Βιβλίο Ήβη
Συγγραφέας Μαρία Σκαμάγκα
Εικονογράφος Νίκος Τσουκνίδας
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μέσα από την πρωτοπρόσωπη εναλλακτική αφήγηση της Ήβης και του Γιάννη ξεδιπλώνεται μια γλυκιά και όμορφη εφηβική ιστορία. Από την αρχή, βουτάμε στα βαθιά, μιας και τα παιδιά έχουν επιστρέψει από εκδρομή στα Χανιά αλλά στην ατμόσφαιρα υπάρχει κάτι βαρύ: αραιές κουβέντες, βλέμμα αόριστο και πάνω απ’ όλα μειλίχιοι και συγκαταβατικοί καθηγητές! Η Ήβη και η Γιούλη που είναι κολλητές από το δημοτικό έχουν απομακρυνθεί: «τώρα έγινε αυτό και έκοψε τον χρόνο στα δύο». Έτσι, αρχίζουμε να γνωρίζουμε τους χαρακτήρες, την ψυχοσύνθεσή τους και τους διαπροσωπικούς τους δεσμούς ενώ σταδιακά αρχίζουμε να μαθαίνουμε για τις αλλαγές στις ζωές τους, τι μπήκε ανάμεσα στα δύο κορίτσια και κυρίως τι θα γίνει παρακάτω. Η συγγραφέας δεν ξεχειλώνει την ιστορία της με συμπληρωματικά επεισόδια, αντιθέτως, έχει διαλέξει ποιοι ήρωες θα παίξουν καθοριστικό ρόλο, τους τοποθετεί απέναντι ή και δίπλα δίπλα τον έναν στον άλλον και καταστρώνει μια πλοκή γεμάτη έρωτα, ανατροπές, εφηβικές ανησυχίες.

Η Ήβη είναι φίλη του Γιάννη, ο οποίος τρέφει σιωπηρά αισθήματα για κείνη και προσπαθεί να την παρηγορήσει και να τη στηρίξει ύστερα απ’ ό,τι έγινε με τη Γιούλη. Η Ήβη είναι μια ιδιαίτερη περσόνα, μιας και πλέκει με το βελονάκι ακούγοντας Μπητλς και Κοινούς Θνητούς: «το πλέξιμο είναι μια γλώσσα για κείνη όπως η μουσική ή η ποίηση». Από την άλλη έχουμε τη Γιούλη: «Η επαφή της με τους ανθρώπους πάει κάπου. Πάντα. Με τα αγόρια, ειδικά, τα βήματα είναι συγκεκριμένα. Σταμπάρω, παίζω, αποκτώ» (σελ. 33). Μέσα από κάποια πρωθύστερα ξεδιπλώνονται οι ανέμελες διακοπές των δύο κοριτσιών στο εξοχικό της Γιούλης, οι πρώτοι τους έρωτες, τα χτυποκάρδια, με ένα μαγιό από το πρωί ως το βράδυ κι εκείνο το νυχτερινό μπάνιο…αχ, εκείνο το νυχτερινό μπάνιο! Είναι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες, με την Ήβη σταδιακά να φορτώνεται ένα μεγάλο βάρος: «Ήταν τέλεια η φίλη μου. Και ποιος πιο αρμόδιος από μένα να το επιβεβαιώσει. Μόνο, να, ήθελα μια φορά να μην είμαι εγώ ο καθρέφτης» (σελ. 50). Από την άλλη όμως η Γιούλη φρόντιζε να παρουσιάζει την Ήβη στις παρέες της, δεν αδιαφορούσε για κείνη: «Μου έπλεκε το εγκώμιο. Ήταν μια έκφραση της αγάπης της και ένας τρόπος, πίστευε, να με βγάλει από το καβούκι μου ώστε να δουν κι οι άλλοι ό,τι έβλεπε εκείνη» Γιατί: «Αν έκανε εκείνη την αρχή, ήταν η συλλογιστική της, εγώ θ’ ακολουθούσα. Θα έβγαινα από τη σιωπή προς τον κόσμο». Αλλά: «Ήταν ένα κόλπο που σπάνια έπιανε» (σελ. 53). Μήπως λοιπόν ήρθε η ώρα να δουν αντικειμενικά πόσο στέρεη και ισορροπημένη είναι η σχέση τους; Στην ιστορία όμως μπαίνει και ο Γιώργος που ήρθε στα μέσα της χρονιάς, διωγμένος από άλλο σχολείο, «τυλιγμένος τη φήμη του και όμορφος, ακαταμάχητος», «χωρίς κανένα ιδιαίτερο χάρισμα, μόνο τα μαύρα ρούχα του, τα μελιά του μάτια, ο αέρας του αληταριού»! Έτσι έχουμε ενδιαφέρουσες διαπροσωπικές σχέσεις: ο Λευτέρης εκείνου του καλοκαιριού, ο Γιώργος του φετεινού, ένας έρωτας σιωπηρός, μια φιλία που ετοιμάζεται να τιναχτεί στον αέρα…

Η «Ήβη» της Μαρίας Σκαμάγκα είναι ένα γλυκόπικρο, όμορφο, προσεγμένο εφηβικό μυθιστόρημα γεμάτο καλολογικά στοιχεία (μεταξύ αυτών, διακριτικές και έξυπνες παρομοιώσεις και μεταφορές, όπως «στην παρένθεση των μπράτσων του», σελ. 52), διεισδυτικά ψυχογραφήματα («όμορφη με μια χάρη που πηγάζει από την ήρεμη αυτάρκεια»), προσεγμένες ισορροπίες στην πλοκή και στην αφήγηση, άφθαστο ρεαλισμό και αναφορές σε προβλήματα της εφηβικής ηλικίας είτε ψυχολογικά, π. χ. πόσο πιέζουν οι γονείς τα παιδιά τους να κάνουν ό,τι αυτοί θέλουν και κατά πόσο τα παιδιά τούς αφήνουν να χειρίζονται τις ζωές τους είτε πρακτικά, όπως οι πανελλήνιες εξετάσεις και το στρες που τις συνοδεύει. Νέοι άνθρωποι, «μια ανάσα πριν από την καινούργια ζωή» τους, προσπαθούν να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να ακούσουν τα θέλω τους, να σεβαστούν τους άλλους, να διαπιστώσουν ως πού φτάνει η ενσυναίσθησή τους. Και τότε θα γίνει η μεγάλη έκρηξη. «…σκασίματα πάνω στο δέρμα εκείνης της παλιάς φιλίας, ρωγμές από τις οποίες θα περνούσε λίγο αργότερα ορμητικός ένας καινούργιος κόσμος, ένας άγνωστος ακόμη χρόνος» (σελ. 92). Ιδιαίτερη μνεία στην εικονογράφηση του Νίκου Τσουκνίδα που καταφέρνει να αποτυπώσει με τις λιτές γραμμές του και με ευφάνταστο τρόπο το περιεχόμενο του κάθε κεφαλαίου στην εικονογράφηση που το συνοδεύει.

Βιβλίο Ριζιμιό 
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα Γαλανού με το νέο της μυθιστόρημα από τη μια μας συστήνει μια ηρωίδα που δεν υπέκυψε στον καθωσπρεπισμό της εποχής και του τόπου της αλλά σημαδεύτηκε από έναν βίαιο χωρισμό και από την άλλη, μέσα από σύντομες παρένθετες αφηγήσεις, ξεδιπλώνει τη γενναιότητα και το άρωμα του νησιού της Κρήτης που πληγώθηκε από σημαντικά ιστορικά γεγονότα. Γρήγορη ροή, απλοί διάλογοι, διαρκή πρωθύστερα που φωτίζουν διάφορες και διαφορετικές πτυχές των ζωών των πρωταγωνιστών του βιβλίου και του οικογενειακού τους περιβάλλοντος, άφθονα και όμορφα καλολογικά στοιχεία, προσεγμένες λεπτομέρειες του Ηρακλείου και των χωριών της Μεσαράς συνθέτουν το ταξίδι της γυναίκας και της Κρήτης μέσα στον χρόνο.

Η ιστορία ξεκινάει με την επιστροφή της Αργυρώς στο Ηράκλειο μετά από δεκαπέντε χρόνια. Νιώθει σίγουρη ότι μπορεί να το κάνει χωρίς συναισθηματικό κόστος αλλά τελικά δακρύζει αμέσως μόλις αντικρύζει το λιμάνι. Προσπάθησε να αποκοπεί από το παρελθόν της, έκαψε και κατέστρεψε ό,τι το θύμιζε, αρκεί όμως ένα σπίθισμα για να ξαναβγούν όλα στην επιφάνεια. Ο χωρισμός της με τον έρωτα της ζωής της, τον Φώτη, της άφησε βαριά τραύματα και της κόστισε σε ψυχική υγεία. Τι συνέβη όμως ανάμεσά τους; Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Αργυρώς μας ταξιδεύει στα παιδικά και εφηβικά της χρόνια, στο μέρος όπου μεγάλωσε, στο πατρικό της, ένα χωριάτικο σπίτι με ελάχιστες ανέσεις, με τις νύχτες του χειμώνα να φαντάζουν αξημέρωτες. Ενδιαφέροντα και πλούσια σε πραγματολογικά στοιχεία περιστατικά ανασυστήνουν την καθημερινότητα της οικογένειάς της, με τους γονείς στα χωράφια κι εκείνη και την αδελφή της, Πελαγία, στις δουλειές του σπιτιού. Συν τω χρόνω, η Πελαγία αναπτύσσει μια παθολογική ζήλεια για την αδελφή της, αν και μεγάλωναν αξεχώριστα από τους γονείς τους. Είναι σοβαρή, λιγομίλητη, αφοσιωμένη στον αργαλειό και φτάνει να γίνει μια σημαντική τεχνίτρα με πρωτότυπα σχέδια υψηλού επιπέδου. Αντίθετα, η Αργυρώ γίνεται καπετάν φασαρίας, με ελεύθερο και ανυπότακτο πνεύμα. Θέλει να σπουδάσει για να φύγει μακριά σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν προχωρούσαν στα γράμματα κι έτσι δεν υποκύπτει στα «πρέπει» της γιαγιάς και της κοινωνίας, ευτυχώς με τις ευλογίες των γονιών της που έτυχε να βλέπουν μακριά. Σταδιακά οι σχέσεις των δύο αδελφών χειροτερεύουν κι ένα μεγάλο «γιατί» πλανάται ως την τελική αποκάλυψη.

