Βιβλίο Ιερό φιλί 
Συγγραφέας Φωτεινή Ναούμ
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Με το γνώριμο και αγαπημένο ύφος της, όπου μια πρόταση εμπεριέχει χιλιάδες εικόνες και μια λέξη χιλιάδες νοήματα, η Φωτεινή Ναούμ μας χαρίζει την καθημερινότητα μιας μεροκαματιάρικης οικογένειας μέσα από τα μάτια του επτάχρονου Μάρκου που μεγαλώνει σταδιακά, συσσωρεύει φόβους και συναισθήματα, ώσπου στην εφηβεία του σταματάει το σχολείο και ακολουθεί ένα περιπλανώμενο λούνα παρκ. Αυτό θα είναι το πρελούδιο για τη μεγαλύτερη φυγή που θα ακολουθήσει λίγο μετά και θα εγκατασταθεί στη δυτικήΑφρική. Πνίγεται στην Κομοτηνή: «Έβλεπε τους ανθρώπους της πόλης του από παιδιά να γίνονται ενήλικοι, να μεταμορφώνονται σε σκυλιά οικόσιτα. Ένα λουρί που τους κρατούσε μέρα και νύχτα εκεί. Αλλάζανε γειτονιές, αλλάζανε κορμιά στα κρεβάτια τους για μια κάποια ελευθερία, μια κίνηση τάχα ριζοσπαστική…Ο Μάρκος δε θα έμενε εκεί» (σελ. 175). Γλαφυρές και άφθαστες τεχνικά οι περιγραφές: «…και τα μάτια του ήταν τόσο ζωντανά, σάμπως και ρουφούσε τις μέρες όλων σ’ ετούτο το σπίτι και τις φορτωνόταν αυτός, να ‘χει καιρό μπροστά, να ζήσει, να τολμήσει, να ευημερήσει» (σελ. 26). Και αργότερα: «…ο νεφελώδης χαρακτήρας του, πότε φύσαγε αγέρι και καθάριζε τις συννεφιές του και πότε ήταν μπόρα του Θεού» (σελ. 114). Μεταφορές και παρομοιώσεις στολίζουν το κείμενο: «Το σούρουπο ξεπρόβαλε σαν ντροπιασμένη κόρη, έκανε κόνξες με το μεσημεριάτικο φως, φλέρταρε για  λίγο με το σκοτάδι» (σελ. 144). Με γλαφυρότητα και ρεαλισμό παρακολουθούμε τις περιπέτειες ενός άντρα που δείχνει τυχοδιώκτης αλλά δεν είναι, που αποζητά την πατρίδα του αλλά φεύγει μακριά της, που θέλει να αγαπήσει αλλά κάτι πάντα θα τον αφήνει ανικανοποίητο.

Ο Μάρκος αρχικά ζει στο σπίτι με τους γονείς του, Ζωή και Γιώργο και τη γιαγιά του, τη μητέρα του πατέρα του, οι οποίοι βγάζουν τα προς το ζην από την ταβέρνα στο ισόγειο. Η γιαγιά «ήξερε πολλά για τη ζωή μα τίποτα για τα γράμματα»: «-Αχ πουλί μ’, όλος ο κόσμος σίδερα έχει. Κι εκεί που δεν φαίνονται, πάντα κάτι σε σταματάει» (σελ. 29). Ο αυστηρός πατέρας πιστεύει στη βία ως μέσο διαπαιδαγώγησης και ακολουθούν απανωτές προστριβές με τη γυναίκα του πάνω σε αυτό, αφού εκείνη δεν τον αφήνει να χτυπήσει το παιδί της. Ο πατέρας τούς εγκαταλείπει τελικά κι ο Μάρκος παλεύει να μάθει, να καταλάβει, να ηρεμήσει, ανησυχώντας κυρίως για τη μάνα του που ήταν όλος του ο κόσμος, για τον σιωπηλό της εξευτελισμό από τα υπονοούμενα και τα μισόλογα του κόσμου. «Τόσοι οι δρόμοι στη ζωή κι αυτή διάλεξε έναν. Κι αυτός ο ένας διάλεξε άλλο μονοπάτι, μακριά από αυτή» (σελ. 38). Κι όταν τελικά η μάνα ξεσπά μ’ ένα βαρύ ζεϊμπέκικο: «Ήταν αυτή η στιγμή μέσα στα χρόνια, η πιο σημαντική που μοιράστηκαν μάνα και γιος. Η στιγμή που τους απομάκρυνε και συγχρόνως τους έδενε. Η στιγμή που ο γιος κατάλαβε πως η μάνα του δεν του ανήκε. Ούτε εκείνος όμως ανήκε σε αυτήν. Τον έφερε στη ζωή μα μέχρι εκεί» (σελ. 57). Άλλωστε ο Μάρκος: «…δεν αναζητούσε να επιβληθεί στους γονείς του. Ζούσε παράλληλα μ’ αυτούς. Όχι μέσα τους. Ούτε ανάμεσά τους» (σελ. 62).

