Βιβλίο Η τυχερή Δάφνη
Συγγραφέας Κωνσταντίνος Γαβριήλ
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Key Books
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα διαφορετικό και πρωτότυπο σύγχρονο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα με ενδιαφέροντες χαρακτήρες και κλιμακωτή πλοκή, με διεισδυτικά ψυχογραφήματα και ρεαλιστικές καταστάσεις που χωρίζεται σε δύο μέρη και καταγράφει με κάθε δυνατή λεπτομέρεια τις περιπέτειες που βιώνει μια παρέα ανθρώπων πριν και μετά το ευχάριστο γεγονός. Η Δάφνη, δικηγόρος και πρώην πρωταθλήτρια κολύμβησης που παντρεύεται σύντομα, ο Πέτρος, αποτυχημένος επιχειρηματίας με ανάγκη για χρήματα, ο Γιάννης που έχει πέσει σε κατάθλιψη μετά την αυτοκτονία του αδερφού του και ο Ανδρέας ξεκινούν ένα ταξίδι αναψυχής με ιστιοφόρο και καταλύουν ανοιχτά της Φαλκονέρας. Πώς και γιατί ξαναβρέθηκαν, ποιες ήταν οι σχέσεις μεταξύ τους πριν, γιατί χάθηκαν όσοι ήδη γνωρίζονταν από παλιά, γιατί ο Πέτρος δέχτηκε την πρόταση του Γιάννη να ταξιδέψει με αγνώστους, μιας και το ταξίδι με ιστιοπλοϊκό δεν είναι κάτι απλό ούτε εύκολο αν δε γνωρίζεις την παρέα, είναι ερωτήματα που απαντώνται κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, χτίζοντας τις σχέσεις μεταξύ των επιβατών και αδίστακτα καταστρέφοντάς τες όταν μπαίνει στη μέση το φθονερό κίνητρο.

Τέσσερις άνθρωποι σ’ έναν κλειστό χώρο όπου σχεδόν ποτέ τίποτα δε συμβαίνει παρά μπάνιο, ψιλοκουβέντες κάτω από τ’ αστέρια, βράδια με μαργαρίτες και καϊπιρίνιες κι όμως ο συγγραφέας καταφέρνει με τη γραφή του και τις εκπλήξεις στην ιστορία να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον μου χωρίς να προσπεράσω ούτε μία λέξη. Ναυτική ορολογία, σωστοί διάλογοι, εκπληκτικά ψυχογραφήματα, σωστές αλλαγές χαρακτήρων, μετρημένα καλολογικά στοιχεία, λιτές αλλά περιεκτικές περιγραφές ανθρώπων, σκηνών και τόπων, με τις ομορφιές της θάλασσας, των ακτών, του έναστρου ουρανού, της ίδιας της φύσης να εξαίρονται και να αποτυπώνονται σα να έχεις έναν χρωστήρα μπροστά σου που στήνει απαράμιλλες και αξέχαστες εικόνες όσο μεταφορές και παρομοιώσεις στολίζουν το κείμενο: «Χωρίς καμιά προειδοποίηση, το μελανό σακούλι της παράνοιας έσπασε πλημμυρίζοντας το μυαλό μου» (σελ. 75). Κι ακόμη πιο ανατριχιαστικό είναι το γεγονός πως όλα αυτά τα αφηγούνται εναλλάξ σε πρώτο πρόσωπο ο Πέτρος κι ο Γιάννης «χρόνια αργότερα», οπότε η αγωνία κορυφώνεται: πέτυχε το σχέδιο;

Μπορεί οι επιβάτες να ξεκινάνε με τελικό προορισμό τη Μύκονο αλλά στην Κύθνο αποφασίζουν να μείνουν σ’ ένα ερημονήσι, για να ξεφύγουν εντελώς από τη βαβούρα και τον «πολιτισμό». Κάποιες περίεργες συμπεριφορές και η θρυαλλίδα που θα εκκινήσει μια σειρά από αθέμιτες ενέργειες αρχίζουν να δείχνουν πως η εκδρομή αυτή κάθε άλλο παρά χαρούμενη και διασκεδαστική είναι! Μετά το μοιραίο συμβάν οι ισορροπίες αλλάζουν, συμμαχίες δημιουργούνται, κάποιος χύνει τεχνηέντως δηλητήριο και δυναμιτίζει την παρέα, κάποιος φοβάται για τη ζωή του, κάποιος θυμίζει στον συνομιλητή του μια παλιά χάρη, το παρελθόν βγαίνει απ’ τα σκοτάδια φωτίζοντας καλά κρυμμένες πλευρές κι όλα αυτά στο κλειστοφοβικό περιβάλλον ενός ιστιοφόρου και ενός έρημου νησιού. Μία γυναίκα, τρεις άντρες, ένα ζητούμενο: ποιος θα επιβιώσει και για τι άλλαξε η όλη ατμόσφαιρα; Με πόσο συναρπαστικό τρόπο χαράζονται οι γραμμές που τέμνονται γύρω από τον άξονα του προσώπου που μπαίνει στο στόχαστρο, πόσο έξυπνα αναδιαμορφώνονται οι σχέσεις μεταξύ αυτών των τεσσάρων ανθρώπων, πώς εμφανίζονται τα κίνητρα που βοηθάνε να τελεστεί κάτι φρικιαστικό (κάποιος θέλει αλλά δεν μπορεί, κάποιος δε θέλει αλλά μπορεί κάποιος ούτε θέλει ούτε μπορεί αλλά εκβιάζεται)!

