Βιβλίο Ο τρελός εκδικητής 
Συγγραφέας Γιώργος Βλάχος
Εικονογράφος Κώστας Φραγκιαδάκης
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μικρός Ήρως
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Βλάχος είναι ένας πολύ σημαντικός συγγραφέας, θεματοφύλακας του παρελθόντος και διεισδυτικός παρατηρητής του παρόντος. Η πένα του, γαλουχημένη από περιπέτειες παρόμοιου είδους και χιλιάδες αναγνώσματα (βιβλία και περιοδικά), με ταξίδεψε και πάλι, αναπαρέστησε με δεινότητα πρόσωπα και καταστάσεις, με έκανε να γελάσω, να αγχωθώ, να απολαύσω, να μάθω, να χαλαρώσω. Έγραψε και πάλι μια ενδιαφέρουσα και συναρπαστική περιπέτεια που σέβεται απόλυτα το παρελθόν και τα χαρακτηριστικά των Γιώργου Θαλάσση, Κατερίνας και Σπίθα. Γλαφυρότητα στην αφήγηση και άρτιος σχεδιασμός της πλοκής είναι ελάχιστα μόνο από τα γνωρίσματα ενός κειμένου που θα βοηθήσει ακόμη και σήμερα τους αναγνώστες είτε να επιστρέψουν στις παιδικές τους αναμνήσεις είτε να γνωρίσουν από την αρχή την αγαπημένη πολλών τριάδα. Με πρωθύστερα, λιτούς διαλόγους και ανατροπές ξεδιπλώνεται μια περιπέτεια γεμάτη μάχες, σκληρότητα μα και ανθρωπιά. Σημαντικό συμπλήρωμα είναι η εικονογράφηση του Κώστα Φραγκιαδάκη, ο οποίος καταφέρνει να ζωντανέψει με πλαστικότητα στο χαρτί τις πιο σημαντικές σκηνές του αναγνώσματος, να δώσει δυναμισμό στον Γιώργο, θηλυκότητα στην Κατερίνα και καμπυλότητα στον Σπίθα. Οι φωτοσκιάσεις δίνουν εκπληκτική ζωντάνια, τα αισθήματα στα πρόσωπα είναι ρεαλιστικότατα, η κίνηση είναι παραστατικότατη.

«Ο τρελός εκδικητής» είναι μια πολλά υποσχόμενη αρχή νέων συναρπαστικών περιπετειών που γράφουν και σχεδιάζουν δυο άνθρωποι που έχουν εντρυφήσει στο περιβάλλον της αγαπημένης μικρών και μεγάλων αναγνωστών τριάδας και ανυπομονώ για το επόμενο τεύχος.

Βιβλίο Άγια Λευτεριά 
Συγγραφέας Θοδωρής Παπαθεοδώρου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο εστιάζει σε συγκεκριμένα πρόσωπα, γύρω από τα οποία στήνεται ένα αριστοτεχνικό ιστορικό και κοινωνικό υπόβαθρο που αντικατοπτρίζει τα σημαντικότερα γεγονότα του 1821 και στολίζεται μ’ έναν άφθαστο λυρισμό. Βρισκόμαστε πια στο 1824, μετά τη Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος, με το υποψήφιο κράτος να έχει χωριστεί στα δύο, μια μυστηριώδη Αδελφότητα να κερδίζει συνεχώς έδαφος στρατολογώντας νέα μέλη και έχοντας ως στόχο τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη ενώ τα δάνεια που αποδόθηκαν στον Αγώνα θεωρούνται πολύτιμο απόκτημα για προσωπικές ορέξεις. «Η πυρετώδης έξαψη και ο ξέφρενος ενθουσιασμός του πρώτου καιρού είχαν διά παντός χαθεί. Τα πρόσωπα συννεφιασμένα έστεκαν, τα περισσότερα μαγκωμένα από δυσοίωνες σκέψεις, κάποια φλογισμένα από οργή… επικρατούσε βαρυθυμιά και σκυθρώπιασμα, κάποιους τους δυνάστευε η αγωνία κι ο φόβος για τα μελλούμενα, άλλους τους δηλητηρίαζαν την ψυχή έχθρητες κι εμπάθειες»» (σελ. 32-33). Σε ένα ανύπαρκτο ακόμη κράτος υπάρχουν ουσιαστικά δύο κυβερνήσεις, που η καθεμιά διεκδικεί τη νομιμότητα, εχθρεύεται, καταγγέλλει κι απειλεί την άλλη. «Πλήρης ασυνεννοησία, ιδιοτέλειες, φιλοδοξίες, τοπικισμοί και διαμάχες με το βλέμμα στραμμένο στα χρήματα από τη συλλογή των φόρων και στις λίρες των επικείμενων δανείων» (σελ. 33). Αυτή καθαυτή η έριδα φταίει για τα δεινά μας; Ο συγγραφέας είναι κατηγορηματικός: «Μα η διχόνοια δε φυτρώνει μονάχη της σαν αγριόχορτο. Θέλει λίπασμα και πότισμα και σε τούτο είμαστε οι καλύτεροι περιβολάρηδες» (σελ. 39). Το μυθιστόρημα περιγράφει ακριβοδίκαια τα γεγονότα των δύο εμφύλιων πολέμων (1824 και 1824-1825), με τον δεύτερο να είναι ο πιο φριχτός και αιματηρός, κάτι που εκμεταλλεύτηκε η Υψηλή Πύλη, συνασπίζοντας δυνάμεις με τον αιγυπτιακό στρατό. Κι ο απλός λαός; «…θύματα του αγώνα που κανείς δε φρόντιζε, είχαν γλυτώσει από το τούρκικο χαντζάρι και θα πήγαιναν στον άλλο κόσμο από ρωμαίικη αδιαφορία» (σελ. 300). Η καταστροφή των Ψαρών τον Ιούνιο του 1824 («απελπισία, αλάφιασμα κι οδυρμός»), η Έξοδος του Μεσολογγίου τον Απρίλιο του 1826, η οποία και κλείνει τη συγκλονιστική τριλογία, με πρωθύστερη γραφή ακόμη και η σφαγή της Χίου το 1822, είναι οι πιο σκληρές και ταυτόχρονα οι πιο ηρωικές σελίδες του Αγώνα που ζωντανεύουν παραστατικότατα.