Στο πλάι της Ζωής και κυρίως του παιδιού στέκεται ο κυρ-Αντώνης, διακριτικό στήριγμα και ωσεί παρών. Γαλουχεί σωστά τον Μάρκο, τον νουθετεί, τον βοηθάει στις δυσκολίες, το παιδί τον εμπιστεύεται, μεγαλώνει με τις υποδείξεις του, τα γεμάτα νόημα λόγια του, αγαπάει το τραγούδι, τη μουσική, τον στίχο, τον πόνο από τα λαϊκά και τα ζεϊμπέκικα που ακούει στο τζουκ μποξ του μαγαζιού: «Θα τα ακούς και με το σώμα σου θα τους δίνεις ζωή»! Γι’ αυτό και στην ξενιτειά αργότερα: «Σήκωσε αυθόρμητα τα χέρια. Τα ένιωσε λες και σηκώθηκαν από μόνα τους. Ήταν όλος ένας σάρκινος σταυρός» (σελ. 236). Βουτιά κάνει αυτός ο άντρας στα αθέατα του μυαλού του Μάρκου, αγαπά τη μάνα του παιδιού αλλιώς, υποστηρικτικά, είναι εκεί για να μη μεγαλώσει χωρίς άντρα στο πλάι της. Η συγγραφέας χαράζει ανάγλυφα και δίνει μορφή σε κάθε συναίσθημα που όλοι μας νιώσαμε κάποια στιγμή στο μεταίχμιο μεταξύ εφηβείας και ενηλικίωσης. Είπαμε όμως, αυτός ο τόπος δεν τον κρατάει παρά τον αγώνα των ανθρώπων που τον αγαπάνε: «Πολύ κόσμο γνώρισε σ’ αυτά τα δυο χρόνια και άλλους πολλούς θα συναντούσε, α κανένας δε μετρούσε μέσα του σαν αυτούς, τους ανθρώπους που μεγάλωσαν στην ίδια γειτονιά» (σελ. 117). Πώς θα συμπεριφερθεί απέναντι στη μάνα του όταν γυρίσει τελικά ο πατέρας του κι εκείνη τον συγχωρέσει; Πιστεύει στη μετάνοια και στις δεύτερες ευκαιρίες; Θα τη στηρίξει ή θα γυρίσει την πλάτη του και στους δυο; «Περίσσιος ένιωθε πάντα μέσα στην αγάπη τους» (σελ. 111).