«-Βλέπεις τι κάνει η ιστιοπλοΐα; Δένει φιλίες, αγαπητή μου. Μια μέρα στη θάλασσα ισοδυναμεί με δέκα στη στεριά» (σελ. 194). Αν είναι έτσι οι φίλοι, τι να τους κάνω τους εχθρούς; Υπόσχομαι να μην κάνω ποτέ μου ιστιοπλοΐα ύστερα απ’ όλα αυτά που διάβασα και από τα τραγικά γεγονότα που ξετυλίχτηκαν μπροστά στα μάτια μου με αφορμή ένα τέτοιο ταξίδι. Σασπένς και ένταση, κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, ρεαλισμός, παραστατική αφήγηση και απανωτές ανατροπές μου χάρισαν άφθονες στιγμές αγωνίας και ο χειρισμός της πλοκής είναι υποδειγματικός, μιας και χαράζει μονοπάτια μακριά από κάθε αφηγηματικό στερεότυπο.

Βιβλίο Μεθυσμένες αλήθειες 
Συγγραφέας Τατιάνα Τζινιώλη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πηγή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το κείμενο είναι αληθινό, άμεσο και ολοζώντανο. Κινηματογραφικό στυλ, έντονες και ρεαλιστικές σκηνές, καθημερινοί διάλογοι, αληθινοί χαρακτήρες, ό,τι αγαπάει κανείς δηλαδή στην Ελληνίδα Cecilia Ahern είναι εδώ. Αν και άρρεν αναγνώστης το βιβλίο το ρούφηξα ως το τέλος ακριβώς λόγω του υφολογικού στυλ της συγγραφέως που δεν αφήνει τίποτα όρθιο. Με τον γνωστό, κινηματογραφικό, ρεαλιστικό και βαθιά ανθρώπινο τρόπο γραφής της ετοίμασε μια ερωτική ιστορία με τα σκαμπανεβάσματά της, με τις αναποδιές της και με τα εμπόδια που προκύπτουν στην πορεία. Ξεδιπλώνει και αναλύει όλες τις ψυχολογικές παραμέτρους σαν παραμύθι, εύληπτα και καταιγιστικά κι ενώ θα μπορούσε να ξεφύγει σε πολλά σημεία ή να μην καταφέρει να περιγράψει σωστά τον ψυχικό κόσμο των δύο πρωταγωνιστών, έχει τη σύνεση, την εμπειρία και το γνώθι σαυτόν να παραμείνει πιστή στην κεντρική ιδέα της ιστορίας και να μην παρασυρθεί επ’ ουδενί.

Ο τριαντάρης Κόνορ ασφυκτιά στην εδώ και τρεις μήνες σχέση του με τη Χόλυ, η οποία επιπλέον είχε την ιδέα να του χαρίσει για τα γενέθλιά του μια επταήμερη κρουαζιέρα στις Μπαχάμες ενώ ο ίδιος θα προτιμούσε να περάσει τη δική του μέρα με τους κολλητούς του πίνοντας μπίρες. Έχει καταλάβει πως δεν ταιριάζουν ενώ η Χόλυ θέλει να προχωρήσουν παρακάτω. Οι κουβέντες τους δείχνουν το χάσμα που υπάρχει ανάμεσά τους, μ’ εκείνον να το έχει αντιληφθεί κι εκείνη να γεμίζει το κενό με ανούσιες φλυαρίες και σχέδια για τον Κόνορ χωρίς τη γνώμη του! Τι να κάνει όμως που έχουν επτά μέρες μπροστά τους για να τσακωθούν από την αρχή; Στο ίδιο καράβι επιβιβάζεται και η Χέιζελ με την εξηνταπεντάχρονη γιαγιά της, Μπέτι, η οποία της κάνει δώρο την κρουαζιέρα για την αποφοίτησή της κι η κοπέλα ανυπομονεί να περάσει τον χρόνο αυτόν με έναν από τους πιο αγαπημένους της ανθρώπους. Η Μπέτι δεν είναι παλαιών αρχών, αφού μεταξύ άλλων παροτρύνει την εγγονή της να κάνει Tinder, τη συμβουλεύει να γνωρίσει κόσμο για να ξέρει τι θέλει και να μη συμβιβαστεί. Η εικοσάχρονη Χέιζελ μεγάλωσε με τους παππούδες της όσο η δεκαεφτάχρονη μητέρα της έκανε δυο δουλειές για να ζήσουν από τη στιγμή που ο πατέρας προτίμησε τις σπουδές στην Καλιφόρνια και δε γύρισε ποτέ πίσω. Η κοπέλα ευελπιστεί να έχει βρει δουλειά ως τον Οκτώβριο, έχοντας σπουδάσει μάρκετινγκ σε μια δαπανηρή πόλη όπως η Νέα Υόρκη και τότε συναντάει τον Κόνορ.

