Βιβλίο Σκοτεινή κληρονομιά
Συγγραφέας Γιώργος Αγγελίδης
Κατηγορία Τρόμου
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Αγγελίδης έγραψε ένα δυνατό, έξυπνο και ευρηματικό μυθιστόρημα τρόμου που εκτυλίσσεται στο καθολικό μοναστήρι ενός αιγαιοπελαγίτικου νησιού. Η δράση ξετυλίγεται σε δύο κυρίως άξονες, στις αρχές του 1940 και στο 1996, σύντομα όμως ο τρόπος γραφής αναμιγνύει υποδειγματικά τις δύο φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους ιστορίες και μας ταξιδεύει πότε στο σήμερα και πότε στο χτες συστήνοντάς μας δύο διαφορετικές γυναίκες που έχουν να πολεμήσουν, να παλέψουν, να νικήσουν, να επιβιώσουν από τη σκοτεινή κληρονομιά που τις κυνηγάει. Ο τρόπος γραφής είναι τέτοιος που μπλέκει τη φαντασία με την πραγματικότητα, τους εφιάλτες που βιώνουν οι δύο ηρωίδες με τα πραγματικά γεγονότα που καλούνται να αντιμετωπίσουν, το σήμερα με το χτες. Οι εναλλαγές μεταξύ των διαφορετικών αφηγηματικών περιόδων κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον κι είναι έτσι δοσμένες που δε χάθηκα ούτε μπερδεύτηκα στιγμή. Ο συγγραφέας στήνει πολύ καλά τις ιστορίες του, με τους χαρακτήρες του να έχουν ένα παρελθόν που βγαίνει σιγά σιγά στην επιφάνεια μέσα από πρωθύστερα, συμβάλλοντας ακόμη περισσότερο στην αγωνία και στο μυστήριο. Ρεαλιστικές περιγραφές τοπίων και φύσης, ανθρώπων και καιρικών φαινομένων, καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις και μεταφορές που χαρίζουν λογοτεχνικότητα σ’ έναν αγώνα δρόμου προς την αλήθεια που θα ενώσει αυτές τις διαφορετικές περιόδους: «Τα σύννεφα γλιστρούσαν γοργά στον γκρίζο ουρανό. Θαρρείς και βιάζονταν στο δρόμο τους από το κορφοβούνι που τα έφτυνε μέχρι τη θάλασσα που τα ξεθώριαζε στην ανυπαρξία» (σελ. 11). Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ξεπηδάει μια ανάγλυφη και υποβλητική ατμόσφαιρα τρόμου που δε δημιουργείται από περιγραφές φρικαλεοτήτων ή άλλες εύκολες λύσεις. Καλά μελετημένο λεξιλόγιο, σωστή έμφαση στα γεγονότα που πρέπει τη στιγμή που πρέπει, καλοσχεδιασμένες ανατροπές μα πάνω απ’ όλα ένα πανέξυπνο παιχνίδι με τον αναγνώστη είναι μερικά μόνο από τα πλεονεκτήματα της συναρπαστικής αυτής περιπέτειας. Η αγωνία κορυφώνεται για διαφορετικό λόγο σε κάθε χρονική περίοδο, με κυρίαρχη τη βασική ερώτηση: πώς συνδέονται όλα αυτά μεταξύ τους και τι συμβαίνει με το μοναστήρι που βρίσκεται πάντοτε μπροστά μας;

Με πρωτοπρόσωπη αφήγηση γνωρίζουμε την Άννα, η οποία κλέβει ένα τετράδιο από το γραφείο της ηγουμένης και αρχίζει να γράφει μανιωδώς για όσα βλέπει και για όσα ακούει από τη στιγμή που ήρθε στη μονή. Ορφανή, τη μεγάλωσε ο θείος της και την έστειλε στο μοναστήρι της Κυράς των Αγγέλων για ασφάλεια και για δουλειά. Στο μοναστήρι λειτουργεί και οικοτροφείο που χρειάζεται μια κοπέλα για τις δουλειές, τα πράγματα όμως δεν είναι και τόσο αγγελικά. Τι απέγιναν οι γονείς της όμως και γιατί μεγάλωσε με τον θείο της; Θα επιστρέψει από τον πόλεμο; Η Άννα είναι πρόθυμη να δεχτεί αυτήν τη νέα ζωή, μόνο που είδε κάτι που τη φόβισε πολύ και γι’ αυτό άρχισε να ξετυλίγει ένα κουβάρι γεμάτο μυστηριώδη και αλλόκοτα γεγονότα. Πώς γίνεται μέσα σε μια νύχτα να εξαφανιστούν ταυτόχρονα και χωρίς ίχνη οι μοναχές του μοναστηριού και οι οικότροφοι; Δώδεκα μοναχές, η ηγουμένη και οχτώ ορφανές κοπέλες θα τυλίξουν την Άννα σ’ έναν ασφυκτικό κλοιό. «Ο δρόμος των Αγγέλων είναι επώδυνος. Όμως η σωτηρία της ψυχής και η θέωση αξίζουν κάθε είδους μαρτύριο. Σωματικό ή ψυχικό» (σελ. 131). Μήπως όμως αυτή η δικαιολογία δεν είναι αρκετή για να εξηγηθούν τα όσα αντικρίζει η Άννα και κάποιοι παίρνουν στα χέρια τους την κατάσταση για να πραγματοποιήσουν τα δικά τους ανομολόγητα σχέδια; Είναι πραγματικότητα ή οράματα αυτά που βλέπει η Άννα; Τι κρύβει το μοναστήρι; Τι θα συμβεί που θα ατσαλώσει τη θέληση της Άννας να μείνει και να λύσει τον αινιγματικό γρίφο με τις φριχτές σκηνές που βλέπει τη μια στιγμή αλλά εξαφανίζονται την επόμενη; Αποκούμπι και σημαντικό στήριγμα στον αγώνα της είναι ο κηπουρός Θεοχάρης με το ξύλινο πόδι, που εμφανίζεται σχεδόν ως δια μαγείας την πιο κρίσιμη στιγμή, επομένως μήπως έχει κι αυτός τα δικά του σχέδια;

