Βιβλίο Μου έκανες δώρο τα Χριστούγεννα
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα συναρπαστικό ρομαντικό μυθιστόρημα που μυρίζει ζεστό κρασί και ηπειρώτικη πίτα, αναμμένο τζάκι και έλατο. Μας συστήνει δυο ανθρώπους με διαφορετικές πορείες και καταβολές που έρχονται κοντά κατά τη διαμονή τους στη συναρπαστική ηπειρώτικη φύση και διαπιστώνουν πως ό,τι ξέρουν, ό,τι σκέφτονται και ό,τι νιώθουν δεν έχει σημασία όταν απομονωθούν χωρίς ρεύμα και διαδίκτυο σε ένα παραμυθένιο σκηνικό, όπου χιονίζει ακατάπαυστα. Η ιστορία κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, τα άγρια βουνά της Ηπείρου και οι καλοσυνάτοι άνθρωποί της πλαισιώνουν με τον καλύτερο τρόπο τους δύο πρωταγωνιστές και όλα αλλάζουν σταδιακά μαζί με τον καιρό. Ο συγγραφέας δημιούργησε ενδιαφέρουσες ανατροπές, σχεδίασε έξυπνα τον τρόπο που οι δύο πρωταγωνιστές θα έρθουν κοντά, έστησε τη ζωή τους με παρένθετες ιστορίες που κρατάνε το ενδιαφέρον του αναγνώστη και πασπάλισε το βιβλίο του με ίχνη αισιοδοξίας και ρομαντισμού. Πολλά από τα τοπόσημα και από τους ανθρώπους που συναναστρέφονται είναι αληθινά και δημιουργούν άφθαστο ρεαλισμό, με αποτέλεσμα όχι μόνο να νιώθω πως βρίσκομαι στα δωμάτιά τους και στο χιονισμένο τοπίο αλλά και στο τραπέζι της παραμονής των Χριστουγέννων, στο φιλόξενο σπίτι της κυρίας Ανθούλας, να μυρίζω, να γεύομαι, να παρατηρώ τα πάντα.

Η Δάφνη, υπεύθυνη ανάπτυξης πωλήσεων σε εταιρεία αθλητικών ειδών, πρώην πρωταθλήτρια κολύμβησης, την οποία αναγκάστηκε ν’ αφήσει μετά από ένα τραυματικό γεγονός, ανυπομονεί να ξαναδεί τον αγαπημένο της, Μίλτο, που επιστρέφει απ’ την Ιταλία, με τον οποίο θα περάσει τα Χριστούγεννα σ’ ένα σαλέ στο Δίλοφο. Μια σειρά από γεγονότα όμως τη φέρνουν αντιμέτωπη με μια σκληρή αλήθεια και αλλάζει τα σχέδιά της. Ταξιδεύει λοιπόν χωρίς αυτόν, σε μια προσπάθεια να μαζέψει τα κομμάτια της και να βρει τον εαυτό της. Όταν φτάνει στον προορισμό της, η χιονοθύελλα κάνει τα πράγματα δύσκολα αλλά αποφασίζει να προσαρμοστεί στον «αποκλεισμό» και να μείνει μόνη με τις σκέψεις της και τον εαυτό της, να πάρει αποφάσεις, να αναθεωρήσει, να ρισκάρει στα επόμενα βήματα της ζωής της.

Από την άλλη, ο ψυχοθεραπευτής Ορέστης Μακρής δίνει με βαριά καρδιά την κόρη του στην πρώην σύζυγό του για χριστουγεννιάτικες διακοπές στο Ντουμπάι, κουρασμένος από τα εμπόδια που εκείνη βάζει διαρκώς ανάμεσά τους. Δε θέλει να είναι πατέρας-επισκέπτης, ξέρει πως χάνει πολύτιμες στιγμές με το παιδί του αλλά δεν μπορεί να παλεύει άλλο: «Ήθελα με κάθε τρόπο να ξέρει πως θα ήμουν πάντα εκεί, για ό,τι χρειαζόταν. Όχι επειδή έτσι έπρεπε αλλά επειδή το είχα εγώ ανάγκη» (σελ. 18). Το επιτηδευμένο εορταστικό κλίμα τον απωθεί κι αποφασίζει να ξεφύγει απ’ όλα αυτά ως την Πρωτοχρονιά. Άλλωστε, συνηθίζει να απομονώνεται τακτικά σε μέρη με ελάχιστη ανθρώπινη δραστηριότητα. Ένα σπίτι στο Δίλοφο, τζάκι και βιβλία, τι άλλο να ονειρευτεί; Το τρίξιμο των ξύλων στο τζάκι, οι νιφάδες που στροβιλίζονται πριν καταλήξουν στο έδαφος, η ησυχία, ο ήχος του αέρα ανάμεσα στα δέντρα, η ηρεμία, η απομόνωση δημιουργούν τις ιδανικές διακοπές για τον Ορέστη: «Δεν ένιωθα μοναξιά αλλά μια γλυκιά αίσθηση πληρότητας…ακόμα και η καρδιά μου ένιωθα πως χτυπούσε πιο αργά, λες και είχε συγχρονιστεί με το περιβάλλον». Εκεί συναντά τη Δάφνη: «Ήμαστε μόνοι και μαζί. Χωρίς διακοπές από ειδοποιήσεις, χωρίς ανάγκη να δείξουμε τίποτα σε κανέναν. Κι όσο περνούσε η ώρα, αυτό το «τίποτα» έγινε το πιο πλήρες που είχα ζήσει εδώ και καιρό» (σελ. 246).

Με εναλλάξ πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις γνωρίζουμε πότε τον έναν και πότε τον άλλον που φτάνουν σε γειτονικά σαλέ σχεδόν ταυτόχρονα κατά τη διάρκεια μιας από τις χειρότερες χιονοθύελλες της περιοχής. Εξερευνούν το κοντινό χωριό, προμηθεύονται τρόφιμα και νερό, έχουν την προσοχή του ιδιοκτήτη που κινείται με χιονοσκούτερ και τελικά γνωρίζονται καλύτερα. Δυο άνθρωποι που αναζητούν τη μοναξιά και την απομόνωση για διαφορετικούς λόγους θα έρθουν κοντά, θα ρίξουν τις άμυνές τους, θα αλλάξουν και θα γνωρίσουν χαρακτηριστικά του εαυτού τους που δεν ήξεραν. Η παραμονή των Χριστουγέννων με τους κατοίκους του χωριού, η γνωριμία με την κυρία Ανθούλα, η θαλπωρή και η ζεστασιά από το τζάκι, οι ακατάπαυστες χιονοπτώσεις, όλα αυτά δημιουργούν ένα ιδανικό ρομαντικό περιβάλλον και αξέχαστες, άκρως ρεαλιστικές σκηνές.

Ταυτόχρονα, όσο ξεδιπλώνεται διακριτικά και βήμα προς βήμα η ρομαντική ιστορία του Ορέστη και της Δάφνης, ο συγγραφέας βρίσκει την ευκαιρία να τους εντάξει σ’ ένα ενδιαφέρον δίπολο: από τη μια η τρέλα των γιορτών στην μπλοκαρισμένη από κίνηση Πανεπιστημίου και στο πηγμένο από κόσμο κέντρο της Αθήνας («Παντού επικρατούσε ένταση και νεύρα…κάποιοι πλακώνονταν στη μέση του δρόμου για ασήμαντες αφορμές», σελ. 14) κι από την άλλη η γαλήνη του σαγηνευτικού ηπειρώτικου τοπίου («Όλοι οι ήχοι είχαν υποταχτεί στη δύναμη της φύσης» και «Ο χρόνος εδώ πέρα μοιάζει να κρατά πιο πολύ, γιατί ό,τι κάνεις έχει αξία»). Πόσο κακό λοιπόν κάνει στην ψυχή μας η εξεζητημένη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα των πόλεων; «Με μελαγχολούσαν οι προσδοκίες των ανθρώπων για τις γιορτές και πάντα ένιωθα ένα μικρό άγχος να περάσω καλά αυτές τις μέρες» (σελ. 13). Και πόση αλήθεια βρίσκουμε σε μια σειρά προτάσεων: «Αυτή η ξαφνική απομόνωση έμοιαζε σαν κάποιος να είχε πατήσει παύση, για να θυμηθούμε πώς είναι να είσαι παρών και να κουβεντιάζεις σε βάθος με έναν άλλον άνθρωπο. Να τον κοιτάς στα μάτια και να μην ψάχνεις το κινητό σου. Να τον ακούς να ανασαίνει δίπλα σου, να γελάει, να λέει ιστορίες που αλλιώς ίσως να μην είχαν ειπωθεί ποτέ…» (σελ. 246).

Το μυθιστόρημα «Μου έκανες δώρο τα Χριστούγεννα» είναι η πιο ζεστή χριστουγεννιάτικη ιστορία που έχω διαβάσει ως τώρα, μια τρυφερή υπενθύμιση πως η αγάπη έρχεται όταν είσαι έτοιμος να τη δεχτείς αφήνοντας χώρο στη σιωπή για να αφουγκραστείς την καρδιά σου και ένας φόρος τιμής σε όσα αγνοούμε τρέχοντας πίσω από την απαιτητική καθημερινότητά μας. Χάρη στη γραφή του Κώστα Κρομμύδα συμπόνεσα, ένιωσα, κατανόησα τους ανθρώπους που δε θέλουν τις γιορτές, με την παραμονή των Χριστουγέννων να είναι η πιο δύσκολη όλη της χρονιάς γι’ αυτούς, και απόλαυσα μια γλυκιά, διακριτική ερωτική ιστορία που με συγκίνησε. Αλήθεια, πώς είμαστε μακριά από τον πολιτισμό; Θα επιβιώσουμε; Κι όμως: «Αρκετοί άνθρωποι θεωρούν τη φύση εχθρό τους αλλά για μένα ήταν ο καθρέφτης στον οποίο μπορούσα να κοιτάξω καθαρά τη ζωή μου και να την επαναπροσδιορίσω» (σελ. 172). Επίσης, πότε και γιατί απαρνηθήκαμε τα έθιμα και τις δοξασίες του τόπου μας, τις συνήθειες που μας έφερναν κοντά και τώρα λησμονήθηκαν, καταργώντας τη ζεστή ατμόσφαιρα των ημερών; Δεν προλάβαινα να σημειώσω σημαντικές διαχρονικές αλήθειες: «Η ενσυναίσθηση…Αυτή μας δείχνει τον δρόμο για να καταλάβουμε ότι η ατομικότητα και ο εγωισμός λυγίζουν μπροστά στη μεγαλύτερη δύναμη που διαθέτει η ανθρώπινη ψυχή. Και δεν είναι τίποτα παραπάνω από το χέρι που απλώνεται για να βοηθήσει κάποιον δίπλα του. Σώζοντας όχι μόνο τον άλλον αλλά και τον ίδιο σου τον εαυτό» (σελ. 153). Μια δυνατή, ρεαλιστική και παραστατική ιστορία, γεμάτη ζωντανές εικόνες, απαλές μυρωδιές και έντονα συναισθήματα.