Οι δύο νέοι θα γνωριστούν στο μπαρ του καραβιού και η χημεία μεταξύ τους θα πάρει τα ηνία. Η οικειότητα και η επικοινωνία είναι το κάτι άλλο αλλά καταλαβαίνουν πως τα βήματά τους (πρέπει να) είναι μετρημένα. Μέσα σε λίγες μέρες γνωρίστηκαν και σε λίγες μέρες όλο αυτό θα τελειώσει. «…ήδη το δωμάτιο είναι ασφυκτικά μικρό και μόνο οι δυο μας είμαστε εδώ. Ή μόνο οι δυο μας έχουμε σημασία» (σελ. 32). Τι πρέπει να γίνει όμως όταν υπάρχει τρελή χημεία στην πιο ακατάλληλη στιγμή; Περιμένεις ή, όσο το αφήνεις, τόσο πιο εύκολο είναι να μη συμβεί τίποτα; Ναι, υπάρχει μια άκρως ερωτική ατμόσφαιρα που συνδυάζεται άψογα με το ρομαντικό ταξίδι στις εξωτικές Σεϋχέλλες και πάλι χωρίς γλυκανάλατες κα περιττές λεπτομέρειες, μόνο που αυτό αφορά τις πρώτες 80 σελίδες, αφού κάποιες λάθος αποφάσεις και σκέψεις πυροδοτούν μια σειρά από εξελίξεις όσο εκείνος κι εκείνη επιστρέφουν στις ζωές τους κι έτσι υπάρχει διάχυτη η αγωνία αν θα ξαναβρεθούν, αν θα συγχωρέσει ο ένας τον άλλον για όσα έγιναν ή δεν έγιναν πάνω στο πλοίο, αν θα ακολουθήσουν τα όνειρά τους, αν θα πάρουν τις ευκαιρίες που θα τους παρουσιαστούν ακόμη και εις βάρος της σύντομης σχέσης που είχαν και πολλά άλλα. Τι καριέρα έκαναν, ποιοι είναι οι ανταγωνιστές, ποια τα προβλήματα, ποιες οι αναποδιές, ποιες οι απόπειρες νέων σχέσεων με τον καθένα τους να είναι ακόμη εκεί, στην καρδιά και στον νου του άλλου. Ως πότε; Το κείμενο είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο και την ιστορία την αφηγούνται εναλλάξ η Χέιζελ και ο Κόνορ. Δεν ξαναβλέπουμε την ίδια ιστορία από άλλη οπτική, αντίθετα ο ένας συνεχίζει από κει που σταμάτησε ο άλλος. Εκείνος σκιαγραφείται ελαφρόμυαλος και ίσως λίγο δειλός κι εκείνη εγωίστρια, να όμως που ο έρωτας, οι περιστάσεις και τα λάθη αρχίζουν να λειάνουν τις γωνίες τους και να σχηματίζονται αληθινοί χαρακτήρες! Η χρήση ενεστώτα διαρκείας δίνει ζωντάνια και βοηθάει την ιστορία να κυλήσει γρήγορα, χωρίς ανάσα. Αληθινές, ατόφιες, ανθρώπινες παρεξηγήσεις απομακρύνουν το ζευγάρι και όμορφες στιγμές τους ενώνουν ξανά. Προς τιμήν της, η Τατιάνα Τζινιώλη, ξέροντας πως ακροβατεί ανάμεσα σε αγκάθια, κρατά σφιχτά στο χέρι της την ιστορία και την ξεδιπλώνει όσο πρέπει. Οι παρεξηγήσεις ήταν φυσιολογικές, δοσμένες με εκπληκτικό συναισθηματικό περιεχόμενο, οι ανατροπές έρχονταν εκεί που δεν τις περίμενες αλλά δεν έπνιγαν τη ροή της εξέλιξης και γενικά το κείμενο είναι από αυτά που αγαπάς να διαβάζεις ξανά και ξανά.

