Κόνιτσα – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Thu, 23 Sep 2021 15:24:51 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.4.4 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Κόνιτσα – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Τα μυστικά του πέτρινου γεφυριού», της Μαρίας Δασκαλάκη, εκδ. Μίνωας https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%85-%ce%b3%ce%b5%cf%86%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%bf%cf%8d-%ce%b4%ce%b1%cf%83%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25cf%2585%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b9%25ce%25ba%25cf%258c-%25cf%2580%25ce%25ad%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25b9%25ce%25bd%25ce%25bf%25cf%2585-%25ce%25b3%25ce%25b5%25cf%2586%25cf%2585%25cf%2581%25ce%25b9%25ce%25bf%25cf%258d-%25ce%25b4%25ce%25b1%25cf%2583%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25ac%25ce%25ba%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%85-%ce%b3%ce%b5%cf%86%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%bf%cf%8d-%ce%b4%ce%b1%cf%83%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b7/#respond Sat, 30 Jan 2021 19:31:42 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=11174 Ο Κωνσταντίνος ζει με τη Γερμανίδα μητέρα του και τον Έλληνα πατέρα του στη Γερμανία, όμως το κλίμα της χώρας τον αρρωσταίνει σοβαρά συνέχεια, επομένως το ηλιόλουστο κλίμα της Ελλάδας είναι το καλύτερο γιατρικό. Έτσι, ο Κωνσταντίνος με τον πατέρα του θα επιστρέψουν σε ένα μικρό χωριό του Ζαγορίου, όπου θα ξαναβρεθούν  με τους συγγενείς τους. Ο Κωνσταντίνος θα γνωριστεί με τον ξάδερφό του, τον Κωστή, και τον φοιτητή Αυγέρη και μαζί θα ανακαλύψουν τις ομορφιές της Κόνιτσας. Η μορφή της ηλικιωμένης Σαλιγκαρούς όμως θα τραβήξει το ενδιαφέρον τους και θα αρχίσουν να ανασκαλεύουν το παρελθόν μιας σιωπηλής και ευγενικής φιγούρας, για την οποία κανείς δε γνωρίζει τίποτα.

Βιβλίο Τα μυστικά του πέτρινου γεφυριού 
Συγγραφέας Μαρία Δασκαλάκη
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα υπέροχο λυτρωτικό μυθιστόρημα για παιδιά από 9 ετών και πάνω που όμως μπορούν να το διαβάσουν και μεγάλοι. Θα συνιστούσα μάλιστα εντόνως να το διαβάσουν και μεγάλοι, γιατί αυτό το εξαιρετικό κείμενο δείχνει πώς μπορείς να αφηγηθείς μια όμορφη, μαζεμένη ιστορία μέσα σε 200 σελίδες, τόσο πυκνογραμμένη και σφιχτοδεμένη, που το γέλιο εναλλάσσεται με το δάκρυ και η Ιστορία με το παρόν. Εκτός του ότι είναι ένα ιδανικό δώρο για μικρά παιδιά, κανείς δε θα μείνει ασυγκίνητος από τον τρόπο που περιγράφει η συγγραφέας τα δεινά του Ολοκαυτώματος. Είναι πολυεπίπεδο, με ωραία πλοκή, έχει τα γνωστά στοιχεία που απαιτούνται για να κερδίσει κάτι ο ανήλικος αναγνώστης (περιγραφές των ελληνικών τοπίων, ελάχιστες σκανταλιές) και παρ’ όλ’ αυτά δε διστάζει να μπει βαθιά στην Ιστορία και τις πληγές της, να μιλήσει για τον παραλογισμό του Χίτλερ, να ξεδιπλώσει τις απώλειες των Εβραίων που θανατώθηκαν στο Άουσβιτς και αλλού και όλα αυτά χωρίς να είναι ούτε «στρογγυλεμένο» ούτε αχρείαστα ωμό.