Η Αργυρώ («δυο φορές είχα γίνει μάνα, δίχως να ‘χω γίνει γυναίκα πρώτα») με τη Μαλαμή, η Δέσπω, ο Νικόλας και ο Στέφανος συμμετέχουν ξανά σε κρίσιμες φάσεις της Ιστορίας και πλησιάζουν στην υλοποίηση των στόχων, των ονείρων και των φιλοδοξιών τους, θα τα καταφέρουν όμως; Η ένοπλη και αιματηρή ανταρσία της Τριπολιτσάς την άνοιξη του 1824, το προοίμιο της ασύλληπτης βαρβαρότητας που θα ακολουθούσε, μαζί με την απόπειρα δολοφονίας του Κολοκοτρώνη είναι οι πρώτες μαύρες σελίδες του εμφύλιου σπαραγμού που με βάλανε σε δίλημμα: να σταματήσω το διάβασμα κλαίγοντας για τα χάλια μας ή να συνεχίσω παρακάτω θαυμάζοντας το κουράγιο του συγγραφέα να τα ζωντανέψει με τον γνωστό του αντικειμενικό και ισοβαρή τρόπο; Άλλωστε κι ο ίδιος ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου το παραδέχεται: «…είχε φτάσει ο καιρός που ακόμη και τα ηρωικά, πολεμικά αναστήματα, όπως αυτά του Κολοκοτρώνη και του Παπαφλέσσα, θα βούλιαζαν στον βούρκο της πολιτικής, θα κόνταιναν, θα φθείρονταν, θα λέκιαζαν» (σελ. 593). Πάντως, δεν πιστεύω πως θα υπάρξει αναγνώστης άδακρυς στις σελίδες που καταγράφουν τη δημόσια διαπόμπευση του Κολοκοτρώνη στο Ανάπλι αμέσως μετά την παράδοσή του για να δικαστεί, όχι λόγω της συγγραφικής δεινότητας αλλά εξαιτίας της πίκρας που αναδίδεται από την όλη συμπεριφορά του «επίσημου κράτους» της εποχής. Επίσης, πώς μπορείς να μείνεις αμέτοχος όταν στη Σύρο οι καθολικοί κάτοικοι, που αποτελούσαν και την πλειοψηφία, εκτός του ότι χτύπαγαν καμπάνες από τη χαρά όσο κρατούσε η σφαγή της Χίου εξύβριζαν, χτυπούσαν και δίωκαν απηνώς κάθε πρόσφυγα της καταστροφής αυτής; Από την άλλη, το Μεσολόγγι το 1824 είναι μια πόλη που αρχίζει να γεμίζει από ενδιαφέρουσες προσωπικότητες που κάνουν ό,τι μπορούν για τον Αγώνα: λόρδος Βύρων, Ιάκωβος Μάγερ, οι φιλέλληνες Έλστερ και Μίλιγκεν κ. ά. Και πώς αλλάζουν όλα αυτά όταν τον Απρίλιο του 1825 ο Κιουταχής ξεκινάει τον αποκλεισμό…

Στο μυθιστόρημα έχουμε, όπως έγραψα ανωτέρω, τεκμηριωμένες παρουσιάσεις των προσώπων του 1821, όπως τον Παπαφλέσσα: «Ο δαιμόνιος αυτός ιερωμένος, που είχε ήδη αφήσει τα τσαπράζια και τα άρματα του πρώτου ένδοξου καιρού και είχε βουτηχτεί στην ίντριγκα της πολιτικής» (σελ. 575). Και μετά τη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη και την επιτυχημένη αντεπίθεση του Ιμπραήμ: «Οι μέρες του πολιτικάντικου τυχοδιωκτισμού και της καιροσκοπικής δολοπλοκίας, στις οποίες είχε βυθιστεί μέχρι τον λαιμό, ήταν πλέον παρελθόν, γιατί πρώτα και πάνω απ’ όλα ήταν ένθερμος πατριώτης» (σελ. 601). Έτσι οδηγήθηκε στον ηρωικό του θάνατο στο Μανιάκι. Γνωρίζουμε επίσης τον αθυρόστομο Γεώργιο Καραϊσκάκη και τη δίκη του το 1824, που ήταν παρακινημένη από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο τάχα μου για προδοσία και μυστικές συμφωνίες με τον Ομέρ Βρυώνη για παράδοση του Μεσολογγίου, τον Πάνο Κολοκοτρώνη και την άνανδρη δολοφονία του που λύγισε τον πατέρα του και τον ανάγκασε να παραδοθεί εν μέσω του δεύτερου εμφύλιου σπαραγμού που καταρήμαξε τον αγωνιζόμενο τόπο. Σαν άλλος Αχιλλέας έχασε κάθε δύναμη και σκοπό και παραδόθηκε στη μοίρα του. Μέχρι που…

Η γραφή του Θοδωρή Παπαθεοδώρου είναι υπέροχη, ιδιαίτερη, γεμάτη ιδιωματισμούς και πλούσιο λεξιλόγιο που ζωντανεύουν τα γεγονότα, γραμμένη σε κάποια σημεία μ’ ένα γλυκά ιδιόμορφο ποιητικής μορφής συντακτικό, λαμπρυμένη από καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις («…σαν ραδίκι στο αλώνι θα ξεχώριζε», σελ. 74) και μεταφορές («Η θυγατέρα ένα με τη μάνα, μια φέτα ψωμί οι δυο τους, η μάνα κόρα κι η θυγατέρα ψίχα», σελ. 423). Η φύση, τ’ απάτητα βουνά, τα αχάρακτα μονοπάτια, τα οροπέδια και τα δάση, τα ποτάμια και οι γκρεμοί καταγράφονται εξίσου καλά με τις μεγάλες πόλεις, τους δρόμους τους, τον ετερόκλητο πληθυσμό τους, τα μαγαζιά. Με πόση ανατριχίλα επίσης περπατάμε με σέβας «στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη» και στην ποτισμένη με αίμα Χίο, με πόση αγωνία διαβάζουμε τα στάδια εξαθλίωσης των Ελεύθερων Πολιορκημένων… Τέλος, οι Σημειώσεις είναι πιο εκτεταμένες από τα προηγούμενα βιβλία, μιας και περνάμε στα δύσκολα χρόνια του Αγώνα, καταφέρνει όμως ο συγγραφέας να παραθέσει και πάλι τα πάντα ακριβοδίκαια κι ας ασχολείται με την επονείδιστη περίοδο που εκμεταλλεύτηκε ο Τούρκος κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο και έδαφος για όσα έχασε τον πρώτο καιρό, απειλώντας έτσι σοβαρά την επιτυχία της Επανάστασης.

Η «Άγια Λευτεριά» είναι ένα μυθιστόρημα βουτηγμένο στον ηρωισμό και το αίμα και μας ταξιδεύει στην πιο σκοτεινή περίοδο της ελληνικής Παλιγγενεσίας. Σκοτεινές και λαμπρές σελίδες, χαρακτήρες που περιδινίζονται γύρω από τα ιστορικά γεγονότα προσπαθώντας να φτιάξουν τη δική τους ζωή κι όλα αυτά ολοκληρώνονται με την ηρωική Έξοδο, ένα κοσμοϊστορικής σημασίας γεγονός που επιτέλους κλόνισε την Ευρώπη. Λύτρωση, συγκίνηση, σεβασμός με διακατείχαν όταν έφτασα στο τέλος και κατάλαβα ότι: «Ακόμη κι αν μας πονάει η αλήθεια, δεν πρέπει να την παραχώνουμε λες κι είναι αποσαρίδι και να βρίσκουμε για κάθε καλπουζανιά μας μια δικαιολογία» (σελ. 82).