Βιβλίο Ο τρόπος που λες τ’ όνομά μου
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Κώστα Κρομμύδα αφηγείται τη ζωή ενός παντρεμένου ζευγαριού που έχει παραιτηθεί κι έχει αφομοιωθεί από τη ρουτίνα, χωρίς να ξέρει πως το παιδί τους είναι έτοιμο να ανοίξει τα δικά του φτερά, έχοντας πάρει τις δικές του αποφάσεις και φυσικά ξέροντας τι πραγματικά συμβαίνει ανάμεσα στους γονείς του. Δυνατές και ρεαλιστικές σκηνές, χαρακτήρες ίδιοι με τους ανθρώπους που συναντάμε καθημερινά στις ζωές μας, που έχουν γνωστά και διαχρονικά προβλήματα και φοβίες, λιτοί διάλογοι, αναπάντεχες εξελίξεις μου κράτησαν συντροφιά, γεμίζοντάς με διλήμματα, σκέψεις και προβληματισμούς.

Κεντρικό πρόσωπο είναι η μητέρα, μια γυναίκα στα 50, που πορεύεται με ανθρώπους που κάνουν τη μοναχικότητά της δυσβάσταχτη, με μια ζωή όπου οι μήνες και τα χρόνια περνάνε με ιλιγγιώδη ταχύτητα αλλά οι στιγμές κυλούν βασανιστικά αργά. Περνάει από κόσκινο τη σχέση της με τον άντρα της, Στέλιο: «Το να είσαι μόνος όντας μέσα σε σχέση είναι ίσως ένα από τα πιο άβολα συναισθήματα, μιας και αυτό το δέσιμο είναι το πιο δυνατό ου μπορεί να υπάρξει μεταξύ δυο ανθρώπων. Τι γίνεται όμως όταν αισθάνεσαι παντελώς απομονωμένος και αποσυνδεδεμένος από τον άλλον;» (σελ. 12). Ένας σύζυγος που έχει γίνει αδιάφορος, αγενής, πιεστικός, θέλει να γίνουν τα πράγματα όπως ξέρει εκείνος καλύτερα, με κορωνίδα τη σχέση της κόρης τους, η οποία αποφάσισε να φύγει τελικά από το σπίτι. Αυτό θα φέρει μια μεγάλη αποκάλυψη στο φως και τίποτα δε θα είναι ξανά το ίδιο. Οι παρατηρήσεις της αφηγήτριας αντικατοπτρίζουν τη σημερινή πραγματικότητα σε κάθε ανθρώπινη σχέση και δείχνουν πόσο βαθιά και ουσιαστικά ξέρει να παρατηρεί ο συγγραφέας γύρω του και πως καταγράφει όχι για να εντυπωσιάσει ούτε για να δώσει λύσεις αλλά για να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου σε όσους αναγνωρίσουν τον εαυτό τους στις εικόνες που ζωντανεύει με ενάργεια ώστε να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και να βρουν τον πραγματικό τους εαυτό, να δουν τι πραγματικά φταίει στη σχέση τους.

Η κεντρική ηρωίδα έχει κι αυτή, όπως τόσες γυναίκες, τον φόβο της μοναξιάς και της δυστυχίας βαθιά ριζωμένο μέσα της, γι’ αυτό και δεν αντιμετωπίζει τις λύσεις: «Την έτρεμα αυτή τη δυστυχία και γι’ αυτό προτιμούσα τη μετριότητα που τουλάχιστον είχα εξασφαλισμένη» (σελ. 16). Μήπως όμως ήρθε η στιγμή να πάρει αυτές τις αποφάσεις; Μήπως το βάρος που την πιέζει πρέπει να το διώξει και ας γίνει ό,τι είναι να γίνει; Τι επιλέγει κάποιος που φτάνει σε σημείο καμπής; Στασιμότητα και τέλμα ή άγνωστα μονοπάτια; Κι αν μέσα σε όλα αυτά έρθει ο πραγματικός έρωτας στη ζωή της; Πώς θα το χειριστεί; «Μπορείς να σταματήσεις, μπορείς να τρέξεις πιο γρήγορα ή ακόμη και να γυρίσεις πίσω» (σελ. 186). Η κόρη της, Φοίβη, θα τη χρειαστεί σε μια κρίσιμη φάση της ζωής της, με μια απόφαση που θα τινάξει τις ενδοοικογενειακές σχέσεις στον αέρα. Και τώρα; «Η ελπίδα ήταν το μοναδικό μου όπλο εκείνη τη στιγμή. Έπρεπε να τη βρω, για το κορίτσι μου…Όλα όσα είχα φανταστεί για το δικό της αύριο, ξαφνικά έγιναν εύθραυστα» (σελ. 92). Η κοπέλα βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη μ’ έναν δυνατό εχθρό και ψάχνει να κρατηθεί απ’ όπου μπορεί. Ο σύντροφός της, ο Γιώργος και ο κολλητός της, ο Νίκος, θα της σταθούν, ο πατέρας της όμως κρατάει μια αυστηρή, αδιάλλακτη στάση. Η Φοίβη παραδέχεται: «Παρότι αγαπώ και τους δυο γονείς μου ξεχωριστά, εδώ και χρόνια δεν μπορώ να τους αγαπήσω μαζί. Δεν μπορώ δηλαδή να αγαπήσω τις στιγμές που μοιραζόμαστε οι τρεις μας, γιατί νιώθω πως έχει χαθεί η αγάπη μεταξύ τους» (σελ. 130-131).

Μάνα και κόρη έρχονται ακόμη πιο κοντά και κάνουν ενδιαφέρουσες συζητήσεις με καίρια διαχρονικά μηνύματα γύρω από την αγάπη, τον έρωτα, τις σχέσεις, τα παιδιά. Η μητρότητα είναι ένα ταξίδι δίχως τέλος και θέλει μεγάλη δύναμη και επίγνωση για να αφήσεις το παιδί σου να πετάξει ελεύθερο στη δική του ζωή. Απλώς ελπίζεις να το βοήθησες τόσο όσο να μη σ’ έχει ανάγκη και να σταθεί όρθιο στις δυσκολίες. «Η μάνα είναι και δάσκαλος αλλά και μαθητής. Το ταξίδι δεν είναι μονόπλευρο. Το παιδί της γίνεται συχνά καθρέφτης, θυμίζοντάς της τον ίδιο της τον εαυτό. Τα όνειρα και όσα δεν κατάφερε να ζήσει. Αυτά για τα οποία ίσως μετανιώνει» (σελ. 63-64). Το πιο σημαντικό για ένα παιδί είναι να νιώθει αγάπη, ασφάλεια και σταθερότητα. Και ο έρωτας; «Ο αληθινός έρωτας δεν είναι η αρχή. Είναι αυτά που χτίζεις μετά μαζί με τον άλλον» (σελ. 69).  Οπότε, γιατί σβήνει με τα χρόνια; Δε σβήνει, απλώς αλλάζει μορφή! Δίνει τη θέση του στην οικειότητα και μετατρέπεται σε κάτι πιο βαθύ, κάτι που θέλει δουλειά κι από τους δυο για να κρατηθεί ζωντανό για καιρό αλλιώς ξεθωριάζει. «Πρέπει συνεχώς να θυμάσαι γιατί ερωτεύτηκες αυτόν τον άνθρωπο. Πρέπει και εκείνος βέβαια να κάνει το ίδιο…» (σελ. 69). Βασικά: «…η συντροφικότητα απαιτεί ισορροπία, υπομονή και ρεαλισμό» (σελ. 166). Αυτά και πολλά άλλα μηνύματα διαποτίζουν τις σελίδες του γλυκόπικρου αυτού βιβλίου.

Ελάχιστα πράγματα μπορώ ν’ αποκαλύψω για τις εξελίξεις, μιας και το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι που με γέμισε σκέψεις και προβληματισμούς όσο απολάμβανα τις μη αναμενόμενες εξελίξεις στην οικογένεια Κυριαζή. Ανατροπές, ρομαντισμός, σκληρός ρεαλισμός, αποφάσεις που αλλάζουν ζωές και επηρεάζουν ανθρώπους, ένας υπέροχος και απολαυστικός έρωτας (αχ, «αυτός ο τρόπος που λες τ’ όνομά μου») γιατί ποτέ δεν είναι αργά για μια νέα αρχή και χιλιάδες διαχρονικά μηνύματα πάνω στις σχέσεις, στη μητρότητα, στην τεχνητή γονιμοποίηση με ικανοποίησαν απόλυτα από αναγνωστικής άποψης. Ειδικά όταν πλησιάζουμε στο τέλος, μια απόφαση με βρήκε εντελώς αντίθετο και με έκανε να ανησυχήσω για το μέλλον των ηρώων, ο συγγραφέας όμως είναι πάντα εκεί, να καταγράψει με αντικειμενικότητα και κυρίως με αγάπη προς τους χαρακτήρες που δημιούργησε κάθε συνέπεια και κάθε κίνητρο που οδήγησε στο τέλος του βιβλίου, αφήνοντάς με μ’ ένα αινιγματικό χαμόγελο στα χείλη. Άραγε, ποιος είναι υπέρ και ποιος κατά της τεχνητής γονιμοποίησης και των εναλλακτικών τρόπων κύησης; Ποια είναι τα υπέρ και τα κατά του επιπέδου της τεχνολογίας που έχει φτάσει η ιατρική; Είναι σωστό ή όχι να σταματάμε κυήσεις αν τα έμβρυα είναι βέβαιο ότι θα παρουσιάσουν σοβαρές ασθένειες ή / και σύνδρομα; Είπαμε, ο συγγραφέας είναι ξεκάθαρος: «Δεν επεμβαίνουμε στη φυσική επιλογή, απλώς ενημερώνουμε έγκαιρα για γενετικές ασθένειες που θα αναπτυχθούν… Εμείς προχωράμε και η Πολιτεία οφείλει να θεσπίσει κανόνες και νόμους, έτσι ώστε η χρήση όλων των επιστημονικών επιτευγμάτων να γίνεται για το γενικό καλό και όχι για άλλους σκοπούς» (σελ. 159).