Η Φωτεινή Ναούμ χαρίζει λεπτοδουλεμένους χαρακτήρες που τους βρίσκουμε στα πρώτα βήματα της ζωής του ήρωα αλλά και στο συγκινητικό και τρυφερό φινάλε. Τους αλλάζει, τους επηρεάζει, τους μεταμορφώνει, τους ολοκληρώνει κι όλοι τους περιστρέφονται γύρω από την απατηλή φλόγα του Μάρκου. Η Μαρίνα, εγγονή της Κοντυλένιας, της μόνης φίλης της γιαγιάς, που τα καλοκαίρια γυρίζει στους γονείς της, έρχεται κοντά με τον Μάρκο με αγίνωτο ερωτισμό, οι δυο τους αποτελούν ένα ζευγάρι που πλησιάζουν αλλά και απομακρύνονται ο ένας από τον άλλον, εκείνος την ξεχωρίζει, εκείνη τον θέλει, τι πραγματικά συμβαίνει όμως ανάμεσά τους; Για τον Μάρκο ο κόσμος ξεκινούσε και τελείωνε στα όρια της γειτονιάς και της πόλης αλλά για τη Μαρίνα, κόρη στρατιωτικού και πολυδιαβασμένη, η γειτονιά και η πόλη τους ήταν ανυπόφορα μικρές. Πόσες μοναξιές όμως σε αυτόν τον τόπο! Πόσο διαφορετικοί οι άνθρωποι που μένουν στο ίδιο σπίτι! Πότε θα δοθεί επιτέλους το ιερό τους φιλί και πώς θα είναι από κει κι έπειτα ο Μάρκος; Η ματιά του στρέφεται και στη Χαρούλα, την κόρη του Απόστολου Χατζή, του «εδώδιμα-αποικιακά», μια  ανυπότακτη, ερεθιστική, προκλητική γλωσσού. Το κορίτσι μεγαλώνει με τον πατέρα της και την ξαδέλφη Ευτέρπη που μπήκε στο σπίτι μετά τον θάνατο της μάνας της Χαρούλας και προσπαθεί να τα φέρει βόλτα αλλά δεν τα καταφέρνει ενώ ηδονίζεται σα βλέπει πατέρα και κόρη να μαλώνουν. Η Χαρούλα χασκογελά με όποιον προλάβει και ενοχλεί άλλους τόσους, κάνει μπαρούτι τον πατέρα της, σηκώνει την τρίχα της Ευτέρπης κι όμως μια κρυμμένη θλίψη κρύβεται πίσω από αυτήν την αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά. Κι ο Μάρκος; Ο στόχος της; Θα δημιουργηθεί κάτι καλό μεταξύ αυτών των δυο ανθρώπων;

Ο Μάρκος τελικά, «παλικάρι δυο πασσάλους ψηλό», αφήνει τα πάντα πίσω του. Ποιος ξέρει τι φοβάται, ποιος ξέρει γιατί δε θέλει αραξοβόλι, γιατί γυρνά την πλάτη του ακόμη και σ’ εκείνη που «με χείλη αφίλητα αποχωρίζονται δυο νέοι που θα μπορούσαν τόσο εξαντλητικά ν’ αγαπηθούν»! «Ο Μάρκος, όσο και να τραβά, όσο και να μαζεύει, να απλώνει, δε χωράει σωστά στο καλούπι. Χρειάζεται κι άλλα ταξίδια κι άλλες ζωές» (σελ. 99). Η ίδια η πόλη, οι άνθρωποι που τον αγαπούν τον διώχνουν, δεν πρέπει να παγιδευτεί σ’ αυτόν τον τόπο! «-…κάνε τον εαυτό σου ευτυχισμένο. Κανείς δε θα κερδίσει την ευτυχία για σένα. Μόνος σου, αγόρι μου, να ψάξεις να τη βρεις. Κι άμα την ανταμώσεις, να τη χαρείς. Κρατάει η άτιμη τόσο λίγο» (σελ. 154), τον νουθετεί η μητέρα του. Τι θα απογίνουν οι φίλοι του, ο Λάμπης, ο γιος του συμβολαιογράφου και ο Πετρής; Θα τον ξεχάσουν; Θα προχωρήσουν; Θα τον ξαναδεχτούν σε περίπτωση που επιστρέψει; Από τους δυο τους πιο πολύ αγάπησα τον Λάμπη, που κάνει παρέα με τον Μάρκο και τον Πετρή παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα του λόγω της ανώτερης τάξης τους. Ο Λάμπης δε λογαριάζει τέτοιες διαφορές αλλά είναι απόμακρος από τα παιδιά της τάξης του λόγω μιας άλλης ευαισθησίας, μιας άλλης οπτικής, αισθάνεται αλλιώς τον εαυτό του και βρίσκει διέξοδο στην εκκλησία. Πόσο όμορφο το δέσιμό του με τον Μάρκο, πόσο θολή και ασαφής η φιγούρα του ως προς τον προσανατολισμό του, τις επιθυμίες του, πόσο διακριτική και μοναχική ύπαρξη! Πόσο σιωπηλή και ταυτόχρονα κραυγαλέα η παράκλησή του προς τον Μάρκο: «-Θέλω να πάω με γυναίκα. Όσο είσαι εδώ. Όσο είναι καιρός» (σελ. 117).

