο δώρο είναι η ελευθερία, η υπέρτατη λειτουργία είναι η βούληση και το υπέρτατο αγαθό η αξιοπρέπεια…Το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον» (σελ. 239-240).

«Το ούζο, προελεύσεως και παραγωγής του ίδιου του Αυστραλού αυτοπροσώπως, ήταν ένα κι ένα για εντριβές ή αυτοπυρπολήσεις διαμαρτυρίας. Αν έπινες λίγο παραπάνω από μια γουλιά, έπρεπε να ανάψεις με προσοχή το τσιγάρο και χωρίς να εκπνέεις, αλλιώτικα θα έκανες καριέρα σε τσίρκο» (σελ. 271).

Βιβλίο Τα χρόνια της νεότητός του, ο ηδονικός του βίος
Συγγραφέας Πέρσα Κουμούτση
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Εμπειρία Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα τρυφερό ψυχολογικό μυθιστόρημα που αναπαριστά την εσωτερικότητα και την πρόωρη γήρανση ενός περιζήτητου άντρα που κλείνεται όλο και περισσότερο στον εαυτό του, καταδικασμένος σε πρόωρη γήρανση από τη μελαγχολία και τη θλίψη. Αναπαρίσταται η Αλεξάνδρεια του 1900-1902 και η σκιά της εφήμερης νυχτιάς με τον ποιητή Καβάφη αγκαλιάζει όλο το μυθιστόρημα αλλά ποτέ δεν εμφανίζεται μπροστά στα μάτια μας. Στοιχειώνει τον πρωταγωνιστή και τον αναγνώστη. Πρωτότυπο και πολύ καλό έργο.

Βιβλίο Το ρόδο της Αλεξάνδρειας
Συγγραφέας Ηλέκτρα Δικαίου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο δεύτερο βιβλίο της η κυρία Δικαίου ασχολείται με την Αλεξάνδρεια του Καβάφη, την πόλη του αστικού ελληνισμού που άκμασε για χρόνια, το λιμάνι που ήταν γεμάτο πόρνες και ναύτες αλλά και ζουρ φιξ και δεξιώσεις, έναν σημαντικό φάρο πολιτισμού και Ιστορίας. Λυρικές περιγραφές της πόλης και των ανθρώπων της, αυστηρές και δωρικές καταγραφές της πόλης που κινδυνεύει κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου πολέμου, ρομαντικές νότες που σχηματίζουν ένα καλογραμμένο τραγούδι έρωτα, θανάτου και τρέλας. Ίσως όχι τόσο δυνατό και μεστό όσο η «Η προίκα της Μελτέμ», δεν παύει να είναι παρ’ όλ’ αυτά καλογραμμένο και συγκινητικό, ιδιαίτερα στις τελευταίες σελίδες όπου ξεδιπλώθηκε μια ανατροπή στην ιστορία της Δανάης με τέτοιο τρόπο και με τέτοια ένταση που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο.

Η αφετηρία της ιστορίας είναι κάτι που έχω συναντήσει και άλλες φορές: εγγονή βρίσκει αδιέξοδο στην προσωπική και οικογενειακή της ζωή, οπότε καταφεύγει σε μια γιαγιά που δεν έχει γνωρίσει ώστε είτε να ξεχαστεί είτε να βρει τη λύση στο αδιέξοδό της. Επιπλέον, η καθημερινότητα της Αλεξάνδρειας, όσο καλοστημένη και εμπλουτισμένη κι αν είναι, έχει αναλυθεί και παρουσιαστεί και σε άλλα μυθιστορήματα. Επομένως, ένας από τους λόγους που τελείωσα το μυθιστόρημα είναι καθαρά η γραφή της κυρίας Δικαίου. Απλή αλλά και περίπλοκη, στιβαρή αλλά και χαλαρή, αυστηρή αλλά και διασκεδαστική, με ωραίο λεξιλόγιο και σωστές επιλογές σκηνών που προχωρούσαν την υπόθεση χωρίς να μακρηγορούν ή να ξεχειλώνουν. Και ανταμείφθηκα, γιατί η κατάληξη της ζωής της Δανάης, μιας γυναίκας που έζησε τον έρωτα μέχρι στην κυριολεξία τρέλας, ήταν κάτι που δεν περίμενα. Ξαφνιάστηκα, συγκινήθηκα και διαπίστωσα πως η αγάπη και η τρέλα είναι δυο κακομαθημένες αδερφές, που πειράζουν η μια την άλλη για να δοκιμάσουν τις αντοχές τους.

Επίσης, είναι αδύνατον να γράψεις για την Αλεξάνδρεια και να μην αναφερθείς στον Καβάφη, κάτι που ενέταξε αρμονικά η συγγραφέας στο μυθιστόρημά της. Δε μου άρεσε όμως η εμφάνιση του τετραδίου της μητέρας του μεγάλου ποιητή, Χαρίκλειας, με τις συνταγές της, τις οποίες εφάρμοζε η Δανάη στην καθημερινότητά της. Δε μου άρεσε που παρατίθεντο ολόκληρες οι συνταγές κατά την πορεία του κειμένου. Ήδη το στυλ της κυρίας Δικαίου ήταν απόλυτα αληθοφανές και φάνηκε πόσο τεκμηριωμένο είναι, επομένως ίσως καλύτερα να εξέλιπαν αυτές οι «νότες αυθεντικότητας».

Από την άλλη, αγάπησα ιδιαίτερα τον Γκαμάλ και τη Μεχέκ και πόσο ταιριαστά κούμπωσαν οι ιστορίες τους με της Δανάης. Χάρη σε αυτούς, ανακάλυψα ότι η Αλεξάνδρεια έχει και σκοτεινή πλευρά, όχι αυτήν των χαμαιτυπείων και των πορνείων αλλά και της ομοφυλοφιλίας (την οποία κάποιοι δε διστάζουν να επεκτείνουν και σε όρια ηλικίας κατώτερα του νομίμου, βασανίζοντας και απάγοντας παιδιά από τα χωριά τους) και των ναρκωτικών.

Αλεξάνδρεια και Δανάη. Δύο θηλυκά που δοκιμάστηκαν, καταστράφηκαν και αναγεννήθηκαν. Με χαμσίνι, θαλασσινή αύρα, χουρμάδες και αραμπατζήδες η πόλη, με άρωμα τριαντάφυλλου, ήδιστα μακαρόν, έρωτα και μοναξιά η γυναίκα. Μια τρυφερή και συγκινητική ιστορία που καταγράφεται με λεπτομέρεια, αληθοφάνεια, παραστατικότητα και αγάπη.