«Ο τρόπος που λες τ’ όνομά μου» είναι ένα γλυκό, τρυφερό μυθιστόρημα-ύμνος στη μητρότητα και στη γυναικεία αυτοδιάθεση, γεμάτο σκέψεις, μηνύματα, προβληματισμούς και ταυτόχρονα μια ιστορία που κυλάει σα γάργαρο νερό: πότε φουσκώνει και πότε κελαρύζει, αφήνοντας πίσω της αισιοδοξία, δύναμη, αυτοπεποίθηση σε όποιον έχει αναγνωρίσει τον εαυτό του στις ζωές των χαρακτήρων. Γιατί: «Δεν είναι όλες οι μοναξιές ίδιες. Άλλος τη βιώνει από αδυναμία, άλλος από ατυχία και άλλος από επιλογή… Η μοναξιά στην πόλη είναι πολλές φορές αόρατη αλλά πάντα παρούσα… Τους τυλίγει όλους, άλλοτε σαν λύτρωση και κάποτε σαν φυλακή» (σελ. 177).

Βιβλίο Κρασί από τα χείλη σου 
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα τρυφερό ρομαντικό μυθιστόρημα γεμάτο ευωδιές οίνου και μούστου, αγάπης και έρωτα. Είναι ένα κείμενο αφιερωμένο στην αυτοβουλία και στην αυτοδιάθεση, στον έρωτα που μπορεί να ανθίσει παρά τα εμπόδια, στις δύσκολες σχέσεις μεταξύ πατέρα και γιου κυρίως και σε πολλά άλλα ανθρώπινα συναισθήματα. Με αφετηρία την έχθρα μεταξύ δύο οικογενειών και τις προσπάθειες των γόνων της να τις ενώσουν με την αγάπη τους ξεδιπλώνονται τα μυστικά και ο πλούτος της σημασίας και του ρόλου του κρασιού στη ζωή μας και ταυτόχρονα τονίζονται έννοιες και ιδέες που σπάνια τις συναντώ με αυτόν τον τρόπο στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Οι Βαλσάμηδες και οι Γιόγλου είναι ανταγωνιστικοί κάτοχοι όμορων αμπελώνων, έχουν καλές διασυνδέσεις και επενδύσεις στον χώρο του κρασιού, μια σχετική οικονομική άνεση (οπότε ευτυχώς γλυτώνουμε σκηνές και περιγραφές τύπου «Falcon Crest») και ακολουθούν πιστά το μίσος που τους χωρίζει από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Η πείρα και η μακρόχρονη πορεία του Κώστα Κρομμύδα τον βοηθάνε να δημιουργήσει τρισδιάστατους χαρακτήρες, με προβλήματα και ανησυχίες, με προσδοκίες και ελπίδες, που προδίδονται, εποφθαλμιούν, σχεδιάζουν, λαχταρούν.

Ο Σπύρος Γιόγλου είναι παντρεμένος με τη γαλλικής καταγωγής Κορίν, με την οποία απέκτησαν την Κλαίρη. Είναι αυστηροί και υπερπροστατευτικοί μαζί της και ο Σπύρος προσπαθεί να πείσει τον γιο του από τον πρώτο του γάμο, Γιάγκο, να ασχοληθεί με τις επιχειρήσεις της οικογένειας. Ο νεαρός όμως δε θέλει, βαρέθηκε να τον βλέπει να μαλώνει με τους Βαλσάμηδες και με τους μισούς οινοποιούς της περιοχής, αντίθετα πιστεύει πως η Κλαίρη, η οποία άλλωστε γεννήθηκε μες στο αμπέλι και μεγάλωσε μέσα σ’ αυτό, είναι η πιο ικανή και η πιο κατάλληλη από τους δυο τους για την επιχείρηση. Από την άλλη μεριά του φράχτη που τους χωρίζει, ο Βαγγέλης Βαλσάμης, απογοητευμένος από τη στάση και τη συμπεριφορά του γιου του, Άρη, απέναντί του, αποφασίζει να τα αναθέσει όλα επισήμως στον πρωτότοκο, Φώτη. Τα δυο παιδιά είναι εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες: ο Άρης αγαπάει τα κτήματα και τ’ αμπέλια, υπαναχωρεί όμως επειδή απογοητεύεται κι αυτός από τη συμπεριφορά του πατέρα του κι έτσι ο Φώτης, που πάντα συντηρούσε την ένταση μέσα στην οικογένεια, παίρνει τα ηνία μιας ακμάζουσας επιχείρησης, η οποία σύντομα θ’ αρχίσει να παίρνει την κάτω βόλτα λόγω των χειρισμών του.

Ο Άρης και η Κλαίρη ερωτεύονται, γεύονται ένα ποτήρι κρασί από τα χείλη ο ένας του άλλου, οπότε μήπως η ιστορία τους ενώσει τελικά τις δύο οικογένειες και σβήσει το προαιώνιο μίσος; Η ιστορία ξεκινάει το 2005, την εποχή του τρύγου, την ημέρα που πατάνε τα σταφύλια και αυτό οι Γιόγλου το συνοδεύουν μ’ ένα αρχαιοπρεπές τελετουργικό για καλή σοδειά. Οι δυο νέοι αναθερμαίνουν την αγάπη που τους ένωνε από παιδιά κι αμέσως μετά βρισκόμαστε στο Ντουμπάι του 2023 όπου ο Άρης έχει ιδρύσει μια κτηματομεσιτική εταιρεία που πηγαίνει ολοένα και καλύτερα. Ένα δυσάρεστο γεγονός τον αναγκάζει να επιστρέψει στο σπίτι του στη Νεμέα κι εκεί συναντά μεγάλες αλλαγές. Με διαρκή πρωθύστερα που παρουσιάζουν την ιστορία από διαφορετικά και διάφορα σημεία του χτες και του σήμερα ξεδιπλώνεται η τρυφερή ιστορία του Άρη και της Κλαίρης. Από το 2005 μεταβαίνουμε στο 2023 όπου τα πάντα έχουν αλλάξει κι από κει πίσω στο 2006 για να πιάσουμε το νήμα από την αρχή, να καταλάβουμε τι συνέβη κι αναγκάστηκε ο Άρης να φύγει, τι έγινε με τα άλλα μέλη της οικογένειάς του μα πάνω απ’ όλα με την Κλαίρη.

Το μυθιστόρημα είναι καλά σχεδιασμένο και η πλοκή κλιμακώνεται όλο και περισσότερο από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Μια σειρά από απρόβλεπτες εξελίξεις θα απομακρύνουν τον Άρη από την Κλαίρη και ο χρόνος θα σκάψει βαθύ αυλάκι ανάμεσά τους. Μήπως όμως αυτό τους βγει σε καλό τελικά; Μήπως δε θα ξεχάσει ο ένας τον άλλον και τους δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία; Αν ναι, πότε και υπό ποιες συνθήκες; Στην πορεία των γεγονότων, θα γνωρίσουμε κι άλλους χαρακτήρες, όπως τον ιδιότροπο Βλάση, γεωλόγο και οινολόγο, που διαχειρίζεται την παραγωγή και των δύο οινοποιείων, κρατώντας τις ισορροπίες μεταξύ των δύο οικογενειών, τον Ρένο, τον γιο ενός βασικού επενδυτή που ενδιαφέρεται για εξαγωγή των κρασιών των Γιόγλου στην Αμερική, την υποχωρητική και γεμάτη αγάπη Τζόυς, την αδίστακτη Μαριλένα και άλλους. Όλοι τους θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις και θα συμπληρώσουν ένα ρομαντικό και ανατρεπτικό παζλ γεμάτο μικρά και μεγάλα κομμάτια αγάπης και μίσους, έρωτα και προδοσίας. Παραστατικές ολοζώντανες εικόνες, ειδικά αυτές που αφορούν τη φύση των αμπελώνων που βιώνουν ηλιόλουστες μέρες αλλά και τρομερές καταιγίδες, όμορφες παρομοιώσεις και μεταφορές, γρήγορη αφήγηση, μια ενδιαφέρουσα ιστορία κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος μιας και ο συγγραφέας ξέρει να αποφεύγει τα κλισέ και τις κοινοτοπίες και να φτιάχνει δυνατές ιστορίες με εξελίξεις που δεν περιμένει κανείς.

Πλήθος αναφορών σε ποικιλίες κρασιού και στις διαφορές τους, μικρά μυστικά από τον κόσμο της οινοποιίας, μαθήματα γευσιγνωσίας και ερωτήματα όπως: γιατί είναι πιο δύσκολη η βιολογική παραγωγή, από ποια σημεία της αμπελοκαλλιέργειας βγαίνει ποιο είδος κρασιού, πώς επιλέγουμε την υποζώνη, ποιος ήταν ο ρόλος του κρασιού στα συμπόσια των αρχαίων Ελλήνων, ποιες οι μυθολογικές του καταβολές και πώς γεννήθηκε, όλα καταγράφονται στο μυθιστόρημα ως ψήγματα πληροφοριών μέσα από διαλόγους και περιστατικά που δε με κούρασαν στιγμή. «Η αμπελουργία είναι έρωτας και όχι δουλειά» (σελ. 30), τονίζει σε κάποιο σημείο ο συγγραφέας, συνοψίζοντας σε λίγες λέξεις όλο το νόημα της σκληρής αυτής πορείας από το σταφύλι στο ποτήρι. Άλλωστε: «Σιτοβολώνες, ελαιώνες, αμπελώνες. Αυτά είναι τα πρώτα συστατικά της ζωή μας» (σελ. 33). «Ο πολύς κόσμος νομίζει πως το κρασί είναι κάτι μαγικό…Κι όμως….δεν είναι τίποτα παραπάνω από δουλειά. Από ατελείωτες ώρες δουλειάς» (σελ. 345).