Ήθη και έθιμα του τόπου, αδρά σκιαγραφημένοι χαρακτήρες, γλυκόπικρες θύμησες χτίζουν το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν η Αργυρώ και ο Φώτης οι οποίοι σταδιακά ερωτεύτηκαν κι άρχισαν να κάνουν σχέδια για το κοινό μέλλον τους. Καταφέρνουν και να σπουδάσουν μαζί στην Αθήνα, μακριά από την αδιακρισία της κλειστής κοινωνίας και τα πικρόχολα σχόλια της Πελαγίας, η οποία έκανε τα πάντα για να τους καταστρέψει. Η συγγραφέας δε μας αποκαλύπτει από την αρχή πώς, πότε και γιατί χώρισαν οι δύο νέοι και στήνει μια ενδιαφέρουσα πλοκή, η οποία, κεφάλαιο προς κεφάλαιο, μας φέρνει όλο και πιο κοντά στη μοιραία νύχτα ενώ ταυτόχρονα ξαναβάζει τους ήρωές της στη σκακιέρα, αυτήν τη φορά σε νέες θέσεις, εντείνοντας την αγωνία για το τι μέλλει γενέσθαι. Υπάρχει δυνατότητα συγχώρεσης; Όταν υπάρχει αγάπη, όταν η μοίρα έχει φέρει στη ζωή σου τον άνθρωπό σου, μπορείς να συγχωρέσεις ή ό,τι συνέβη δεν ξεχνιέται;

Ο Φώτης μεγάλωσε μόνος με τη μάνα του, την κυρα-Λένη («μόσχος και θυμάρι» η μυρωδιά της), μια γυναίκα που τον ανάθρεψε στην απόλυτη φτώχεια μετά τον θάνατο του πατέρα του. Αγαπάει την Αργυρώ και της χαρίζει μια αλυσίδα με χρυσό αμύγδαλο που τελικά η κοπέλα της επέστρεψε «μαζί με τις ελπίδες μιας χαμένης ευτυχίας». Αυτό το κόσμημα έχει μεγάλη ιστορία πίσω του και σημαντική δύναμη, όπως φημολογείται, είναι αλήθεια όμως ότι δένεται με μια κατάρα; Πώς γίνεται να επιλέγει αυτό ποια θα είναι η επόμενη γυναίκα που θα το περάσει στον λαιμό της; Με αφορμή λοιπόν το μενταγιόν ταξιδεύουμε μέσα από σύντομα παρένθετα κεφάλαια στο ιστορικό παρελθόν της Κρήτης: από τη μινωική εποχή στην κατάκτηση των Δωριέων, από τη ρωμαιοκρατία στο Βυζάντιο και στην Ενετοκρατία, από την Τουρκοκρατία στην Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα κι από κει στην Κατοχή. Το κόσμημα εμφανίζεται πάντα σε σημαντικά περιστατικά και τα στιγμιότυπα αυτά μας φέρνουν σιγά σιγά στο σήμερα και κουμπώνουν υπέροχα και στρωτά στον κορμό της πλοκής με ευρηματικό τρόπο που αυξάνει κατακόρυφα το ενδιαφέρον για την τύχη του πρωταγωνιστικού ζευγαριού.

Το »Ριζιμιό» είναι ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα με όμορφες λυρικές εικόνες από την κρητική φύση, με ωραίες περιγραφές της πόλης του Ηρακλείου και των χωριών της Μεσαράς, με άφθονα καλολογικά στοιχεία και με ιδιωματισμούς («συναπόβγαζαν») που δημιουργούν αξέχαστες εικόνες. Το Ηράκλειο είναι «μια πόλη που ανέκαθεν ακουμπούσε μ’ εμπιστοσύνη στην ανοιχτή αγκαλιά της θάλασσας». Κούλας, Άγιος Μηνάς, μέγαρο Φυτάκη, τα Λιοντάρια είναι μερικά από τα τοπόσημα στα οποία διαδραματίζονται τα γεγονότα του μυθιστορήματος και μαζί με τους ήρωες του βιβλίου περπατάμε κι εμείς στους δρόμους και στα στενά της πόλης, η οποία πλέον δε θυμίζει σε τίποτα αυτή των νεανικών χρόνων της Αργυρώς. Ταξιδεύουμε όμως και στα χωριά της Μεσαράς, στην απομονωμένη κατοικία του Φώτη, που προσπαθεί να ξεφύγει από το άδοξο τέλος της σχέσης τους και στο σημαντικό αρχαιολογικό υπόβαθρο της περιοχής, το οποίο έρχεται στο φως χάρη στις ανασκαφές όπου συμμετέχει ο Φώτης. Ταυτόχρονα, μέσα από τις αφηγήσεις των παππούδων ή άλλων χαρακτήρων ξεπηδάει σε δεύτερο επίπεδο η ιστορία της ταλαιπωρημένης Κρήτης που πέρασε από τόσα χέρια, που αγωνίστηκε, που μάτωσε για να απελευθερωθεί κι όλοι την ήθελαν δική τους. Θρύλοι, μύθοι και ιστορικά γεγονότα γαλουχούν τους προγόνους της Αργυρώς και του Φώτη και μας φέρνουν στο μπερδεμένο σήμερα, όπου οι δυο νέοι πρέπει να συναντηθούν ξανά παρά τους ενδοιασμούς, τις ανασφάλειες και τον εγωισμό τους ώστε να μάθουν την αλήθεια και να δουν πώς θα προχωρήσουν παρακάτω. Θα τα καταφέρουν; Τι ρόλο θα παίξει το κόσμημα στη ζωή τους; Μπορεί να ξεφύγει κανείς από το ριζιμιό; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στις σελίδες του νέου μυθιστορήματος της Άννας Γαλανού.

Βιβλίο Η δεύτερη μύηση 
Συγγραφέας Μάνος Ταμιωλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Μάνος Ταμιωλάκης στο πρώτο του μυθιστόρημα ενηλίκων καταγράφει με τρόπο που κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον την προσωπική οδύσσεια ενός άντρα που προσπαθεί να καταλάβει τον εαυτό του και τη θέση του στο γύρω του περιβάλλον. Είναι ένα κείμενο πλούσιο σε σκηνές, εξελίξεις και ανατροπές, αν και η εσωτερικότητά του μειώνει τη δράση. Ο συγγραφέας, δάσκαλος του τάι τσι και του κουνγκ φου, δεν εκμεταλλεύεται το κείμενο για να το γεμίσει με πληροφορίες γύρω από την ανατολική φιλοσοφία ούτε έχει γράψει ένα βιβλίο αυτοβοήθειας. Αντίθετα, έχει καταστρώσει πολύ προσεκτικά τη ζωή του Άλεξ, έχει σχεδιάσει με μεγάλη προσοχή τις ανατροπές στη ζωή του ήρωα που θα αλλάξουν τον δρόμο του καθ’ οδόν για την αυτογνωσία, τον έχει πλαισιώσει με εξίσου ενδιαφέροντες χαρακτήρες και χρησιμοποιεί ωραία καλολογικά και πολλά πραγματολογικά στοιχεία κυρίως γύρω από τη Βιέννη και τη Σεούλ ώστε να προσδώσει αληθοφάνεια και ρεαλισμό στα γεγονότα.

Ο Άλεξ εργάζεται σ’ ένα Ινστιτούτο Έρευνας Αγοράς κι έχει κουραστεί από τη μονοτονία της δουλειάς, όπου επιπλέον αντιμετωπίζει ίντριγκες, χειραγώγηση από το αφεντικό, τρικλοποδιές, γκρίνια. Είναι αρκετά νέος για ν’ ακολουθεί κάθε θέληση για ζωή και τις εύκολες ευτυχίες, πράγματα που τον οδηγούν σε λάθη και εσωτερικούς προβληματισμούς. Ο Άλεξ βγήκε από μια σχέση που είχε τελειώσει με ψυχικά τραύματα και σύντομα μπλέκεται σε μία άλλη που σταδιακά θα αποδειχθεί χειρότερη από ψυχολογικής άποψης κι αυτό είναι ένα βαρίδι που τον τραβάει όλο και πιο κάτω. Δύο χρόνια μετά τη σχέση του με την Άννα, ο Άλεξ νιώθει πως παραδόθηκαν σε μια συμβατική καθημερινότητα. Ακόμη κι όταν μια αναποδιά φέρνει την Άννα στα όριά της ο Άλεξ επιμένει: «…δεν μπορούσα να φύγω εγώ, έπρεπε να μ’ αφήσει εκείνη»! Φυσικά ακολουθούν διάφορες ανατροπές ώσπου συναντάει τη Σαμπίνε, τη σύντροφο ενός από τους ιδιοκτήτες του μπαρ όπου συχνάζει και μαγεύεται από την παρουσία της. Είναι μια γυναίκα μ’ έναν αέρα «εξυπνάδας, ευελιξίας και διαπερατότητας» που θα κάνει τον Άλεξ να ζήσει πολλά μαζί της με ψυχικό και ψυχολογικό κόστος. Η σχέση τους καταγράφεται αντικειμενικά και αμερόληπτα, φωτίζονται και οι δύο εξίσου, τα λάθη τους, η υπομονή τους, τα αισθήματά τους. Κακοποίηση και παθητικότητα αποτυπώνονται σε αυτήν τη σχέση και βλέπουμε πώς οδηγούνται αυτοί οι δύο άνθρωποι από την αγάπη και το πάθος στην αναμονή, στα πισωγυρίσματα, στα άκρα. Η αλήθεια της Σαμπίνε «έχει πάντα δύο όψεις και γι’ αυτό δεν ξέρει ποια να υπερασπιστεί κάθε φορά» (σελ. 311).