Στις «Μεθυσμένες αλήθειες» η Τατιάνα Τζινιώλη δίνει και πάλι τη δική της πνοή και μια νέα μορφή σε ιστορίες με κλισέ, καταρρίπτοντάς τα χωρίς δισταγμό και δημιουργώντας μια ιστορία αγάπης που με έπεισε πως θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα από μας. Και μάλιστα στη Νέα Υόρκη, η οποία μεταμορφώνεται από χειμώνα σε καλοκαίρι, τίποτα δε μένει ίδιο στα χρώματα, στο φως και στις μυρωδιές της κι είναι γεμάτη αντιθέσεις, με τις συνοικίες της, τη ζωή που ποτέ δεν κοιμάται, τα τοπόσημά της, τις δραστηριότητές της, τις κοινωνικές διαφορές μεταξύ των περιοχών της, την καθημερινότητα των κατοίκων της το πρωί και το βράδυ, με τις συνήθειές τους, τις προσδοκίες τους και τον εξαντλητικό ρυθμό δουλειάς. Απόλαυσα κάθε λέξη, παρακολούθησα κάθε σκηνή, κατέγραψα κάθε συναίσθημα, όπως κάνω σε κάθε μυθιστόρημα της συγγραφέως, γεμάτος αγωνία για τη συνέχεια και για το πολυπόθητο τέλος. «-Λένε πως το ποτό σε κάνει να λες αλήθειες. Απλά δεν φανταζόμουν πως τις έλεγα φωναχτά. -Οι μεθυσμένες αλήθειες είναι κάτι που ισχύει» (σελ. 35).

Βιβλίο Το πιάτο 
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Τασσοπούλου
Εικονογράφος Εμμανουέλα Κακαβιά
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο μικρός Γιώργος με χιούμορ, φινέτσα και κοφτερό μυαλό μας συστήνει την αγαπημένη του γιαγιά και τον ξύλινο μπουφέ με τις πολλές φωτογραφίες της οικογένειάς τους, χάρη στις οποίες άρχισε και αυτή η ιστορία. Το κείμενο χαρίζει άφθονες ξεκαρδιστικές λεπτομέρειες γύρω από την καθημερινότητα του παιδιού και στη συνέχεια γύρω από τη ζωή των μεταναστών στην Αμερική του προηγούμενου αιώνα μέσα από τις αναμνήσεις της γιαγιάς του για τον πατέρα της. Η σχέση τους έχει τα πάνω της και τα κάτω της αλλά είναι μπολιασμένη με αγάπη. Γι’ αυτό κι ο διάλογος: «-Γιαγιά, γιατί… -Γιατί έτσι. -Αφού δεν ξέρεις τι θέλω να ρωτήσω! -Ό,τι και να ρωτήσεις, μπελάς δικός μου θα είναι» (σελ. 13). Για να συμπληρώσει αμέσως ο Γιώργος: «…μην τη φοβηθείς αν την ακούσεις να με μαλώνει. Είναι ακίνδυνη και πολύ αγαπησιάρα κι ας είναι φωνακλού» (σελ. 14). Μπορεί ο πατέρας της γιαγιάς του να του είναι μακρινός για κείνον συγγενής αλλά δεν παύει να είναι κομμάτι από την ιστορία της οικογένειας και θέλει πολύ να μάθει γι’ αυτόν. Η λατρεμένη γιαγιά δεν του αφηγείται απλώς την ιστορία αλλά καταφεύγει σε ευρηματικές μεθόδους που κάνουν το παιδί κοινωνό της ζωής του προπάππου του: του δίνει τα τρύπια παπούτσια του να τα φορέσει, τον βάζει να καθίσει στην κουνιστή του πολυθρόνα και… τσουπ! Το ταξίδι στο παρελθόν μόλις ξεκίνησε!

Ο Γιώργος επιστρέφει μ’ έναν μαγικό τρόπο στο 1955 όπου ξεκίνησε το ταξίδι του ο προπάππος του κι όχι μόνο έχει να αντιμετωπίσει μια καθημερινότητα χωρίς τις ηλεκτρονικές συσκευές και τις ανέσεις του σήμερα αλλά και τις δυσκολίες ενός υπερατλαντικού ταξιδιού, της εγκατάστασης σε ξένη χώρα κ. ά. Η συγγραφέας δε βιάζεται να τελειώσει την ιστορία της, αντίθετα, καταγράφει με συναρπαστικές λεπτομέρειες και το ταξίδι και την εγκατάσταση στην Αμερική. Έτσι ο μικρός πρωταγωνιστής μελετάει από κοντά όλες τις λεπτομέρειες του πλοίου από τα φουγάρα ως  τ’ αμπάρια, γνωρίζει τους ναύτες, περιγράφει μέσα από τα δικά του μάτια και βασισμένος σε όσα έχει ήδη μάθει από τη δασκάλα του κάθε τι που του φαντάζει συναρπαστικό σε θάλασσα και πλοίο: φάλαινες, δελφίνια και καρχαρίες, φουρτούνες και μπουνάτσες, θερμαστές, ασυρματιστές, μηχανικοί, πλοίαρχοι. Η αφήγηση όμως δεν ωραιοποιεί τίποτα, αφού μπορεί για ένα παιδί η καθημερινότητα σε υπερωκεάνειο να είναι διασκεδαστική αλλά δεν παύει να είναι απάνθρωπη και σκληρή για όσους ταξιδεύουν τρίτη θέση και στοιβάζονται δέκα δέκα στις καμπίνες. Και πόση αγωνία όταν φτάσουν στην Αμερική όπου οι γιατροί και οι υπάλληλοι ελέγχουν βίζες, ταυτότητες, την υγεία των επιβατών. Κι αν δεν τους βρουν εντάξει; Τζάμπα το ταξίδι; Εν τω μεταξύ το τι γέλιο έριξα με την απορία του παιδιού που του συντόμευσαν το επίθετο Παναγιωτακόπουλος σε Παν γιατί είναι δυσκολοπρόφερτο πώς θα αποκαλούν τον Βουδικλάρη ή τον Σπανακολοκύθογλου δε λέγεται! Κι αμέσως η συγγραφέας κόβει το γέλιο με το μαχαίρι: «Αυτό, βέβαια, σπάει και στη μέση αυτό που ήμασταν. Μας σπάει τη συνέχεια. Ήμασταν κάποιοι πριν έρθουμε στην Αμερική. Κάποιοι με κάποιο όνομα. Τώρα γινόμαστε κάποιοι άλλοι, με κάποιο άλλο όνομα. Ίδιοι, αλλά άλλοι» (σελ. 61).

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση είναι ρεαλιστική και αποπνέει με ακρίβεια και ρεαλισμό τη νοοτροπία, τις αντιλήψεις και τις απορίες που στοιβάζονται στο παιδικό μυαλουδάκι. Έξυπνο χιούμορ, μελετημένοι διάλογοι, ευρηματική ιστορία μα πάνω απ’ όλα ένα ευαίσθητο θέμα όπως αυτό της μετανάστευσης, δοσμένο υποδειγματικά για παιδιά από 8 ετών και πάνω, θα συγκινήσουν και θα παρακινήσουν τα παιδιά να μάθουν περισσότερα για τις συνθήκες μετανάστευσης του παρελθόντος. Εξίσου ωραίες βρήκα τις παρομοιώσεις και τις μεταφορές που είναι παρμένες από το οικείο και καθημερινό περιβάλλον ενός παιδιού, κάτι που θα βοηθήσει και τους μικρούς αναγνώστες να εγκλιματιστούν καλύτερα στο βιβλίο. Η απλή μα όχι απλοϊκή γραφή, που είναι πλούσια σε λέξεις, εξηγεί με εύληπτο τρόπο τις μικρές διαφορές των εννοιών, τις δυσκολίες του κόσμου που αναγκαζόταν να μεταναστεύει, τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που υπήρχαν τη δεκαετία του 1950: «Τα χωριά ήταν μικρά, τα χρόνια ήταν φτωχά και όλες τις ευκαιρίες για κάτι καλύτερο και κάτι περισσότερο τις είχαν καταπιεί οι πόλεμοι» (σελ. 36). Εξίσου παραστατικά δίνονται και οι συνθήκες εργασίας στο εστιατόριο του μίστερ Ναγκ όπου τελικά καταλήγει ο αφηγητής μας μετά από μερικές περιπέτειες που βιώνει στη ώρα των ευκαιριών: μάγειροι, σερβιτόροι, άτομα επί της υποδοχής, καθαριστές, λαντζέρηδες όπως ο Γιώργος («θέλει να έχεις υπομονή, γερή μέση που να μην κουράζεται από την ορθοστασία και μεγάλη αντοχή», σελ. 77) και τόσοι άλλοι, από τους οποίους ξεχωρίζει και κάνει παρέα μαζί του το τουρκάκι Νεντίμ, με το οποίο διαπιστώνει πως ως άνθρωποι και ως λαοί δεν έχουν και πολλές διαφορές ούτε στη γλώσσα ούτε στη νοοτροπία ούτε πουθενά. Ακόμη κι όταν μια διαφωνία παραλίγο να τους χωρίσει, ως παιδιά που είναι διαπιστώνουν πως αυτό αφορά τους μεγάλους, οπότε ας το λύσουν αυτοί, οι δυο τους θα παραμείνουν φίλοι!

Κι όλη αυτή η συναρπαστική ιστορία της μετανάστευσης συνοδεύεται από πλήθος πληροφοριών και φωτογραφιών, κάτι σαν μικρό χρονικό, που δείχνει στα παιδιά τις συνθήκες από τις οποίες εμπνεύστηκε η συγγραφέας το καλογραμμένο και τρυφερό αυτό μυθιστόρημα. Επίσης υπάρχουν αναφορές για το πλοίο «Βασίλισσα Φρειδερίκη» που μετέφερε τόσο κόσμο στην Αμερική τη δεκαετία του 1950 και πώς χρησιμοποιήθηκε ως το 1978 που τελικά διαλύθηκε, πώς ήταν το ταξίδι της μετανάστευσης, πότε και γιατί φτιάχτηκε το Άγαλμα της Ελευθερίας, ποια ήταν η σημασία του νησιού Έλις όπου γινόταν ο υγειονομικός έλεγχος των επιβατών, ακόμη και το πότε και πώς καθιερώθηκε το εργασιακό 8ωρο, ποιος ήταν ο Ηλίας Σπαντιδάκης και γιατί θεωρείται ήρωες για τους εργάτες της Αμερικής και διάφορα άλλα κομμάτια ενός παζλ που ακόμη και σήμερα σημαδεύει τον κόσμο που έχει οικονομική ανάγκη.

Η εικονογράφηση της Εμμανουέλας Κακαβιά αποτυπώνει τον ίδιο σεβασμό και τη φροντίδα της συγγραφέως με υπέροχες ασπρόμαυρες εικόνες που ποικίλουν σε οπτικές γωνίες και εκφράσεις, σε σκιάσεις και αποτυπώσεις. Δεν έχουμε μόνο ολοσέλιδες απεικονίσεις αλλά και μικρότερες βινιέτες που δημιουργούν ιστορίες μέσα στην ιστορία με τέτοιο τρόπο που ξεκουράζουν το μάτι από την ανάγνωση αλλά δεν το μπουκώνουν με πληθώρα λεπτομερειών. Το εισιτήριο του καραβιού και η διατομή του πλοίου, σε κάποιες σελίδες η αποτύπωση σημαντικών λεπτομερειών του κειμένου σε καρέ ενός φιλμ, η ανάμιξη σουρεαλισμού και ρεαλισμού, η προοπτική του μικρού Γιώργου όταν βρίσκεται σε διάφορα σημεία της μεγαλούπολης, το αφαιρετικό σε αρκετές εικόνες φόντο που τονίζει τη δράση στην κυρίως εικόνα και το υπέροχο εξώφυλλο με το πιάτο και τον συμβολισμό της αλευρόκολλας δείχνουν μια αξιέπαινη δουλειά που δε χόρταινα να κοιτάζω ξανά και ξανά για να ταξιδεύω κι εγώ πίσω στη δεκαετία του 1950 και τη μακρινή Νέα Υόρκη.

«Το πιάτο» της Κωνσταντίνας Τασσοπούλου είναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα για παιδιά από 8 ετών και πάνω που περιγράφει με γλαφυρότητα, χιούμορ αλλά και συγκίνηση τις περιπέτειες των μεταναστών στην αμερικανική ήπειρο τη δεκαετία του 1950. Μέσα από κωμικοτραγικά περιστατικά βιώνουμε από κοντά τις συνθήκες εργασίας, τα όνειρα και τις ελπίδες, τη νοσταλγία των ανθρώπων που έπλυναν χιλιάδες πιάτα κι έκαναν κι άλλες δουλειές του ποδαριού για να βελτιώσουν τη ζωή τη δική τους και των οικογενειών τους. Απρόσμενες ανατροπές, διαχρονικά μηνύματα και εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες μου χάρισαν ποικίλα συναισθήματα κι ένα γλυκόπικρο χαμόγελο στο τέλος. Το καλογραμμένο αυτό και ευρηματικό κείμενο μου έμαθε πολλά για ένα θέμα που δύσκολα αγγίζουν τα παιδικά βιβλία της εποχής μας, με ταξίδεψε πίσω στο 1950 και σε μια μακρινή ήπειρο όπου ο καθένας περίμενε να ζήσει το δικό του θαύμα για ένα καλύτερο αύριο. Πραγματικά, το νέο έργο της Κωνσταντίνας Τασσοπούλου δεν πρέπει να λείψει από κανένα ελληνικό τραπέζι, όπως αναγράφεται στο οπισθόφυλλο!

Βιβλίο Γεράκια στο κλουβί 
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Μόσχου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κωνσταντίνα Μόσχου επέστρεψε μ’ ένα μυθιστόρημα-έκπληξη, γεμάτο αγωνία, ανατροπές, μυστικά και περικλεισμένο χώρο δράσης. Πήρε την πραγματική ιστορία του ιστιοφόρου Νόρφοκ και τη μετέτρεψε σ’ ένα μυθιστόρημα γεμάτο πρωτοτυπία, φρεσκάδα, διεισδυτικότητα, πραγματολογικά και καλολογικά στοιχεία και με ταξίδεψε στις άγριες θάλασσες της Μεσογείου, του νότιου Ατλαντικού και του Ινδικού ωκεανού. Το πλοίο είχε ναυπηγηθεί το 1804 στην Αγγλία και χρησιμοποιούνταν ως εμπορικό, όμως το 1825 ξεκίνησε να μεταφέρει καταδίκους στην Αυστραλία ως τόπο εξορίας τους από την αγγλική κυβέρνηση. Το δεύτερο ταξίδι του έγινε το 1829 (αυτό αποτελεί και το φόντο της ιστορίας μας) και σε αυτό είχαν επιβιβαστεί εννιά Έλληνες ναυτικοί καταδικασμένοι για πειρατεία, με αποτέλεσμα να αποτελούν και τους πρώτους Έλληνες μετανάστες στη μακρινή ήπειρο! Ακολούθησαν κι άλλα τέτοια ταξίδια ως το 1837, οπότε και βυθίστηκε.

Παρ’ όλο το κλειστό και μονότονο σε πρώτη ματιά περιβάλλον συμβαίνουν συνταρακτικά γεγονότα και μεγάλες ανατροπές. Το καράβι τέμνεται με δεξιοτεχνία και η συγγραφέας με οδήγησε από τα αμπάρια ως την κουβέρτα και το κάσαρο, με έκανε να νιώσω τη δυσωδία από τις ανήλιαγες φυλακές, να αισθανθώ τον φόβο για τρικυμία και ανταρσία, καθώς την αβεβαιότητα που χαρίζει ο ατέλειωτος υδάτινος ορίζοντας. Πόσο παραστατικά δόθηκαν οι άσχημες συνθήκες που επικρατούν στο Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας, όπου συναντιούνται δύο ωκεανοί, δύο υδάτινες μάζες διαφορετικής θερμοκρασίας και τα ρεύματα έχουν τεράστια δύναμη! Περιορισμένη ναυτική ορολογία, οπότε δεν κουράστηκα, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, που δημιουργούν απρόσμενες συμμαχίες ή έχθρες, ρεαλιστικές σκηνές, και προσεγμένη αναπαράσταση εποχής είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του κειμένου. Προσέξτε πόσο διαφορετικά μιλάνε οι μορφωμένοι ελεύθεροι ταξιδιώτες από τους Έλληνες πειρατές και το πλήρωμα, χωρίς όμως να καταφεύγουμε σε ακρότητες και βερμπαλισμό. Υποδόρια, διακριτικά σχεδόν, διαπίστωσα τις αλλαγές μέσα από ανεπαίσθητες διαφορές σε σύνταξη, λεξιλόγιο και τρόπο σκέψης, κάτι που ξεχωρίζει τους χαρακτήρες και το υπόβαθρο του καθενός χωρίς να βροντοφωνάζει όμως τις διαφορές αυτές κι έτσι δεν αποσπάστηκε η προσοχή μου ούτε ξένισε η ποικιλία των εκφράσεων. Η συγγραφέας τα έδωσε όλα με μέτρο, φροντισμένα και προσεγμένα.

Το παρελθόν των χαρακτήρων εμφανίζεται όταν πρέπει και με όση έκταση χρειάζεται, ώστε να κουμπώσει σωστά πάνω στα γεγονότα του καραβιού και να αποδοθεί πιο ολοκληρωμένα η πλοκή. Στρεψοδικίες και κακοδικίες, ληστείες, αρπαγές, ακόμη και φόνοι είναι τα βάρη που κουβαλούν οι ήρωες του βιβλίου (μέχρι και η δυσαρέσκεια του ναυάρχου Κόδριγκτον για την κατάσταση με την πειρατεία στη Μεσόγειο έδωσε την πρώτη κίνηση στην ανέμη της πλοκής). Ένα καράβι που κουβαλά καταραμένες ψυχές δεν μπορεί παρά να αποτελέσει ένα ενδιαφέρον περιβάλλον δράσης και καταιγιστικών εξελίξεων. Και πώς να γίνει αλλιώς, όταν έχουμε τον κυβερνήτη, σερ Αλεξάντερ Γκρέιγκ, με ευγενικούς τρόπους και τιμή, κάτι που δεν του επιτρέπει να ρίξει στο αμπάρι την Καρμέλα μαζί με τους άλλους κατάδικους κι ο οποίος δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο τους κινδύνους της θάλασσας αλλά και την ομαλή διαβίωση των επιβατών, οπότε αναγκάζεται να κρατά τις λεπτές και επικίνδυνες ισορροπίες βασισμένος στην εμπειρία και το ένστικτό του. Δίπλα του είναι ο λοχαγός Χένρι Χιλ, αρχηγός της φρουράς των καταδίκων, ο οποίος αυτήν τη φορά θα μείνει στη Νέα Νότια Ουαλία ώστε οι σκλάβοι που εγκαταστάθηκαν εκεί αλλά και οι ντόπιοι που έχουν αντιρρήσεις για τη βρετανική πολιτική επί του θέματος να τον έχουν πάνω από τα κεφάλια τους και να κάτσουν φρόνιμα. Είναι η προσωποποίηση της σκληρότητας και το άκρως αντίθετο του Γκρέιγκ: «Ο ένας γάβγιζε, ο άλλος επιβαλλόταν με ευγένεια» (σελ. 23).