In vino veritas (=Στο κρασί υπάρχει αλήθεια) κι έτσι τα πάντα βγαίνουν αργά ή γρήγορα στο φως. Μυστικά αποκαλύπτονται, αλήθειες διατυπώνονται, κινήσεις γίνονται: «Η πραγματική αγάπη δεν σε φυλακίζει σαν το κρασί μέσα σε ένα βαρέλι, περιμένοντας να εξελιχθείς με τα δικά της θέλω, γιατί το μόνο σίγουρο είναι ότι η γεύση που θα σου αφήσει θα είναι ίδια με το ξίδι» (σελ. 92). Πόσο γλυκά και τρυφερά ξεδιπλώνεται ο έρωτας του Άρη και της Κλαίρης, με πόση αληθοφάνεια καταγράφονται οι στιγμές τους στην Κρήτη πριν ξεσπάσει η οικογενειακή καταιγίδα, με πόση λεπτοδουλειά και αληθοφάνεια δίνονται οι συνθήκες που θα τους χωρίσουν και θα τους απομακρύνουν ώσπου να ξανασυναντηθούν χρόνια αργότερα. Και τότε… Τι θα μας οδηγήσει στο τέλος; Ένας έρωτας που δοκιμάζεται από τις δυσκολίες, ωριμάζει στο βαρέλι της απόστασης και κάποια στιγμή θα έρθει η ώρα να τον δοκιμάσουν οι ενδιαφερόμενοι. Τι γεύση θα έχει; Πώς θα νιώσει ο ουρανίσκος και η καρδιά τους; Ταυτόχρονα, ένας πατέρας κι ένας γιος όλο και απομακρύνονται παρά την αγάπη του ενός για τον άλλον, αφήνοντας το μίσος που καραδοκούσε να μπει ανάμεσά τους. Όσο με συγκινούσαν τα εμπόδια και οι δυσκολίες των δύο ερωτευμένων νέων άλλο τόσο έντονα ένιωθα με τη σχέση που αναπτύχθηκε ανάμεσα σ’ έναν γιο και σ’ έναν πατέρα. Ο πρώτος απογοητευμένος από τη στάση του δεύτερου, ο δεύτερος δε ρίχνει τον εγωισμό του όταν διαπιστώνει πως τον έκρινε λάθος κι όταν επιτέλους έρχεται το λυτρωτικό τέλος ίσως να είναι αργά για κάποιους από τους δύο. «Κρασί από τα χείλη σου» λοιπόν και στην υγεία του αναγνώστη!

Βιβλίο Κι ως την άλλη μου ζωή θα σε λατρεύω
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα για τις δυσκολίες που μας ατσαλώνουν όταν θέλουμε να πραγματοποιήσουμε τα όνειρά μας και ταυτόχρονα ένα προσεγμένο κείμενο που καταδικάζει τη γυναικεία κακοποίηση μέσα από μια σειρά γεγονότων που θα μετατρέψουν την αθώα Μενεξιά σε μια γυναίκα αποφασισμένη να εκδικηθεί όσους της κάνουν κακό. Ένα κορίτσι με μεγάλα μάτια που το χρώμα τους θα της χαρίσουν το όνομά της θα μεγαλώσει σε ορφανοτροφείο γεμάτο θυμό για τους γονείς της που την εγκατέλειψαν αλλά βλέποντας στην πορεία της ζωής της τι περνούσαν όλα αυτά τα χρόνια οι περισσότερες γυναίκες τελικά κατάλαβε πως ίσως η μητέρα της αποφάσισε να την αφήσει χωρίς τη θέλησή της. Είμαστε στη δεκαετία του 1960 κι η Μενεξιά δέχεται μια αναπάντεχη πρόταση που θα την οδηγήσει να ακολουθήσει το όνειρό της, χωρίς να ξέρει πόσο σκληρό θα είναι το τίμημα. Θέλει να ανέβει στο πάλκο, να την ακούει ο κόσμος με προσήλωση, να κρατάει μικρόφωνο. Είναι όμως δύσκολη η αρχή, γεμάτη σκαμπανεβάσματα και με όλους τους γνωστούς κινδύνους του χώρου και του επαγγέλματος. Έχει εφόδιο τη φωνή της μα και το τσαγανό της, το θράσος της, την αυτοπεποίθησή της. Τα γεγονότα που βιώνει τη μεταμορφώνουν, την κλείνουν στον εαυτό της, κάποια στιγμή αποζητάει εκδίκηση, είναι όμως αυτό το κατάλληλο γιατρικό για να ηρεμήσει η ψυχή της; Παλεύει να διώξει τους εφιάλτες της από τις πληγές που της άνοιξαν και τους μερεύει αλλά για λίγο. Κάθε μέρα είναι και μια μάχη που καλείται να δώσει χωρίς κανείς να καταλάβει τίποτα. Πώς θα ατσαλώσουν την προσωπικότητά της τα βιώματα που την ωρίμασαν τόσο νωρίς και πότε θα μαλακώσει ξανά η καρδιά της;

Η αφήγηση ρέει σα νεράκι, ο συγγραφέας δεν αφήνεται σε ευκολίες και κλισέ, αντίθετα, σχεδιάζει προσεκτικά μια ρεαλιστική ιστορία που ζωντανεύει τον χώρο της νύχτας και της πίστας της δεκαετίας του 1960. Με την ίδια μαεστρία καταγράφονται οι δύσκολες μα όχι απάνθρωπες συνθήκες στο ορφανοτροφείο, η νοοτροπία με την οποία γαλουχούνταν τα κορίτσια για τη σκληρότητα της ζωής που ξεκινάει όταν φεύγουν από κει είτε ως ψυχοκόρες είτε ως νταντάδες. Διάχυτος ο φόβος να μην πέσουν σε οικογένεια ή αφέντη που θα τις εκμεταλλευτεί και φυσικά, αν όλα πάνε καλά, θα έχουν παντρευτεί πριν από τα 17 τους, οπότε κάθε σκέψη για κάτι διαφορετικό τις φοβίζει και δεν τολμούν να ρισκάρουν, μιας και οι υπεύθυνες δε σταματούν να μιλάνε για παστρικές, για φτώχεια, για δυσκολίες αν βγουν μόνες τους οι οικότροφοι έξω από αυτήν τη ζωή. Η Μενεξιά όμως σπάει αυτόν τον φραγμό γεμάτη αγάπη και πάθος για το τραγούδι κι έτσι γνωρίζει ανθρώπους και βιώνει καταστάσεις που θα τη φέρουν αντιμέτωπη με τα όριά της και με τη σκοτεινή πλευρά του εαυτού της.

Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται στην Πλάκα με τους μάγκες και τους ζητιάνους της, με τα αρχοντικά και με τα καταγώγια, στο Παγκράτι με τη νυχτερινή ζωή του, στην Τρούμπα με τους κινδύνους και τα ξενοδοχεία ημιδιαμονής. Καλοσχεδιασμένο φόντο που ανακατεύει σ’ ένα ενδιαφέρον μίγμα τους ξενύχτηδες και τους βιαστικούς μεροκαματιάρηδες που συναντιούνται κοντά στο ξημέρωμα… Εκεί γνωρίζουμε τον Μάρκο, έναν από τους τελευταίους κουτσαβάκηδες, και τον γιο του, Παντελή, που έχουν το ρεμπετάδικο Ζαΐρα και κάποια καλά κρυμμένα μυστικά. Η βασική τους τραγουδίστρια είναι η Αντωνία, η οποία αρνείται να ακολουθήσει τη μόδα της εποχής και παραμένει κολλημένη στην καρέκλα της. «Ο κόσμος έρχεται για ν’ ακούσει τις φωνές και όχι για να βλέπει τους τραγουδιστές να κουνιούνται σαν λατέρνες», λέει χαρακτηριστικά. Η Αντωνία είναι «ψημένη», σκληρή, αγωνίστρια, έχει μάθει πολύ καλά πως οι άντρες πάντα καιροφυλακτούν για να εκμεταλλευτούν τα όνειρα που κάνουν οι γυναίκες κι έτσι αυτές πρέπει να έχουν μυαλό και τσαγανό, να δοθούν μόνο σε αυτόν που θα τις αγαπήσει πραγματικά. «Οι γυναίκες ερωτεύονται με τα αφτιά και οι άντρες με τα μάτια. Γι’ αυτό οι άντρες λένε ψέματα και οι γυναίκες φοράνε μακιγιάζ» (σελ. 114), τονίζει συχνά. Λίγο πιο κάτω δουλεύει κι ο Παντελής που κατάφερε να ανοίξει το δικό του μανάβικο κι αγωνίζεται για ένα καλύτερο αύριο. Μα κι άλλοι μεροκαματιάρηδες, κι άλλα πρόσωπα που θα μπλέξουν τις ζωές τους με την πορεία της Μενεξιάς.

Το «Κι ως την άλλη μου ζωή θα σε λατρεύω» είναι ένα ενδιαφέρον και ανατρεπτικό μυθιστόρημα, γεμάτο ανατροπές και σημαντικά διαχρονικά μηνύματα πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις («Οι άνθρωποι είναι σαν τα βιβλία. Αρκεί να φυσήξει ένα αεράκι και ο καθένας μπορεί να διαβάσει τις σελίδες», σελ. 309) και κυρίως στην αυτοδιάθεση της γυναίκας που πάντοτε αποτελούσε αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους άντρες, κάτι που δυστυχώς είναι επίκαιρο όσο ποτέ στην εποχή μας. Ωραία ιστορία, δοσμένη στρωτά, με παραστατικές περιγραφές, λιτούς διαλόγους και ενδιαφέροντες χαρακτήρες που αλληλοεπιδρούν άψογα, χαρίζοντας στιγμές αγωνίας, συγκίνησης και τρυφερότητας. Είναι ένα κείμενο-κραυγή βοήθειας απέναντι στις γυναίκες που κακοποιούνται από συζύγους, πατεράδες, συντρόφους αλλά ο φόβος της κοινωνικής κατακραυγής επιβάλλει τη σιωπή τους και η απειλή της ατίμωσης και του περιθωρίου σφραγίζει τα στόματά τους. «Η πραγματική αγάπη δεν πονάει, δεν πληγώνει, δεν σκοτώνει» (σελ. 188). Γιατί λοιπόν, όταν περνάει λίγος καιρός, επιστρέφουν τα θύματα στο ίδιο περιβάλλον με την πεποίθηση πως όλα θα φτιάξουν; Γιατί δέχονται τις άσχημες καταστάσεις που βιώνουν ως κανονικότητα; Αφού: «Η πραγματική αγάπη δεν σε φυλακίζει. Σε κρατά ελεύθερη μέσα στην αγκαλιά της» (σελ. 212). Σε αυτά και άλλα ερωτήματα ακουμπάει την πένα του ο συγγραφέας προσπαθώντας να βρει μιαν απάντηση ενώ ταυτόχρονα ζωντανεύουν τα λαϊκά τραγούδια του 1960 με τους εμπνευσμένους στίχους του Κώστα Βίρβου, η δύσκολη ζωή της νύχτας, ο αγώνας της γυναίκας να επιβιώσει σε προσωπικό και σε επαγγελματικό επίπεδο σε έναν τόσο σκληρό χώρο. «Μπορείς να συγχωρέσεις κάποιον μόνο σε μία περίπτωση. Όταν είσαι σίγουρη πως το κακό που έκανε σ΄ εσένα δεν το έκανε ποτέ σε κανέναν άλλο…Ούτε πριν ούτε μετά» (σελ. 310). Θα βρει άραγε η Μενεξιά επιτέλους τη γαλήνη; Θα πραγματοποιήσει το όνειρό της; Με τι συναισθηματικό και ψυχικό κόστος; Ένα δυνατό και καλογραμμένο μυθιστόρημα!