Ο Άλεξ έχει κι έναν κύκλο από φίλους και γνωστούς, όπως τον Γουάνγκ, λάτρη του διαλογισμού, στον οποίο μυεί τον πρωταγωνιστή του βιβλίου. Τον χαρακτηρίζει μάλιστα βάσει των τσάκρα του «εγωκεντρικό ηδονιστή» και τον βοηθάει στο ταξίδι της αυτογνωσίας: «…δεν έχεις τον έλεγχο του εαυτού σου αφού τα συναισθήματά σου εξαρτώνται από τη συμπεριφορά των άλλων απέναντί σου». Χάρη στον Γουάνγκ έμαθα πως όσοι διαλογίζονται, όσοι προσεύχονται κλπ. αυξάνουν την ευαισθησία τους, μιας κι έχει αλλάξει η κατάσταση του νου τους, κάτι που όμως προέρχεται από την ευαισθητοποίηση του σώματος κι αυτό θέλει εξάσκηση. «Οι σκέψεις γίνονται λίγο πιο ευγενείς, είμαστε λιγότερο εγωιστές και δείχνουμε περισσότερο σεβασμό και προσοχή στον άλλον» (σελ. 49). Το «Κουτί της Πανδώρας», το στέκι του Άλεξ και της παρέας του, είναι ένα μπαρ ξεχασμένο κι απ’ τον Θεό, μια «σκουληκότρυπα του χωροχρόνου», ένα «καταφύγιο για τη ζωή που κυλούσε ορμητικά στις φλέβες μας αλλά και η καλύτερη πρόφαση για την αυτοεπιβεβαίωσή μας» (σελ. 17). Αυτό το μέρος είναι η μόνη σταθερά στη ζωή του ήρωά μας και των φίλων του κι εκεί συμβαίνουν διάφορα κωμικοτραγικά περιστατικά, μέσα από τα οποία τους γνωρίζουμε καλύτερα και βλέπουμε πώς αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους και με τον Άλεξ.

Ο συγγραφέας ρίχνει τη διεισδυτική του ματιά και στους τόπους δράσης του βιβλίου του, με προεξάρχουσα τη Βιέννη, την πόλη που, ειδικά μετά την πτώση του ανατολικού μπλοκ, άλλαξε η ζωή της. Περπατάμε σε λεωφόρους και δρόμους, σε μνημεία και πάρκα, στον Δούναβη και στον αντεργκράουντ έβδομο τομέα που παίρνει ζωή τη νύχτα. Μια πόλη που «…μοιάζει ήσυχη σαν τον χειμώνα και παίρνει πάντα καιρό στον κάθε επισκέπτη μέχρι να διαπιστώσει την υφέρπουσα ένταση» (σελ. 33). Κι όμως «ξεπηδάνε από μέσα της χιλιάδες μοναξιές μέσα στο πλήθος και στους πολύβουους δρόμους της» (σελ. 34). Εξίσου παραστατικά δίνονται η Νότια Κορέα, με τη Σεούλ να δίνει πρωτόγνωρα ερεθίσματα στον Άλεξ αλλά και το Ρέθυμνο, όπου ο πρωταγωνιστής βιώνει στιγμές ανάπαυλας από τα μπερδέματα και τους προβληματισμούς του. «Το Ρέθυμνο έχει μια ανάλαφρη γλυκύτητα», αναφέρεται στο κείμενο. Με απρόσμενο τρόπο μπαίνουν στη ροή της αφήγησης και η Σκιάθος με το σπίτι του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ένα προσκύνημα για τον αφηγητή που εντυπωσιάστηκε από τη μορφή του και αποφάσισε να διαβάσει τα γραπτά του. Τελικά: «…ο κόσμος είναι πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορούμε να αντιληφθούμε… Η αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο είναι στην πραγματικότητα μια συμβιβαστική μετάφραση που κάνει ο νους μας» (σελ. 116). Αναφορές στην Άνοιξη της Πράγας, στον Φραντς Κάφκα, στον Ρίχαρντ Βάγκνερ κ. ά. εμπλουτίζουν το κείμενο ακόμη περισσότερο, βάζοντας τους ήρωες να δρουν και να σκέφτονται σ’ ένα υπαρκτό σύμπαν, σ’ έναν ρεαλιστικό χωροχρόνο, όσο ο συγγραφέας αφήνει ψήγματα φιλοσοφίας και αυτοβοήθειας σε διάφορα σημεία ως μικρές εκπλήξεις, απόλυτα ταιριαστές όμως με τις αντιδράσεις και τον τρόπο σκέψης των χαρακτήρων, μιας και επηρεάζονται από αυτά λιγότερο ή περισσότερο.

Χάρη στο μυθιστόρημα, που είναι γεμάτο από ενδιαφέροντα και διεισδυτικά ψυχογραφήματα, έμαθα πολλά γύρω από τη φιλοσοφία του κόσμου που μας περιβάλλει και κατάλαβα πολλές βασικές αρχές για ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Μάλιστα, οι σκέψεις του συγγραφέα, οι απόψεις του και τα διαχρονικά μηνύματα που παρατίθενται ως αντικείμενο εμβριθούς μελέτης του στην ανατολική φιλοσοφία, καταγράφονται συντομευμένα και περιληπτικά, ίσα για να τονίσουν / τεκμηριώσουν την τρέχουσα κατάσταση του Άλεξ και των συνοδοιπόρων του σε αυτό το ταξίδι. Πολλές φορές μάλιστα εντυπωσιαζόμουν από την απλότητα της διατύπωσης και τις ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις: «…όλη μας η προσπάθεια ως άνθρωποι είναι πώς να βγάλει ο καθένας το δικό του κεφάλι έξω απ’ το νερό…η στάθμη ως διά μαγείας ανυψώνεται κι πάλι απ’ την αρχή…Οι περισσότεροι κάνουμε σημαία αυτή μας την προσπάθεια, δημιουργούμε γύρω της μια προσωπική μυθοπλασία…ικανοποιούμαστε όταν το δικό μας κεφάλι είναι πάνω απ’ το νερό, απελπιζόμαστε όταν βυθίζεται κι όλο αυτό … το θεωρούμε ζωή» (σελ. 22-23). Οι άνθρωποι είναι: «Υποτακτικοί στους από πάνω, σκληροί στους από κάτω. Πάνω στον φόβο τους χτίστηκαν κοινωνίες, πάνω στο δέος τους εξαπλώθηκαν θρησκείες» (σελ. 27). Κι εμείς: «…επιλέγουμε μάλλον σε τι να υποταχθούμε παρά από τι να απελευθερωθούμε» (σελ. 37). Στις σχέσεις «νιώθουμε συνήθως οικειότητα, πολλές φορές δυνατό έρωτα, όμως εγώ πιστεύω ότι ο παράγοντας που κρίνει εντέλει τη διάρκεια είναι το αν υπάρχει από την αρχή βαθιά αίσθηση ηρεμίας ή όχι» (σελ. 162), οπότε «…μέσα σ’ αυτόν τον ωφελιμιστικό κόσμο είναι ευλογία και αληθινή τύχη να σ’ αγαπάει κάποιος χωρίς να του είσαι χρήσιμος» (σελ. 121). Πόσο σημαντικές και ευτυχισμένες είναι οι παιδικές αναμνήσεις: «…δεν υπάρχει ανεμελιά, αν δεν υπάρχει κάποιος να σε περιμένει» (σελ. 254).

«Η δεύτερη μύηση» είναι ένα μυθιστόρημα ποτισμένο με την ανατολική φιλοσοφία και τα πλεονεκτήματα του διαλογισμού αλλά δεν παύει να είναι ένα καλογραμμένο κείμενο γεμάτο ανατροπές και απρόσμενα γεγονότα. Από τη μια, μαθαίνουμε πολλά για τον εαυτό μας και για το σύμπαν μέσα από τις συνεδρίες με τον Γουάνγκ κι από την άλλη παρακολουθούμε τον δύσκολο αγώνα αυτογνωσίας ενός ανθρώπου που μπλέκει με τη μία ακατάλληλη γυναίκα μετά την άλλη, νιώθει χειραγωγημένος στη δουλειά του και προσπαθεί να λύσει το ψυχοσυναισθηματικό του κουβάρι κάνοντας διαρκώς λάθη. Έχουμε έτσι μια βαθιά, διεισδυτική ψυχογραφία ενός ανθρώπου που πνίγεται σε μια τελματωμένη καθημερινότητα και προσπαθεί να βρει τι του φταίει, τι πρέπει να αλλάξει, χωρίς να παύει να υποκύπτει στις ανθρώπινες αδυναμίες, είτε εγωισμός είναι αυτό είτε ανάγκη για εξωσυζυγική σχέση. Ταυτόχρονα, υπάρχουν οι περιγραφές της Βιέννης και της Σεούλ που ζωντανεύουν παραστατικά και ρεαλιστικά κάθε σκοτεινή και φωτεινή γωνιά, οδηγώντας μας σε σημεία λιγότερο γνωστά από τις τουριστικές ατραξιόν. Είναι μια ιστορία που ξεδιπλώνεται αργά αλλά ουσιαστικά και περιεκτικά, με έναν τρόπο γραφής που μου θύμισε την εσωτερικότητα του συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη, ειδικά στο «Μπαρ Φλωμπέρ», χωρίς έντονες ανατροπές και σκηνές δράσης. Η πλοκή εξελίσσεται κυρίως μέσα από τις αλληλοεπιδράσεις των χαρακτήρων, αλλά η αφήγηση, οι εναλλαγές οπτικών γωνιών, η αρμονική μίξη φιλοσοφίας και μυθοπλασίας και πολλά άλλα θετικά γνωρίσματα με κράτησαν ως το τέλος. Είναι μια διαφορετική αναγνωστική πρόταση που με κέρδισε από την αρχή ως το τέλος.