Ένα διαρκές πισωγύρισμα το μυθιστόρημα, μια κινούμενη άμμος που πότε παρασύρει τον Μάρκο στα βάθη της και πότε τον ξεσηκώνει να παλέψει για να ξεφύγει μακριά της. Κι όπου κι αν στραφεί, όπου κι αν καταφύγει, μια γυναίκα. Η Ματίνα, η πόρνη της γειτονιάς, καλόκαρδη, γλυκιά, αυθεντική, κατασταλαγμένη, καθόλου πρόστυχη ή χυδαία: «-Με πιστεύεις πως ο καθένας τους, κι ο χειρότερος που βλέπεις εκεί έξω, έχει κάτι καλό;… Αυτό το καλό εγώ το βρίσκω. Και πληρώνομαι γι’ αυτό!» (σελ. 122). Η Καίτη του λούνα παρκ, ψηλή, ξανθιά, ευθυτενής, με χέρια αδούλευτα, είναι μια γυναίκα που θέλει να εστιάσεις για να δεις τι μπορεί να σημαίνει πραγματικά. Ο Μάρκος βλέπει μέσα της: «Να χαμογελάς. Μη μαραζώνεις. Είσαι ζωντανή, μην το ξεχνάς» (σελ. 105). «Οι δυο τους ήταν δεμένοι με υπολανθάνουσες μορφές αφοσίωσης. Εκείνος έβρισκε σε αυτή μια άλλη εκδοχή της μάνας του κι εκείνη έναν ανύπαρκτο γιο» (σελ.  212). Η μαύρη γαζέλα Ζωρζέτ, ένας φαύλος κύκλος που όλο τον διώχνει κι όλο τον ξαναφέρνει κοντά της. Κι εκείνος; Να στρέφει αλλού τη ματιά του, να λαχταρά τη ζωή και κρυφά, ακόμη κι από τον ίδιο του τον εαυτό, να προσμένει την επιστροφή του στην πατρίδα ακόμη και μετά από τόσα χρόνια, στον τόπο που δεν τον κρατούσε.