Βιβλίο Δούρειος Ίππος 
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο βιβλίο του Κώστα Κρομμύδα είναι πολύ διαφορετικό απ’ ό,τι έχει γράψει ως τώρα. Μυστικές υπηρεσίες, κατασκοπεία, διπλωματικές σχέσεις είναι το φόντο του μυθιστορήματος κι έτσι μπήκα για τα καλά στα άδυτα του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Αμύνης (ΓΕΕΘΑ). Είναι μια συναρπαστική ιστορία που ξεδιπλώνει τις πολλές και διαφορετικές πτυχές της ζωής ενός κατασκόπου: πώς κινείται, πώς αντιδρά, πώς προστατεύεται, πώς αποσπά τις πολύτιμες πληροφορίες που χρειάζεται η πατρίδα του και πολλά άλλα. Κι όλα αυτά λόγω της πρωταγωνίστριας, Ισιδώρας Μπαρμπατιώτη, μιας γυναίκας που, από τις ειδικές δυνάμεις, αποσπάστηκε στις μυστικές υπηρεσίες και οι αποστολές της στρέφονται γύρω από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ευρηματική και αποφασιστική, μπορεί να θεωρείται φονικό όπλο αλλά δεν είναι πολεμοχαρής, ακριβώς γιατί έχει βιώσει τι σημαίνει πόλεμος και ποιες είναι οι συνέπειές του για όλους. Εξίσου αντικειμενική είναι και απέναντι στους Τούρκους: «Είχα ωστόσο πειστεί ότι για την εχθρότητα ευθύνονταν κυρίως οι έχοντες την εξουσία και όχι ο λαός. Όποιος όμως ήθελε να βλάψει τη χώρα μου ήταν εχθρός μου» (σελ. 79).

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με την πρώτη εμπόλεμη αποστολή της Ισιδώρας στα σύνορα Αρμενίας-Τουρκίας, όπου προσπαθεί να σώσει έναν τραυματισμένο συνάδελφο που κρύβεται από τους βομβαρδισμούς και χτυπήθηκε έχοντας ως αποστολή του να συλλέγει πληροφορίες και να εκπαιδεύει τους Αρμένιους αντάρτες κατά των Τούρκων. Αζέροι, Ζανταρμάδες και Γκρίζοι Λύκοι είναι μερικοί μόνο από τους εχθρούς που πρέπει να αποφύγουν και οι δύο. Μια κάρτα μνήμης στο χέρι της Ισιδώρας και η μυστηριώδης φράση «Καμιά νιφάδα χιονιού δεν πέφτει σε λάθος μέρος» είναι η αρχή μιας ανατρεπτικής ιστορίας που είναι γεμάτη σασπένς, ένταση, μυστικά και διπλές ταυτότητες. Η χρήση εναλλάξ πρωτοπρόσωπης (Ισιδώρα) και τριτοπρόσωπης αφήγησης χαρίζει μεγαλύτερη ποικιλία και διαφορετικές οπτικές γωνίες. Κωδικοποιημένο μήνυμα επιπέδου 5 αναστατώνει τις μυστικές υπηρεσίας, γιατί δηλώνει πως προετοιμάζεται μεγάλη κίνηση από τους Τούρκους. Η Ισιδώρα και ο αντισυνταγματάρχης Θωμάς Παπαγιάννης πρέπει να εισχωρήσουν στη Σμύρνη και να συναντήσουν τον Οδυσσέα, τον σύνδεσμο και πολύτιμο πληροφοριοδότη που τους ειδοποίησε, οπότε ταξίδεψα μαζί τους σε φωτεινά και σκοτεινά σοκάκια της Σμύρνης και έζησα σχεδόν από κοντά όλους τους κινδύνους και τις αναποδιές. Ο αρχηγός του ΓΕΣ Κωνσταντίνος Βαφειάδης, ο διοικητής της ΕΥΠ Βασίλης Πλέσσας, ο υπουργός Άμυνας Μανόλης Δόμπλιας, ο καθηγητής Βασιλάκος, ο γοητευτικός Ματέο, ο Τούρκος πρέσβης Αντέμ Μπουτάκ, η γραμματέας του Υπουργού Εξωτερικών Μαργαρίτα Σύρμα, ο Άλεξ, ο καλύτερος αναλυτής που υπάρχει στο ΓΕΕΘΑ και γνωρίζει όσο λίγοι τα θέματα κυβερνοασφάλειας και άλλοι είναι οι χαρακτήρες που πλαισιώνουν την κεντρική ηρωίδα και δημιουργούν μια πλειάδα υπόπτων και πιθανών κατασκόπων σ’ ένα παιχνίδι ψέματος κι αλήθειας που με κράτησε ως το τέλος. Λειψοί και Μαράθι, Βαρκελώνη και Σμύρνη, Σάμος φυσικά, είναι τα μέρη όπου διαδραματίζονται οι σκηνές του μυθιστορήματος και αποτελούν τόπους της βασικής δράσης του μυθιστορήματος.

Η αφήγηση της Ισιδώρας με βοήθησε να διεισδύσω στην ψυχολογία του πράκτορα, που δεν έχει χρόνο για διακοπές, που έχει αποστολές χαμηλής και υψηλής επικινδυνότητας, που έχει πάντα ως προτεραιότητα την αποστολή και διάφορες τέτοιες λεπτομέρειες που ολοκληρώνουν έναν χαρακτήρα και ταυτόχρονα μου άνοιξε την πόρτα για τον κόσμο των μυστικών υπηρεσιών. Κωδικοποιημένα μηνύματα, πρωτόκολλα, ασφαλής τρόπος λήψης των πληροφοριών, «νεκρή παράδοση» και πολλά άλλα είναι ορολογίες που μελέτησε καλά ο συγγραφέας πριν τα τοποθετήσει στο βιβλίο του. «Στην κατασκοπεία πρέπει να αυτοσχεδιάζεις και να σκέφτεσαι ανορθόδοξα γιατί τα δεδομένα συνεχώς αλλάζουν» (σελ. 69), είναι μία από τις σημαντικότερες οδηγίες που πρέπει να έχει κάποιος υπ’ όψιν του. Ας μην ξεχνάμε πως όλοι οι πράκτορες κάποιους εκπροσωπούν, για κάποιων τον λογαριασμό συγκεντρώνουν πληροφορίες και ρισκάρουν τις ζωές τους, αν και κατά βάθος: «Ο ρεαλισμός έπαιρνε άλλη μορφή όταν εμπλεκόταν η πολιτική. Τα πάντα αξιολογούνταν υπό το πρίσμα του κυβερνητικού κόστους» (σελ. 362). Για άλλη μια φορά το κείμενο είναι εξισορροπημένο όπως όλα τα μυθιστορήματα του Κώστα Κρομμύδα. Ακριβοδίκαιο, χαμηλών τόνων και χωρίς συναισθηματικές κορόνες, καταφέρνει να αποτυπώσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις εντός και εκτός πολιτικών και στρατιωτικών γραφείων και πρεσβειών με αντικειμενικότητα. Ο συγγραφέας καταγράφει ακριβοδίκαια τις καταστάσεις και τη νοοτροπία του γείτονα λαού: «Πολλά ήταν τα στραβά αυτού του λαού αλλά δεν είχα καταλήξει αν έφταιγε η μισαλλοδοξία που υπήρχε στο αίμα τους ή αν ήταν κάτι που είχε καλλιεργηθεί με τα χρόνια και από τον τρόπο που διεξαγόταν η πολιτική ανάμεσα στις δύο χώρες» (σελ. 79). Σημειώνεται επίσης πως τα τελευταία χρόνια η δουλειά που έχει γίνει στη διπλωματία έχει δυναμώσει την παρουσία της Ελλάδας στη διεθνή πολιτική σκηνή.

Το μυθιστόρημα, που είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Έλληνα κατασκόπου Βασίλη Γιαννόπουλου και σε όσους παρέχουν διακριτικά και μυστικά τις υπηρεσίες τους στη χώρα, είναι δυνατό και ανατρεπτικό, γεμάτο ποικίλα συναισθήματα, αγωνία και ένταση, αποκαλύψεις και ψέματα, μυστικά και λεπτές ισορροπίες κι όλα αυτά ενώ κορυφώνεται η ελληνοτουρκική σύρραξη κι όλα κρέμονται από μια κλωστή πριν ξεσπάσει πόλεμος. Δυνατό, ρεαλιστικό και με κλείσιμο ματιού ακόμη και στην τελευταία σελίδα το νέο βιβλίο του Κώστα Κρομμύδα δε με άφησε σε αναγνωστική ησυχία πριν το τελειώσω.

Βιβλίο Ακάκιε
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα βιβλίο για τη ζωή και τον χαρακτήρα αυτού του σημαντικού ανθρώπου, μόνο που δεν πρόκειται για μια απλή μυθιστορηματική βιογραφία αλλά για ένα κείμενο που βρίθει ανθρωπιάς, φιλαλληλίας, δοτικότητας και αγάπης. Έχει γίνει σκληρή δουλειά από τον συγγραφέα για να επιλέξει και να αναπτύξει με τέχνη τις σημαντικότερες στιγμές του Λευτέρη Μαντζίκα, μέσα από τις οποίες ξεπηδάνε αξέχαστες σκηνές με συναισθήματα που βγαίνουν αυθόρμητα κατά την ανάγνωση και γεμίζουν όποιον αφεθεί να ταξιδέψει με αυτό το κείμενο, κάτι που μόνο τα πραγματικά καλά μυθιστορήματα το κάνουν. Επιπλέον, μέρος της πλοκής είναι προϊόν μυθοπλασίας και δεν ακολουθούνται πιστά τα πραγματικά γεγονότα κι αυτό αφήνει άπλετο χώρο στον συγγραφέα να δημιουργήσει ένα πραγματικά ενδιαφέρον βιβλίο. Καταγράφονται οι σταθμοί στη ζωή του ευεργέτη και τα βήματα που τον οδήγησαν στον χώρο των ζυμαρικών και της βιομηχανίας στον οποίο διέπρεψε! Τα γεγονότα είναι ολοζώντανα και παραστατικά, τα κεφάλαια φωτίζουν συγκεκριμένα σημεία της ζωής του ευεργέτη, χωρίς πολλές λεπτομέρειες που ίσως να κούραζαν τη ροή της αφήγησης κι έτσι μας δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλά την προσωπικότητα του Λευτέρη Μαντζίκα έστω και κατά βάση μυθιστορηματικά. Η νοοτροπία του, ο τρόπος σκέψης του, η στάση ζωής, το επιχειρηματικό του μυαλό δίνονται σωστά και αποκρυσταλλωμένα.