Βιβλίο Στον ιστό της αράχνης 
Συγγραφέας Κώστας Στοφόρος
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η παρέα των παιδιών που γνωρίσαμε στα προηγούμενα βιβλία της σειράς μπαίνει στην εφηβεία ενώ οι περιπέτειες που έχουν ζήσει ως τώρα τους έχουν αλλάξει, τους έχουν ωριμάσει και τους έχουν δείξει πόσο σοβαρό κίνδυνο μπορεί να διατρέξουν στην προσπάθειά τους να λύσουν τα μυστήρια στα οποία μπλέκουν. Οι απώλειες αγαπημένων φίλων και οι αλλαγές στις ζωές τους τα κάνουν να αποζητούν την ξεγνοιασιά και την αγάπη. Έτσι, δέχονται με χαρά την πρόσκληση του Ρένο και της Φραντσέσκα Παβέζε που γνωρίσαμε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, «Το ελάφι της Ρόδου», για διακοπές στην Κάτω Ιταλία και τους υποδέχονται αρχικά για τρεις μέρες στη Ρώμη με τους γονείς τους, Πάολο και Μαρία. Τα παιδιά συνοδεύουν οι παππούδες Λευτέρης και Ζωή, ο Οδυσσέας και η Μαρίνα (γονείς της Κατερίνας) και ο Πέτρος και η Αγγελική (γονείς του Σάββα και του Ιάσονα). Η Ζωή και η Αντιγόνη απολαμβάνουν την παρέα όμως νιώθουν άσχημα που δεν έχουν ένα ταίρι όπως οι άλλοι φίλοι τους. Ειδικά η Αντιγόνη νιώθει σα να ξαναγύρισε στο σημείο μηδέν πριν γνωρίσει την παρέα στην «Κούπα του Πτολεμαίου». Η Κατερίνα με τον Σάββα, ο Γιάννης με τη Ρεβέκκα, η αδελφή του Γιάννη, Ζηνοβία, με τον Ρένο και η αδελφή του Ρένου, Φραντσέσκα, με τον Ιάσονα είναι οι κρίκοι μιας αλυσίδας που αρχίζει να δείχνει ραγισμένη. «Ήταν σαν να είχαν σχηματιστεί τρεις ξεχωριστές παρέες που δεν τις συνέδεε τίποτα» (σελ. 60). Ταυτόχρονα, η Μαρίνα, που εργάζεται ως δημοσιογράφος σε περιοδικό, συμμετέχοντας στο αφιέρωμα που θα κάνουν στην ανακύκλωση, συναντάει τον Κλάους Τόρε, πρόεδρο της διεθνούς οργάνωσης «Καθαρή Θάλασσα», με κύρια πηγή χρηματοδότησης γερμανικές και ιταλικές επιχειρήσεις με ευαισθησία απέναντι στο περιβάλλον και τη διαχείριση των βιομηχανικών αποβλήτων, και ταυτόχρονα διευθύνοντα σύμβουλο μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις πλαστικών στον κόσμο, καθώς και ιδρυτή του Ταμείου για το Περιβάλλον, όπου κατευθύνεται ένα σημαντικό μέρος των κερδών της εταιρίας, με το οποίο στηρίζει κάθε είδους περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες. Ισχύουν οι φήμες που εμπλέκουν αυτήν την εταιρεία σ‘ ένα οικολογικό σκάνδαλο με φορτία υδραργύρου; Πώς τα απόβλητα που ρίχνουν στη θάλασσα καταστρέφουν το οικοσύστημα και την ανθρώπινη υγεία; Συνδέεται ο Τόρε με κίνημα νεοναζισμού; Ποια είναι η σχέση του με τον θανάσιμο εχθρό των παιδιών Κουρτ Βίντερ;

Η γραφή του Κώστα Στοφόρου βελτιώνεται από βιβλίο σε βιβλίο ενώ οι περιπέτειες των ηρώων του δεν πατάνε σε γνώριμα μονοπάτια. Πολυεπίπεδη πλοκή, αγωνία και σασπένς, ανατροπές και κίνδυνοι, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες και εφηβική ανεμελιά φτιάχνουν έναν συναρπαστικό σκελετό δράσης και περιπέτειας, φτάνοντας την αγωνία και την ένταση στα ύψη. Οι αντίπαλοι αποκτούν όλο και μεγαλύτερη ισχύ και ο βαθμός δυσκολίας αυξάνεται σε τέτοιο βαθμό που χρειάζεται μαεστρία και σεβασμός στο υλικό του εκάστοτε βιβλίου για να μην ξεφύγει η ιστορία και γίνει μη πιστευτή. Εδώ έχουμε να κάνουμε με τη σικελική μαφία και με μια ισχυρή παγκόσμια οργάνωση που οραματίζεται τη νέα κυριαρχία του γερμανικού ναζισμού στον κόσμο, με διακλαδώσεις που φτάνουν σε κάθε γωνία κρατικών μηχανισμών και οικονομικών παραγόντων. Από την ανέμελη βόλτα και περιήγηση σε Ρώμη και Συρακούσες φτάνουμε από κεφάλαιο σε κεφάλαιο να βυθιζόμαστε σε μια κατάσταση αδιέξοδη, με ισχυρούς εχθρούς και τον κίνδυνο της οικολογικής καταστροφής να γιγαντώνεται. Και πάλι η μελέτη των τόπων δράσης είναι ενδελεχής και δοσμένη εύληπτα και συναρπαστικά. Αρχικά η Ρώμη με τα λιγότερο και περισσότερο γνωστά αξιοθέατά της, την Πιάτσα Ναβόνα με τα σιντριβάνια της, τη Βίλα Μποργκέζε, την ατμόσφαιρα που πηγάζει από τον Αντρέα Καμιλλέρι, τον Λουίτζι Πιραντέλο και τις «Διακοπές στη Ρώμη», στη συνέχεια η Σικελία με τα ήθη και τα έθιμά της, την ιδιόμορφη αρχαιότατη ελληνική γλώσσα της, η Κατάνια με τα αρχαία μνημεία της, οι Συρακούσες με την Ορτυγία και τον καθεδρικό της ναό και τέλος η Κεφαλονιά με τον Μύρτο, τη Λάσση, το Φισκάρδο, τον Αίνο, την Αγία Κυριακή και το Αργοστόλι, ποτισμένη από ρομπόλα και θάλασσα, υπό τους ήχους του μαντολίνου του λοχαγού Κορέλι, είναι οι κύριοι τόποι δράσης αυτού του βιβλίου. Όλα τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα ο συγγραφέας τα παραθέτει αφειδώς και απόλυτα εναρμονισμένα με τη ροή της ιστορίας.