Η πένα της συγγραφέως είναι ωμή, αντικειμενική, παρατηρητική, διεισδυτική. Να χαϊδεύει και να δέρνει την Κομοτηνή του 1963, μια πόλη όπου μουσουλμάνοι και χριστιανοί είναι ένα χαρμάνι. «Κόσμος στριμωχνόταν κι άχνιζαν οι μυρωδιές της κακουχίας, της απλυσιάς, των ορμονών κάτω από τα βαριά τους ρούχα» (σελ. 11). Με άφθαστο λυρισμό φωτίζονται τα καλά και τα κακά της: «Τα απογεύματα εκείνης της βροχής είχαν το χρώμα του σάπιου μήλου. Βαθιές διαβαθμίσεις του κόκκινου σε όλες του τις αποχρώσεις και τα εξουθενωμένα σύννεφα, συρρικνωμένα σαν απόσταγμα μούχλας να σταλάζουν την πόλη» (σελ. 39). Κι ο καιρός περνάει, η πόλη μεταμορφώνεται, το ποτάμι μπαζώνεται, οι άνθρωποι αλλάζουν κι ας μένουν στάσιμοι. Αργά μα σταθερά η ματιά του αναγνώστη στρέφεται στην Γκάνα και στο Καμερούν, όπου ταξιδεύει ο Μάρκος μετά από μιαν απόφαση ζωής και σοκάρεται απ’ ό,τι βλέπει, βιώνει και αντιμετωπίζει: «Πίστευα πως η Κομοτηνή είναι ένας τόπος πνιγηρός.. Ένα νεκροταφείο επιθυμιών. Ο κήπος της δυστυχίας. Τίποτα δεν ήξερα…Η αδικία του κόσμου δεν τελειώνει στη γειτονιά μας και ο πόνος μπορεί να είναι πιο βαρύς απ’ αυτό που μέχρι τότε λογιάζαμε για πόνο» (σελ. 211). «Είχε μια ανελέητη γοητεία η Αφρική…ήταν σίγουρα η πηγή των έντονων συναισθημάτων» (σελ.174). Εκεί ξεδιπλώνεται η νέα ζωή του πρωταγωνιστή της ιστορίας, εκεί δημιουργεί νέες φιλίες, νέους έρωτες, εκεί γοητεύει ξανά αλλά αφοσιώνεται στο έργο του. «Αυτοί που επισκέπτονταν τη χώρα χωρίζονταν σε δύο κατηγορίες: αυτοί που φιλοδοξούσαν να την εκμεταλλευτούν κι οι άλλοι που ήθελαν να τη βοηθήσουν» (σελ. 224). Η εκμετάλλευση των έγχρωμων από τους λευκούς όχι λόγω ευπιστίας αλλά λόγω υπερβολικής γενναιοδωρίας, οι Πυγμαίοι που εξαφανίζονται από το κύμα της προόδου και του πολιτισμού, η πείνα και οι δυσκολίες, όλα αυτά τον απορροφούν, τον απομακρύνουν από τη γυναίκα που επίσης τον αγάπησε όσο κι οι άλλες, αγωνίζεται να γίνει πλούσιος και ισχυρός, είναι ο μόνος τρόπος για να βοηθήσει ουσιαστικά τους ντόπιους, τον αποκαλούν «ο μαύρος λευκός». Σκληρές και δύσκολες οι συνθήκες διαβίωσης, δίνονται με ρεαλισμό και ωμότητα οι συνθήκες της καθημερινότητας των χωρικών, η έλλειψη ιατροφαρμακευτικής φροντίδας, εξ ου και το τελευταίο διάστημα συμμετέχει σε ανθρωπιστικές οργανώσεις με τον φίλο του, τον Χασάν και τη Ματίλντε από το Λονδίνο που δουλεύει ως γιατρός: «=Ξέρω πως θα χάσω τον πόλεμο…Αλλά για τις μικρές μάχες που θα κερδίσω, αξίζει να αγωνιστώ» (σελ. 180). Υπάρχει κάπου το όριο; Θα χορτάσει ποτέ ο Μάρκος; Θα στρέψει τη ματιά του πίσω ξανά; Κι αν ναι, τι θα αντικρίσει εκεί;

Το »Ιερό φιλί» είναι ένα δυνατό, τρυφερό, συγκινητικό μυθιστόρημα αφιερωμένο στην προσωπική νόστο του καθενός μας, στα γεγονότα που επηρεάζουν τις αποφάσεις μας, στον τρόπο που προσαρμοζόμαστε στις νέες συνθήκες. Είναι η ιστορία ενός άντρα που έζησε, έδιωξε, έτρεξε, κυνήγησε ποιος ξέρει (ούτε ο ίδιος) τι! «Τόση ζωή, τόσος έρωτας, τόσος θάνατος, πώς χωράει μέσα σε κάθε άνθρωπο;» (σελ. 320). Κι όμως, στον Μάρκο χώρεσε, ξεχείλισε σχεδόν. Με απανωτά πρωθύστερα ταξιδεύουμε πότε στην Κομοτηνή των δεκαετιών 1960 και 1970 και πότε στη δυτική Αφρική των αρχών του 21^ου αιώνα, γνωρίζουμε καλύτερα τον Μάρκο, τις σκέψεις του, τον χαρακτήρα του, προσπαθούμε να κατανοήσουμε τι τον απωθεί στις γυναίκες που τον αγαπάνε και τον οδηγεί σε απανωτά λάθη, πού ρίχνει περισσότερο το βάρος του, γιατί χειρίζεται ανοίκεια κάποιες αποφάσεις, πώς αντιδρά σε νέα δεδομένα. Ένας σύγχρονος Οδυσσέας παγιδευμένος ανάμεσα σε Κίρκη και Πηνελόπη, μετέωρος ανάμεσα σε καθήκον και νηνεμία, αναποφάσιστος ανάμεσα στη συγχώρηση και στην αυτοτιμωρία για κείνο το ιερό φιλί που δεν πρόλαβε να δώσει.