Η ιστορία ξεκινάει το 1917 με τον θάνατο της μητέρας του Λευτέρη από την ισπανική γρίπη οπότε και αποτυπώνεται η στάση των χωριανών και της οικογένειας της εποχής όταν εισβάλλει στο σπίτι μια μυστηριώδης ασθένεια καθώς και ο θάνατος. Τα ήθη και έθιμα, η νοοτροπία, η καθημερινότητα των απλών ανθρώπων καταγράφονται ρεαλιστικά και όσο γίνεται πιο πιστά στην πραγματικότητα. Οι σκηνές στην απομονωμένη πόλη των Ιωαννίνων θυμίζουν τις καταστάσεις της καραντίνας που ζούμε αυτόν τον καιρό. Ακόμη και παρακάτω, τα σκηνικά με τα προξενιά φέρνουν κλαυσίγελο αν αναλογιστεί κανείς τις αναποδιές της τύχης αλλά και το γεγονός πως διακυβεύονται ζωές και συναισθήματα. Συνεχίζουμε στο 1929 και στην πρώτη γνωριμία με την Αθήνα, οπότε ξεκινάει και η πρωτοπρόσωπη αφήγηση από τον ίδιο τον Λευτέρη, που πλέον κουράστηκε να μεγαλώνει με τις γιαγιάδες του όσο ο πατέρας του φεύγει σε δουλειές και του λείπει η ανεμελιά της ηλικίας του, αφού συνέχεια έπρεπε να δουλεύει για κάτι. Έτσι το σκάει μέσω Πρέβεζας, όπου οι σκηνές στην αγορά με τις τιμές και τα παζάρια τον ενθουσιάζουν ενώ στην Αθήνα η απλότητα της καθημερινής ζωής των φτωχών ανθρώπων τον συγκινεί. Η εμπειρία του από τον φούρνο χαράχτηκε μέσα του: «-Να μια εξαιρετική δουλειά, σκέφτηκα. Κανείς δεν μπορεί να ζήσει χωρίς ψωμί» (σελ. 44).

Αρκετά ενδιαφέροντα κεφάλαια αργότερα, φτάνουμε στο 1933 ξανά στην Αθήνα, όπου το πρωί ο Λευτέρης Μαντζίκας δουλεύει στο παντοπωλείο του κυρίου Ανδρόνικου και το βράδυ πηγαίνει στη σχολή. Θέλει οικονομική ανεξαρτησία, δε φορτώνεται στην αδελφή του πατέρα του που τον προσέχει και σαν καταναλωτής λατρεύει τα μακαρόνια, τα οποία επιπλέον γίνονται περιζήτητα, μιας και το αφεντικό προμηθευόταν από την καλύτερη ποικιλία! Το παντοπωλείο με τις μυρωδιές του και τα είδη του, με τους πελάτες που φοράνε πάντα τα καλά τους όταν έρχονται να ψωνίσουν και το «σέρβις» είναι το καλύτερο σχολείο για τον Λευτέρη. «Έμποροι, πελάτες, μεσάζοντες, λωποδύτες κα ένα σωρό άλλοι έκαναν παρέλαση κάθε μέρα από το μαγαζί…» (σελ. 55). Κέρδη και ζημίες, έξυπνα αποδοτικά τρικ, επενδύσεις γεμίζουν το μυαλό του, με την εντιμότητα να έχει πάντα τον πρώτο ρόλο. «Κοίταζα τους περαστικούς και αναρωτιόμουν με τι τρόπο θα κατάφερνα να στήσω μια δουλειά που να μπορώ να κάνω πελάτες τους περισσότερους από αυτούς. Τι θα μπορούσα να τους προσφέρω ώστε να το ζητούν συνεχώς» (σελ. 78);

Από κει και πέρα το μυθιστόρημα γεμίζει ιστορίες, γεγονότα, περιστατικά, εξελίξεις, ανατροπές που συγκροτούν τη ζωή και τη νοοτροπία του Λευτέρη Μαντζίκα. Οι ήρωες του βιβλίου, αληθινοί και φανταστικοί χαρακτήρες, συναναστρέφονται τον πρωταγωνιστή της ιστορίας, σμιλεύουν την ανθρωπιά του, γιγαντώνουν τη φήμη του, τον αγαπούν και τον νοιάζονται ή τον προδίδουν. Ο πατέρας, η κυρίαρχη φιγούρα για ένα παιδί, είναι τρομακτικός αλλά και σεβαστικός, συζητάει με τον γιο του, τον τιμωρεί για τις αταξίες του αλλά δεν τον απομακρύνει από τα όνειρά του, κάτι σπάνιο για την εποχή. Συζητάνε μαζί με ειλικρίνεια και χωρίς στεγανά: «-Τη μάνα σου την αγάπησα πιο πολύ τη μέρα που σε γέννησε, Λευτέρη, γιατί κατάλαβα τον πόνο της να σε βγάλει στον κόσμο» (σελ. 99). Επίσης, τι όμορφη και πόσο τρυφερή είναι η ιστορία γνωριμίας με τη Μαρίνα Ντίσκου και πόσο προδιαγεγραμμένα λες από τη μοίρα εξελίχτηκε αυτή ως τον γάμο τους και την κοινή πορεία που μόνο ο θάνατος χώρισε. Ακόμη και η Ήπειρος, με το κλαρίνο, το ντέφι, τα αργά χορευτικά βήματα μα πάνω απ’ όλα τους ανθρώπους της είναι εκεί. «Όσο τον άκουγα να παίζει, έβλεπα τον κύκλο της ζωής να περνά μπροστά από τα μάτια μου… Οι χαρές, ο πόνος, ο θρήνος, το ξεφάντωμα. Να νιώθεις πως μαζί με τη μελωδία ταξιδεύεις στις πιο μακρινές σου ρίζες… Εκείνες που σε έκαναν αυτό που είσαι σήμερα» (σελ. 218), παραδέχεται ο Λευτέρης Μαντζίκας. Άλλο αξέχαστο περιστατικό είναι και η επίσκεψη στα Μετέωρα, όπου γεννήθηκε η φιγούρα του πραγματικού Ακάκιου που ενέπνευσε το σλόγκαν-σταθμό της βιομηχανίας ΜΙΣΚΟ (η αυθεντική ιστορία είναι εξίσου ενδιαφέρουσα για όποιον θέλει να ψάξει περαιτέρω).

Κατοχή και Εμφύλιος, Δικτατορία και εισβολή στην Κύπρο, Τσερνόμπιλ, όλα έπαιξαν τον ρόλο τους στην πορεία της ζωής του σημαντικού επιχειρηματία. Κι όσο πλησίαζα στο τέλος, με τις απεργίες του 1989, την πώληση της εταιρείας το 1991-1992 μετά από 47 χρόνια επιτυχημένης πορείας, με τις αποφάσεις που στήριξαν οι συνεργάτες της εταιρείας, με το ένστικτό τους που έλεγε να φύγουν τώρα, πριν γιγαντώσει ο ανταγωνισμός, τόσο μεγάλωνε ο κόμπος που ένιωθα, η συγκίνηση που με κυρίευε για τον κύκλο μιας μεγάλης πορείας που αναπόφευκτα έκλεινε. Στο μυθιστόρημα έχουμε ενδιαφέρουσες εναλλαγές: λιτός ρομαντισμός που πηγάζει από τη σχέση με τη Μαρίνα (πόση τρυφερότητα αναβλύζει από τα γράμματα που αντάλλασσαν μεταξύ τους κατά τη διάρκεια των 178 ημερών του ελληνοϊταλικού πολέμου), αισιοδοξία για τα πρώτα επιχειρηματικά βήματα, φόβος και αγωνία για τον πόλεμο και τις μάχες στο μέτωπο («Η Ήπειρός μας κρατάει γερά. Να το πεις σε όλους», σελ. 115), τρυφερότητα και γλύκα από τις οικογενειακές στιγμές. Κι ο μέγας Ηπειρώτης να είναι πάντα προσγειωμένος, ταπεινός, χωρίς όμως τον φόβο της ρευστότητας των καταστάσεων να τον κυριεύει στις αποφάσεις του, με σύνεση και μέτρο, παρορμητική τόλμη, ένστικτο επιβίωσης και δημιουργικότητα.

Το »Ακάκιε» είναι ένα δυνατό, τρυφερό και γλυκόπικρο μυθιστόρημα για τον επιχειρηματία και το έργο του, για τον άντρα και την οικογένεια που δημιούργησε, μα πάνω απ’ όλα για την ηθική ανταπόδοση όταν έχεις αγάπη, δοτικότητα, ανθρωπιά, σεβασμό, εντιμότητα να σε κατευθύνουν. Το βιβλίο συνοδεύει επιλεγμένο φωτογραφικό υλικό, βιβλιογραφία κι ένα χρονολόγιο της ζωής του Λευτέρη Μαντζίκα.

Ακολουθούν φράσεις ζωής που δείχνουν το μέγεθος και την αξία της προσωπικότητας που ζωντάνεψε με αγάπη και σεβασμό ο Κώστας Κρομμύδας.

«Ένα καρβέλι ψωμί αχνιστό από τον φούρνο είχε αποκτήσει πλέον άλλη αξία, ειδικά για εκείνους που το είχαν στερηθεί» (σελ. 178).

«Το μόνο που μπορεί να πάρει κανείς μαζί του φεύγοντας από τούτο τον κόσμο είναι ένα καλό κοστούμι» (σελ. 335).

«Γιατί δημιουργώντας δεν καθορίζεις μόνο το δικό σου πεπρωμένο, αλλά και των ανθρώπων που στέκονται στο πλάι σου» (σελ. 231-232).

«…τι χαρά μας έδινε ένα φαγητό που ήταν φτιαγμένο απλώς με αλεύρι και νερό» (σελ. 189).

«-Είναι εύκολο να γίνεις πλούσιος παίρνοντας, αλλά δεν θα γίνεις ποτέ πιο φτωχός δίνοντας», είπε ο ηγούμενος της μονής στα Μετέωρα κι αυτό επηρέασε βαθιά τον επιχειρηματία (σελ. 251).