Ταυτόχρονα, πάλι με πρωτοπρόσωπη γραφή, γνωρίζουμε και την Έμμα Σμιθ, μητέρα της Φιλίας, ενός κοριτσιού που συνεννοείται μαζί της με συσκευή επικοινωνίας γεμάτη εικονίδια. Η Έμμα, που βιώνει κακοποιητικές στιγμές στον γάμο της, βρίσκει τη δύναμη να ταξιδέψει στο νησί, αφήνοντας πίσω τη σκληρή και δύσκολη ζωή της μονογονεϊκής οικογένειας και τις διπλοβάρδιες σε φαστφουντάδικο στην Αμερική. Η Φιλία, ένα ιδιαίτερο παιδί, κρύβει επιθετικότητα και ξεσπά σε εκρήξεις βίας και μίσους και η μητέρα της κάνει σκληρό αγώνα για να κρατήσει όρθια τη μεταξύ τους σχέση, να τη βοηθήσει όσο και όπως μπορεί και να κερδίσει την εμπιστοσύνη και την αγάπη της. Η ζωή τους είναι δύσκολη, σκληρή, γεμάτη δάνεια και δουλειές του ποδαριού, με τους δικούς της ανθρώπους να της έχουν γυρίσει την πλάτη. Η παράδοξη και παράξενη κληρονομιά που την έφερε στην Ελλάδα είναι η αφορμή που θα της δώσει τη δύναμη για να κάνει τα πάντα ώστε να πάρει τη ζωή στα χέρια της, να γίνει δυνατή, ικανή να μεγαλώσει επιτέλους σωστά το παιδί της, να πάψουν να τη λυπούνται. Το χωριό Αμάραντος, όπου και το μοναστήρι, περιγράφεται με κάθε παραστατική λεπτομέρεια, ζωντανεύοντας με υπέροχο και ρεαλιστικό τρόπο ένα συνηθισμένο νησιώτικο χωριό, με τη μεσημεριανή του ραστώνη, τα ασβεστωμένα σπίτια, το καφενείο-ταβέρνα που ανοίγει μόνο το βράδυ, με τους κατοίκους να λείπουν στα χωράφια και τις γυναίκες να ετοιμάζουν το φαγητό στις πόρτες των σπιτιών, με τα παιδιά να τρέχουν ελεύθερα στα σοκάκια κλπ. Πόσο όμορφη και ειδυλλιακή εικόνα και πόσο ριζικά αλλάζει όταν οι κάτοικοι μαθαίνουν τον πραγματικό λόγο της παρουσίας της Έμμα στον τόπο τους. Τι συμβαίνει λοιπόν στο μοναστήρι που δημιουργεί την άκρως αντίθετη ατμόσφαιρα, αυτήν του φόβου και της αγωνίας; Γιατί όποιος ακούει γι’ αυτό μεταμορφώνεται από καλοσυνάτο και ευγενικό σε εσωστρεφή και ψυχρό συνομιλητή; Τι συνέβη κι έπαψε ο τόπος να είναι μετά τον πόλεμο καρπερός; Στο πλάι της Έμμα θα σταθεί ο γοητευτικός και ορθολογιστής ιερέας Ιάκωβος, που δε δίνει σημασία στις φήμες και στις δεισιδαιμονίες του χωριού για το μοναστήρι, αντιθέτως, προτιμά να σκέφτεται και να ερευνά. Η Έμμα τον ερωτεύεται και αποζητά τη βοήθειά του ώστε να καταφέρει να ξεπεράσει την εχθρότητα των κατοίκων και ταυτόχρονα να καταλάβει πώς και γιατί βρέθηκε μπλεγμένη με το μοναστήρι και τι μυστικά κρύβει. Μόνο που…