Στο δεύτερο μέρος ερχόμαστε στην Κεφαλονιά, όπου ο Ρένο και η Φραντσέσκα περνούν τις καλοκαιρινές τους διακοπές με τα παιδιά όσο οι γονείς τους τελειώνουν τη μετακόμιση στην Κατάνια όπου θα ξεκινήσουν όλοι μαζί μια νέα ζωή. Η Μαρίνα, ακολουθώντας τα ίχνη των ερευνών της, πιστεύει πως το νησί συνδέεται με το δίκτυο που μολύνει τη θάλασσα του Ιονίου με απόβλητα, μόνο που τα παιδιά, η Αντιγόνη, η Κατερίνα με τον Σάββα, η Ζηνοβία με τον Ρένο,ο Ιάσονας με τη Φραντσέσκα,  αλλά και αργότερα ο Δημήτρης, την παίρνουν χαμπάρι κι έτσι φεύγουν όλοι μαζί για το μαγευτικό αυτό νησί. Εκεί θα ζήσουν όλοι τους μια συγκλονιστική περιπέτεια που θα τους αλλάξει για πάντα τη ζωή, ακριβώς όπως έγινε και στην Καστοριά. Ταυτόχρονα, η αφήγηση μας ταξιδεύει πίσω στο 1944 όπου έλαβε μέρος μια πολύ σημαντική σύσκεψη μεταξύ του Αδόλφου Χίτλερ και των εκπροσώπων των μεγαλύτερων βιομηχανιών της Γερμανίας. Τι είναι η «Έκθεση του Κόκκινου Σπιτιού»; Ποιο σατανικό σχέδιο έχει εξυφανθεί για την εκ νέου κατάκτηση του κόσμου από τη Γερμανία; Πώς κινούνται οι απόγονοι των σημαντικών Γερμανών παραγόντων στη σημερινή εποχή; Ο Μάρτιν Μπόρμαν (1900-1945), Γερμανός πολιτικός και επιφανές μέλος των Ναζί, επικεφαλής της Καγκελαρίας και ιδιαίτερος γραμματέας του Αδόλφου Χίτλερ, πέθανε μετά την αυτοκτονία του Χίτλερ ή κατέφυγε στην Αργεντινή; Πώς συνδέονται οι διχογνωμίες για το τέλος του μετά την παραμονή του στο περιβόητο Καταφύγιο με τις φημολογούμενες προετοιμασίες για την άνοδο του Τέταρτου Ράιχ; Και πάλι ο Κώστας Στοφόρος αναμιγνύει δεξιοτεχνικά και υποδειγματικά τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα με τις φανταστικές περιπέτειες των ηρώων του, δημιουργώντας ένα κράμα αγωνίας, ανατροπών και πληροφόρησης.

Η «παρέα του Πόρτο Ράφτη» μπλέκεται στον «Ιστό της αράχνης» και ζει νέες περιπέτειες που θα φέρει τα μέλη της αντιμέτωπα με πανίσχυρες οργανώσεις, αδίστακτους επιχειρηματίες και νεοναζί. Πρόκειται για άλλη μια υπέροχη, ανατρεπτική, καλογραμμένη περιπέτεια για παιδιά και εφήβους που με συντρόφεψε ευχάριστα και με έκανε κι αυτή, όπως και όλες οι προηγούμενες της σειράς, να χάσω αρκετές στάσεις λεωφορείου μέχρι να την τελειώσω. Θα τονίσω ξανά ότι το ανυπέρβλητο ταλέντο του συγγραφέα που μας χαρίζει όλες αυτές τις τεκμηριωμένες και καλά μελετημένες ιστορίες είναι ένα κράμα της εγκυκλοπαιδικότητας της Αντιγόνης Μεταξά, της φροντίδας της Πηνελόπης Δέλτα και της αγωνίας στα βιβλία της Enid Blyton.

Βιβλίο Μην ανοίξεις την πόρτα 
Συγγραφέας Βασίλης Πεσλής
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων / Τρόμου
Εκδότης Πηγή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ανατριχίλα, ρεαλισμός και σασπένς είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των σύντομων ή εκτεταμένων κειμένων της συλλογής. Παραστατικές σκηνές, στέρεη γραφή, πλούσιο λεξιλόγιο, σωστοί διάλογοι με ταξίδεψαν στο σήμερα και στο χτες, στο εδώ και στο παραπέρα, στον χωροχρόνο, στο σκοτάδι, στο άγνωστο. Πάρος, Κεφαλονιά, Αθήνα, Πειραιάς, Δράμα, Άγραφα και άλλοι τόποι είναι τα σημεία όπου διαδραματίζονται οι υποβλητικές ιστορίες. Τα κείμενα αναδίδουν ανατριχίλες, φόβο και τρόμο, αγωνία, ένταση, ανησυχία. Είναι ατμοσφαιρικά, με ψυχολογική βία ή ακόμα και splatter ενώ το χιούμορ ταιριάζει άνετα σε ελάχιστες από αυτές, ελαφρύνοντας τη συνολική ατμόσφαιρα. Πρόκειται για αληθινές ιστορίες αλλά και θρύλους, για πραγματικά γεγονότα και για ανεξερεύνητα περιστατικά που το καθένα προσφέρει και κάτι διαφορετικό στον αναγνώστη. Χωρίς να υποτιμώ τα άλλα, και τονίζοντας πως το τελευταίο διήγημα κλείνει σωστά και ευρηματικά το σύνολο της συλλογής, ξεχώρισα τα εξής:

«Αγρύπνια»: μια οικογένεια κάθε δέκα χρόνια, στις 13 Ιανουαρίου, συγκεντρώνεται πίσω στο αρχοντικό και ακολουθεί μια ανατριχιαστική τελετή ως μνημόσυνο στον νεκρό πατέρα και παππού, μια ιστορία που δίνει άλλο νόημα στη φράση «κανείς δεν είναι αληθινά νεκρός, όσο έχει ανθρώπους να τον θυμούνται» (σελ. 16). «Θα μ’ ανοίξεις, Αργυρούλα;»: Η Αργυρώ και η Χρύσα μεγαλώνουν από παιδιά μαζί σ’ ένα χωριό της Πάρου, αχώριστες κι αγαπημένες, μόνο που η μοίρα έχει άλλα σχέδια. Είναι μια δυνατή και συγκινητική ιστορία, με απανωτές ανατροπές κι ένα τέλος που μου έφερε δάκρυα στα μάτια. «Του νεκρού αδελφού»: Πόσο παραστατικά και τρυφερά ζωντανεύει το ομότιτλο δημοτικό τραγούδι μέσα από ένα υπέροχο και συγκινητικό κείμενο που ενώνει δύο κόσμους και πραγματοποιεί με τον πιο απρόσμενο τρόπο τον βαρύ όρκο στη μάνα: να της φέρει την αδελφή του! Από την αρχή ως το τέλος διάβαζα με κομμένη ανάσα, γεμάτος συγκίνηση από τα συναισθήματα που με κυρίεψαν και απόλαυσα κάθε αφηγηματική τεχνική του διηγήματος. Κατ’ εμέ, είναι από τα καλύτερα της συλλογής.