Βιβλίο Αναμονή
Τίτλος πρωτοτύπου Marko effekten
Συγγραφέας Jussi Adler-Olsen
Μεταφραστής Χρήστος Καψάλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πυκνή γραφή του Jussi Adler-Olsen με έριξε αμέσως στα άδυτα μιας παράνομης οικονομικής συμφωνίας που επετεύχθη για  να διασωθεί ένας τραπεζικός κολοσσός. Συναλλαγές εκατομμυρίων, θυσίες και απαιτήσεις για την εξασφάλιση της συνεχούς ροής των εσόδων που εκταμιεύονται σε αόρατους λογαριασμούς, μυστηριώδεις δολοφονίες στο Καμερούν κάποια στιγμή θ’ αφήσουν την άκρη του νήματος να φανεί μέσα από ένα τυχαίο λάθος. Έτσι κάποιος θα οδηγηθεί στα ίχνη και θα δολοφονηθεί. Τα παρακλάδια και οι διασυνδέσεις αδίστακτων ανθρώπων καταγράφονται και παρουσιάζονται με ενάργεια και σασπένς. Είναι τέτοιος ο τρόπος γραφής που αρχικά κρατούσα σημειώσεις για να μη χάσω ούτε λέξη από την πυκνογραμμένη πλοκή και για να κατανοήσω τις σχέσεις μεταξύ των ηρώων, μόνο και μόνο για να διαπιστώσω πως σύντομα ο θεματικός άξονας μετατοπίζεται σε άλλους χαρακτήρες κι από κει σε άλλους κι όλους αυτούς τους συναντάμε σταδιακά να αλλάζουν ριζικά (όχι απαραίτητα προς το καλύτερο) και τελικά να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πλοκής! Ο Adler-Olsen ξέρει να δημιουργεί ένα καλογραμμένο καλειδοσκόπιο επιμέρους ιστοριών που ενώνονται με αναπάντεχο τρόπο.

Ο Γουίλιαμ Σταρκ, με τον οποίο ξεκινάει το μυθιστόρημα, ξέρει πως αν κάποιος υφιστάμενος σημάνει συναγερμό με την υποψία κατάχρησης εξουσίας ή άλλης ατασθαλίας στον τρόπο διαχείρισης των κρατικών υποθέσεων μπαίνει σε κίνδυνο ο ίδιος, κι ας θεωρείται πλέον μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος, γιατί επίσημα είναι «καρφί» κι ίσως φυλακιστεί. Γεμάτος υποψίες («πότε ήταν η τελευταία φορά που ένα πρόγραμμα τόσο περιορισμένης εφαρμογής… είχε εξασφαλίσει τέτοια τεράστια χρηματοδότηση;») κι ανήσυχος πως τα κονδύλια μεταφέρονταν σε κρατικούς αξιωματούχους στη Γιαουντέ, αφήνοντας τις τοπικές αρχές να τα διαχειριστούν, σε μια χώρα που θεωρείται από τις πιο διεφθαρμένες του κόσμου, βρίσκεται σε μεγάλο ηθικό δίλημμα. Γιατί φεύγει λοιπόν από τη Δανία; Τι θα ανακαλύψει στην Αφρική και θ’ αναγκαστεί να γυρίσει πίσω;