Η »Σκοτεινή κληρονομιά», με το ερεβώδες φόντο, τις αξέχαστες στιγμές τρόμου, τα υποδειγματικά πισωγυρίσματα μεταξύ πραγματικότητας και εφιάλτη, μεταξύ του σήμερα και του χτες, ξεδιπλώνει με μαεστρία και με αξιόλογο τρόπο δύο ιστορίες όπου πρωταγωνιστούν ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, άκρως ρεαλιστικοί, απόλυτα ανθρώπινοι, με καλοδουλεμένα αίτια και αιτιατά, δράσεις και αντιδράσεις. Καμία πρόταση δεν είναι περιττή και ακόμη και η παραμικρή λέξη είναι απόλυτα ταιριαστή με την κουλτούρα, τη νοοτροπία και τις αντιλήψεις του κάθε ήρωα που μας συστήνεται μέσα από το κείμενο. Η Άννα μεγαλώνει με τον θείο της που αναγκάζεται να πάει στον πόλεμο και καταλύει σ’ ένα μοναστήρι γεμάτο μυστικά, γεμίζει ερωτήματα αλλά πεισμώνει, παθαίνει σοκ με όσα αντικρίζει και με όσα, αντίθετα, της καταμαρτυρούν αλλά επιμένει να φτάσει στην άκρη του νήματος. Ταυτόχρονα, η Έμμα είναι μια γυναίκα που βιώνει έναν κακοποιητικό γάμο και αγωνίζεται να μεγαλώσει ένα παιδί με αναπηρία. Πώς βρήκε τη δύναμη να φύγει μακριά από τον δυνάστη της; Πώς θα είναι η σχέση της με την κόρη της από δω και πέρα; Ο συγγραφέας κατάφερε να διεισδύσει στην ψυχοσύνθεση δύο διαφορετικών γυναικών και να τις παρουσιάσει με πιστότητα και αληθοφάνεια, τοποθετώντας δίπλα τους εξίσου ολοκληρωμένες προσωπικότητες με τις οποίες συμπάσχουμε, θυμώνουμε, λυπούμαστε κλπ. Επιπλέον, οι έξυπνες και υπολογισμένες εναλλαγές στις εξελίξεις του παρόντος και του παρελθόντος αλλά και του ίδιου του περιστατικού, μιας κι εκεί που διαβάζουμε για κάτι, αυτό το ίδιο συμβάν αλλάζει οπτικές γωνίες, θέση στον χωροχρόνο και ξαναστήνεται υπό άλλες συνθήκες και με άλλους θεατές δημιουργούν ένα αείρροο καλειδοσκόπιο με ποικίλες οπτικές γωνίες που εμπλουτίζουν τη δράση. Για να μην αναφερθώ στην πανέξυπνη ανατροπή κοντά στο τέλος του βιβλίου που άλλαξε ριζικά τις οπτικές γωνίες κι έβαλε τα πράγματα στη σωστή τους θέση, μόνο και μόνο προσδίδοντας ακόμη περισσότερη φρίκη και αγωνία για τα όσα συνέβαιναν μπροστά στα μάτια μου αλλά δεν τους έδινα σημασία γιατί η ροή, οι εξελίξεις, με παρέσερναν αλλού! Πόσα διαχρονικά μηνύματα, πόσες καίριες παρατηρήσεις παρεισφρέουν ανάμεσα στις γραμμές, όπως για παράδειγμα: «…το παρελθόν ανήκει στο παρελθόν και δεν μπορεί να μας αγγίξει όσο δεν του το επιτρέπουμε» (σελ. 247). Και αργότερα: «Το παρελθόν έχει παρέλθει, δεν μπορούμε να το αγγίξουμε, να το αλλάξουμε, οπότε δεν έχει νόημα να το σκεφτόμαστε. Το μέλλον, πάλι, είναι αβέβαιο, οπότε είναι ανούσιο να επιχειρούμε να το τιθασεύσουμε πριν γίνει παρόν…Μπορεί να μην μπορούμε να αγγίξουμε το παρελθόν… μα εκείνο μας αγγίζει διαρκώς γιατί μας έχει ήδη αλλάξει. Μας έχει κάνει αυτό που είμαστε στο παρόν» (σελ. 305).

Το νέο μυθιστόρημα του Γιώργου Αγγελίδη είναι σαν ένα βάζο με μελάσα που βουτάς μέσα του γεμάτος περιέργεια να δεις τι υπάρχει στο κέντρο ή στον πάτο κι ώσπου να φτάσεις εκεί έχουν κολλήσει πάνω σου χιλιάδες λέξεις που συναποτελούν το περιεχόμενο του βιβλίου και τις κουβαλάς μαζί σου ως το μοιραίο και λυτρωτικό τέλος της ανάγνωσης. Παιχνίδια με το μυαλό του αναγνώστη, μάχες μεταξύ δεισιδαιμονίας και πραγματικότητας, διαρκές κυνήγι φανταστικού και ρεαλιστικού, η μια ιστορία βυθίζεται μες στην άλλη με τέτοιο τρόπο που αδιαφορούσα για το γιατί ενώνονταν, αφού με ενδιέφερε κυρίως το πώς ενώνονταν, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, τρόμος και σασπένς, ανατριχιαστικές περιγραφές που στήνουν υποβλητική ατμόσφαιρα σε κάθε σημείο του νησιού, του μοναστηριού, της εξοχής είναι μερικά μόνο από τα γνωρίσματα ενός δυνατού, καλού βιβλίου που θα θυμάμαι για καιρό.

Βιβλίο Καπράγια
Συγγραφέας Πέμη Γκανά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα δυνατό μυθιστόρημα με χαρακτήρες που παγιδεύονται στη μοίρα τους και ξεσπάνε για τα δικά τους λάθη και κρίματα σε αθώους αλλά και φταίχτες άλλων δεινών, με χαρακτήρες που είναι παγιδευμένοι σε απομονωμένους βράχους είτε πραγματικούς είτε μεταφορικούς και δε βρίσκουν διέξοδο από τη μαυρίλα και τη μιζέρια της ζωής τους. Διαδραματίζεται στο ιταλικό νησί Καπράγια από το 1910 ως το 1914 και είναι γεμάτο από αξέχαστες σκηνές, δυνατά αισθήματα, ρεαλισμό και εκπλήξεις.

Η Ρομίνα Μπρούνο είναι 12 ετών, ζει στο νησί με τους γονείς της, Μάσιμο και Αντονίνα, και με τη νόνα Γκρατσιέλα, προγιαγιά της από τη μεριά της μαμάς της. Η Αντονίνα ακούει φωνές που ουρλιάζουν και την κοροϊδεύουν και πιστεύει πως αυτή είναι η οικογενειακή τους κατάρα που κληρονομείται από γενιά σε γενιά. Όταν γέννησε τη Ρομίνα, οι φωνές έπαψαν αλλά στην πρώτη μετάληψη του παιδιού έγινε κάτι αναπάντεχο. Άτυχο, κακορίζικο, σημαδεμένο και σακάτικο, έτσι την αποκαλεί όλη την ώρα η νόνα της. Τα χρόνια θα περάσουν από πάνω της σφυρηλατώντας έναν ξεχωριστό χαρακτήρα και θα τη φέρουν αντιμέτωπη με κάτι προδιαγεγραμμένο. Δίπλα της, έχει τη Στέλλα, που  ζει σε οικογένεια με εννιά αδέρφια και μια νόνα που καταφέρεται εναντίον της μητέρας του παιδιού συχνά. Μαζί θα μεγαλώσουν, θα επιλέξουν, θα σχεδιάσουν και θα φάνε τα απανωτά χαστούκια που θα αλλάξουν για πάντα τον ψυχισμό τους. Στα πόδια τους θα μπλεχτεί η Οφέλια, ένα συνομήλικο κορίτσι με μυστηριώδη συμπεριφορά και άγρια πράσινα μάτια. «-Είμαι ό,τι φοβάσαι, είμαι ό,τι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ό,τι σου κρύβουν και ό,τι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη» (σελ. 22-23).

Οι γυναίκες στο νησί τραβούν τα βάσανα του νοικοκυριού και μιας ζωής χωρίς πρωτοβουλίες. Η συγγραφέας στήνει δίπλα στα δύο κορίτσια ενδιαφέρουσες ηρωίδες που υποκύπτουν ή αντιστέκονται, δρουν παρορμητικά ή υποτάσσονται. Κάποιες είναι σκληρές, κάποιες τρυφερές, με τους περισσότερους συζύγους να φεύγουν για χρόνια σε μπάρκα ή να θαλασσοπνίγονται. «Καλοκάγαθες στρουμπουλές κουτσομπόλες όλες τους. Τρομαγμένες κάτω απ’ το χέρι του άντρα και τα δεσμά της Καπράγιας… Γεννημένες να υπηρετούν πεθερές, άντρες, παιδιά κι εγγόνια. Ανίσχυρες κι έρμαια στις ορέξεις και τους πόνους» (σελ. 125). «Κουβέντες και λόγια άμαθων κοριτσιών που ονειρεύονται στιβαρά μπράτσα κι άντρες αποφασιστικούς και δυνατούς, αλλά με χαρακτήρα παιδιού, με την πίκρα της θαλασσινής αλμύρας στα χείλη, καπεταναίους φτασμένους κι ευαίσθητους ταυτόχρονα. Και κάναμε σχέδια» (σελ. 19). Έτσι μεγαλώνανε ως κορίτσια. Δέχονται το ξύλο, τις ταπεινώσεις, την κοροϊδία, την απαξίωση. Έτσι τα ‘ξεραν, έτσι τα περίμεναν. Ίδιες με τον τόπο: «Άγρια ήταν η νύφη, ίδια με την Καπράγια, στεγνή, αφόρητη, άχρωμη, τρομακτική. Ένας βράχος κακορίζικος, ένας φάρος σβηστός για να τσακίζονται τα καράβια» (σελ. 279). Μόνο που κάποιες δεν τις συντροφεύει μόνο η υπομονή και η καρτερία αλλά και τα σκοτεινά μονοπάτια του νου, ώσπου…

Ως προς τους άντρες, έχουμε ανθρώπους που στύβουν την πέτρα τη θαλασσινή αλλά και γεμάτους πάθος. Ανθρώπους που πολεμάνε το νερό αλλά τα χάνουν σαν πατούν το πόδι στη στεριά. Μαλθακοί και σκληροί, αμαρτωλοί και υποδειγματικοί, απαρτίζουν το άλλο μισό του νησιού. Ο καπτα-Μπαρτόλο Κούτσι είναι σκληραγωγημένος, αυστηρός, με αργασμένη ψυχική πέτσα από αλάτι και βάσανα, τώρα, σε μεγάλη ηλικία, κάνει διεκπεραιωτικά ταξίδια για ανεφοδιασμό του νησιού και για να πηγαινοφέρνει τον γιατρό. «Ήταν τραχύς άντρας, δίχως αβρότητες, μα μπρος της γινόταν άλλος άνθρωπος. Τρυφερός, με την καρδιά του να πονά όταν εκείνη δεν του έδινε σημασία κι ευτυχισμένος για μέρες αν το βλέμμα της έπεφτε πάνω του έστω και τυχαία» (σελ. 61).

Ο γιατρός Σέρτζιο, ημιμαθής αλλά με αγάπη για το επάγγελμά του, σύντομα διαπιστώνει ανησυχητικά σημάδια που δείχνουν ευλογιά καθώς και γεγονότα που θυμίζουν επιληψία ή και σχιζοφρένεια σε μια οικογένεια, οπότε ξεκινάει έναν αγώνα δρόμου για να μάθει και να θεραπεύσει, πριν οι δεισιδαίμονες κάτοικοι το αντιληφθούν και φωνάξουν καθολικούς ιερείς για εξορκισμό. Ξεκινάει έτσι ένας αγώνας δρόμου της επιστήμης ενάντια στην αμάθεια. Άλλωστε το μυθιστόρημα διαδραματίζεται σ’ έναν βράχο ριζωμένο στο τοσκανικό πέλαγος και τα δαιμονικά: «Θέριεψαν απ’ την αμάθεια και τη δεισιδαιμονία που κατέτρωγε πάντα τον άνθρωπο. Και γίνονταν δυνατότερα ώρα με την ώρα καθώς τρέφονταν απ’ τον φόβο» (σελ. 344). Ταυτόχρονα κι ο ίδιος μπλέκει σε κάτι που δεν περίμενε, πνίγοντας τον εαυτό του σε λειψή ζωή, παρασύροντας έτσι και τη Μαριάντζελα, τη γυναίκα που άφησε πίσω, ακριβώς απέναντι, στη Σετσίνα, η οποία τον καλημερίζει κάθε πρωί κοιτώντας την κορυφογραμμή του νησιού που τον φιλοξενεί.

Ταραντέλα και τζίνκα, θάλασσα κι αέρας συντροφεύουν το πέρασμα των χρόνων. Τα κορίτσια παντρεύονται στα δεκατέσσερα και αρχίζουν να γεννοβολάνε. Στην Καπράγια «…τριακόσιες ψυχές, με λύσσα γαντζωμένες στον βράχο τους, πάλευαν για τις ζωές τους» (σελ. 105). Με πόση παραστατικότητα, σκληράδα μα και τρυφερότητα δίνονται οι αποχαιρετισμοί στο λιμάνι όταν οι ναυτικοί σύζυγοι και γιοι κυρίως ξεκινάνε για άγνωστα μέρη, με μόνο τη φωτογραφία των δικών τους και την ελπίδα στα χέρια να τους ζεσταίνει τα φυλλοκάρδια… Στιγμές που έχει ζήσει και η δική μας ναυτοσύνη, μόνο που η συγγραφέας έστρεψε τη ματιά της στη γειτονική Ιταλία και δεν κάρπισε τη νέα της εκδοτική σπορά στην Ελλάδα, κάτι που δίνει αυτομάτως, μαζί με το αξιοπρόσεκτο στυλ γραφής, τη φρέσκια ματιά και την πρωτοτυπία που χρειάζεται η ελληνική μυθιστοριογραφία.

Και είναι σα να έχει ταξιδέψει εκεί και η ίδια, χαρτογραφώντας με την πένα της κάθε στενοσόκακο, εκκλησία και κτίσμα του νησιού αυτού. Ήθη και έθιμα, παραδόσεις και δοξασίες, δεισιδαιμονίες και προλήψεις, απόψεις και σκέψεις, ακόμη και ο ρόλος της Εκκλησίας σε σημεία καμπής που είναι έντονος ζωντανεύουν με ενάργεια και προσοχή τις αλλαγές στους χαρακτήρες, τους σκαλίζουν, τους σφυρηλατούν, τους επηρεάζουν. Εκτός όμως από τα γεγονότα της κλειστής κοινωνίας, έχουμε και σκηνές από τα μπάρκα σε λιμάνια μακρινά και ξένα, με πόρνες και τρικυμίες, με ναυτικούς που τους καταπίνει η θάλασσα, με πούσι και μαλάρια σε πασατζέρικα και φορτηγά. Εξίσου προσεγμένα και ολοζώντανα καταγράφονται οι συνήθειες των ναυτικών με ορολογίες και περιγραφές που δίνονται υπέροχα και σωστά, χαρίζοντας ακόμη μεγαλύτερη αληθοφάνεια στα δρώμενα και τεκμηριώνοντας περαιτέρω τα ψυχογραφήματα των ηρώων. Ο δε πόλεμος που ξεσπάει στο τέλος και χειροτερεύει την ήδη απογοητευμένη και παγιδευμένη ζωή των ηρώων δίνει την ευκαιρία στη συγγραφέα να περιγράψει λιτά και ταυτόχρονα δυνατά τις συνθήκες που επικρατούν στις μικρές κοινωνίες, με την αγωνία του τι θα φέρει η επαύριο και αν θα γυρίσει ο άνθρωπος που αποχαιρέτησαν με βουρκωμένα μάτια («το μπριγκαντίνι αργά ερχόταν να παραλάβει κορμιά για τον πόλεμο», σελ. 308).

Η αφήγηση είναι κυρίως τριτοπρόσωπη, με τη Ρομίνα να παρεμβάλλεται σε πρώτο πρόσωπο για να προχωράει την πλοκή λίγο παρακάτω, ζωντανεύοντας την εξιστόρηση και δίνοντας νέες οπτικές γωνίες στα γεγονότα. Έχουμε ιδιώματα με ανακατεμένες ελληνικές και ιταλικές λέξεις και προσεγμένο ναυτικό λεξιλόγιο. Η πλοκή εξελίσσεται κλιμακωτά και σταδιακά, γίνεται πολυδιάστατη, αλλάζει τους ήρωες, τους φέρνει αντιμέτωπους με λάθη, αμαρτήματα, αδικίες. Το ύφος είναι εξαίρετο, με ήπιες αλλά και δυνατές εικόνες, όπως αυτή της χαροκαμένης μάνας που σκάβει τη γη και τρίβει το χώμα πάνω της, λες και ξέθαβε τα παιδιά της και τ’ ακουμπούσε πάνω της για να τα νιώσει! Η συγγραφέας κεντάει στις ψυχογραφίες των χαρακτήρων της και στην ατμόσφαιρα των τόπων που τους περιβάλλει.

Το νέο μυθιστόρημα της Πέμης Γκανά είναι ένας ύμνος «για τους ανθρώπους που τους έχει καταπιεί η λήθη, που δεν έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην Ιστορία», όπως εξομολογήθηκε σε συνέντευξή της η ίδια η συγγραφέας. Ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, διαρκείς ανατροπές, μυστηριώδεις φόνοι, η αέναη πάλη του κακού με το καλό με τη βοήθεια των δαιμόνων και των αγγέλων, αμαρτίες και λάθη, όλα συμβαίνουν στον βράχο που λέγεται Καπράγια. Προσεγμένοι διάλογοι, φροντισμένα ιδιώματα, απανωτές αλλαγές και εκπλήξεις, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, δράση και αντίδραση συγκροτούν ένα διαφορετικό και καλογραμμένο μυθιστόρημα.

Βιβλίο Το μυστικό
Τίτλος πρωτοτύπου Secretum
Συγγραφείς Rita Monaldi, Francesco Sorti
Μεταφραστής Βασίλης Καραγιώργος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Μελάνι (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεκαεπτά χρόνια μετά το πρώτο βιβλίο, ο νάνος (τότε παραγιός του ξενοδοχείου, τώρα έξτρα βοηθός σε πλούσιο αγροτόσπιτο της οικογένειας Σπάντα), σύζυγος πλέον της πόρνης Κλορίνιτια, που έχει εξελιχθεί σε σοφή μαμή και της ζητούν τη βοήθεια όλες οι γυναίκες Ρώμης και περιχώρων, ο νάνος λοιπόν θα προσληφθεί για να βοηθήσει στις πλούσιες, πενθήμερες ετοιμασίες του γάμου του γιου Σπάντα και με έκπληξη θα διαπιστώσει ότι ο Άτο Μελάνι είναι ανάμεσα στους καλεσμένους! Ποιος λοιπόν ο σκοπός της παρουσίας του στη γιορτή; Ποια τα βαθύτερα σχέδιά του; Θα τον εμπιστευθεί τελικά ο νάνος; Άλλαξε συμπεριφορά ο Άτο ή εξακολουθεί να εκμεταλλεύεται και να δωροδοκεί;

Από τη μια πεθαίνει ο Κάρολος Β΄, βασιλιάς της Ισπανίας, και δυστυχώς χωρίς απογόνους, και από την άλλη ο νέος Πάπας Ιννοκέντιος ΙΒ΄ γιορτάζει άλλο ένα ιωβηλαίο της παπικής εκκλησίας (φήμες κυκλοφορούν ότι είναι ετοιμοθάνατος). Ο Βασιλιάς της Ισπανίας ζητά λύση διαδοχής από τον Πάπα κι έτσι ο Άτο Μελάνι με ένα σωρό συνωμοσίες και συνεργούς πλαστογραφεί την υπογραφή του Πάπα και προτείνει ως διάδοχο τον εγγονό του Λουδοβίκου ΙΔ΄, Φίλιππο του Ανζού, με αποτέλεσμα ο Λουδοβίκος να βάζει χέρι στις ισπανικές κτήσεις. Αυτή η κίνηση πυροδοτεί έναν σκληρό κι αιματηρό πόλεμο σε όλη την Ευρώπη, με τις αποικίες και τις κτήσεις όλων, τα σύνορα και τα δεδομένα να αμφισβητούνται απ΄ όλους. Ανάμεσα στους συνεργούς είναι και η Μαρία Μαντσίνι, ερωμένη του Λουδοβίκου ΙΔ΄, την οποία η Βασιλομήτωρ εξεδίωξε από την αυλή και ο Λουδοβίκος, που δεν πρόκειται να ερωτευτεί ποτέ ξανά καμία γυναίκα, να ξεσπά σε όλες τις θηλυκές υπάρξεις του κράτους του και του κρεβατιού του.

Όλα αυτά, που δίνονται με το σταγονόμετρο, ο Μελάνι φωτίζεται πότε έντονα και πότε ελάχιστα, διανθισμένα από ένα σωρό λεπτομέρειες φαγητών, ντυσιμάτων, τρόπων διασκέδασης, τρόπων ξεγέννησης, νοοτροπιών για τη μαιευτική και για το πώς να έρχονται στον κόσμο υγιή παιδιά (να φανταστείτε ότι, αν γεννηθεί μαύρο παιδί από λευκή, άρα τρέχα γύρευε πώς πέρναγε την ώρα της τα βράδια η ύπανδρος σύζυξ, έλεγαν οι μαίες, α, δεν είναι τίποτα, είδε έναν μαύρο δούλο στον δρόμο και εντυπώθηκε η εικόνα του στο μυαλό της!!!!). Αναλυτικές περιγραφές, αναλυτικές σκευωρίες, αναλυτικοί χαρακτήρες, κάτι σαν φάντασμα που δεν κατάλαβα πώς το εξηγεί ο συγγραφέας, ελάχιστες ανατροπές, άρχισα να πηδάω σελίδες στο τέλος. Να φανταστείτε ούτε καν ασχολήθηκα με τις ιστορικές επεξηγήσεις και τεκμηριώσεις! Επίσης, αυτήν τη φορά ο Λαυρέντιος, που είχε στείλει το πρώτο αντίγραφο του «Τυπωθήτω» στα χέρια του Γραμματέα της Επιτροπής για την Ανακήρυξη των Αγίων ώστε να σκεφτεί καλύτερα πριν αγιοποιήσει τον Ιννοκέντιο ΙΑ΄, τώρα βρίσκεται εξόριστος σε απόμερο μέρος της Ιταλίας, διαμαρτύρεται στο ίδιο άτομο και του στέλνει κι άλλο χειρόγραφο των συγγραφέων που είχε γνωρίσει! Πώς και γιατί επίσης δεν πολυκατάλαβα.

Τέλος πάντων, πολύ δύσκολο, πολύ μπερδεμένο, πολύ αναλυτικό, το αφήνω στη δική σας κρίση. Την κατάσταση την κάνει χειρότερη η μετάφραση, που εδώ είναι πάρα πολύ αδύνατη (για να μην τη χαρακτηρίσω αλλιώς), με ένα σωρό λέξεις και συντάξεις που δεν ευσταθούν στην ελληνική γλώσσα (αποκορύφωμα: η απόδοση της βασίλισσας της Λήμνου Υψιπύλης ως Ισιφίλη-σελ. 190). Η έκδοση συνοδεύεται από CD, που δυστυχώς η δική μου κόπια δεν είχε και δεν ξέρω να σας πω τι ακούγεται και πόσο ταιριάζει με την ατμόσφαιρα του βιβλίου.

Βιβλίο Τυπωθήτω
Τίτλος πρωτοτύπου Imprimatur
Συγγραφείς Rita Monaldi, Francesco Sorti
Μεταφραστής Εύη Ευαγγελάτου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι συγγραφείς χρειάστηκαν δέκα χρόνια ερευνών για να ολοκληρώσουν το ογκώδες και πυκνογραμμένο αυτό μυθιστόρημα. Όλα τα πρόσωπα είναι ιστορικές προσωπικότητες, ορισμένες εκ των οποίων διαδραμάτισαν σημαντικούς ρόλους στην εποχή τους. Επιπλέον, έχουν όλα, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, διανυκτερεύσει στο εν λόγω πανδοχείο. Εντυπωσιακή παράθεση στοιχείων από ποικίλες πτυχές της ζωής, της τέχνης, της φιλοσοφίας και των πολιτικών ισορροπιών της εποχής. Ενώ αρχικά η υπόθεση εκτυλίσσεται στο πανδοχείο, σύντομα ο καστράτο και ο παραγιός ανακαλύπτουν την είσοδο στις μυστικές υπόγειες στοές της πόλης που οδηγούν σε όλες τις άκρες της Ρώμης. Εκεί θα βρουν δύο άσχημους τυμβωρύχους, που θα γίνουν τα μάτια και τα αφτιά τους σε αυτήν τη μυστηριώδη υπόθεση. Ο παραγιός στέκεται στο πλευρό του καστράτου, όταν αρχίζει όμως να μαθαίνει κρυφακούοντας κάποιες σκοτεινές πτυχές του χαρακτήρα του και κυρίως ότι πρόκειται για μυστικό απεσταλμένο του Λουδοβίκου, η πίστη του κλονίζεται. Τελικά υπάρχει ένας δολοφόνος στο ξενοδοχείο κι αυτός έχει ως στόχο του τον πάπα Ιννοκέντιο. Γιατί όμως; Όντως ο πάπας ήταν φιλοχρήματος και είχε κρυφές δοσοληψίες με εμπορικούς οίκους; Και γιατί;

Το πρώτο θύμα είναι ο ηλικιωμένος Γάλλος ευγενής ντε Μουρέ, ο οποίος στην πραγματικότητα είναι ο υπουργός Φουκέ, που το έσκασε από τη φυλακή που τον έριξε ο Λουδοβίκος, πέφτοντας στην παγίδα που έστησε με τις συκοφαντίες του ο αντίζηλος του Φουκέ, Κολμπέρ. Γιατί ήρθε στη Ρώμη ο Φουκέ; Και γιατί ο Άτο Μελάνι τον ακολούθησε κατά πόδας; Μαζί με τον Φουκέ ήρθαν στο πανδοχείο συνοδεία του ο Ντουλτσιμπένι (που έχει μυστικές επαφές με φίλο του γιατρό, τον οποίο επισκέπτεται μέσω των στοών, κι αυτός ο Ντουλτσιμπένι ψάχνει την κόρη του, καρπό μιας σχέσης του με σκλάβα, η οποία κόρη του απήχθη από άνθρωπο των Οντεσκάλκι, οικογένειας του Πάπα) και ο Ντεβιζί, συγκρατούμενος του Φουκέ, κάτοχος ενός φοβερού μυστικού: ξέρει τον σκοπό και τη μελωδία ενός «ρόντο» που αν παίζεται επί πολλή ώρα και με συγκεκριμένο τρόπο θεραπεύει την πανούκλα! Έτσι λοιπόν ο καθένας έχει το ρόλο του σε αυτήν τη δαιδαλώδη και πολύπλευρη (για να μην πω πολύπλοκη) ιστορία. Απελευθέρωση της Βιέννης, θρησκευτικές διαμάχες μεταξύ Γαλλίας και Αγίας Έδρας, κατάκτηση της Αγγλίας από τον Γουλιέλμο της Οράγγης οπότε και ο ρωμαιοκαθολικισμός παύει να έχει ισχύ στη χώρα αυτήν, απομόνωση του Λουδοβίκου ΙΔ΄ από την Ευρώπη, η πολιτική ισορροπία της Ευρώπης στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα σε τεντωμένο σχοινί. Και ο Πάπας Ιννοκέντιος ΙΑ΄ να κινεί σκοτεινά νήματα από καθαρά προσωπική φιλοδοξία.

Παραδέχομαι ότι το βιβλίο δεν είναι εύκολο. Είναι ένα καλό αλλά πολύπλοκο ιστορικό μυθιστόρημα (σαν το «Όνομα του Ρόδου», μόνο που το Όνομα έχει πολυπεπίπεδες αναγνώσεις κι αν πηδήξεις κάποιες σελίδες ξέρεις ότι προσπέρασες κάποια παρένθετα ιστορικά, φιλοσοφικά ή οικονομικά στοιχεία), με εκτεταμένες πληροφορίες για την ιατρική, τη μαγειρική, τη φιλοσοφία, την αστρονομία, την τυπογραφία, τα πιστεύω της Εκκλησίας, τις επιπτώσεις και την έκταση της πανούκλας, όλος ο 17ος αιώνας καταγράφεται εδώ. Και σα να μη φτάναν όλα αυτά το βιβλίο εντάσσεται μέσα σε μιαν άλλη ιστορία, αυτήν του Λαυρεντίου του Άτζο, ο οποίος το 2040 (!) γράφει επιστολή στον Αλέξιο Τανάρι, γραμματέα της Επιτροπής για την Ανακήρυξη Αγίων, και του εφιστά την προσοχή να μη βιαστεί να αγιοποιήσει τον Ιννοκέντιο ΙΑ΄, γιατί συνάντησε ένα ζευγάρι (τους συγγραφείς της ιστορίας!), οι οποίοι εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς όταν του εμπιστεύτηκαν τα χειρόγραφά τους (το μυθιστόρημα που διαβάζουμε). Ο Λαυρέντιος του ζητά να διαβάσει με σκεπτικισμό την ιστορία και στο τέλος της ιστορίας του περιγράφει και την Ιστορία της Ευρώπης όπως προκύπτει μέσα από το μυθιστόρημα και ισχυροποιεί με τεκμήρια κάποιες σημαντικές εξελίξεις που αναγνωρίζονται στο μυθιστόρημα, οπότε τον αφήνει να αποφασίσει είτε να αγνοήσει το βιβλίο και να εισηγηθεί την αγιοποίηση του Πάπα Ιννοκέντιου είτε να αποφασίσει ότι όλα τα γεγονότα είναι αληθινά, το βιβλίο δεν είναι μυθιστόρημα κι επομένως ο Πάπας δεν είναι Άγιος και το βιβλίο πρέπει να κυκλοφορήσει προς ισχυροποίηση των απόψεών του, να δοθεί δηλαδή το περιβόητο Τυπωθήτω! Ουφ!