«Ο Ιησούς στη μούχλα»: Τραγικωμικό κείμενο που διαδραματίζεται στην Κεφαλονιά, με τους ιδιωματισμούς του νησιού και τους διαλόγους να σκορπάνε απλόχερα το γέλιο. Η Ρήνη Στεφάτου και ο Γεράσιμος διαπιστώνουν πως ο τοίχος του σπιτιού τους όχι μόνο πότισε από μούχλα αλλά και πως ο λεκές έχει το σχήμα του Ιησού Χριστού! Το νέο αναστατώνει όλο τον κόσμο, μόνο που ο καθένας ξεσηκώνεται για διαφορετικό λόγο: οι συγχωριανοί από ευπιστία κι ο παπάς που το θαύμα τελέστηκε μακριά από το παγκάρι! Οι συνέπειες είναι εντελώς απρόβλεπτες και άκρως ξεκαρδιστικές, μιας και το νησί χωρίζεται στα δύο: οι μισοί πιστεύουν στο θαύμα κι οι άλλοι μισοί μιλούν για απάτη και κοροϊδία! Είναι ένα ευρηματικό διήγημα που στηλιτεύει τον βαθμό όπου μπορεί να φτάσει κάποιον η θρησκοληψία.

«Το πεθαμένο παιδί»: Ένας θρύλος από την περιοχή των Αγράφων παρακινεί την περιέργεια μιας παρέας να ακολουθήσει τα ίχνη του χαμένου παιδιού, με το οποίο τα απειλούν οι γονείς τους αν βγουν έξω τη νύχτα ασυνόδευτα. Μια ανατριχίλα που θεριεύει από σελίδα σε σελίδα με το αλλόκοτο να μπλέκεται με το λογικό με έκανε να κρατήσω το βιβλίο κλειστό για αρκετή ώρα μέχρι να συνέλθω από την ένταση, την αγωνία και το τέλος. «Η γριά Βάβω»: Ο θείος Μανώλης δε χάνει ευκαιρία να σκαρώνει πλάκες στην ανιψιά του, κατατρομάζοντάς την με κάθε είδους φοβέρα, μόνο που αυτήν τη φορά θα βρει τον απαίσιο, αχόρταγο μάστορή του. Πολύ δυνατό και ανατρεπτικό, με απανωτές εκπλήξεις, κινείται μεταξύ της ψυχασθένειας και του υπερφυσικού, με ένα αξέχαστο τέλος. Κάθε σελίδα και μια ανατριχίλα, με την αγωνία να χτυπάει κόκκινο όσο προχωράει η αφήγηση. Και τέλος, «Το χωριό που φοβόταν το σκοτάδι»: Ένα συγκλονιστικό διήγημα που μέσα από μια ασύλληπτη, σχεδόν μεταφυσική ιστορία, δείχνει το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής που επιφέρει η ανθρώπινη ματαιοδοξία και απληστία και πώς το περιβάλλον μπορεί να πάρει εκδίκηση με απρόσμενο τρόπο. Ένας αιμάτινος κύκλος που θα ξεκινήσει ξανά όποτε χρειαστεί, ακόμη κι αν υλοποιηθεί η πολυπόθητη θυσία.

«Μην ανοίξεις την πόρτα», συμβουλεύει ο συγγραφέας με αυτήν τη συλλογή διηγημάτων τρόμου που έγραψε, κατάφερε μάλιστα να αναπαριστήσει τόσο έντεχνα και υποβλητικά την απαραίτητη ατμόσφαιρα, ώστε όχι μόνο πόρτα δεν άνοιξα αλλά κλειδαμπαρώθηκα και μες στο σπίτι μέχρι να φτάσω στην τελευταία σελίδα!

Βιβλίο Ο μικρός μάγος και άλλες ιστορίες
Συγγραφέας Ηλίας Τουμασάτος
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Αιγιαλός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τα πρώτα διηγήματα είναι εξαιρετικά. Μπορώ να τα πω και αφηγήματα. Ο συγγραφέας με πολύ ωραίο τρόπο γραφής μας χαρίζει κείμενα-ψηφίδες της ζωής του στην Κεφαλονιά και μας μπολιάζει με αγάπη και νοσταλγία για όσα έζησε και για τους ανθρώπους που αγάπησε και μεγάλωσε μαζί τους. Ήθη και έθιμα, αστεία περιστατικά, σκανταλιές της παιδικής ηλικίας, ένα νησί-μικρόκοσμος. Από τη σελίδα 72 και μετά τα διηγήματα δεν έχουν συνοχή ή κάποιον κοινό άξονα και αρκετά ήταν πολύ μεταφυσικά για το γούστο μου. Δυστυχώς το βιβλίο ξεκινάει με άλλες προσδοκίες και καταλήγει αλλιώς. Δεν παύουν όμως όλα τα κείμενα να είναι καλογραμμένα, με πολύ καλή χρήση της γλώσσας, όμορφο, προσωπικό στυλ και τρόπο γραφής.

Βιβλίο Μην κοιτάξεις πίσω
Συγγραφέας Ελευθερία Μεταξά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συγγραφέας βελτιώθηκε πολύ από το προηγούμενό της βιβλίο, το «Μαύρα σαν τον έβενο μαλλιά». Οι διάλογοι άρχισαν να σφίγγουν περισσότερο και οι περιττές σκέψεις και περιγραφές να μειώνονται. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια καθαρά αστυνομική ιστορία με πιτσιλιές κοινωνικής ευαισθησίας. Η συγγραφέας είναι γυναίκα κι αυτό αποτυπώνεται στον ολοκληρωμένο χαρακτήρα της πρωταγωνίστριας και στην αγάπη με την οποία ντύνει την ιστορία της που αφορά εμπορία βρεφών. Έχουμε έναν ωραίο έρωτα, που δίνεται όσο πρέπει, χωρίς φλυαρίες κι άσκοπα ερωτόλογα, έχουμε μια αστυνομική ιστορία που είναι γραμμένη πολύ καλά και δεν πλατειάζει πουθενά και φυσικά με συγκίνησε πάρα πολύ το μυστικό της Φαίδρας που κρατούσε από όλους. Ωραίοι χαρακτήρες, ωραία επιλογή καλών και κακών προσώπων, έξυπνες εκπλήξεις, σε γενικές γραμμές έχω μείνει απόλυτα ικανοποιημένος και πιστεύω ότι η συγγραφέας θα βρει τη σειρά της και την πορεία της και κάθε της νέο βιβλίο θα είναι και μια έκπληξη. Μου αρέσει η θεματολογία της, μου αρέσουν οι ιστορίες της, μου αρέσει η γραφή της. Γυναικεία ευαισθησία, ρομαντισμός και βία σε σωστές δόσεις!

Νοσταλγικές οι περιγραφές της Κεφαλλονιάς (το Φισκάρδο θέλω να το επισκεφθώ χάρη σε αυτήν τη γραφή!) και πολύ συγκινητικές οι σκηνές που εκτυλίσσονταν στο ορφανοτροφείο. Η κοινωνική λειτουργός, η μαγείρισσα, ο διευθυντής, ο προμηθευτής είναι πρόσωπα δεμένα άρρηκτα με το παρελθόν της Φαίδρας κι έχουν ο καθένας το δικό του ρόλο στη σκοτεινή και μπερδεμένη αυτή ιστορία. Κι όσο της συστήνουν να μην κοιτάξει πίσω και να προχωρήσει στη ζωή της, τόσο εκείνη πεισμώνει να μάθει, να ξεθάψει, να ανακαλύψει, με ό,τι κόστος κι αν έχει αυτό στη ζωή της.

Βιβλίο Ο συμβολαιογράφος
Συγγραφέας Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Νεφέλη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα συναρπαστικό και βαθύτατα κοινωνικό μυθιστόρημα, με μια ρεαλιστική ατμόσφαιρα και ένα δισυπόστατο στυλ γραφής: ως προς το αστυνομικό κομμάτι υπάρχουν ελάχιστες περιγραφές χώρου ή ψυχοσυναισθηματικών καταστάσεων ή καλολογικά στοιχεία, κι ελάχιστες παρομοιώσεις και μεταφορές, κάτι που αφήνει το περιθώριο στον συγγραφέα να αναπαραστήσει τα γεγονότα με κινηματογραφικότητα σχεδόν, και ως προς το αισθηματικό κομμάτι έχουμε πληθώρα λυρικών περιγραφών, εκφράσεων καλοδουλεμένων και πλούσιων λεκτικά. Το μυθιστόρημα καταγράφει ταυτόχρονα τη δολοφονία, τη δίκη και την καταδίκη του Ροδίνη και τον αντίκτυπο αυτών των γεγονότων σε δύο γυναίκες: στην Αγγελική, μέλλουσα σύζυγο του φερόμενου ως ενόχου Ροδίνη και στη Μαρίνα, μέλλουσα σύζυγο του Γεράσιμου. Από τη μια λοιπόν υπάρχει σχεδόν στείρα παράθεση των εξελίξεων εν είδει ρεπορτάζ και από την άλλη μια υπέροχη γλώσσα, καθαρά ελληνική, που περιγράφει αριστοτεχνικά τον συναισθηματικό κόσμο των γυναικών. Ίσως όμως η χρήση της καθαρεύουσας στην εξιστόρηση (μιας και οι διάλογοι είναι γραμμένοι στην καθομιλουμένη), σε συνδυασμό με το πυκνό, περιπλεγμένο συντακτικό να απωθήσει αρκετούς αναγνώστες από το να ολοκληρώσουν την ιστορία, εύχομαι ολόψυχα όμως αυτό να μη συμβεί, μιας και «Ο συμβολαιογράφος» είναι μια από τις πιο δυνατές, ανατρεπτικές και συγκινητικές ιστορίες που έχω διαβάσει ως τώρα. Ας έχουμε πάντως υπ’ όψιν πως ως αποτίμηση ο Ραγκαβής θεωρείται ήσσονος σημασίας πεζογράφος (αν μπορεί να ευσταθεί ένας τέτοιος χαρακτηρισμός στον υποκειμενικό κόσμο της λογοτεχνίας) όμως βοήθησε με το ύφος και το στυλ του μεταγενέστερους συγγραφείς όπως ο Γεώργιος Βιζυηνός να εμφανιστούν στα νεοελληνικά γράμματα και να εκτινάξουν τον πήχη ακόμη ψηλότερα.

Ο σιόρ Τάπας, «γέροντας ρικνός, κυφός… με τον συνήθη του αλώπεκος γέλωτα» είναι ένας συγκλονιστικός χαρακτήρας που αλλάζει ριζικά όσο πλησιάζει το μυθιστόρημα στο τέλος του. Εμφανίζεται αρχικά ως καιροσκόπος, φιλάργυρος, απότομος, σκληρός και άδικος, γνώστης του αντικειμένου του (διαθήκες, τόκοι και επιτόκια κ. ά.) και δε διστάζει να συνεργαστεί με έναν δολοφόνο. Στην πορεία όμως, λες και παρεμβαίνει μια Θεία Δίκη, η ζωή του, από μια απρόσμενη και αναπάντεχη εξέλιξη, ανατρέπεται οριστικά και αναπόφευκτα, κάτι που τον κλονίζει και τον μεταστρέφει. Ο συμβολαιογράφος εμφανίζεται κυρίως στην αρχή και στο τέλος της ιστορίας, μιας και ο κύριος κορμός της πλοκής είναι η δίκη του Ροδίνη και οι προσπάθειες απόδειξης της αθωότητάς του, όμως είναι τόσο έντονη η παρουσία του και άρτια δοσμένη η προσωπικότητά του που με συνεπήρε και τον έχρισα αυτόματα πρωταγωνιστή.

Η εξιστόρηση είναι γραμμική, χωρίς να εμπλέκει τις παράλληλες ιστορίες μεταξύ τους. Το κείμενο ξεκινάει με τη χαρά του Ροδίνη που θα γίνει ο μοναδικός κληρονόμος του κόντε, συνεχίζει με τον φόνο και τα επακόλουθα (δίκη κλπ.), και όσο πλησιάζει το βιβλίο στο τέλος περιγράφεται η ιστορία της Αγγελικής αλλά και της Μαρίνας, μέσα από τις οποίες όμως δεν ξαναζούμε τα ήδη γραφέντα περιστατικά, απλώς δίνεται μια άλλη διάσταση στο κείμενο ενώ η Μαρίνα, άθελά της, είναι ο κινητήριος άξονας γύρω από τον οποίο θα περιστραφεί το τραγικό τέλος.  «Ο συμβολαιογράφος» μέσα από την τραγική ιστορία του έρωτα μεταξύ Ροδίνη και Αγγελικής, Γεράσιμου και Μαρίνας, περιγράφει πολυποίκιλα τον εξιδανικευμένο έρωτα της εποχής, περιλαμβάνοντας και όλα τα κλισέ: συναισθηματισμοί και ρομαντικές περιγραφές, εμπόδια στην ολοκλήρωση της αγάπης, λιποθυμικά επεισόδια και φυσικά τραγική κατάληξη.

Ο Φαναριώτης συγγραφέας, μέσα από την προσωπικότητα του Ροδίνη, που τον περιγράφει ως καλό, σωστό, έντιμο και σεβαστικό, με σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας της εποχής και του τόπου, χωρίς δηλαδή ιταλικούς ιδιωματισμούς που ακόμη απαντούνταν τότε στα πρώην ενετοκρατούμενα Επτάνησα, εμμέσως σκιαγραφεί τον χαρακτήρα ενός Φαναριώτη, στο περιβάλλον των οποίων μεγάλωσε ο ίδιος. Το άλλο σκέλος του δίπολου «καλό-κακό» που χρειάζεται ένα μυθιστόρημα, ο Γεράσιμος, αποδίδεται ως ο κλασικός bon viveur, ένας ερωτύλος απατεώνας και ανενδοίαστος κακούργος, που δεν ορρωδεί προ ουδενός για να αποκτήσει χρήματα, καλύτερη ζωή και φυσικά να συναναστραφεί ωραίες γυναίκες. Ας μην ξεχνάμε πως τα Επτάνησα τέθηκαν υπό αγγλική κατοχή μόλις σαράντα χρόνια πριν το κείμενο, ήδη με το βάρος της Ενετοκρατίας στη γλώσσα και τον πολιτισμό τους ενώ ταυτόχρονα έφταναν στο έδαφός τους άνθρωποι από την απέναντι υπόδουλη Ελλάδα για να προετοιμάσουν τον ξεσηκωμό του 1821. Σε αυτό το καζάνι που βράζει λοιπόν βρήκε ο Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής το πιο πρόσφορο έδαφος για να αναπτύξει τις ιδέες του και να παρουσιάσει με τον τρόπο που ήθελε χαρακτηριστικά γνωρίσματα ανθρώπων οικείων στους αναγνώστες του καθώς και κάποιες υποδείξεις για το ιδεατό μιας πολιτείας που ακόμη δεν έχει βρει την ελευθερία της και άρα την ταυτότητά της.

Παράλληλα με την εξέλιξη της υπόθεσης έχουμε και πραγματολογικά στοιχεία για την εποχή που διαδραματίζεται το έργο. «Ο Ροδίνης λοιπόν απέπλευσε προς Κέρκυραν και επειδή ο ατμός ήτον σπανιότης τότε ακόμη, και υπηρέτης των πλουσιωτέρων μόνον εθνών, απήλθε διά πλοίου ιστιοφόρου» (σελ. 53). Σε άλλο σημείο ο συγγραφέας αναφέρεται στην ιταλική γλώσσα που χρησιμοποιούνταν στα δικαστήρια των Επτανήσων και πόσο άσχημο ήταν αυτό σε μια νησιωτική πολιτεία απογόνων του Οδυσσέα και της ομηρικής γλώσσας! «…εις Επτάνησον η εντελής αναγέννησις της ελληνικής γλώσσης ήθελεν είσθαι η ισχυροτέρα διαμαρτύρησις της ελληνικής εθνικότητος» (σελ. 66). Παρατήρησα ακόμη και συμπτωματικά διαχρονικές παρατηρήσεις όπως η ακόλουθη: «Πίστεψέ με, κάρο μίο, σάπια θεμέλια είναι τα δάνεια. Είναι πέτρα που δένεις στο λαιμό και σε πάγει φόντο. Παραιτήσου από το δάνειο, άκου το λόγο μου. Με ξένα φτερά μακριά δεν πετάς» (σελ. 9).

Ο Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1809 και πέθανε στην Αθήνα το 1892. Ήταν Φαναριώτης λόγιος, ποιητής και πεζογράφος, καθηγητής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και διπλωμάτης. Τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στο Βουκουρέστι, στην αυλή του Ηγεμόνα της Βλαχίας Αλέξανδρου Σούτσου κι από κει έμεινε ή ταξίδεψε σε Ρουμανία, Οδησσό, Μόναχο, Σάλτσμπουργκ και Τεργέστη.  Το 1829 εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο ως αξιωματικός του Πυροβολικού όμως τα παράτησε για να αφοσιωθεί στις φιλολογικές και αρχαιολογικές του μελέτες και στην πολιτική, όπου διέπρεψε. Ταυτόχρονα ασχολήθηκε με τη συγγραφή θεατρικών έργων, ποιημάτων και μυθιστορημάτων, εκ των οποίων «Ο αυθέντης του Μωρέως» είναι το πρώτο νεοελληνικό ιστορικό μυθιστόρημα, και έκανε μια πρώτη απόπειρα καταγραφής ιστορίας της ελληνικής λογοτεχνίας με το έργο «Ιστορία της νεοελληνικής φιλολογίας». Θα μπορούσα να γράψω κι άλλα γύρω από τη θέση του κειμένου αυτού στη σύγχρονη νεοελληνική γραμματολογία, να υποστηρίξω τις απόψεις που το θεωρούν προϊόν του ρομαντικού κινήματος κ. ά. όμως τέτοιες πληροφορίες θα βάρυναν την απόπειρά μου να συστήσω αυτό το υπέροχο κείμενο στους νεότερους αναγνώστες.

«Ο συμβολαιογράφος» είναι ένα εκτενές διήγημα (νουβέλα) που πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Πανδώρα» μεταξύ 1850-1851 (σε βιβλίο κυκλοφόρησε μαζί με άλλα διηγήματα το 1855) και είναι ένα από τα λίγα κείμενά του που έχουν θέμα ελληνοκεντρικό, μιας και το σύνολο του έργου του καταγράφει γεγονότα και περιστατικά εκτός του τότε ελληνικού χώρου. Το 1979 έγινε σειρά από την ΕΡΤ1 σε σκηνοθεσία Γιώργου Μιχαηλίδη, με τον Βασίλη Διαμαντόπουλο στον ομώνυμο ρόλο.

Βιβλίο Το αίνιγμα της κερασόπιτας
Συγγραφέας Βάσια Ακαρέπη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι αρκετά πρωτότυπο. Θα ομολογήσω ότι στην αρχή ένιωσα να διάβαζα άλλη μια όμορφη, στρωτή, καλογραμμένη ιστορία για μια γυναίκα με προβληματικό παρόν που το παρελθόν τη βοηθάει να αντιμετωπίσει σωστά τα πράγματα, μια ιστορία για μια γυναίκα που επιστρέφει στο νησί των παιδικών της χρόνων κι ενώ ξεκαθαρίζει τα πράγματα ερωτεύεται κιόλας. Από ένα σημείο και μετά όμως, κάτι ο τελικός σκοπός των συνταγών, κάτι το κυνήγι θησαυρού με αυτά τα κείμενα αλλά κυρίως μια αναπάντεχη έκπληξη που περιμένει την Έλλη (και τον αναγνώστη), έδωσε στο βιβλίο μια εντελώς διαφορετική διάσταση και το ανέβασε αρκετά ψηλά στην εκτίμησή μου. Η ιστορία ξεκινάει αλλιώς και καταλήγει αλλιώς! Ενώ θυμίζει μια ρομαντική ιστορία, σταδιακά εξελίσσεται σε βρόχο που κλείνει ασφυκτικά γύρω από τον μικρόκοσμο της γειτονιάς της θείας Μάρθας και ανελέητα ξεγυμνώνει αυτούς τους ανθρώπους και τους φέρνει αντιμέτωπους με τις συνέπειες των πράξεών τους.

Το μυθιστόρημα είναι ποτισμένο από τα μυστικά επιτυχίας και τα αρώματα των γλυκών που ετοίμαζε η θεία Μάρθα, αν και η ποιητική μορφή των συνταγών αναρωτιέμαι πώς βοηθούσε την Έλλη και τις έφτιαχνε τόσο πετυχημένες, μιας και οι πραγματικές ποσότητες έτσι όπως δίνονται εμένα θα με δυσκόλευαν. Κι όμως, η Έλλη τα κατάφερε και από γλυκό σε γλυκό καταλάβαινε ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός για την εκτέλεση αυτών των συνταγών. Κι ενώ φτάνει στο νησί με σκοπό να πουλήσει σπίτι και ζαχαροπλαστείο ενός μισητού σε εκείνη προσώπου σταδιακά αρχίζει να αγαπάει τον τόπο και όχι μόνο αυτόν. Κι εκεί που λέω ότι έχουμε ένα αίσιο και αναμενόμενο τέλος φτάνουμε στη χαμένη συνταγή της κερασόπιτας και στη μεγάλη αποκάλυψη που τοποθετεί τα πάντα στις σωστές τους διαστάσεις και με αφήνει με το στόμα ανοιχτό.

Η αφήγηση εκτυλίσσεται ταυτόχρονα στο σήμερα και στις δεκαετίες του 1970 και 1980, οπότε έχουμε δύο διαφορετικούς άξονες αφήγησης: στο χτες γνωρίζουμε έναν έναν τους ήρωες του μυθιστορήματος μέσα από τις χαρές ενός γάμου, τις τύψεις ενός παράνομου δεσμού και το βάρος μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης ενώ στο σήμερα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι έχουν αλλάξει, μεταμορφωθεί, ωριμάσει, σκληρύνει, κλειστεί στον εαυτό τους. Γιατί και πότε και πώς δε μένει παρά στον αναγνώστη να το ανακαλύψει διαβάζοντας κεφάλαιο κεφάλαιο αυτήν τη διαφορετική ιστορία. Μου άρεσε πολύ η περίπτωση της Έλλης που είχε ζάχαρη στα μάγουλα κι από τότε σιχάθηκε τα γλυκά. Τι συνέβη την ημέρα που τη δηλητηρίασε η θεία της; Έγινε όντως αυτό το περιστατικό κι αν ναι, γιατί; Για πόσο καιρό μπορεί να γλυτώσει ένα ένοχο, θανάσιμο μυστικό πριν αποκαλυφθεί και πόσο μεγάλες θα είναι οι συνέπειες για τους εμπλεκόμενους; Μια ιστορία που πραγματεύεται το βάρος μιας αλήθειας και τις καταστροφικές συνέπειες αν αυτή παραμείνει θαμμένη κάτω από το χώμα.

Μου άρεσε τόσο πολύ η κεντρική ιδέα που έχω μια ένσταση: η συγγραφέας δε σκιαγράφησε όπως έπρεπε τον κύριο θεματικό άξονα, κατ’ εμέ φρόντισε να το φωτογραφίσει μονοδιάστατα και να δώσει μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, αντίθετη προς την πραγματικότητα. Δεν είπα να σχηματίσει μια αμφιλεγόμενη κατάσταση που θα κάνει πράξεις αντίστοιχες με την τελική αποκάλυψη, γιατί έτσι ο αναγνώστης θα υποψιαστεί πολύ γρήγορα και θα χαθεί η μαγεία, όμως δε μου φάνηκε σωστό να υπάρχει χαραγμένο ένα μονοπάτι τόσο διαφορετικό από την αλήθεια, γιατί έδωσε την αίσθηση του εντελώς ξαφνικού. Η κεντρική ιδέα είναι ανθρώπινη, υπαρκτή, πολυδιάστατη, δεν μπορεί να μείνει κρυμμένη για πολύ, ούτε μπορεί να μην κινήσει υποψίες, γι’ αυτό δε μου δημιούργησε και αυτές τις ενστάσεις. Νιώθω σα να γράφω στα κινέζικα αλλά ειλικρινά δεν μπορώ να γίνω πιο συγκεκριμένος, ακριβώς γιατί η ουσία της «Κερασόπιτας» είναι πανέξυπνη και ανατρεπτική.

«Το αίνιγμα της κερασόπιτας» είναι μια τρυφερή, σκληρή, αληθινή ιστορία, γεμάτη έρωτα, προδοσίες και αποκαλύψεις, γραμμένη με όμορφο, στρωτό, πολυδιάστατο τρόπο που μέσα από μια εμπνευσμένη αφορμή, τις συνταγές, ξεδιπλώνεται ένας σάπιος πυρήνας της ανθρώπινης ψυχής και οι συνέπειές του. Συγχαρητήρια στην κυρία Ακαρέπη και αναμένω με χαρά την επόμενη πρωτοτυπία της.

Βιβλίο Ένας αλλιώτικος γάμος
Συγγραφέας Πόλυ Μοσχοπούλου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Όμορφη, λιτή, στρωτή γραφή, χωρίς πολλές εκπλήξεις, μιας και το κυρίως θέμα φαίνεται ξεκάθαρα από την αρχή πού θα πάει, είναι όμως τόσο γοητευτικά απλό βιβλίο και ταυτόχρονα τόσο ουσιώδες που με συνεπήρε από την αρχή. Ίσως ακριβώς γι’ αυτό το αγάπησα, γιατί δεν υπήρχαν σαπουνοπερικές ανατροπές ή αναληθοφανείς αντιδράσεις που θα οδηγούσαν σε σχοινοτενή πορεία τον μίτο της αφήγησης. Η κυρία Μοσχοπούλου επικεντρώθηκε στην ιστορία της, σύστησε στον αναγνώστη προσεκτικά τους χαρακτήρες (έχουμε να κάνουμε με δύο σόγια, γαμπρού και νύφης, οπότε κάπως έπρεπε να επεξηγηθεί το παρελθόν κάποιων που θα παίξουν κύριο ρόλο) και πάνω απ’ όλα κατέγραψε με αγάπη, διεισδυτικότητα και με σωστά σε ποσότητα πραγματολογικά στοιχεία διάφορα θέματα όπως: τη μετανάστευση στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά (αίτια και συνθήκες επιβίωσης εκεί), το ρεύμα της αστυφιλίας που ακολούθησε τον πόλεμο και τον Εμφύλιο, τα καλά και τα κακά του κράτους πρόνοιας της Αμερικής κ. ά. Επίσης αποτύπωσε με κινηματογραφικό σχεδόν τρόπο το νησί της Κεφαλονιάς, παρέχοντας άφθονες πληροφορίες για γνωστές και κρυμμένες γωνιές του νησιού, πάντα σε αρμονικό συνδυασμό με την αβίαστη ροή της αφήγησης.

Το ρομάντσο «Ένας αλλιώτικος γάμος», σε πρακτικό σχήμα τσέπης, με στρωτά ελληνικά, πλούσιο σε περιγραφές, εξισορροπημένο στην έκταση της ιστορίας και στις περιγραφές των ανθρώπινων σχέσεων που διαπραγματεύεται, χωρίς ερωτικές σκηνές ή περιττές σελίδες, είναι ένα ιδανικό παρεάκι για όσους μετακινούνται συχνά και θέλουν να διαβάσουν κάτι αξιοπρεπές.