Αμέσως μετά, με τον ίδιο ρεαλισμό παρουσιάζονται οι συνθήκες διαβίωσης του Μάρκο Τζέιμσον και ο τρόπος με τον οποίο αλληλεπιδρά με τα παιδιά που βρίσκονται στην ίδια με αυτόν μοίρα. «Όλοι τους έμοιαζαν να μην αντέχουν άλλο. Να μην αντέχουν την καθημερινότητα, τη ζωή, τους εαυτούς τους» (σελ. 45). Ο Ζόλα τους διαφεντεύει σκληρά και ανελέητα, τιμωρεί, φτάνει στα άκρα, όμως δεν είναι μόνο ο συντονισμός των μικροκλοπών η δουλειά του. Κι έτσι ο Μάρκο το σκάει κι αυτό είναι η αρχή μιας «νέας» ζωής, γεμάτης στερήσεις, δεύτερες ευκαιρίες, ανατροπές και φυσικά με την ανάσα τη συμμορίας στον σβέρκο του και τη διαρκή αγωνία μην και τον βρουν.

Συνολικά το μυθιστόρημα είναι αρκετά δεμένο και ολοκληρωμένο, απλώς επί μέρους πλατειάζει και παρεμβάλλει κάποιες ιστορίες που καθυστερούν την εξέλιξη της κεντρικής ιδέας, όπως η υπόθεση εμπρησμού που έχουν αναλάβει στον Τομέα Q του Καρλ Μερκ που αναλύεται τόσο εκτενώς που δεν μπορώ να μη σκεφτώ πως έπρεπε να βρεθεί κάτι να μας απασχολήσει όσο ο Μάρκο ζούσε σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητά του. Επίσης, ο τρόπος ζωής του νεαρού παιδιού, τα καταφύγια που αλλάζει, αποτυπώνονται με πάρα πολλές λεπτομέρειες κι ομολογώ ότι κάποια σημεία τα προσπέρασα. Ο τρόπος όμως με τον οποίο διασταυρώνονται οι δύο αυτοί χαρακτήρες είναι έξυπνος και ευρηματικός, αν και θ’ αργήσουμε αρκετά να δούμε τους αστυνομικούς να καταλαβαίνουν τη σημασία της εξαφάνισης του άντρα που υποπίπτει στην αντίληψή τους με απρόσμενο τρόπο.

Όταν επιτέλους φτάνουμε στην καρδιά του μυθιστορήματος, αρχίζει μια μεγάλη σειρά από ανατροπές και καταιγιστικές εξελίξεις που τινάζουν στον αέρα όσα ξέραμε ήδη κι αρχίζει ένας αγώνας δρόμου για τον εντοπισμό των ενόχων και την αποκάλυψη της αλήθειας. Ανθρωποκυνηγητά, εκτελέσεις, εκβιασμοί, πληρωμένοι δολοφόνοι κι ένα θύμα που παίρνει απρόσμενα την τύχη του στα χέρια του, δυσκολεύοντας την ομαλή ροή των γεγονότων είναι μερικά μόνο από τα γνωρίσματα του συναρπαστικού αυτού βιβλίου.

Η τριτοπρόσωπη αφήγηση αλλάζει συνέχεια οπτικές γωνίες, μεταπηδά από τον ένα πρωταγωνιστή στον άλλον, χωρίς όμως να χάνεται η λογική συνέχεια των εξελίξεων. Αυτό που μου άρεσε ιδιαίτερα ήταν το γεγονός πως σε κάποιες ανακρίσεις του Μερκ έχουμε στο ίδιο κεφάλαιο την οπτική γωνία του ανακριτή και αμέσως μετά του ανακρινόμενου. Αλήθειες και ψέματα, υπεκφυγές και αγώνας να εντοπιστεί η αλήθεια τοποθετούνται αντικριστά και δημιουργούν απολαυστικά χωρία εν τω μέσω των καταιγιστικών εξελίξεων που ανέφερα πριν. Φυσικά, υπάρχει και το χιούμορ, που είναι καλοδεχούμενο όταν ελαφραίνει τις ανυπόφορες στιγμές έντασης: «Έστριψε την καρέκλα του προς το μέρος του Καρλ, παρατηρώντας τον με εκείνο το κουρασμένο ύφος που παίρνει ένας γονιός όταν τα παιδιά στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου αρχίζουν να ρωτάνε αν κοντεύουν να φτάσουν στην Ιταλία, τη στιγμή που βρίσκονται σκάρτα δέκα χιλιόμετρα νότια της Κοπεγχάγης» (σελ. 76).