Βιβλίο Κάτι σαν αγάπη 
Συγγραφέας Πολυχρόνης Κουτσάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Δάντης, ο πρωταγωνιστής της «Τριλογίας της Κρήτης», είναι πλέον 22 ετών και προσπαθεί να συνέλθει από τις περιπέτειες που έζησε, από τις αλλαγές που σάρωσαν σα θύελλα τη ζωή του αλλά και να βρει μια ευκαιρία να αποδείξει στο αφεντικό του, ιδιωτικό ερευνητή Χρήστο Πάλλη, πως έχει τις ικανότητες και τα εχέγγυα να λύσει μια σωστή, σοβαρή υπόθεση. Δύο χρόνια πριν ξεκίνησε αυτήν τη δουλειά ως ασκούμενος με όνειρα και φιλοδοξίες για συγκλονιστικές περιπτώσεις, για ανατροπές, για κίνδυνο κλπ. αλλά κατέληξε να ασχολείται με παρακολουθήσεις και διαζύγια, οπότε χρειάζεται μια ένεση αισιοδοξίας και η γοητευτική Λένα Καράκη είναι η ευκαιρία του. Ο Πολυχρόνης Κουτσάκης είναι ένας συγγραφέας που τον παρακολουθώ προσεκτικά σε κάθε του βήμα, γιατί ξέρει να περιγράφει με τρομερή δεινότητα τις ιδέες του, αποτυπώνει τρισδιάστατα τον παλμό της εποχής μας και του τόπου που διαλέγει να περιγράψει σε κάθε βιβλίο του και ξέρει να διεισδύει βαθιά στην ανθρώπινη ψυχολογία. Έτσι κι εδώ, η πρωτοπρόσωπη αφήγηση του Γιώργου με έβαλε για τα καλά στη ζωή ενός νεαρού άντρα που αναλαμβάνει μια δύσκολη υπόθεση, ψάχνει, ανακρίνει και συγκρίνει, περπατάει στα Χανιά, ταξιδεύει στα χωριά του νομού, ανακαλύπτει, δυσκολεύεται όταν εμφανίζεται το πρώτο πτώμα που φαινομενικά δεν έχει σχέση με τον stalker της τενίστριας αλλά δεν το βάζει κάτω.

Το μυθιστόρημα περιγράφει με άφθαστο ρεαλισμό και ολοζώντανες σκηνές τον σύνθετο και πολυποίκιλο κόσμο του τένις και τους αγώνες, με τα σλαμ και τα τουρνουά, το ρολάν γκαρός, την άμιλλα και τις προπονήσεις, τη σκληρή και απομονωμένη ζωή του πρωταθλητή. Η Ιφιγένεια Καράκη είναι μια δεκαεπτάχρονη πρωταθλήτρια στο εφηβικό τένις, το μεγαλύτερο και πιο αυτοκαταστροφικό ταλέντο των τελευταίων δεκαετιών, όπως την αποκαλούν οι δημοσιογράφοι λόγω της ιδιαίτερης συμπεριφοράς της. Τι έχει κάνει και νιώθει πως τώρα το πληρώνει; Ποιο είναι το μυστικό της; Πώς βίωσε τον θάνατο της μητέρας της και πώς επηρέασε αυτός τον χαρακτήρα και τη νοοτροπία της; Είναι ένα κορίτσι που τόλμησε να κυνηγήσει το όνειρό της: «Αυτές οι γεμάτες ενθουσιασμό κουβέντες που λένε οι μεγάλοι στα παιδιά, να αφοσιωθούν στα όνειρά τους για να γίνουν ευτυχισμένα, τι ωραίες. Το μόνο που ξεχνάνε να τους πουν είναι πόσο κοστίζουν τα όνειρα» (σελ. 9). Το τένις ήταν η ζωή της, δεν επέτρεψε στον εαυτό της να ερωτευτεί ώστε να αφοσιωθεί σε αυτό, γέμισε πείσμα και δύναμη για να προκριθεί, απογοητευμένη που η μητέρα της παραδόθηκε στον καρκίνο άνευ όρων, όπως εκείνη πιστεύει. Κάποιος όμως θέλει να τη σκοτώσει και της στέλνει απειλητικά μηνύματα. Είναι απλώς κάποιος θαυμαστής της ή η Ιφιγένεια κρύβει κάτι που θα τη βάλει σε κίνδυνο;

Ο νεαρός πρωταγωνιστής έχει να αντιμετωπίσει πολλούς υπόπτους, με πρώτη τη Λένα Καράκη, αντιδήμαρχο Δημοσίων Έργων του δήμου Χανίων, με τον ερωτισμό να υφέρπει ανάμεσά τους. «-Νιώθω ότι το μόνο καλό που έχει προκύψει από αυτή την ιστορία είναι ότι είμαι συνέχεια σε επαφή μαζί σου», του λέει χαρακτηριστικά κι όλο αυτό τον φέρνει σε δύσκολη θέση, μιας και δεν μπορεί να ξεχάσει την αγαπημένη του, Ρέα Ανδρέου, η οποία είναι στο Ρέθυμνο και διαβάζει νυχθημερόν για την εξεταστική της. Ο Γιώργος τής είναι αφοσιωμένος, πιστεύει πως βρήκε ένα μαγικό κορίτσι στα 16 του και γι’ αυτό δε θα το εγκαταλείψει για να κυνηγήσει περισσότερες εμπειρίες, της μένει πιστός για να δείξει πόσο εκτιμά τη συνωμοσία του σύμπαντος που την έφερε στη ζωή του. Ναι αλλά η Λένα παίζει άσχημο παιχνίδι και η κατάσταση γίνεται χειρότερη (ή απλούστερη) όταν η Ρέα έρχεται απρόσμενα στα Χανιά, προς μεγάλη χαρά του Γιώργου, και μαζί ξεκινάνε να λύσουν την υπόθεση. Επίσης, έχουμε τον Ηλία Καράκη, έναν από τους πιο γνωστούς επιχειρηματίες του τουρισμού στα Χανιά, με μια μεγάλη και ακριβή ξενοδοχειακή μονάδα, που παλεύει κι αυτός με τον καρκίνο αλλά οι δυνάμεις του και η θέλησή του δεν έχουν μειωθεί ούτε στο ελάχιστο. Ο Στάθης, η Σόνια και η Στέλλα είναι οι τρεις μοναδικοί φίλοι της Ιφιγένειας, η Καρίν Κόσμανς η καλύτερη προπονήτρια νεαρών κοριτσιών στην Ευρώπη, ο Πέτρος Σκαμνάκης ο γυμναστής, ο Σλοβένος Λάντισλαβ, υπαρχηγός του Μιχάλη Κατσουλάκη που κρατά τον υπόκοσμο της Κισσάμου, ο Ιπποκράτης Φαντάκης μια περίεργη σχέση της Ιφιγένειας, όλοι αυτοί βοηθάνε ή δυσκολεύουν τις εξελίξεις της συναρπαστικής αυτής υπόθεσης.

Ο Γιώργος Δάντης δε φανταζόταν πόσο θα άλλαζε η ζωή του όταν δέχτηκε την πρόταση της Λένας Καράκη, όχι μόνο για να αποδείξει ότι μπορεί να λύσει την υπόθεση αλλά για να σκέφτεται τα προβλήματα άλλων ανθρώπων και να προσπαθεί να τα λύσει αφού ούτε γνώριζε ούτε είχε λύσεις για τα προβλήματα των δικών του. Και είχε πολλά, μιας και, ταυτόχρονα με το διπλάρωμα της Λένας Καράκη, ανακαλύπτει πως η σχέση των γονιών του, που φάνηκε να τα ξαναβρήκαν, εξ ου και απέκτησαν τον πεντάχρονο πλέον Στέργιο («με διαφορά το πιο γλυκό πλάσμα στη γη για περίπου δύο λεπτά κάθε μέρα»), έχει και πάλι τριγμούς. Δυστυχώς ο κολλητός του, ο Νικ, αναγκάστηκε να φύγει για τον Καναδά μετά τα γεγονότα που έζησαν τα δυο παιδιά και η Βάλια, η αδελφή του Γιώργου, τον ακολούθησε, οπότε το συναισθηματικό του βάρος δεν έχει με κάποιον να το μοιραστεί. Παρών στην ιστορία είναι και πάλι ο αστυνομικός διευθυντής Χανίων Σαράντης Βακάκης, του οποίου η σχέση με τον Δάντη έχει περάσει από σαράντα κύματα, γνωστός ως «ο μάστορας» γιατί μερεμετίζει τις υποθέσεις μέχρι να βρει τη λύση τους, με αποτέλεσμα να έχει το μεγαλύτερο ποσοστό επίλυσης υποθέσεων σε όλη την Κρήτη. Ανυπέρβλητο εμπόδιο στις έρευνες όμως είναι ο Στέφανος Τζιλιβάκης, το πιο διακεκριμένο σίχαμα στα Χανιά, με τηλεοπτική εκπομπή-ένοχη απόλαυση, στην οποία βγάζει στη φόρα τα άπλυτα διάφορων Χανιωτών. Και, δόξα τω Θεώ, νάτοι οι αγαπημένοι μου Ντιπόν και Ντυπόν, Σήφης και Ιορδάνης, οι θείοι του Νικ, οι οποίοι συναντούν απρόσμενα τον Γιώργο και τον βοηθάνε στην υπόθεση. Γνήσιοι Κρητικοί, με ντοπιολαλιά, άψογη χημεία μεταξύ τους, τους λείπει ο Νικ αλλά βάλαν τζιμέιλ και φέι-τάιμ για να τα λένε!

Η πόλη των Χανίων και η ευρύτερη περιοχή της Κισσάμου αποτυπώνονται τρισδιάστατα στο χαρτί. Δρόμοι, πλατείες, σημεία-κλειδιά, κρυμμένες είσοδοι, τοποθεσίες γνωστές μόνο στους ντόπιους, κάπου κάπου κι η ντοπιολαλιά της Κρήτης, όλα αυτά μαζί συνθέτουν μια ιστορία που ανασαίνει δίπλα στον αναγνώστη, είναι ολοζώντανη, με τις δικές της επιθυμίες και ανάγκες. Τα σκόρπια και λιγοστά καλολογικά στοιχεία στολίζουν το κείμενο χωρίς να το βαραίνουν: «…η θάλασσα φαινόταν γαλήνια, ατάραχη, σαν ερωμένη που έχει προσωρινά ικανοποιηθεί» (σελ. 16). Και φυσικά οι καίριες, ωμές, αληθινές, διαχρονικές απόψεις του συγγραφέα που με ταρακουνάνε σε κάθε του βιβλίο δίνουν ένα βροντερό παρών: «Για όλους μας, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν υπάρχουν… μέσα μας, εκεί που μετράει. Δεν είμαστε κατασκευασμένοι ως είδος για να αποθηκεύουμε θλίψη για όλο τον κόσμο. Οι μόνοι άνθρωποι που υπάρχουν μέσα μας, οι πολύ δικοί μας, είναι εκείνοι για τους οποίους δεν μπορείς καν να πιστέψεις ότι έφυγαν…Ποτέ δεν το πιστεύεις ότι έφυγαν. Και ποτέ δεν το ξεχνάς» (σελ. 161-162). Και πιο πριν: «Δεν έχει νόημα να είναι μαζί κανείς με κανέναν ό,τι κι αν νιώθουν ο ένας για τον άλλον. Μόλις αρχίσουν να νιώθουν κάτι σαν αγάπη, ο κόσμος θα φροντίσει να τους διαλύσει» (σελ. 140-141). Ας μην ξεχνάμε όμως και το λεπτό χιούμορ του συγγραφέα, τόσο αργά καυστικό που σταματούσα συχνά να ξαναδιαβάσω την πρόταση που προσπέρασα! Για παράδειγμα: «Αν είναι να παλέψεις, πάλεψε σαν να είσαι η τρίτη μαϊμού πάνω στη ράμπα της Κιβωτού του Νώε και, φίλε, έχει αρχίσει να βρέχει!» (σελ. 109). Ή: «…είχε επιλέξει να κυκλοφορήσει έτσι νωρίτερα στην πόλη, ίσως για να τσεκάρει αν υπήρχε στα Χανιά αστυνομία μόδας» (σελ. 177).

Το «Κάτι σαν αγάπη» είναι ένα δυνατό, γρήγορο, κινηματογραφικό, ανατρεπτικό μυθιστόρημα, όπου η υπόθεση ξεδιπλώνεται γρήγορα, με αυξανόμενη ένταση και αγωνία, σαν ένα καλά σχεδιασμένο παζλ όπου το κάθε κομμάτι μπαίνει στη θέση του την ώρα που πρέπει. Ο συγγραφέας μοιράζει τους χαρακτήρες του μες στην πόλη των Χανίων και έξω από αυτήν, τους αναπτύσσει, τους σκιαγραφεί και τους εξελίσσει σε τέτοιο βαθμό που η λύση του μυστηρίου είναι αληθοφανέστατη, στέρεα δικαιολογημένη και φυσικά αναπάντεχη. Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο Γιώργος Δάντης της «Τριλογίας της Κρήτης», αλλά η ιστορία μπορεί να διαβαστεί και αυτόνομα, αφού μαθαίνουμε τι απέγιναν οι ήρωες μετά τις εξελίξεις αυτές. Τα όνειρα και οι θυσίες που κάνουμε γι’ αυτά, τα λάθη που καλούμαστε να πληρώσουμε τη λάθος στιγμή, η ευγνωμοσύνη απέναντι κυρίως στον εαυτό μας για όσα ήδη έχουμε και είναι αυτά που ψάχναμε και άλλα είναι μερικά μόνο από τα θέματα που περνάνε μέσα από τις σελίδες όσο ξετυλίγεται μια συναρπαστική ιστορία ανατροπών, εκπλήξεων και σασπένς!

Βιβλίο Κρασί από τα χείλη σου 
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα τρυφερό ρομαντικό μυθιστόρημα γεμάτο ευωδιές οίνου και μούστου, αγάπης και έρωτα. Είναι ένα κείμενο αφιερωμένο στην αυτοβουλία και στην αυτοδιάθεση, στον έρωτα που μπορεί να ανθίσει παρά τα εμπόδια, στις δύσκολες σχέσεις μεταξύ πατέρα και γιου κυρίως και σε πολλά άλλα ανθρώπινα συναισθήματα. Με αφετηρία την έχθρα μεταξύ δύο οικογενειών και τις προσπάθειες των γόνων της να τις ενώσουν με την αγάπη τους ξεδιπλώνονται τα μυστικά και ο πλούτος της σημασίας και του ρόλου του κρασιού στη ζωή μας και ταυτόχρονα τονίζονται έννοιες και ιδέες που σπάνια τις συναντώ με αυτόν τον τρόπο στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Οι Βαλσάμηδες και οι Γιόγλου είναι ανταγωνιστικοί κάτοχοι όμορων αμπελώνων, έχουν καλές διασυνδέσεις και επενδύσεις στον χώρο του κρασιού, μια σχετική οικονομική άνεση (οπότε ευτυχώς γλυτώνουμε σκηνές και περιγραφές τύπου «Falcon Crest») και ακολουθούν πιστά το μίσος που τους χωρίζει από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Η πείρα και η μακρόχρονη πορεία του Κώστα Κρομμύδα τον βοηθάνε να δημιουργήσει τρισδιάστατους χαρακτήρες, με προβλήματα και ανησυχίες, με προσδοκίες και ελπίδες, που προδίδονται, εποφθαλμιούν, σχεδιάζουν, λαχταρούν.

Ο Σπύρος Γιόγλου είναι παντρεμένος με τη γαλλικής καταγωγής Κορίν, με την οποία απέκτησαν την Κλαίρη. Είναι αυστηροί και υπερπροστατευτικοί μαζί της και ο Σπύρος προσπαθεί να πείσει τον γιο του από τον πρώτο του γάμο, Γιάγκο, να ασχοληθεί με τις επιχειρήσεις της οικογένειας. Ο νεαρός όμως δε θέλει, βαρέθηκε να τον βλέπει να μαλώνει με τους Βαλσάμηδες και με τους μισούς οινοποιούς της περιοχής, αντίθετα πιστεύει πως η Κλαίρη, η οποία άλλωστε γεννήθηκε μες στο αμπέλι και μεγάλωσε μέσα σ’ αυτό, είναι η πιο ικανή και η πιο κατάλληλη από τους δυο τους για την επιχείρηση. Από την άλλη μεριά του φράχτη που τους χωρίζει, ο Βαγγέλης Βαλσάμης, απογοητευμένος από τη στάση και τη συμπεριφορά του γιου του, Άρη, απέναντί του, αποφασίζει να τα αναθέσει όλα επισήμως στον πρωτότοκο, Φώτη. Τα δυο παιδιά είναι εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες: ο Άρης αγαπάει τα κτήματα και τ’ αμπέλια, υπαναχωρεί όμως επειδή απογοητεύεται κι αυτός από τη συμπεριφορά του πατέρα του κι έτσι ο Φώτης, που πάντα συντηρούσε την ένταση μέσα στην οικογένεια, παίρνει τα ηνία μιας ακμάζουσας επιχείρησης, η οποία σύντομα θ’ αρχίσει να παίρνει την κάτω βόλτα λόγω των χειρισμών του.

Ο Άρης και η Κλαίρη ερωτεύονται, γεύονται ένα ποτήρι κρασί από τα χείλη ο ένας του άλλου, οπότε μήπως η ιστορία τους ενώσει τελικά τις δύο οικογένειες και σβήσει το προαιώνιο μίσος; Η ιστορία ξεκινάει το 2005, την εποχή του τρύγου, την ημέρα που πατάνε τα σταφύλια και αυτό οι Γιόγλου το συνοδεύουν μ’ ένα αρχαιοπρεπές τελετουργικό για καλή σοδειά. Οι δυο νέοι αναθερμαίνουν την αγάπη που τους ένωνε από παιδιά κι αμέσως μετά βρισκόμαστε στο Ντουμπάι του 2023 όπου ο Άρης έχει ιδρύσει μια κτηματομεσιτική εταιρεία που πηγαίνει ολοένα και καλύτερα. Ένα δυσάρεστο γεγονός τον αναγκάζει να επιστρέψει στο σπίτι του στη Νεμέα κι εκεί συναντά μεγάλες αλλαγές. Με διαρκή πρωθύστερα που παρουσιάζουν την ιστορία από διαφορετικά και διάφορα σημεία του χτες και του σήμερα ξεδιπλώνεται η τρυφερή ιστορία του Άρη και της Κλαίρης. Από το 2005 μεταβαίνουμε στο 2023 όπου τα πάντα έχουν αλλάξει κι από κει πίσω στο 2006 για να πιάσουμε το νήμα από την αρχή, να καταλάβουμε τι συνέβη κι αναγκάστηκε ο Άρης να φύγει, τι έγινε με τα άλλα μέλη της οικογένειάς του μα πάνω απ’ όλα με την Κλαίρη.

Το μυθιστόρημα είναι καλά σχεδιασμένο και η πλοκή κλιμακώνεται όλο και περισσότερο από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Μια σειρά από απρόβλεπτες εξελίξεις θα απομακρύνουν τον Άρη από την Κλαίρη και ο χρόνος θα σκάψει βαθύ αυλάκι ανάμεσά τους. Μήπως όμως αυτό τους βγει σε καλό τελικά; Μήπως δε θα ξεχάσει ο ένας τον άλλον και τους δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία; Αν ναι, πότε και υπό ποιες συνθήκες; Στην πορεία των γεγονότων, θα γνωρίσουμε κι άλλους χαρακτήρες, όπως τον ιδιότροπο Βλάση, γεωλόγο και οινολόγο, που διαχειρίζεται την παραγωγή και των δύο οινοποιείων, κρατώντας τις ισορροπίες μεταξύ των δύο οικογενειών, τον Ρένο, τον γιο ενός βασικού επενδυτή που ενδιαφέρεται για εξαγωγή των κρασιών των Γιόγλου στην Αμερική, την υποχωρητική και γεμάτη αγάπη Τζόυς, την αδίστακτη Μαριλένα και άλλους. Όλοι τους θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις και θα συμπληρώσουν ένα ρομαντικό και ανατρεπτικό παζλ γεμάτο μικρά και μεγάλα κομμάτια αγάπης και μίσους, έρωτα και προδοσίας. Παραστατικές ολοζώντανες εικόνες, ειδικά αυτές που αφορούν τη φύση των αμπελώνων που βιώνουν ηλιόλουστες μέρες αλλά και τρομερές καταιγίδες, όμορφες παρομοιώσεις και μεταφορές, γρήγορη αφήγηση, μια ενδιαφέρουσα ιστορία κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος μιας και ο συγγραφέας ξέρει να αποφεύγει τα κλισέ και τις κοινοτοπίες και να φτιάχνει δυνατές ιστορίες με εξελίξεις που δεν περιμένει κανείς.

Πλήθος αναφορών σε ποικιλίες κρασιού και στις διαφορές τους, μικρά μυστικά από τον κόσμο της οινοποιίας, μαθήματα γευσιγνωσίας και ερωτήματα όπως: γιατί είναι πιο δύσκολη η βιολογική παραγωγή, από ποια σημεία της αμπελοκαλλιέργειας βγαίνει ποιο είδος κρασιού, πώς επιλέγουμε την υποζώνη, ποιος ήταν ο ρόλος του κρασιού στα συμπόσια των αρχαίων Ελλήνων, ποιες οι μυθολογικές του καταβολές και πώς γεννήθηκε, όλα καταγράφονται στο μυθιστόρημα ως ψήγματα πληροφοριών μέσα από διαλόγους και περιστατικά που δε με κούρασαν στιγμή. «Η αμπελουργία είναι έρωτας και όχι δουλειά» (σελ. 30), τονίζει σε κάποιο σημείο ο συγγραφέας, συνοψίζοντας σε λίγες λέξεις όλο το νόημα της σκληρής αυτής πορείας από το σταφύλι στο ποτήρι. Άλλωστε: «Σιτοβολώνες, ελαιώνες, αμπελώνες. Αυτά είναι τα πρώτα συστατικά της ζωή μας» (σελ. 33). «Ο πολύς κόσμος νομίζει πως το κρασί είναι κάτι μαγικό…Κι όμως….δεν είναι τίποτα παραπάνω από δουλειά. Από ατελείωτες ώρες δουλειάς» (σελ. 345).

In vino veritas (=Στο κρασί υπάρχει αλήθεια) κι έτσι τα πάντα βγαίνουν αργά ή γρήγορα στο φως. Μυστικά αποκαλύπτονται, αλήθειες διατυπώνονται, κινήσεις γίνονται: «Η πραγματική αγάπη δεν σε φυλακίζει σαν το κρασί μέσα σε ένα βαρέλι, περιμένοντας να εξελιχθείς με τα δικά της θέλω, γιατί το μόνο σίγουρο είναι ότι η γεύση που θα σου αφήσει θα είναι ίδια με το ξίδι» (σελ. 92). Πόσο γλυκά και τρυφερά ξεδιπλώνεται ο έρωτας του Άρη και της Κλαίρης, με πόση αληθοφάνεια καταγράφονται οι στιγμές τους στην Κρήτη πριν ξεσπάσει η οικογενειακή καταιγίδα, με πόση λεπτοδουλειά και αληθοφάνεια δίνονται οι συνθήκες που θα τους χωρίσουν και θα τους απομακρύνουν ώσπου να ξανασυναντηθούν χρόνια αργότερα. Και τότε… Τι θα μας οδηγήσει στο τέλος; Ένας έρωτας που δοκιμάζεται από τις δυσκολίες, ωριμάζει στο βαρέλι της απόστασης και κάποια στιγμή θα έρθει η ώρα να τον δοκιμάσουν οι ενδιαφερόμενοι. Τι γεύση θα έχει; Πώς θα νιώσει ο ουρανίσκος και η καρδιά τους; Ταυτόχρονα, ένας πατέρας κι ένας γιος όλο και απομακρύνονται παρά την αγάπη του ενός για τον άλλον, αφήνοντας το μίσος που καραδοκούσε να μπει ανάμεσά τους. Όσο με συγκινούσαν τα εμπόδια και οι δυσκολίες των δύο ερωτευμένων νέων άλλο τόσο έντονα ένιωθα με τη σχέση που αναπτύχθηκε ανάμεσα σ’ έναν γιο και σ’ έναν πατέρα. Ο πρώτος απογοητευμένος από τη στάση του δεύτερου, ο δεύτερος δε ρίχνει τον εγωισμό του όταν διαπιστώνει πως τον έκρινε λάθος κι όταν επιτέλους έρχεται το λυτρωτικό τέλος ίσως να είναι αργά για κάποιους από τους δύο. «Κρασί από τα χείλη σου» λοιπόν και στην υγεία του αναγνώστη!

Βιβλίο Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς 
Συγγραφέας Μαρία-Στέλλα Ζεάκη
Εικονογράφος Μάριος Ιωαννίδης
Κατηγορία Παραμύθι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Στέλλα Ζεάκη έγραψε ένα πρωτότυπο και άκρως διασκεδαστικό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που μυρίζει Κρήτη από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα. Με αφορμή τα αδέλφια Δήμητρα και Μανόλη που επισκέπτονται κάθε καλοκαίρι τη γιαγιά τους στην Κρήτη και περνάνε αξέχαστα στο χωριό μαθαίνουμε πολλά πράγματα γύρω από την κρητική κουζίνα, η οποία επιπλέον είναι η βάση και η ουσία της μεσογειακής διατροφής που τόσο καλό κάνει στον άνθρωπο. Μέσα από αινίγματα, κωδικοποιημένες φράσεις και πολύτιμα μυστικά, μαθαίνουμε για τη λαογραφία, τις γεύσεις, τη χλωρίδα του νησιού και πολλά άλλα. Τα δυο παιδιά  ακολουθούν τη γιαγιά τους παντού και κάθε βόλτα στο πλάι της είναι μια περιπέτεια όπου μαθαίνουν κάθε φορά καινούργια πράγματα. Αυτό το καλοκαίρι ανακαλύπτουν στην κασέλα της ένα ξεχασμένο τετράδιο γεμάτο συνταγές αλλά είναι γραμμένες με ακαταλαβίστικο τρόπο. Σύντομα όμως διαπιστώνουν πως τα κείμενα είναι κρυπτογραφημένα και γεμάτα αινίγματα αλλά με λίγη σκέψη μπορούν να βρουν τις σωστές απαντήσεις και να υλοποιήσουν τις συνταγές ή να μάθουν περισσότερα για τον τόπο καταγωγής τους. «Είναι συνταγές που δίνουν δύναμη. Όμως πρέπει να προσέχεις τα συστατικά κάθε συνταγής. Να είσαι σίγουρη ότι βρίσκεις καλά υλικά για να μαγειρέψεις τη συνταγή. Αν οι πρώτες σου ύλες δεν είναι καλές, τότε η συνταγή δεν πιάνει…»! τα νουθετεί η γιαγιά.

Μια υπέροχη και συναρπαστική ιστορία ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μικρών και μεγάλων αναγνωστών, με ένα κείμενο στο οποίο υπάρχουν άφθονες ιδιωματικές λέξεις της κρητικής διαλέκτου, όπως «σώχωρο», «τσούκος» κ. ά. και πλούσιο λεξιλόγιο, γεμάτο  από τις ποικιλίες των άγριων χόρτων του νησιού (πικραλίδες, γαλατσίδες, μαρουλίδες και παπούλες), τους χοχλιούς (μουρμούρες, μπαρμπαρόσοι, μκροχόχλιδα κλπ.) κ. ά. Μικρά μυστικά διατροφής ξεδιπλώνονται απρόσμενα και μας δείχνουν πόση σημασία έχει να προσέχουμε τι τρώμε καθημερινά ενώ ταυτόχρονα πίσω από τις γραμμές τονίζεται πως πρέπει να βάλουμε στην καθημερινότητά μας όλα τα φαγητά, χωρίς εξαιρέσεις. Κάθε σελίδα είναι και μια νέα ανακάλυψη που θα μας πληροφορήσει για τους θησαυρούς της γης και, με αφορμή την παρατηρητικότητα της γιαγιάς, αγκαλιάζουμε τη σοφή φύση, η οποία δίνει σχήμα σε κάθε φυτό ή καρπό ανάλογα με τα όργανα του ανθρώπινου σώματος που ωφελεί!

Ο ρόλος των δημητριακών στη ζωή μας, πώς πρέπει να φτιάχνονται η πιτιά και η μυζήθρα με κλαδιά από συγκεκριμένη συκιά ή λαογραφικές πληροφορίες που επίσης δεν ήξερα, όπως ότι κάποτε που θέριζαν το χωράφι άφηναν ένα μέρος αθέριστο για να ευχαριστήσουν τη γη που δίνει γενναιόδωρα τους θησαυρούς της είναι ένα μικρό δείγμα από τις πληροφορίες που θα βρει κανείς σε αυτό το έξυπνο βιβλίο. Μέσα από μια γλυκιά, τρυφερή και πλούσια σε ιδέες ιστορία κατανοούμε πως το μόνο που χρειάζεται είναι να ανοίγουμε τα μάτια μας και να διαβάζουμε προσεκτικά αυτό που η φύση μάς παρέχει απλόχερα. Η εικονογράφηση του Μάριου Ιωαννίδη είναι γεμάτη χρώματα και όμορφες λεπτομέρειες. Συνδυάζει αρμονικά τον ρεαλισμό της λεπτομέρειας και τη φαντασία του καλλιτέχνη που δε διστάζει να δημιουργήσει ποιητικές εικόνες όπως αυτήν που τα παιδιά διαβάζουν κάτω από το φεγγαρόφωτο. Τι κατακόκκινες ντομάτες, πόσο λαχταριστά φαγητά, τι γλυκιά γιαγιά, τι έξυπνα μουτράκια, πόσο ωραία αποτυπώνεται το κείμενο με αυτές τις εικόνες!

«Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς» είναι ένα ταξίδι στο παρελθόν και ταυτόχρονα στο παρόν, με το οποίο δένεται αναπόσπαστα ένας θησαυρός γνώσης, αινιγμάτων, συμβουλών και συνταγών γεμάτος κρητικές λέξεις και τροφές που συστήνει στα παιδιά με τον καλύτερο τρόπο τα οφέλη της φύσης και συγκεκριμένα της κρητικής διατροφής. Το κείμενο βοηθάει με τον καλύτερο τρόπο στην προστασία της ξεχωριστής αυτής διατροφικής ταυτότητας, την αναδεικνύει και ταυτόχρονα την καλλιεργεί. Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου υπάρχουν πάρα πολλές εκπαιδευτικές δραστηριότητες που συνεχίζουν να χαρίζουν γνώσεις και ατέλειωτες ώρες δημιουργικής απασχόλησης σε μικρούς και μεγάλους. Εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, κατασκευές, εφαρμογή της πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής στην καθημερινότητά μας, αινίγματα, παροιμίες και λεξικό της κρητικής διαλέκτου συμπληρώνουν άψογα το περιεχόμενο του παραμυθιού και βοηθάνε τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν μέσα από το παιχνίδι και τη δημιουργικότητα τα προτερήματα της κρητικής κουζίνας. Το βιβλίο διατίθεται on-line και δωρεάν στα ελληνικά και στα αγγλικά.

Βιβλίο Το αίνιγμα του Ερωτόκριτου
Συγγραφέας Βασιλική Μακρή
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bookoo
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Βασιλική Μακρή έγραψε μια ιστορία που με ξάφνιασε από την αρχή με τον τρόπο γραφής, τον χειρισμό και τον πυκνό καμβά πάνω στον οποίο ξεδίπλωσε τις ζωές των χαρακτήρων της. Ο Γερμανός αξιωματικός Γκούσταβ Ράινχαρντ επιστρέφει στο νησί της Κρήτης για να βρει το κρυμμένο άγαλμα που ξέθαψε στα ανοιχτά της Ντίας και να το παραδώσει στο ελληνικό κράτος, γεμάτος τύψεις για όσα έκανε τις ημέρες της γερμανικής κατοχής. Μόνο που η άνοια δεν τον αφήνει να θυμηθεί και αναθέτει στον διευθυντή του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου Ματθαίο Ηλιοπετρίτη και στην αρχαιολόγο Ναυσικά Αργυρίου να διαβάσουν το ημερολόγιό του, όπου κάπου ανάμεσα στις λέξεις κρύβει το μέρος όπου έθαψε το άγαλμα καθώς και μια πινακίδα με γραμμική γραφή Β. Η εμφάνιση της Ναυσικάς θα του ξυπνήσει άσχημες μνήμες και θα τον οδηγήσει σ’ ένα ταξίδι ενδοσκόπησης και αναπολήσεων, αυξάνοντας τη λαχτάρα του για συγχώρεση. Στον δρόμο τους εμφανίζεται ξανά και ο ψαράς ενώ ταυτόχρονα η Ναυσικά αρχίζει να βρίσκει σε αυτήν την ιστορία σκόρπια κομμάτια που τη φέρνουν αντιμέτωπη με τα παιδικά της βιώματα και αναστατώνουν την οικογένειά της που είχε καταφύγει στη Λέρο μετά την Κατοχή και κρύβει βαθιά μέσα της ένα περιστατικό στο ψυχιατρείο του νησιού. Η ιστορία ξεδιπλώνεται με πρωθύστερα, με παραστατικούς διαλόγους και με επιλεγμένες αποκαλύψεις που φέρνουν στο φως μόνο όσα κομμάτια θέλει εκείνη τη στιγμή η συγγραφέας, οπότε η αγωνία αυξάνεται και η ανάγνωση προχωράει με πυρετώδεις ρυθμούς. Η καθαυτή ιστορία δεν είναι απλή ούτε μονοδιάστατη αλλά έχει θύτες και θύματα, δυσκολίες και μυστικά οπότε τα πάντα είναι ρευστά μέχρι κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.

Οι χαρακτήρες έχουν ρεαλισμό και είναι ολοκληρωμένοι, οι σκέψεις τους, οι αντιδράσεις τους, οι πράξεις τους έχουν άμεση σχέση με το παρελθόν τους και υπάρχει συνέχεια και συνέπεια. Ο Γλεντούσης είναι γιος σφουγγαρά που υπέκυψε τελικά στη νόσο των δυτών, άλλωστε αυτόν τον πατέρα δεν τον χόρτασε, πιο πολύ μια αντίστροφη μέτρηση ήταν ως την εκάστοτε επιστροφή του αφού το μεροκάματο τον έβγαζε συνέχεια για μπάρκο. Ο ψαράς λατρεύει την απόκοσμη ησυχία του βυθού, είναι προσεκτικός όταν βουτάει κι η ζωή του δυσκόλεψε κι άλλο όταν ξέσπασε ο πόλεμος, οπότε άρχισε να κάνει τον ψαρά για λογαριασμό των κατακτητών ώστε να επιβιώσει. Ο Γερμανός αξιωματικός Γκούσταβ Ράινχαρντ που τον πλήρωνε για τα μαθήματα κατάδυσης έχει ένα σωματικό ελάττωμα που τον έκανε συχνά θύμα εκφοβισμού στα σχολικά του χρόνια. Είναι πιστός στο καθήκον του, σκοτώνει και εκτελεί, κατά βάθος όμως έχει κάποιες στιγμές ανθρωπιάς που δε βρίσκουν χώρο και χρόνο να βγουν στο φως παρά μόνο μετά τον πόλεμο, όπου ήδη η ψυχολογία του είναι βεβαρημένη απ’ όσα έκανε. Η γνωριμία του με μια ντόπια κοπέλα στην κατακτημένη Κρήτη θα δυσχεράνει πολύ τα πράγματα και θα τον οδηγήσει σε ακρότητες και απονενοημένες πράξεις που θα βρουν τις συνέπειές τους σαράντα χρόνια μετά με απροσδόκητο τρόπο.

Η αρχαιολόγος Ναυσικά Αργυρίου προσελήφθη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, τον τόπο καταγωγής της μητέρας της με την οποία ζούνε τώρα στη Λέρο αλλά δεν παύει να σκέφτεται το Βερολίνο όπου σπούδασε, την καθημερινότητά του, το Τείχος, την ιστορία του και περπατάει στην πόλη του Ηρακλείου, την οποία γνωρίζουμε κι εμείς μαζί της. Τα τοπόσημα και τα μνημεία έχουν σημαντική ιστορική και αρχαιολογική αξία και η συγγραφέας καταφέρνει να τα κάνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των χαρακτήρων της, παρέχοντάς μας γνώσεις και πληροφορίες με τρόπο που δεν κουράζει ούτε βαραίνει την πορεία της ανάγνωσης. Πότε ταξιδεύουμε στη μινωική εποχή μέσα από ντοκουμέντα και κτερίσματα, πότε αποκωδικοποιούμε κι εμείς μαζί με τους ήρωες την πινακίδα με τη γραμμική γραφή Β κι όλα αυτά σε συνδυασμό με τις εξελίξεις που τρέχουν! Η σημαντική πινακίδα που έχει θαφτεί μαζί με το άγαλμα είναι μια επιστημονική πρόκληση που αναγκάζει την κοπέλα να αγνοήσει το ναζιστικό παρελθόν του Γερμανού αξιωματικού και να ξεχάσει για λίγο τις δύσκολες στιγμές που βίωσε η οικογένειά της στην Κατοχή. Στο πλάι της Ναυσικάς είναι ο επίσης αρχαιολόγος Ματθαίος Ηλιοπετρίτης, με ειδίκευση στη γραμμική γραφή Β, μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που δείχνει διαφορετική στάση και συμπεριφορά ανάλογα με τις συνθήκες. Η επαγγελματική τους σχέση αρχικά θα μπει εμπόδιο στον ρομαντισμό που υποφώσκει ανάμεσά τους, θα έρθει όμως η στιγμή που θα υποχρεωθούν να παραδεχτούν αισθήματα και θα υποστούν τις αντίστοιχες συνέπειες.

Απόλαυσα τη στρωτή γραφή που είναι γεμάτη από ολοζώντανες εικόνες και εναλλαγές αφήγησης, αφού στην καταγραφή των εξελίξεων παρεμβάλλονται αποσπάσματα από το ημερολόγιο του Γερμανού αξιωματικού, στίχοι του ποιήματος του Βιτσέντζου Κορνάρου και επιστολές. Μετρημένοι διάλογοι, πλούσιο λεξιλόγιο, δύναμη παραστατικότητας, ιστορικά, λαογραφικά και γεωγραφικά στοιχεία που περνάνε ανάμεσα από τις γραμμές και μου χάριζαν γνώσεις, χωρίς να το καταλάβω και χωρίς να κουράζουν (αξέχαστη θα μου μείνει η αποκωδικοποίηση της γραμμικής γραφής Β σύμβολο προς σύμβολο) ενώ ταυτόχρονα τα σύντομα πρωθύστερα φωτίζουν σημαντικές στιγμές του χτες και δεν είναι περιττά. Με τον τρόπο της η συγγραφέας μου έδειξε πως τα εκθέματα διαχέουν τη μαγεία τους με το πρώτο φως της μέρας και χωρίς τους τουρίστες, οι μορφές στις τοιχογραφίες ανασαλεύουν, οι γαλάζιες κυρίες ψιθυρίζουν μεταξύ τους κι όλα αυτά όσο ο Μίνως Καλοκαιρινός, ο Άρθουρ Έβανς, ο Νικόλαος Πλάτων, σημαντικές προσωπικότητες της αρχαιολογίας και όχι μόνο, είναι σα να αγωνιούν μαζί με τον αναγνώστη για το αν θα καταφέρει η Ναυσικά να βρει το άγαλμα και να το φέρει στο φως.