Και τέλος για τις ίσες αποστάσεις που ακολουθούσε στη δημόσια ζωή και για την αποφυγή του να αναμιχθεί με την πολιτική:

«…δεν ήθελα να ενταχθώ σε καμία από τις δύο πλευρές και να έχω απέναντί μου την άλλη. Δεν άντεχα παραπάνω διχασμό και εκμετάλλευση» (σελ. 183).

«Ήταν ίσως η μόνη φορά στη ζωή μου που επέλεξα τη σιωπή. Όχι γιατί φοβόμουν αλλά γιατί κανείς δεν άκουγε τι έλεγες αν δεν ταυτιζόσουν με τα δικά του πιστεύω» (σελ. 194-195).

Βιβλίο Εβόρα 
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αριάδνη Νάστου είναι ειδικός ευζωίας, βοηθάει δηλαδή όσους αναζητούν προορισμό στη ζωή τους χρησιμοποιώντας μαζί τους τη δύναμη της φύσης και της αγάπης, και μένει κοντά στην Έδεσσα, όπου δημιούργησε την Εβόρα, έναν υπέροχο παράδεισο, για να δείξει στους ανθρώπους πώς να συνδεθούν ξανά με τη φύση. Είναι ένας χαρισματικός άνθρωπος και μια από τις πιο ενδιαφέρουσες προσωπικότητες που έχει δημιουργήσει ο συγγραφέας μέχρι τώρα. Η κοσμοθεωρία της και οι αντιλήψεις της είναι φτιαγμένες από γνήσια και αληθινή αγάπη για το περιβάλλον και φτάνει η στιγμή που γνωρίζει τον έρωτα μ’ έναν άνθρωπο που θα την εμπλουτίσει, θα τη βοηθήσει να γεμίσει περισσότερη αγάπη και μαζί θα ζήσουν υπέροχες στιγμές. Σύντομα όμως τα πάντα θ’ αλλάξουν…

Το νέο μυθιστόρημα του Κώστα Κρομμύδα είναι από τα πιο καλογραμμένα του και ένα από τα αγαπημένα μου για πολλούς λόγους: εντάσσει αρμονικά τη φύση στις ζωές των ηρώων του, δεν καταφεύγει σε υπερβολές, ακρότητες ή διδακτισμούς ως προς τη συμπεριφορά που οφείλουμε να υιοθετούμε απέναντι στο περιβάλλον, παραθέτει ακριβοδίκαια τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα της αλόγιστης χρήσης των αγαθών της σημερινής μας εποχής μα πάνω απ’ όλα συγκροτεί μια απρόβλεπτη πλοκή, γεμάτη πραγματικές εκπλήξεις, αποφεύγοντας κάθε στερεότυπο, για να τονίσει την καταδεκτικότητα, τη μεγαλοψυχία και την ανθρωπιά. Όλα αυτά δίνονται μέσα από μια σειρά γεγονότων που με κράτησαν ως το λυτρωτικό, συγκινητικό τέλος, χαρίζοντάς μου συγκίνηση και αισιοδοξία ταυτόχρονα. Οι ανατροπές είναι σα ν’ ακολουθούν ένα δικό τους μονοπάτι και δεν έρχονται βεβιασμένα να οδηγήσουν το κείμενο όπως θέλει ο συγγραφέας. Σέβονται ακόμη κι αυτές τη φύση και τη θέση των καταστάσεων, υπακούνε στους άγραφους νόμους της θείας δίκης και δίνουν με τον καλύτερο τρόπο μια από τις ωραιότερες ιστορίες για τον ρόλο του ανθρώπου μέσα στο περιβάλλον σε μια εποχή που αυτό καταστρέφεται. Προσέξτε πόσο ευρηματικά δένεται με την πλοκή μια αγέλη λύκων!

Εβόρα (γιατί όχι και «ευώρα») είναι ο δροσερός καιρός και τόπος, το σκιερό μέρος, όπου ευχαριστιούνται οι αισθήσεις, ευχαριστιέται και η ψυχή, συνεκδοχικά λοιπόν ο καθένας μας ζει για να ανακαλύψει τον δικό του παράδεισο, την Εβόρα του. Το μυθιστόρημα είναι αφιερωμένο στην ευεξία της ψυχής και στην αρμονία της φύσης, την οποία στις μέρες μας αντιμετωπίζουμε λανθασμένα, γιατί δεν κατανοούμε τον τρόπο λειτουργίας της. Η κλιματική αλλαγή αρχίζει δυστυχώς να γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της εποχής μας. Η επαφή με τη φύση βοηθάει στην καλύτερη ποιότητα ζωής και σε δυνατότερο ανοσοποιητικό του ανθρώπου, αφού μειώνει το στρες, που αποτελεί τη βασική αιτία πολλών διαταραχών. Οι πυρκαγιές σε Αμαζόνιο, Αυστραλία και Σιβηρία, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας κατά επτά εκατοστά μέσα σε είκοσι τέσσερα χρόνια και άλλες αλλαγές είναι απλώς «το κερασάκι στην τούρτα». Το νερό λιγοστεύει ή μολύνεται και ενώ εμείς το έχουμε σε αφθονία, για πολύ κόσμο είναι πολυτέλεια. Ο συγγραφέας κρατά σωστά τις ισορροπίες, δε λοιδωρεί, δεν είναι μονοδιάστατος, εκεί που υιοθετεί κάτι, αμέσως βάζει δίπλα του το αντίθετο ώστε να έχουμε σφαιρική άποψη για το περιβάλλον και για τους τρόπους που μπορούμε να βοηθήσουμε: «Πρέπει να καταλάβουμε πως άλλο πράγμα είναι η κλιματική διακύμανση και άλλο η κλιματική αλλαγή, που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα… Οφείλουμε να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε, κυρίως για τις επόμενες γενιές» (σελ. 162).  Και τι όμορφος παραλληλισμός: «Ο χειμώνας σού δίνει την ευκαιρία να αναλογιστείς ποιος είσαι και πού πας ώστε την άνοιξη να ντυθείς με τα καλύτερα φύλλα και τα ομορφότερα λουλούδια που υπάρχουν. Κι ύστερα πάλι από την αρχή» (σελ. 89).

Η Αριάδνη και ο Αντώνης έχουν πολλά κοινά και η ιστορία τους μου έδειξε πόσα λάθη κάνει ο καθένας μας στην καθημερινότητά του που αποδεικνύονται σε βάθος χρόνου ολέθρια για τον πλανήτη. Η αφήγηση εναλλάσσεται από τριτοπρόσωπη σε πρωτοπρόσωπη, κάτι που χαρίζει ποικιλία και διαφορετικές οπτικές γωνίες ενώ η κατεξοχήν τοποθέτηση των ηρώων στην ύπαιθρο δίνουν αφορμή για παραστατικές περιγραφές κοιλάδων, δασών, βουνών, ρυακιών και ποταμών, γεμάτων χρώματα, αρώματα, φως και αξέχαστη ομορφιά. Φυσικά ο γλυκύτατος, κάτασπρος Βόρας, που συμπορεύεται με τους χαρακτήρες, είναι υπαρκτός και μας περιμένει στο μέρος που ενέπνευσε τον συγγραφέα καθώς και … στην τελευταία σελίδα του βιβλίου!

Μέσα από τα σύντομα και γεμάτα εικόνες κεφάλαια ξεπηδάνε ενδιαφέρουσες ιδέες και για τον άνθρωπο, για το ψυχικό δέσιμο που ενώνει δύο αγνώστους που ίσως τυχαία ( ; ) συναντιούνται, για την ευτυχία, για τη δουλειά που χρειάζεται να κάνουμε ώστε να καταφέρουμε να ισορροπήσουμε όλα τα πρέπει που μας επιβάλλουν άθελά μας κ. π. ά. Τα παρακάτω είναι μια μικρή μόνο επιλογή από τη δουλειά που έχει ρίξει ο Κώστας Κρομμύδας για να παρουσιάσει εν συντομία και εύληπτα, όχι εις βάρος των εξελίξεων και της καθαυτής δράσεως, πόσα θετικά γνωρίσματα κρύβουμε μέσα μας και πόσο πολύπλοκα όντα είμαστε: Η ύπαρξή μας είναι δώρο της φύσης αλλά επιμένουμε να το αγνοούμε. Όλοι μας μπορούμε να βγούμε από δυσβάσταχτες καταστάσεις αρκεί να φανούμε γενναίοι και να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις. Μαθαίνουμε να αγαπάμε κυρίως από τη δουλειά που κάνουμε μέσα μας, αρκεί να ξέρουμε προς τα πού να πάμε. Η ζωή μας δεν έχει άλλο νόημα εκτός από αυτό που της δίνει ο καθένας από μας. Η μοναξιά είναι λυτρωτική όταν είναι επιλογή. Αναφέρονται ακόμη και οι δύσκολες διαπροσωπικές επαφές: «Μια σχέση χρειάζεται συνεχές ενδιαφέρον για να κρατηθεί ζωντανή. Η αγάπη και η φροντίδα πάνε μαζί. Αγαπά κανείς αυτό για το οποίο κοπιάζει. Για εκείνα που μοχθεί να αποκτήσει.» (σελ. 94). Και παρακάτω: «Ο χρόνος αλλάζει το έξω μας. Το μέσα μας το αλλάζουν οι άνθρωποι που συναντάμε» (σελ. 127).

Η «Εβόρα» είναι ένα τρυφερό μυθιστόρημα που, με αφορμή τον έρωτα δύο νέων ανθρώπων, δίνει με τον καλύτερο τρόπο στον αναγνώστη να κατανοήσει και να σεβαστεί το περιβάλλον γύρω του, να μάθει πράγματα για να βελτιώσει την οικολογική του συμπεριφορά, να αγαπήσει οτιδήποτε συγκροτεί ένα οικοσύστημα και να ελαττώσει την εξάρτησή του από προϊόντα του πολιτισμού, χωρίς αρκετά από τα οποία μπορεί άνετα να ζήσει. Η καθαυτή ιστορία δεν είναι καθόλου προβλέψιμη και δείχνει πώς μπορεί να χειριστεί κάποιος όσο γίνεται καλύτερα τα δύσκολα και σκληρά εμπόδια που θα του φέρει η μοίρα στον δρόμο, αρκεί να έχει έναν βαθμό αυτογνωσίας και αρκετή δύναμη που θα τον στηρίξει για να τα ξεπεράσει. Ανατροπές και εκπλήξεις, το φυσικό περιβάλλον στις καλύτερές του περιγραφές κι ένα κείμενο χωρίς κλισέ είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του μυθιστορήματος.