Ταυτόχρονα, έμαθα για πολλές εξελίξεις στις ζωές των αστυνομικών του Τμήματος Q που είχα γνωρίσει στο πρώτο βιβλίο της σειράς, κάτι που ταυτόχρονα όμως με στενοχώρησε, μιας και δεν έχω διαβάσει τα ενδιάμεσα κι έτσι ήρθα προ τετελεσμένου (η «Αναμονή» είναι το πέμπτο μυθιστόρημα). Ο Καρλ Μερκ, ερευνητής αστυνομικός στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών, προϊστάμενος στον Τομέα Q που λύνει ανεξιχνίαστες υποθέσεις, πιστεύει στη Ρόζε Κνούντσεν, μια αστυνομικό που δεν έχει εκπαιδευτεί πλήρως αλλά έχει επιλύσει δύο σημαντικές υποθέσεις του τμήματος, με την πιο παράδοξη εμφάνιση που θα μπορούσε να έχει αστυνομικός που επισκέπτεται ανθρώπους στα σπίτια τους: ένας απίθανος συνδυασμός emo και πανκ! Λαρς Μπιόρν αναπληρωτής διευθυντής του Τομέα Ανθρωποκτονιών, Μάρκους Γιάκομπσεν, επικεφαλής του Τμήματος Ανθρωποκτονιών, και κυρίως ο Χαφέζ αλ-Άσαντ είναι άνθρωποι που θα πρωταγωνιστήσουν σε ενδιαφέρουσες παράλληλες ιστορίες. Συμπάθειες και αντιπάθειες, σκληρά εργαζόμενοι και καρεκλοκένταυροι, προσωπική εμπάθεια και ατομικές επιδιώξεις δυσκολεύουν τη ροή των ερευνών και την καθημερινότητα, κυρίως του Καρλ.

Ειδικά ο Άσαντ, που έχει ζαλίσει τον προϊστάμενό του, Μερκ, με τους παραλληλισμούς του και τις παροιμίες του με τις καμήλες, έχει αρχίσει να γίνεται αστέρι πρώτου βεληνεκούς, εξακολουθεί να όμως κρατάει καλά κρυμμένα μυστικά κι αυτά επιτέλους θα έρθουν στο φως! Τι πραγματικά συμβαίνει λοιπόν και τι διαφεύγει της προσοχής του Καρλ Μερκ; Τέλος, ο Χάρντι, που είχε μείνει παράλυτος από απόπειρα δολοφονίας εν ώρα καθήκοντος στο πρώτο βιβλίο, χάρη στη βοήθεια ενός ικανού φυσιοθεραπευτή, άρχισε επιτέλους να αποκτά σταδιακά έναν υποτυπώδη έλεγχο των μυών του.

Η «Αναμονή» είναι ένα μυθιστόρημα που ξεδιπλώνεται πολύ ωραία, με έμφαση σε κάθε περιστατικό που οδήγησε στις κεντρικές εξελίξεις καθώς και στα καθαυτά γεγονότα, γραμμένο παραστατικά, ρεαλιστικά και συναρπαστικά. Προσεκτικά διαλεγμένοι χαρακτήρες, πρωτότυπος τρόπος σύνδεσης γεγονότων, σασπένς και αγωνία για τη συνέχεια είναι κάποια από τα θετικά χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος.