Βιβλίο Κίρκη 
Τίτλος πρωτοτύπου Circe
Συγγραφέας Madeline Miller
Μεταφραστής Κλαίρη Παπαμιχαήλ
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κίρκη ήταν νύμφη, κόρη του Ήλιου και της Πέρσης, μιας από τις Ωκεανίδες. Βασίλισσα στο νησί της Αίας, όπου μεταμόρφωνε τους εχθρούς της σε ζώα με τη χρήση μαγικών φίλτρων, μιας και ήξερε για τα βότανα και τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες. Έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Οδύσσεια του Ομήρου, όπου μεταμόρφωσε κάποιους από τους συντρόφους του βασιλιά της Ιθάκης. Ο Οδυσσέας, χρησιμοποιώντας το μώλυ που του έδωσε ο Ερμής, γλύτωσε από τα μάγια της κι η Κίρκη τον ερωτεύτηκε. Οι ναύτες έμειναν έναν χρόνο στο νησί μόνο που κάποια στιγμή οι Μοίρες είχαν προγράψει πως ο Οδυσσέας έπρεπε να γυρίσει σπίτι. Ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς και ο Ησίοδος διαφωνούν ως προς τους απογόνους που απέκτησε η Κίρκη από τον Οδυσσέα. Ο Τηλέγονος είναι ο επικρατέστερος, σύμφωνα με τον Ησίοδο και η μοίρα του δένεται τραγικά με αυτήν του Οδυσσέα.

Το μυθιστόρημα, με πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μας συστήνει λοιπόν αυτήν τη θεότητα, που μεγαλώνει σ’ ένα περιβάλλον ουσιαστικά πνευμάτων και μας αφηγείται την καθημερινότητά της σ’ έναν κόσμο με θεούς, Ναϊάδες και νύμφες, όπου ο Ήλιος και ο Ωκεανός τρώγανε μαζί συχνά σαν ξαδέλφια που ήταν, στα βάθη της θάλασσας και πάνω στη γη. Ονομάστηκε Κίρκη, γεράκι δηλαδή, από τα κίτρινα μάτια της και τον ψιλό ήχο που έβγαζε όταν έκλαιγε. Κεφάλαιο προς κεφάλαιο αναπτύσσεται μια ενδιαφέρουσα και πολύπλευρη προσωπικότητα, μέσω της οποίας μαθαίνουμε «από πρώτο χέρι» την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στα παλάτια θεών, θεοτήτων και ημίθεων ενώ διάφορα πραγματολογικά στοιχεία ξεπηδούν για να προσδώσουν αληθοφάνεια, όπως τα πρώτα βήματα της μέτρησης της ημέρας: «… υπήρχαν ορισμένοι άνθρωποι που λέγονταν αστρονόμοι κι η δουλειά τους ήταν να καταγράφουν πότε ανέτειλε και πότε έδυε… αλλά μερικές φορές ο πατέρας μου χασομερούσε πότε εδώ και πότε εκεί, αναστατώνοντας τους υπολογισμούς τους» (σελ. 21). Η αφήγηση είναι αείροη («Η βρεφική μου ηλικία ήταν ζήτημα λίγων ωρών, η νηπιακή μου κράτησε λίγα λεπτά περισσότερο», σελ. 14), συμπυκνωμένη («Οι μέρες των θεών κυλάνε σαν το νερό του καταρράκτη και δεν είχα μάθει ακόμη το ανθρώπινο κόλπο να τις μετράω», σελ. 17) και η εξέλιξη της ηρωίδας είναι απόλυτα συνυφασμένη με τα εξωτερικά της ερεθίσματα.

Η σχέση της με τα αδέλφια της, Πέρση, Αιήτη και Πασιφάη, η αγάπη της μητέρας της για τον πατέρα της, ο έρωτάς της για τον Γλαύκο, η στάση των γονιών απέναντί της που δεν ήταν και η καλύτερη, με τον Ήλιο να την αποκαλεί πάνω στον θυμό του «ξέθωρη και λειψή», που δε βρίσκει σύζυγο για κείνη ακόμη κι αν τον πληρώσει είναι τα πρώτα πετραδάκια που χτίζουν την προσωπικότητά της. Τα κουτσομπολιά στο παλάτι, οι  σκευωρίες, ο ατίθασος έρωτας, οι αναρίθμητοι απόγονοι, και ταυτόχρονα ο φόβος για τον πόνο και ο τρόμος από την ανυπακοή σε άγραφες άνωθεν εντολές είναι το φόντο μέσα στο πλαίσιο του οποίου δρουν οι ήρωες του μυθιστορήματος. Η Κίρκη έχει πολλά να μάθει που θα σφυρηλατήσουν τον χαρακτήρα της και μέσα από τις εμπειρίες της, τις γνωριμίες, τις απορίες, τα μαθήματα ζωής ταξίδεψα κι εγώ στους άγραφους νόμους μεταξύ των θεών και των Τιτάνων. Συναρπαστικές λεπτομέρειες, ανθρώπινες κατά βάθος αντιδράσεις, καλοδουλεμένες πληροφορίες, προσεγμένο λεξιλόγιο και απόλυτος σεβασμός στη μυθολογία είναι στοιχεία που με κράτησαν από το πρώτο ακόμη κεφάλαιο, ειδικά από τη στιγμή που η Κίρκη πρωταγωνίστησε σε σημαντικές στιγμές της μυθολογίας ενώ ταυτόχρονα αρκετές λεπτομέρειες που ίσως ο περισσότερος κόσμος να γνωρίζει αναφέρονταν περιληπτικά, κυρίως μέσα από τον παντογνώστη Ερμή σε κατοπινές συζητήσεις ή μέσω άλλων συμπρωταγωνιστών, με αποτέλεσμα να υπάρχει μια ολοκληρωμένη τοιχογραφία ως προς τα γεγονότα και ένα καθόλου κουραστικό κείμενο που δεν αναλώνεται σε περιττές λεπτομέρειες εις βάρος της καθαυτής δράσης.

Η Κίρκη από αποπαίδι μεταμορφώνεται σε γυναίκα με γνώσεις, κι ας τη θεωρούν ανυπάκουη και ψευτοπερήφανη. Ανακαλύπτει τα βότανα που κανείς δε δέχεται τις θαυματουργές τους ιδιότητες και όσα κάνουν τα αποδίδουν στο αμετάβλητο της μοίρας, κάτι που τη φέρνει σε ρήξη με τον πατέρα της. Τελικά πικραμένη διαπιστώνει: «Κάθε στιγμή της γαλήνης μου ήταν ένα ψέμα, την είχα μονάχα επειδή έτσι γούσταραν οι θεοί. Δεν είχαν σημασία οι πράξεις, όσον καιρό κι αν ζούσα ήταν ικανοί από ένα καπρίτσιο α απλώσουν το χέρι τους και να με κάνουν ό,τι ήθελαν» (σελ. 314). Και στο τέλος, γίνεται μητέρα, κάτι που αφήνει αρκετό περιθώριο στη συγγραφέα να δείξει με λυρισμό και καλοδουλεμένες εικόνες τον πόνο και την αγωνία της θεάς που ξέρει και της μάνας που δε θέλει.

Τελικά την οδηγούν σε μια ανεπιθύμητη εξορία στο νησί της Αίας, όπου αφοσιώθηκε στα βοτάνια της. Η μαγεία είναι σκληρή δουλειά, «πρέπει να πετάξεις τα λάθη σου και να ξαναρχίσεις»! Εξασκήθηκε στις οφθαλμαπάτες, δοκίμασε, πειραματίστηκε, υπέταξε τα ζώα του νησιού, μια λιονταρίνα ήταν η μόνιμη σύντροφός της. Αυτό το κεντρικό σημείο του βιβλίου θα μπορούσε να είναι μια μονότονη αφήγηση αλλά διάφορα γεγονότα, όπως οι επισκέψεις του Ερμή που προχωράνε τις εξελίξεις του μύθου μέσα από τις σύντομες αφηγήσεις του, το αναγκαστικό ταξίδι στην Κρήτη του Μίνωα (πόσο συναρπαστικά γραμμένο είναι το πέρασμα από τα βράχια της Σκύλλας και πόση ανατριχίλα μου χάρισε η γέννηση του Μινώταυρου!), ακόμη και οι εμφανίσεις της Μήδειας (από τους πιο καλοδουλεμένους χαρακτήρες του μυθιστορήματος) και του Ιάσονα, γεμίζουν με ενδιαφέρουσες σκηνές το μυθιστόρημα ως την άφιξη του Οδυσσέα.

Μέσα από το κείμενο παρουσιάζονται με ενάργεια όλη η νοοτροπία, οι αντιλήψεις, η στάση ζωής της αρχαιότητας. Ερωτήματα όπως κατά πόσο απασχολούσαν τους θεούς οι ζωές των θνητών δίνονται σχεδόν χωρίς συναίσθημα: «Απ’ όλους τους θνητούς της γης, ελάχιστους έχουν ποτέ ακουστά οι θεοί. Σκεφτείτε το λογικά. Μέχρι να μάθουμε τα ονόματά τους, πεθαίνουν» (σελ. 142). Γιατί οι διαφορές τους είναι τεράστιες: «Έτσι αποκτούσαν δόξα οι θνητοί, συλλογίστηκα. Με την εξάσκηση και την εργατικότητα, φροντίζοντας τις δεξιότητές τους σαν τους κήπους, μέχρι να λάμψουν κάτω από τον ήλιο. Οι θεοί όμως είναι φτιαγμένοι από ιχώρ και νέκταρ, τα πρωτεία τους ξεχειλίζουν ήδη από τα ακροδάχτυλά τους. Αποκτούν, λοιπόν, τη φήμη τους αποδεικνύοντας τι μπορούν να καταστρέψουν: ξεκληρίζουν πόλεις, ξεκινάνε πολέμους, γεννάνε πανούκλες και τέρατα. Όλος εκείνος ο καπνός κι η γευστικότητα που υψώνονται από τους βωμούς μας αφήνουν πίσω τους μονάχα στάχτη» (σελ. 187). Η αλήθεια του Τρωικού πολέμου δίνεται με δυο φράσεις: «-Για ποιο λόγο πολεμήσατε; -Κάτσε να δω αν θυμάμαι… Για εκδίκηση. Πόθο. Ύβρη. Απληστία. Εξουσία. Τι ξέχασα; Α ναι, τη ματαιοδοξία και το πικάρισμα» (σελ. 274). Κι αμέσως το υπέροχο χιούμορ της συγγραφέως που εξισορροπεί την πικρία: «Ακούγεται σαν μια συνηθισμένη μέρα των θεών» (όπ. π.).

Κι ερχόμαστε στην άφιξη του Οδυσσέα, που αποδίδεται και αυτή με λυρισμό αλλά και ρεαλισμό: «Είχα δει πώς μπορούσε να ξεφλουδίζει τις αλήθειες από τους ανθρώπους σαν να ήταν κελύφη από όστρακα, πώς διάβαζε τις καρδιές με μια ματιά και μια καίρια κουβέντα» (σελ. 269). Στη συνέχεια: «Υπήρχαν πολλοί που έκλειναν τα μάτια τους και έκλωθαν φαντασιώσεις για τη δύναμη που θα ήθελαν να έχουν. Εκείνος όμως είχε χαρτογραφήσει και επιθεωρήσει τον εαυτό του, σημειώνοντας με απόλυτη ακρίβεια κάθε πετραδάκι και λοφίσκο. Υπολόγιζε τα χαρίσματά του μέχρι κεραίας» (σελ. 306). Ο Οδυσσέας και η Κίρκη έζησαν μαζί έναν χρόνο αλλά αυτή η σχέση ούτε μιαρή φάνηκε στα μάτια μου ούτε ρομαντική, ακριβώς χάρη στη ματιά της συγγραφέως που ξέρει να τοποθετεί τους ήρωές της σ’ ένα ειδυλλιακό περιβάλλον χωρίς να χάνει όμως τις πραγματικές διαστάσεις των περιστατικών. Έτσι κι εδώ, η Κίρκη πατάει γερά στα πόδια της: «Όλες εκείνες οι νύχτες στο κρεβάτι μου ήταν απλώς η σοφία του ταξιδευτή. Όταν βρίσκεσαι στην Αίγυπτο, λατρεύεις την Ίσιδα, στην Ανατολία, σφάζεις ένα αρνί για την Κυβέλη. Δεν είναι ανόμημα κατά της Αθηνάς που έχεις στην πατρίδα σου» (σελ. 304). Και συγκινήθηκα με την πικρή διαπίστωση: «Συνειδητοποίησα ότι η οικογενειακή ζωή μαζί μου έμοιαζε πιο πολύ με πρόβα» (σελ. 305), μιας και ο Οδυσσέας έπρεπε να γυρίσει σπίτι και να συνεχίσει τη ζωή του με την Πηνελόπη.

Όλα αυτά λοιπόν δίνονται με σωστές και μετρημένες παρομοιώσεις και μεταφορές που στολίζουν ακόμη περισσότερο το κείμενο: «Αυτή η γελαστή αλογόμυγα των θεών, ο Ερμής» (σελ. 126) που «μάζευε τα κουτσομπολιά όπως οι ποδόγυροι τη λάσπη» (σελ. 133) ή «Το φεγγάρι είχε συρρικνωθεί σε ένα θραύσμα έξω από το παράθυρο» (σελ. 307) και τέλος «Τα μάτια του ήταν καστανά, γεμάτα ζεστασιά σαν την καλοκαιρινή γη» (σελ. 315) είναι μερικά μόνο από τα στολίδια του βιβλίου. Το μυθιστόρημα όμως, όσο πλησίαζε προς το τέλος, μου φάνηκε συγκριτικά αδύναμο, με την Κίρκη να γενννά τον Τηλέγονο από το σμίξιμό της με τον Οδυσσέα και με διάφορα γεγονότα που δεν ήξερα ως προς τον θάνατο του βασιλιά της Ιθάκης και τα βήματα που ακολούθησε ο Τηλέμαχος με την Πηνελόπη μετά από αυτό. Οι τελευταίες εξελίξεις δεν είχαν τον ίδιο βαθμό έντασης με το υπόλοιπο κείμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει πως έτσι εξαλείφεται η θετικότατη ματιά μου απέναντί του.

Το μυθιστόρημα δεν είναι μόνο η ιστορία της Κίρκης και η περιγραφή των κοινωνικών ισορροπιών της εποχής αλλά και σε ένα δεύτερο επίπεδο μια σαφής κατάδειξη των ζητημάτων που συνεχίζουν να απασχολούν τους ανθρώπους ακόμη και ως την εποχή μας: έπαρση και τιμωρία, ανισότητες και αδικίες (οι προνομιούχοι κατά των αδυνάτων), μοτίβα δράσεων που επιφέρουν την αντίδραση, εγωισμός και μισαλλοδοξία, ο φόβος για τη δύναμη του Θεού σε όποια μορφή κι αν είναι (κι αυτό αν κάποιος το χειριστεί καλά μπορεί να χειραγωγήσει πολύ κόσμο) ή, ακόμη χειρότερα, το γεγονός πως ό,τι κι αν κάνουμε δεν ξεφεύγουμε από τη μοίρα που Εκείνος δημιουργεί, η προνομιακή θέση του άντρα στην κοινωνία («τους γιους δεν τους τιμωρούσαν», σελ. 250), υπάρχουν ακόμη ανάμεσά μας δημιουργώντας έριδες, προστριβές, αγωνία, ακόμη και θάνατο. Η «Κίρκη» είναι ένα λυρικό μυθιστόρημα για μια λιγότερο γνωστή θεότητα της ελληνικής μυθολογίας, γεμάτο τεκμηριωμένη ατμόσφαιρα, συναρπαστικές πληροφορίες, ρεαλισμό και άφθαστη αληθοφάνεια, που συγκροτούν ένα κείμενο με ανατροπές και εκπλήξεις, αφιερωμένο στην αδυναμία του ανθρώπου να ξεφύγει από τη μοίρα και στη μάνα που θα κάνει τα πάντα για να προστατέψει το παιδί της.

Βιβλίο Ο αλεξιπτωτιστής ήταν δικός μας 
Συγγραφέας Θοδωρής Δεύτος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Θοδωρής Δεύτος επιστρέφει μ’ ένα δυνατό αισθηματικό και ιστορικό μυθιστόρημα, στο οποίο καταγράφει μια χιλιοειπωμένη ιστορία αγάπης, την οποία όμως μπολιάζει με πρωτότυπες εκτροπές της πλοκής και ταυτόχρονα τη χρησιμοποιεί ώστε να καταγράψει τεκμηριωμένα τα γεγονότα της Μάχης της Κρήτης, της Κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης, τη ζωή των ανταρτών στα βουνά, την πείνα της Αθήνας, ακόμη και την ισοπέδωση της Δρέσδης από τους Συμμάχους. Ο έρωτας προχωράει χέρι με χέρι με τον όλεθρο ως το τέλος της ιστορίας, μια ολοκλήρωση που κορυφώνεται στη σημερινή εποχή, τοποθετώντας καίρια τη θέση της Γερμανίας στην ευρωπαϊκή κονίστρα αλλά και της ευρωπαϊκής ηπείρου απέναντί της.

Η Ροδάνθη Μανουσογιαννάκη, φιλομαθής και όμορφη, το 1937 επιλέχτηκε μαζί με άλλους μαθητές από σχολεία της Κρήτης να συμμετάσχει στις ανασκαφές του Γερμανού αρχαιολόγου Καρλ Χόφμαν στην Κνωσό. Ο Έρικ φον Κράιπε σπούδασε κλασική ελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και αρχαιολογία. Φιλέλληνας και ευρωπαϊστής, ανοιχτόμυαλος και πολυμαθής, αρνείται σθεναρά να ενταχθεί στους εθνικοσοσιαλιστές, παρ’ όλο που από ένα σημείο και μετά οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και τα πιστεύω του αρχίζουν να δέχονται τις πρώτες απειλές. Ζητά να συμμετάσχει στις ανασκαφές του Χόφμαν κι έτσι γνωρίζεται με τη Ροδάνθη.

Το μυθιστόρημα ξεδιπλώνεται στρωτά και κορυφώνεται σταδιακά. Από τις συνέπειες της ερωτικής γνωριμίας στις καρδιές τους και τον αντίκτυπό της στην κλειστή κοινωνία του Μάλεμε φτάνουμε στο σχέδιο «Ερμής» για την κατάληψη της Κρήτης που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1941 κι έτσι η ιστορία σπάει στα δύο: η μεν Ροδάνθη ακολουθεί τον αξιωματικό πλέον σύζυγό της στην Αθήνα, προσδοκώντας κάποια στιγμή να καταφύγουν στη Γερμανία, η δε οικογένειά της καταφεύγει στα βουνά και γίνεται μέλος των ανταρτών. Προς Θεού, σε καμία περίπτωση η Ροδάνθη δε γίνεται προδότρα της φυλής και της πατρίδας της, αντίθετα, η σχέση της με τον Έρικ κινείται παράλληλα με τις θηριωδίες των συμπατριωτών του τελευταίου, από τις οποίες αγωνίζονται να ξεφύγουν συναισθηματικά και σωματικά.

Η Ροδάνθη εντυπωσιάζεται από το μέγεθος της Αθήνας αλλά και, λόγω του ψυχρότατου χειμώνα, της γεννιούνται συναισθήματα ανθρωπιάς, πόνου, αγωνίας για το μέλλον της ανθρωπότητας, ακόμη και μίσους απέναντι στη Γερμανία, σκέψεις που τις μοιράζεται με τον Έρικ, με τον οποίο ζει έναν δύσκολο έρωτα στα μαύρα χρόνια της Κατοχής. Ο συγγραφέας «χρησιμοποιεί» την αθωότητα και την αγνότητα της ψυχής της ώστε μαζί της να γνωρίσω μαζί της από πρώτο χέρι τις δύσκολες καταστάσεις της Κατοχής: μαυραγορίτες, δωσίλογοι, υποτίμηση νομίσματος, πείνα, ευτελισμός, Εθνική Αντίσταση, ΕΑΜ όσο οι δικοί της πολεμούν στα βουνά, τους οποίους και πάλι ακολουθεί καταπόδας ο συγγραφέας, για να αποτυπώσει τις δύσκολες συνθήκες επιβίωσης και μάχης των ανταρτών. Το πρωταγωνιστικό ζευγάρι ζει διάφορες περιπέτειες, γνωρίζεται με πολλούς ανθρώπους, κάνει σχέδια και όνειρα, χωρίς να ξεχνάει ούτε στιγμή σε πόσο δύσκολες συνθήκες επιβιώνουν. Η αγωνία κορυφώνεται όταν τελικά το ζευγάρι εγκαθίσταται στη Δρέσδη λίγο πριν την ισοπέδωσή της από τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς. Ο συγγραφέας επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις κατά τη διάρκεια των γεγονότων και καταφέρνει με σωστό και καθόλου παρατραβηγμένο τρόπο να τα συνδέσει με τον 21^ο αιώνα, μέσα από ένα κεφάλαιο που με συγκίνησε και μου έδειξε τη θέση της Γερμανίας στην εποχή μας.

Κάθε κεφάλαιο ξεκινάει με μια μαντινάδα που χαρίζει ρυθμό και μέλος πριν βυθιστούμε στις σκοτεινές μέρες του πολέμου και τις λαμπερές νύχτες του ζευγαριού. Όμορφες παρομοιώσεις και μεταφορές ζωντανεύουν την Κρήτη, ντοπιολαλιά, γεύσεις, ιστορία, νοοτροπίες ξεδιπλώνονται και προσθέτουν ρεαλισμό στα δρώμενα. Ενδιαφέροντα πρωθύστερα κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον μου και φώτιζαν κάποιες άλλες πτυχές της πλοκής, ζωντανεύοντας παλαιότερα γεγονότα (Ελευθέριος Βενιζέλος κ. ά.). Η ερωτική ιστορία των δύο πρωταγωνιστών δίνεται στρωτά και όμορφα, με τέτοιο τρόπο που τονίζει τον παραλογισμό του πολέμου και τη δύναμή της αγάπης να ξεπερνάει όλα τα εμπόδια. Σκόρπια πραγματολογικά στοιχεία ζωντανεύουν την εποχή και τα ιστορικά γεγονότα που επηρεάζουν τις τύχες των χαρακτήρων, χωρίς όμως να με κουράσουν, αντίθετα τα οικειοποιήθηκα άνετα, αγνοώντας τα τυπογραφικά λάθη του κειμένου. Η Μάχη της Κρήτης δίνεται σε όλη της την έκταση και σημασία, κυρίως μέσα από τις ιστορίες των κατοίκων του Μάλεμε και της γύρω περιοχής. Ηρωισμός, αυταπάρνηση και αγάπη προς την πατρίδα όπλισαν τους αμάχους που επιτέθηκαν κατά των εχθρών. Η Ροδάνθη από τη μεριά των Ελλήνων, ο Έρικ που αναγκάστηκε να στρατολογηθεί από την άλλη, ο αδερφός της, ο Γιωργής που τελικά βγήκε στο βουνό, και πάνω απ’ όλους η μάνα-ηρωίδα και μάνα-πρότυπο, η Ευδοκία, η σύζυγος που κουλαντρίζει με τον τρόπο της τον άντρα της και δέχεται τις αποφάσεις των παιδιών της, ακόμη και την επιλογή της μοναχοκόρης της, είναι χαρακτήρες που αγάπησα και με γέμισαν δυνατά αισθήματα!

Το «Ο αλεξιπτωτιστής ήταν δικός μας» είναι ένα μυθιστόρημα που διατρανώνει το σημαντικό μήνυμα της ειρήνης για την πρόοδο και την ευημερία των λαών, ισορροπώντας σωστά μεταξύ του ρομάντσου και της τραγικότητας. Λάθη, αδικίες μα και χαρές, αγάπη, ελπίδα εναλλάσσονται στις σελίδες του, συγκροτώντας ένα απολαυστικό, «γεμάτο» μυθιστόρημα.

Βιβλίο Άρθουρ Έβανς: ο μάγος που ανακάλυψε την Κνωσό
Συγγραφέας Πόπη Μαγουλά-Γαϊτάνου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο του Σουνίου ήταν η αφορμή για να χαρίσει ο πατέρας του Παναγιώτη στον φιλομαθή και έξυπνο γιο του ένα ταξίδι στην Κρήτη και το εφαλτήριο για να αναβιώσει η συναρπαστική ζωή του Σερ Άρθουρ Έβανς. Μικρά, σύντομα αλλά ζουμερά κεφάλαια ξεδιπλώνουν βήμα βήμα τη ζωή του αρχαιολόγου, τα στάδια των ανασκαφών από τον πρώτο επιστήμονα που εντόπισε ευρήματα στην περιοχή, τον Μίνωα Καλοκαιρινό, ως τους θησαυρούς που έφερνε στο φως η σκαπάνη. Κάποια στιγμή η συγγραφέας παρασύρθηκε, θα έλεγα, από την πορεία των ίδιων των γεγονότων που περιέγραφε και ο μικρός Παναγιώτης σχεδόν εξαφανίστηκε από το προσκήνιο, για να διαβάσει και να μάθει απερίσπαστος ο μικρός αναγνώστης τι βρέθηκε στον χώρο, πώς και γιατί αναστηλώθηκαν τα κτήρια, ποια η αξία αυτής της περιπέτειας και πώς αντέδρασαν οι επιστήμονες ανά τον κόσμο αλλά και οι ντόπιοι.

Ιστορικά και πραγματολογικά στοιχεία αναμιγνύονται αρμονικά σε αυτό το σημαντικό μυθιστόρημα και με οδήγησαν πίσω στις αρχές του 20ού αιώνα στο πλάι του βραχύσωμου Έβανς αλλά και χιλιετηρίδες πιο πίσω, όταν άκμαζε ο μινωικός πολιτισμός. Πρόκειται για ένα στρωτό, τεκμηριωμένο κείμενο, γραμμένο με μια αγάπη για το παιδί και για τις πληροφορίες που θα του παράσχει, στοιχεία που είχα να αγκαλιάσω και να αγαπήσω από την εποχή των βιβλίων «Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα» της Αντιγόνης Μεταξά. Με πολύ μεγάλη μου χαρά θα διαβάσω και το βιβλίο για τον Ερρίκο Σλίμαν, που είναι και το πρώτο της σειράς με πρωταγωνιστή τον μικρό Παναγιώτη.