Βιβλίο Η Στιγμούλα είναι δυνατή!
Συγγραφέας-Εικονογράφος Μαρίνα Γιώτη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα όμορφο, ολοζώντανο παραμύθι με πολύχρωμη εικονογράφηση που δείχνει με γλαφυρό και κατανοητό τρόπο ότι δεν πρέπει να θεωρείς τίποτα δεδομένο και πώς να αποφεύγεις τη σπατάλη ενός τόσο ζωτικού στοιχείου, όπως το νερό. Τα παιδιά μαθαίνουν να σέβονται τη φύση, καταλαβαίνουν τις συνέπειες της σπατάλης και βελτιώνονται σαν προσωπικότητες μέσα από την περιπέτεια της Στιγμούλας. Ένα διαφορετικό, διδακτικότατο παραμύθι για μικρούς και μεγάλους που δεν πρέπει να χάσετε!

Στα συν τα αυτοκόλλητα με την αγαπημένη μας Στιγμούλα και τους νέους της φίλους και ο κωδικός QR Code, που αν σαρωθεί με κινητό σας οδηγεί στην ηχογραφημένη αφήγηση του παραμυθιού από τον ηθοποιό Κώστα Κρομμύδα! Ένα ωραίο δώρο που θα αρέσει πολύ στους μικρούς φίλους των εκδόσεων Διόπτρα!

Βιβλίο Μη με λησμόνει
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Με στακάτη, κινηματογραφική αφήγηση, διαρκείς εναλλαγές εικόνων και ανατροπές στην πλοκή το Μη με λησμόνει κυλάει ορμητικά σα νερό και παρασέρνει την ανάγνωση σε ρυθμούς πρωτόγνωρους. Δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου, γιατί τα ερωτηματικά ξεπροβάλλουν το ένα πίσω από το άλλο και η αγωνία για το ποιος από τους πρωταγωνιστές είναι το μωρό που πουλήθηκε εκείνο το βράδυ κορυφώνεται σε κάθε σελίδα! Ο συγγραφέας χειρίζεται έξυπνα την πλοκή, ρίχνει φως όπου και για όσο θέλει και εστιάζει σε άλλα σημεία την πιο κρίσιμη στιγμή! Ομολογώ ότι κι εγώ παρασύρθηκα και πίστεψα λάθος πρόσωπο ότι είναι το μωρό εκείνης της νύχτας.

Παράλληλα με αυτήν την ιστορία, ο συγγραφέας, έχοντας διαλέξει πολύ καλούς χαρακτήρες και αληθινές προσωπικότητες βρίσκει χώρο να εκφράσει τα συναισθήματά του για τη θεία δίκη, να δελεάσει τους πρωταγωνιστές του να δεχτούν τις συνέπειες των πράξεών τους και πάνω από όλα να δείξει πως από το παρελθόν δεν ξεφεύγει κανείς, όσο μακριά κι αν πάει. Ένας σκληρός, κομπιναδόρος αστυνομικός και ένα αδίστακτο σημαίνον πρόσωπο των Ιωαννίνων είναι οι βασικοί μάρτυρες εκείνων των γεγονότων. Ο έμπειρος φωτογράφος και η δεξιοτέχνις χορεύτρια θα γνωριστούν και θα ερωτευτούν και θα στροβιλιστούν σε έναν κύκλο πάθους και ψεμάτων.  Ένας άντρας βρίσκει τη γαλήνη από το παρελθόν στον χώρο και στη βιβλιοθήκη της μονής της Πάτμου. Ποιοι είναι όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Τι ρόλο έπαιξαν κάποτε και τι καλούνται να κάνουν τώρα; Πώς συνδέονται μεταξύ τους; Για ποια είναι το γαλάζιο μη με λησμόνει; Θα καταφέρει η αχλή του μύθου αυτού του λουλουδιού να νικήσει το μίσος και να αγκαλιάσει την αδόλευτη αγάπη που γεννιέται ανάμεσα σε δυο νέους ανθρώπους;

Καλογραμμένο, γρήγορο, ανατρεπτικό, με μια διαφορετική από τα συνηθισμένα ιστορία, η οποία είναι αληθινή κι αυτό κάνει την πλοκή και τη λύση του μύθου ακόμη πιο τραγικά! Χαμογέλασα διακριτικά όταν ο συγγραφέας μεταξύ άλλων ανέφερε για μια βιβλιοπαρουσίαση στο αγαπημένο μου βιβλιοπωλείο της Κέας, το οποίο περιέγραψε τόσο παραστατικά! Τα Γιάννενα με τον μυστηριώδη φόνο της Κυρα-Φροσύνης, το Παρίσι με την αίγλη του, η Πάτμος με τη γαλήνη της και το Γαλαξίδι με την ιστορία του είναι τα σκηνικά στα οποία διαδραματίζεται η νέα ιστορία του Κώστα Κρομμύδα. Μη λησμονήσετε αυτό το βιβλίο!

Βιβλίο Ογκρέσα
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το κείμενο είναι πανέξυπνο, ευρηματικό και πρωτότυπο. Ποτέ δεν περίμενα ότι ένας άνθρωπος όπως ο Κώστας Κρομμύδας, ένας αγαπημένος και ταλαντούχος ηθοποιός, όχι απλά θα στρεφόταν στη λογοτεχνία αλλά θα άφηνε και το σημάδι του! Έχουμε να κάνουμε με την πιο πρωτότυπη ερωτική ιστορία που έχω συναντήσει και με την πιο επιδέξια πεπλεγμένη ιστορία που έχω διαβάσει. Ανατρέπονται όλα τα στερεότυπα της αφήγησης, η ανατροπή έρχεται από κει που δεν την περιμένεις και πυροδοτεί τις εξελίξεις επίσης με αναπάντεχο τρόπο. Φρέσκο, ζωντανό, ερωτικό και σκληρό, είναι ένα μυθιστόρημα που θα συναρπάσει και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη!

Ο συγγραφέας μάς αφηγείται την ιστορία τριών ανθρώπων: της Κατερίνας, που έχει παγιδευτεί σε έναν γάμο-βιτρίνα με τον πάμπλουτο και ισχυρό ανερχόμενο πολιτικό Μηνά Αλεξανδρίδη, του Γιάννη, ενός άντρα που μπλέκεται ερωτικά με την Κατερίνα, μια γυναίκα που του ξυπνάει πρωτόγνωρα συναισθήματα και του Μάνου, ενός κατά συρροήν δολοφόνου που σκοτώνει ιερόδουλες με ψηλά τακούνια! Θα παραδεχτώ ότι οι πρώτες σελίδες, αν και καλογραμμένες, ήταν πολύ αργές και δεν έμπαιναν απευθείας στο θέμα, σύντομα όμως η αφήγηση, η εξέλιξη της ιστορίας, η σκιαγράφηση των χαρακτήρων δε με άφησαν να κάνω το παραμικρό στη ζωή μου πριν τελειώσω το βιβλίο! Πανέξυπνος ο κοινός παρανομαστής των πρωταγωνιστών και εξαιρετικός ο χειρισμός του μυστικού που θα κρίνει το μέλλον των αντρών της ιστορίας.

Αλήθεια, έχει τύχει ποτέ σε κάποιον να τον πάρει μια γυναίκα τυχαία και να του πει ότι η ζωή της την πνίγει; Κι αυτός να σαγηνευτεί από τη φωνή της και τον πόνο στον λυγμό της, ώστε να βάλει λυτούς και δεμένους να εντοπίσουν αυτήν τη σειρήνα; Και μετά τη συνάντηση η μοίρα να παίζει το πιο έξυπνο στρατηγικό παιχνίδι σκακιού, χωρίζοντας κι ενώνοντας αυτό το ζευγάρι κατά βούληση; Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι δεν αναζητούμε τον δολοφόνο αλλά τον ξέρουμε ήδη! Ξέρουμε πώς είναι, τι νιώθει, τι σκέφτεται, τι αισθάνεται και γιατί δρα όπως δρα! Μένει μόνο να τον πιάσει η αστυνομία, κάτι που δυσχεραίνεται με την κατά λάθος και τυχαία ανάμιξη του Γιάννη στο όλο σκηνικό! Τυχαία; Μην απαντήσετε ναι, γιατί η μοίρα είναι ό,τι πιο κακομαθημένο έχω συναντήσει και κάνει τα σκέρτσα της με πλήρη αδιαφορία για τις συνέπειες!

Τι κοινό λοιπόν μπορεί να έχουν ένας άντρας που γεννήθηκε στη Ρόδο μετά από τροχαίο που στοίχισε τη ζωή στον πατέρα του, κι ένας εγκληματίας που εγκαταλείφθηκε από τον πολυταξιδεμένο πατέρα του, γιατρό καριέρας, και μεγάλωσε σε ίδρυμα, στο οποίο τον έστειλε το κράτος, θεωρώντας την εγκατελειμμένη, αλκοολική και εκδιδόμενη μητέρα του ανίκανη να τον μεγαλώσει σωστά; Ομολογώ ότι εξαρχής κατάλαβα τον συνεκτικό δεσμό, όμως η σωστή απάντηση έδωσε μια τελείως διαφορετική οπτική γωνία που με άφησε άφωνο! Και πόσο μα πόσο αληθινά και τρισδιάστατα μεταφέρει ο συγγραφέας αυτόν τον ανολοκλήρωτο και πληγωμένο ψυχισμό ενός ουσιαστικά παρατημένου, μοναχικού παιδιού….

Την ιστορία μας δίνει σε κάποια σημεία με πρωτοπρόσωπη αφήγηση ο ίδιος ο Γιάννης, κάτι που δίνει ένα σημαντικό συμπληρωματικό λιθαράκι στο ξετύλιγμα του έργου. Η τριτοπρόσωπη αφήγηση που κινείται γύρω από τους ξεχωριστούς αυτούς χαρακτήρες χαρίζει άπλετη συγκίνηση και αγωνία ενώ οι αναδρομές στο παρελθόν αφήνουν έντονο το στίγμα της ανυπομονησίας να ξεδιπλωθεί πλήρως μπρος στα μάτια του αναγνώστη ο μίτος! Εκτός από την πρωταγωνιστική τριάδα, ο συγγραφέας μας χαρίζει κι άλλους χαρακτήρες, που όλοι έχουν να προσθέσουν το λιθαράκι τους στη βιβλίο, άλλος λίγο, άλλος πολύ!

Μη χάσετε αυτό το συναρπαστικό κοινωνικό και αστυνομικό μυθιστόρημα, που θα σας κάνει πιο απαιτητικούς αναγνώστες! Καταπληκτικό από κάθε άποψη!