Ναι, τα παιδιά πρέπει να μάθουν την Ιστορία και το παρελθόν, ανάλογα πάντα με τον τρόπο και τις ανάγκες που έχει το καθένα. Επομένως, εδώ, αντί να έχουμε ένα ωραίο παραμυθάκι, τυλιγμένο με μια άχλη μυστηρίου ώσπου να αποκαλυφθεί η ταυτότητα της Σαλιγκαρούς ή Άννας Κοέν, έχουμε ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες, ανατροπές και εις βάθος ιστορική έρευνα, δοσμένα σε ένα στενό πλαίσιο περιορισμένων σελίδων, χωρίς να υπολείπεται κάτι ή να υπάρχουν χάσματα ή βεβιασμένα κλεισίματα.

Δεν περίμενα ποτέ ότι, έχοντας διαβάσει τόσα κείμενα για το Άουσβιτς και τον θάνατο τόσων αθώων, θα ερχόταν ένα προεφηβικό βιβλίο να μου φέρει δάκρυα, ξεδιπλώνοντας την τραγωδία, τον πόνο και τη δυστυχία τόσων ψυχών μπροστά στα μάτια μου. Επιπλέον, δεν ήξερα για το πρώτο τρένο που έφυγε από τη Θεσσαλονίκη με τους πρώτους Εβραίους και προορισμό το Άουσβιτς, το οποίο στα χρόνια μας βρέθηκε εγκατελειμμένο και διασκορπισμένο, οπότε πλέον στέκεται κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό Θεσσαλονίκης εις ανάμνησιν στιγμών μη ελκυστικών. Το Άουσβιτς είναι ένα μέρος που θέλω να επισκεφτώ και η υπέροχη, παραστατικότατη γραφή της κυρίας Δασκαλάκη με έκανε να καταλάβω τι θα νιώσω μπαίνοντας σε αυτόν τον χώρο. Περπατούσα κι εγώ μαζί με τους χαρακτήρες στους θαλάμους και τα κρεματόρια κι ενώ ένα κομμάτι μου δεν ήθελε να προχωρήσει το διάβασμα, ένα άλλο μου έδινε κουράγιο, ώσπου φτάνοντας στους σωρούς με τα προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων και διαβάζοντας τα ασύλληπτα νούμερα της τραγωδίας συγκινήθηκα βαθιά.

Πέρα όμως από τη συναισθηματική φόρτιση που προκαλεί, το μυθιστόρημα είναι γεμάτο ελληνικές φυσικές ομορφιές, τοπική ιστορία (μύθοι, θρύλοι και παραδόσεις) αλλά και αστεία περιστατικά ενώ διατηρείται μια κλιμακούμενη αγωνία μέχρι να αποκαλυφθεί το παρελθόν της ηλικιωμένης και να ξεκινήσουν οι έρευνες των μικρών πρωταγωνιστών για ζώντες συγγενείς της. Τελικά τι συνέβη στην Άννα Κοέν εκείνα τα δύσκολα χρόνια; Πώς άντεξε τις δοκιμασίες του στρατοπέδου; Γιατί κατέφυγε στο χωριό του Ζαγορίου; Θα καταφέρουν τα παιδιά να βρουν άκρη σε ένα σκοτεινό και ματωμένο παρελθόν ώστε να της ξαναφέρουν το χαμόγελο στα χείλη; Ένα αριστούργημα από κάθε άποψη!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%85-%ce%b3%ce%b5%cf%86%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%bf%cf%8d-%ce%b4%ce%b1%cf%83%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b7/feed/ 0 «Το βιολοντσέλο», του Βασίλη Κονταξή, εκδ. Κέδρος https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b2%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%bd%cf%84%cf%83%ce%ad%ce%bb%ce%bf-%ce%b2%ce%b1%cf%83%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%ae%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25bf-%25ce%25b2%25ce%25b9%25ce%25bf%25ce%25bb%25ce%25bf%25ce%25bd%25cf%2584%25cf%2583%25ce%25ad%25ce%25bb%25ce%25bf-%25ce%25b2%25ce%25b1%25cf%2583%25ce%25af%25ce%25bb%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25ba%25ce%25bf%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b1%25ce%25be%25ce%25ae%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b2%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%bd%cf%84%cf%83%ce%ad%ce%bb%ce%bf-%ce%b2%ce%b1%cf%83%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%ae%cf%82/#respond Tue, 28 Apr 2020 14:20:04 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=4415 Ένα βιολοντσέλο είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ των κατοίκων της Κόνιτσας. Ένα μουσικό όργανο που θα ντύσει με μελωδία τις ψυχές τους και με τις δοξαριές του θα ενώσει τις ζωές τους στην παρτιτούρα της ζωής. Ένα πρωτότυπο, φρέσκο μυθιστόρημα, με πολλούς χαρακτήρες που δε με μπέρδεψε καθόλου στην πορεία της ανάγνωσης και με χαρά δέχτηκα το μικρό μέγεθος των 197 σελίδων ενώ κάλλιστα θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω.

Βιβλίο Το βιολοντσέλο
Συγγραφέας Βασίλης Κονταξής
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στην ορεινή Κόνιτσα μεγαλουργεί στο βιολοντσέλο ο Μιχάλης, που κάνει καριέρα μεγάλη και τρανή στο εξωτερικό. Ο αιφνίδιος θάνατός του όμως βυθίζει τους κατοίκους και τους δικούς του ανθρώπους στη σιωπή και στη θλίψη. Το βιολοντσέλο επιστρέφει στην πατρίδα του Μιχάλη, ώσπου να μαγευτεί από τους ήχους του ο ανιψιός του, Πέτρος, και να βαδίσει στα χνάρια του. Στη ζωή του Πέτρου πηγαινοέρχεται πλήθος κόσμου, των οποίων τις ιστορίες παρακολούθησα με ενδιαφέρον και αγωνία.

Λιτό, περιεκτικό, πυκνογραμμένο, πολυπρόσωπο, γεμάτο από την ντοπιολαλιά της Ηπείρου, τις αγωνίες και τα όνειρα των παιδιών που μεγαλώνουν και θέλουν να σπουδάσουν όμως η καθημερινότητα και οι πραγματικές ανάγκες της ζωής τους κόβουν αυτά τα όνειρα στη μέση (κι αν είσαι γυναίκα το κάνουν ακόμη πιο γρήγορα). Υπέροχη σκιαγράφηση, γυναίκες νοικοκυρές και αγράμματες, γυναίκες κουτσομπόλες, άντρες  βιοπαλαιστές, αυστηροί, κουτοπόνηροι, δάσκαλοι που έρχονται με τις ιδέες και τη νοοτροπία της Αθήνας και αγωνίζονται να βοηθήσουν το μέλλον του τόπου να ξεριζωθεί από το τέλμα. Μια όμορφη ιστορία που τυλίγει προστατευτικά τους πρωταγωνιστές της, δημιουργεί έχθρες, αγάπες, αντιπάθειες, προσδοκίες ανάμεσά τους και κλείνει το βιβλίο με ένα γεφυρωτικό, λυτρωτικό τέλος.

Έμπνευση του μυθιστορήματος το τραγούδι της Λυγερής και του αητού, ένα υπέροχο παραδοσιακό άσμα, δείγμα της νοοτροπίας και της στιχοπλοκής του λαού μας, που παίζει τον δικό του ρόλο στο «Βιολοντσέλο». Καλογραμμένο, άμεσο και ευσύνοπτο, με συγκίνησε και με ενθουσίασε.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b2%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%bd%cf%84%cf%83%ce%ad%ce%bb%ce%bf-%ce%b2%ce%b1%cf%83%ce%af%ce%bb%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%ae%cf%82/feed/ 0 «Η εξομολόγηση», του Σπύρου Πετρουλάκη, εκδ. Μίνωας https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b5%ce%be%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8c%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%83%cf%80%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b7-%25ce%25b5%25ce%25be%25ce%25bf%25ce%25bc%25ce%25bf%25ce%25bb%25cf%258c%25ce%25b3%25ce%25b7%25cf%2583%25ce%25b7-%25cf%2583%25cf%2580%25cf%258d%25cf%2581%25ce%25bf%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25b5%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25bf%25cf%2585%25ce%25bb%25ce%25ac%25ce%25ba%25ce%25b7%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b5%ce%be%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8c%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%83%cf%80%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82/#respond Mon, 09 Mar 2020 19:55:02 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=3728 Ο Σπύρος Πετρουλάκης, μετά το “Παράθυρο της Νεφέλης”, επέστρεψε με την Εξομολόγηση, το πιο σκληρό κοινωνικό μυθιστόρημα που έχω διαβάσει ως τώρα. Η Ελένη, ως άλλη οσία, τραβά του λιναριού τα πάθη από μια σκληρή, μητριαρχική θετή οικογένεια, που εν συνόλω ίσως φανούν υπερβολικά και πολλά μαζεμένα για έναν άνθρωπο, όμως αυτή ακριβώς η περιπέτεια, αυτά τα δεινά και τα πάθη είναι απαραίτητα για να δείξουν το μέγεθος της συγχώρεσης από τον Θεό και της ψυχικής σωτηρίας που βρήκε η Ελένη στο μοναστήρι της Παναγιάς της Βρεφοκρατούσας ως Μαρκέλλα.

Βιβλίο Η εξομολόγηση
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη χάνει τους πλούσιους γονείς της σε ατύχημα στην Κωνσταντινούπολη του 1928 και η θεία της, η Ντιλέκ, παντρεμένη με τον άβουλο Αντώνη, την υιοθετεί, αποσκοπώντας στην περιουσία της. Τον αδερφό της Ελένης, Ηλία, τον υιοθέτησε ο θείος του Στυλιανός και τα δυο αδέρφια χωρίστηκαν οριστικά. Δύσκολη και ανάποδη η μοίρα της Ελένης, που κατάντησε δουλικό στο ίδιο της το ανάκτορο και θύμα των σεξουαλικών ορέξεων του ξαδέρφου της, Οσμάν. Το προξενιό με έναν βοσκό της Θεσπρωτίας θα αποφέρει καρπούς κι η Ελένη κάνει ένα μακρινό ταξίδι γεμάτη όνειρα και προσδοκίες, μόνο και μόνο για να προσγειωθεί σε μια πραγματικότητα σκληρότερη και δυσκολότερη.

Η ιστορία είναι γραμμένη με την απαράμιλλη τεχνική του συγγραφέα που γνωρίσαμε ήδη από το πρώτο του μυθιστόρημα ενηλίκων, μόνο που στην Εξομολόγηση διάλεξε να μας αφηγηθεί μια ιστορία σκληρή, επίπονη, τραγική. Ένας άνθρωπος που βασανίστηκε, αδικήθηκε, βιάστηκε ψυχολογικά και σωματικά και ωρίμασε απότομα στα 13 του τι χαρακτήρα άραγε συγκρότησε; Πώς θα αντιδράσει όταν του δοθεί η ευκαιρία να εκδικηθεί όσους της έκαναν κακό; Πόσο καταλυτικό ρόλο θα παίξει ο άδολος έρωτας στα χιονισμένα βουνά στην Κατοχή; Θα προλάβει ο Θεός να τυλίξει γύρω από την Ελένη τον μανδύα της σωτηρίας και να την καλέσει στο μοναστήρι; Και γιατί διάλεξε τον πατέρα Θεόφιλο για να του εξομολογηθεί τη ζωή της πριν πεθάνει; Τι συνδέει αυτούς τους δύο ανθρώπους;