Από την άλλη έχουμε την Καρμέλα, μια πανέξυπνη γυναίκα, που αγωνίζεται να κερδίσει τη συμπάθεια των επιβατών για να μην τη ρίξουν τελικά στο αμπάρι. Η μαγειρική της και οι φροντίδες της σε όσους έχουν τραυματιστεί από διάφορους λόγους αρχίζουν να δημιουργούν συμπάθειες και αγάπη μεταξύ κάποιων που δε θα έπρεπε να νιώσουν έτσι. Όταν το παιχνίδι χοντραίνει, η Καρμέλα πρέπει να παίξει πολύ καλά το παιχνίδι της, γιατί αν καταφέρουν οι κατάδικοι να προκαλέσουν ανταρσία η μοίρα της είναι προδιαγραμμένη. Ο Αντώνης Τουμανόλι, Έλληνας πειρατής, τυχοδιώκτης, υπερηφανεύεται πως είναι γραμματιζούμενος που σπούδασε στο Παρίσι, είναι όμως αυτό αλήθεια; Οι δικοί του άνθρωποι είναι όλοι Υδραίοι ναύτες που θα κάνουν τα πάντα για να απελευθερωθούν και να αποκτήσουν τον έλεγχο του πλοίου, θα τα καταφέρουν όμως με τόσα μέτρα ασφαλείας; Και γύρω τους εξίσου ενδιαφέροντες «δεύτεροι» ρόλοι που συμπληρώνουν άψογα τον καλοδουλεμένο και μελετημένο καμβά της πλοκής.

Τι γινόταν στη Μεσόγειο στις αρχές του 19^ου αιώνα; Πόσο σκληραγωγεί η θάλασσα τους ναυτικούς και πώς μπορεί κανείς να τους πείσει να δουλέψουν σε ένα τόσο μεγάλο και επικίνδυνο ταξίδι σαν αυτό του Νόρφοκ; Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος κάποιων από τους ήρωες του βιβλίου; Πώς θα καταφέρει να επιβιώσει η Καρμέλα μέσα σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον; Αναπάντεχες συμμαχίες, απρόσμενες εξελίξεις, μυστικά από το παρελθόν, λαχτάρα για ανταρσία, κρυφά σχέδια, άνθρωποι με διπλές ταυτότητες και μια αυτοκτονία (ή μήπως δολοφονία; ) συγκροτούν ένα διαφορετικό μυθιστόρημα «κλειστού δωματίου» που δεν μπόρεσα να το αφήσω από τα χέρια μου.

Βιβλίο Ο θησαυρός των πειρατών
Συγγραφέας Άρης Τσικοντούρης
Εικονογράφος Μαρία Νασοπούλου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αρτέον
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Βρισκόμαστε στα 1810, εποχή όπου αρμενίζει στις θάλασσες κάθε λογής πειρατικό και κουρσάρικο σκαρί από Αφρική κι Ευρώπη. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε ευδιάκριτα κεφάλαια, με το καθένα να περιέχει και μια διαφορετική ομαδοποιημένη πληροφορία, εύληπτα δοσμένη στον αναγνώστη (κυρίως από 10 ετών και πάνω): τα μέρη των σκαριών, τα είδη των πλοίων, οι κατηγορίες των σημαιών, ξακουστοί πειρατές και κουρσάροι, τα όπλα τους, η φορεσιά τους, τα λημέρια τους, ο τρόπος ναυσιπλοΐας και ρότας των πλοίων, οι τρόποι επίθεσης, τα λάφυρα και πάρα πολλά άλλα καλωσορίζουν το παιδί σε μια μακρινή και συναρπαστική εποχή!

Σημαντικό πλεονέκτημα είναι το γεγονός πως τα εισαγωγικά εδάφια των κεφαλαίων, που περιγράφουν σε γενικές γραμμές το περιεχόμενο, είναι γραμμένα με ιδιολέκτους και με ξεκάθαρα προσωπικό ύφος, δείχνοντας έτσι την ντοπιολαλιά του ναυαγού πειρατή. Δεν έχουμε δηλαδή μια καλογραμμένη παράθεση εγκυκλοπαιδικών πληροφοριών αλλά τη γνώση ως αναπόσπαστο κομμάτι της κεντρικής ιδέας αφήγησης. Αγαπημένο μου ήταν το κεφάλαιο με τα λημέρια των πειρατών, γιατί χάρη στο ευσύνοπτο κείμενο αντιλήφθηκα το μέγεθος και την έκταση των κουρσάρικων επιδρομών κυρίως στη θάλασσα της Μεσογείου. Η εικονογράφηση είναι λεπτομερέστατη, με ωραία χρώματα, βοηθητικές λεζάντες και πολλή λεπτομέρεια που θα χαρίσει ατέλειωτες ώρες παρατήρησης!

Ποιες είναι λοιπόν οι διαφορές ανάμεσα στη φρεγάτα και το μπρίκι; Τι είναι οι καρονάδες και ο παπαφίγκος; Γιατί μνημονεύουμε ακόμη τον Λάμπρο Κατσώνη; Τι ήταν οι κατεργαραίοι; Τι άλλο εκτός από μουσικό όργανο είναι το τρομπόνι; Τι είναι ο εξάντας και ο μπούσουλας; Αυτές και άλλες ερωτήσεις κρύβουν τις απαντήσεις τους σ’ ένα διαφορετικό βιβλίο, γεμάτο περιπέτειες, ταξίδια και γλαφυρή αναπαράσταση μιας δύσκολης εποχής. Στο τέλος υπάρχουν επίσης σελίδες με παιχνίδια και κουίζ αλλά και γλωσσάρι για τους άγνωστους όρους.