Τι θυμίζουν στην αρχαιολόγο οι ζωγραφιές του Γερμανού; Πού βρίσκεται το άγαλμα; Πώς θα συνδεθεί η ζωή της με αυτόν τον άγνωστο άντρα; Πώς μπορεί η αναζήτηση ενός αρχαίου αγάλματος να κουμπώσει με τους προραφαηλίτες ζωγράφους αλλά και με την ίδια τη Ναυσικά; Τι έχει συμβεί στη ζωή του Γκούσταβ που έχει ανάγκη από συγχώρεση; Τι σταυρό κουβαλάει για τόσα χρόνια και πώς θα καταφέρει να εξιλεωθεί μετά από τόσο καιρό; Ποια είναι η Αρετούσα στην οποία απευθύνεται και γιατί της εξομολογείται τη ζωή του, προσπαθώντας να την πείσει πως δεν είναι ένα τέρας όπως οι συμπατριώτες του; «Το αίνιγμα του Ερωτόκριτου» είναι μια ανατρεπτική πολυεπίπεδη ιστορία που αγγίζει πολλά θέματα και περιγράφει τις περιπέτειες και τις συγκρούσεις διαμετρικά αντίθετων χαρακτήρων με αφορμή μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη.

Βιβλίο Το καδέρνο
Συγγραφέας Μιχάλης Τοπαλίδης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα /  Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Μιχάλη Τοπαλίδη κινείται σε δύο άξονες: από τη μια έχουμε την πρωτοπρόσωπη αλλά και κατά τόπους τριτοπρόσωπη αφήγηση του ανθρώπου που έγραφε στο καδέρνο του (=τετράδιο) τις περιπέτειες του ταξιδιού του εν πλω μετά την Κωνσταντινούπολη κι από την άλλη έχουμε το ψυχογράφημα ενός ανθρώπου που ετοιμάζεται να διασχίσει ένα από τα πιο δύσκολα φαράγγια του κόσμου ενώ ταυτόχρονα θα καταβυθιστεί στην ψυχοσύνθεσή του γνωρίζοντας πρόσωπα και βιώνοντας καταστάσεις που δεν περίμενε. Η εναλλαγή των τρόπων αφήγησης στην ιστορία του Μαυροθαλασσίτη και τα πρωθύστερα στην περιπέτεια του αρχιτέκτονα διατηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος όπου οι δύο διαφορετικοί και μακρινοί μεταξύ τους χρονικά κόσμοι θα ενωθούν αναπάντεχα με έναν συγκινητικό τρόπο. Πάντως, το λεξιλόγιο του καδέρνου ίσως κουράσει γιατί είναι γραμμένο σε γλώσσα που μοιάζει με αυτήν εκείνης της εποχής, ευτυχώς όμως οι επεξηγήσεις των λέξεων είναι στην ίδια σελίδα κι αποφεύγουμε τα διαρκή πίσω-μπρος. Ο συγγραφέας σημειώνει πως θέλησε να δημιουργήσει «την αίσθηση της παλαιότητας» κι όχι να αποδώσει πιστά λεξιλόγιο και ιδιωματισμούς κι αυτό το πέτυχε σε ικανοποιητικό βαθμό. Από την άλλη στη σημερινή εποχή ο λόγος κυλάει πιο γρήγορα και κατανοητά, υπάρχουν όμως αρκετές περιπτώσεις ενδοσκόπησης και κάποιες υπόνοιες σουρεαλισμού που καθυστερούν τη δράση.

«Το καδέρνο» είναι μια διαφορετική πρόταση ιστορικού μυθιστορήματος και αναβιώνει την εποχή της άλωσης της Κωνσταντινούπολης μέσα από ένα ημερολόγιο καταστρώματος που κρατάει ένας ναύτης με καταγωγή από τον Πόντο, πιστός στο καθήκον και στις εντολές του καπετάνιου του, που θα βρει κάτι απρόσμενο στη μακρινή Κρήτη. Παράλληλα με αυτό έχουμε διαυγή ψυχογραφήματα και μια σωστή ψυχοσύνθεση ενός ανθρώπου που δένεται απρόσμενα με το παρελθόν μέσα από την κατάβαση σε ένα φαράγγι και στην ανθρώπινη ψυχή του! Μια διαφορετική πρόταση που καταφέρνει να ενώσει δύο διαφορετικά μεταξύ τους είδη σε μια στρωτή και συναρπαστική αφήγηση.

Βιβλίο Εργαζόμενο αγόρι
Συγγραφέας Λένα Διβάνη
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρώτα πρώτα πρόκειται για ένα έξυπνο βιβλίο. Παρακολουθούμε τις περιπέτειες ενός αγοριού που το σκάει από το επαρχιακό περιβάλλον της Ιεράπετρας για να βρει την τύχη του στην Αθήνα. Όντως κάτι κάνει στη μεγαλόπολη και επιστρέφει θριαμβευτής ( στην Κρήτη. Με κωμικές νότες και διακριτικό χιούμορ, τίτλους κεφαλαίων-γνωμικά πανέξυπνα, βλέπουμε τις περιπέτειες ενός εργαζόμενου αγοριού που μόνο η τύχη το έσωσε από κακοτοπιές. Ποιο είναι το κάτι παραπάνω; Ότι ο κόσμος του είναι κόσμος γυναικοκρατούμενος και όχι αντροκρατούμενος. Οι αστυνομικοί, οι γιατροί και οι οικοδόμοι είναι γυναίκες, οι νοσοκόμοι είναι άντρες (αδελφέ, θέλω την πάπια), ότι οι γυναίκες έχουν το πάνω χέρι και διώχνουν τον άντρα τους ή τον απατούν με τον γραμματέα τους, παίζουν Game girl, διαβάζουν Georgia, αγαπημένη ταινία είναι το Pretty man, αγαπημένο τραγούδι το Diamonds are a man’s best friends, οι άντρες μεγαλώνουν τα παιδιά και μαγειρεύουν, είναι κατάρα να είσαι ανύπαντρος πατέρας στην εποχή μας κλπ. κλπ. Έξυπνο και διασκεδαστικό, αν και θα μπορούσε το στόρυ να είναι πιο σύντομο γιατί μέχρι να γίνουν οι ανακατατάξεις στη ζωή του αγοριού πέρασαν αρκετά κεφάλαια. Η γραφή κωμική και δραματική όπου πρέπει, παραινέσεις και συμβουλές, αναγνώσεις πίσω από τις γραμμές. Τι να πω, δεν έχω ξαναδιαβάσει κάτι τέτοιο. Μπράβο στη συγγραφέα για τη σύλληψη.

Βιβλίο Δαίδαλος και Ίκαρος
Συγγραφέας Ελένη Σβορώνου
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Σβορώνου με προσεγμένο λεξιλόγιο και ενδιαφέρουσες ανατροπές μαθαίνει στα παιδιά από 6 ετών και πάνω την ιστορία του Δαίδαλου, του εφευρέτη της αρχαιότητας και του γιου του, Ίκαρου. Μας ταξιδεύει στα χρόνια της μινωικής Κρήτης, μας συστήνει τον Μινώταυρο και τον βασιλιά Μίνωα, μας δείχνει πώς κατασκευάστηκε ο λαβύρινθος, μας εξηγεί πώς και γιατί ήθελαν να ξεφύγουν από την Κρήτη οι δύο αυτοί ήρωες κ. π. ά. Τα παιδιά μαθαίνουν έτσι πολλά πράγματα γύρω από τη μυθολογία και παίρνουν συνεκδοχικά τις πρώτες βάσεις για την ιστορία των πτήσεων και πόσο σημαντική είναι πλέον η αεροπλοΐα στην καθημερινότητά μας. Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη είναι ατμοσφαιρική και ρεαλιστική, αναμιγνύει ιδανικά το νεφελώδες του περιβάλλοντος των θεών με τον ηλιόλουστο τόπο της Κρήτης ενώ την τελευταία σελίδα με την απεικόνιση της Ικαρίας από ένα διπλάνο των αρχών του 20ού αιώνα θαύμασα την τέχνη του εικονογράφου.

Βιβλίο Γίνε δέντρο!
Τίτλος πρωτοτύπου Be a tree!
Συγγραφέας Maria Gianferrari
Μετάφραση Μάρω Ταυρή
Εικονογράφος Felicita Sala
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Υπέροχος και ενδιαφέρων ο παραλληλισμός του δέντρου με το ανθρώπινο σώμα, χαρίζει όμορφες ιδέες στα μικρά παιδιά ώστε να γνωρίσουν ταυτόχρονα το σώμα τους και το δέντρο! Η σπονδυλική στήλη είναι ο κορμός, το δέρμα ο φλοιός και τόσα άλλα! Και δεν είσαι μόνος σου, τόσα δέντρα υπάρχουν γύρω, με τα οποία μιλάμε, ανταλλάσσουμε τροφή, μοιραζόμαστε διαθέσιμους πόρους και γενικά δημιουργείται ένα δίκτυο πληροφοριών χρήσιμο για όλο το δάσος! «Γίνε δέντρο! Γιατί μαζί είμαστε δάσος»! Με αυτήν την προτροπή και με άλλους υποδειγματικούς τρόπους η συγγραφέας καταφέρνει να περάσει με εύληπτο τρόπο τις αξίες και τα προτερήματα του δέντρου και συνεκδοχικά του ανθρώπου στους μικρούς αναγνώστες ενώ ταυτόχρονα τονίζει τη σημασία του «μαζί», δείχνοντας έτσι πως κανείς δεν διαφέρει από τον άλλον, πως είμαστε όλοι ίσοι και μαζί μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα για το καλό της κοινότητας! Κι όλα αυτά η συγγραφέας τα σημειώνει, τα τονίζει, τα εξαίρει ώστε να δώσει ώθηση στα παιδιά να ρουφήξουν τον αέρα, να αγκαλιάσουν τον ήλιο και να δώσουν ενέργεια στον κόσμο και στον εαυτό τους. Η εικονογράφηση της Felicita Sala είναι υπέροχη, μαγευτική, πολύχρωμη, γεμάτη λεπτομέρειες ενώ οι αναδιπλούμενες εικόνες ξετυλίγουν ακόμη περισσότερο το περιβάλλον στο οποίο εκτυλίσσεται η ιστορία, χαρίζοντας έτσι στα παιδιά χιλιάδες ώρες παρατήρησης και φυσικά παιχνιδιού! Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τρόποι για να σωθούν τα δέντρα αλλά και προτάσεις για να βοηθηθεί η κοινότητα από φίλους και συγγενείς που έχει αναπτυχθεί γύρω από το κάθε παιδί.