Ένα διαφορετικό κοινωνικό μυθιστόρημα, που με έφερε σε σύγκρουση με τον αθώο εαυτό μου και πείστηκα πόσο απάνθρωπες ήταν (και είναι ακόμη) οι καταστάσεις στην επαρχία, ειδικά όσον αφορά τις γυναίκες. Άβουλες, πιόνια στις ορέξεις του καθενός, χωρίς πρωτοβουλίες, χωρίς έρωτα, χωρίς υπόσταση. Κι όταν αποκτήσουν οικογένεια, γίνονται δεσποτικές, τυραννικές, απαιτητικές. Στην Εξομολόγηση δίνονται βίαιες σκηνές, χωρίς συγκάλυψη και εξωραϊσμό, που με πόνεσαν και με μάτωσαν (η σκηνή του ακρωτηριασμού με συγκλόνισε, δεν περίμενα ποτέ ότι ένας άνθρωπος θα έφτανε σε τέτοιο σημείο απελπισίας που να ακρωτηριάσει…… δε λέω τίποτε άλλο, όμως πραγματικά σοκαρίστηκα). Διάβασα μια αλλιώτικη ιστορία που τελικά δεν είχε σκοπό να ομορφύνει τα βράδια μου αλλά να συγκλονίσει τις μέρες μου και να με κάνει να σκεφτώ πόσα πλάσματα υπάρχουν εκεί έξω που χρειάζονται βοήθεια αλλά δεν μπορούν να κραυγάσουν γιατί είναι κλεισμένα γύρω από βουνά αδιαφορίας και ποταμούς σιωπής!

Ένα από τα πιο όμορφα εξώφυλλα καλωσορίζει τον αναγνώστη σε έναν μαύρο κόσμο που προχωρά ανυποψίαστος σελίδα σελίδα σε όλο και πιο ζοφερές τροπές της ιστορίας κι εκεί που η καρδιά σφίγγεται και λες «φτάνει»!, βγαίνει ο ήλιος του έρωτα, χαλαρώνει η αφήγηση και ομορφαίνουν οι άνθρωποι, κι έτσι σιγά σιγά η Ελένη βρίσκει το καταφύγιό της στον οίκο του Θεού. Χωρίς να είναι ηθικοπλαστικό ή θρησκευάμενο, το κείμενο δείχνει πόσο μπορεί να αντέξει η ψυχή, πόσες σκοτεινές πλευρές έχει ο άνθρωπος και πόσο καθαρά προσωπική επιλογή (και λίγο η συγκυρία) είναι να κάνεις μια πράξη, απότοκη των βιωμάτων! Ο συγγραφέας έχει πάρει μια κοινωνία και την έχει τεμαχίσει χωρίς αναισθητικό, μόνο και μόνο για να κραυγάσει με τον δικό του, λογοτεχνικό τρόπο ότι ο άνθρωπος είναι θηρίο αλλά έχει τη δύναμη και την ικανότητα να σταθεί στα πόδια του και να ενταχθεί σε λογικούς κανόνες. Οι χαρακτήρες του μυθιστορήματος είναι αυστηρά επιλεγμένοι και ζουν τόσο έντονες και άσχημες καταστάσεις που ο Σπύρος Πετρουλάκης μόνο με τον σκηνοθέτη Λαρς Φον Τρίερ μπορεί να συγκριθεί.

Χαρακτηριστικό απόσπασμα:

«Τη λάσπη της γης, ακόμα και τις ακαθαρσίες μπορείς να τα πλύνεις και να φύγουν. Η λάσπη όμως που έχουν οι άνθρωποι στην ψυχή, όσο και να την πλύνεις, όσο και να την καθαρίσεις, δεν φεύγει ποτέ. Μένει εκεί. Ένα άσβεστο στίγμα» (σελ. 175).

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b5%ce%be%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8c%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%83%cf%80%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82/feed/ 0