Δυστυχώς το βιβλίο δεν είναι απόλυτα αυτοτελές. Έχει κυκλοφορήσει και ο 2ος τόμος, με τίτλο Το μυστικό και οι συγγραφείς έχουν γράψει άλλους δύο, με τους οποίους δίνεται η πραγματική εικόνα των γεγονότων της σχετικά σύγχρονης Ευρώπης. Στην Ιταλία το 1ο βιβλίο απαγορεύτηκε κι οι συγγραφείς, οργισμένοι, αποφάσισαν να κυκλοφορήσουν τα υπόλοιπα εκτός Ιταλίας!). Λοιπόν αν θέλετε διαβάστε το αλλά θέλει χρόνο, υπομονή και συγκέντρωση. Καλό κουράγιο (ή μάλλον καλό ταξίδι).

Βιβλίο Το Τρίτο Μυστικό
Τίτλος πρωτοτύπου The Third Secret
Συγγραφέας Steve Berry
Μεταφραστής Βίκυ Μυλωνοπούλου
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Πλατύπους
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα καλό θριλεράκι με αγωνία και πολύ καλή απόδοση των σκηνών και σκιαγράφηση των χαρακτήρων. Κονκλάβιο, Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, άνθρωποι αποφασισμένοι για όλα για να γίνουν οι νέοι ποντίφικες. Άριστη γνώση του χώρου και των ανθρώπων. Συνοπτική ιστορία της Ρουμανίας (Τσαουσέσκου κλπ.) και της Βοσνίας.

Προσοχή, SPOILERS:

Το μυστικό είναι ότι η ίδια η Παναγία που εμφανίστηκε στους οπτασιαστές, τους ζήτησε με λίγα λόγια να αφήνουν και τη γυναίκα να συμμετάσχει στην ιστορία της Εκκλησίας ως ιέρεια αλλά και ως σύζυγος ιερέα. Γιατί η ίδια η Παναγία, η Μήτηρ του Θεού, είναι γυναίκα. Νταξ’ το έχουμε ξαναδεί το παραμυθάκι με πιο συναρπαστικό τρόπο. Ο Ανδρουλάκης με το Μν έχει δώσει μια εξαίρετη εικόνα της γυναικείας καταπίεσης ανά τους αιώνες ενώ ο Dan Brown με πιο περιπετειώδη και πιο ωμό τρόπο μίλησε για το Δισκοπότηρο-Μαγδαληνή και τον γάμο του Ιησού. Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν σου προσφέρει κάτι καινούργιο όσο συναρπαστικά κι αν είναι γραμμένο. Μου άρεσε όμως που οι Πάπες μετανιώνανε για τα λόγια που διαβάζανε της Παναγίας, τα οποία έπρεπε να τα κρύψουν αλλιώς θα αποτύγχανε το σύστημα της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας που έχει διώξει με άσχημο τρόπο τη γυναίκα από τα εκκλησιαστικά κοινά.

Δεν είναι κακό αλλά το περιεχόμενο δεν είναι κάτι που δεν έχω ξαναδιαβάσει και μάλιστα με άλλο τρόπο. Και πράγματι το τέλος των χαρακτήρων έπρεπε να είναι αυτό. Μου άρεσε που έμπλεκε ο συγγραφέας τα πραγματικά πρόσωπα με τα φανταστικά σε ένα πολύ καλό αμάλγαμα πλοκής. Pas mal, pas mal!

Βιβλίο Το Τουρκάκι
Τίτλος πρωτοτύπου Le Turquetto
Συγγραφέας Metin Arditi
Μεταφραστής Ρίτα Καλαΐτη
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καλέντης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας αφηγείται τη ζωή του Ηλία Τρωιάνου, γνωστού ως Τουρκέτο (=Τουρκάκι), επιφανούς Έλληνα ζωγράφου από την Κωνσταντινούπολη, γιου δουλέμπορου, που το έσκασε στη Βενετία και επιδόθηκε με ζήλο στη ζωγραφική θρησκευτικών σκηνών. Και δε ζωγράφιζε απλώς, δημιουργούσε αριστουργήματα! Και όλα αυτά με αφορμή το γεγονός ότι ο πίνακας «Ο άνδρας με το γάντι» του Τιτσιάνο, παρ’ όλο που υπογράφεται από τον καλλιτέχνη, πρόσφατη χημική ανάλυση απέδειξε ότι άλλος υπέγραψε κι επομένως άλλος είναι ο καλλιτέχνης! Μήπως ο Τρωιάνος; Αυτό το περιστατικό ενέπνευσε τον συγγραφέα να γράψει αυτό το διαμαντάκι!

Το κείμενο είναι πολύ καλογραμμένο, διεξοδικά μελετημένο και διακατέχεται από μια κορύφωση που αφήνει τον αναγνώστη να διαβάζει με μανία τη συνέχεια. Η ιστορία ξεκινάει από την Κωνσταντινούπολη του 1531, όπου ο Ελί προσπαθεί να καταλάβει την κοινωνία στην οποία ζει και μεγαλώνει με έναν άρρωστο και ετοιμοθάνατο πατέρα, μια μάνα πεθαμένη και τη φτώχεια μόνιμη επισκέπτρια. Ο Τρωιάνος μελετά εξονυχιστικά τις φιγούρες και τα πρόσωπα των συνομιλητών και του περίγυρού του και τα αποτυπώνει με σίγουρες κινήσεις στο χαρτί. Ο θάνατος του πατέρα του τον γεμίζει φόβο και το σκάει στη Βενετία, όπου τον συναντάμε σαράντα ολόκληρα χρόνια μετά, καταξιωμένο, πλούσιο και σχετικά ατίθασο και ανυπάκουο στις νόρμες και στα πρότυπα της εκκλησιαστικής ζωγραφικής. Αυτό τον βάζει στο μάτι της καθολικής εκκλησίας κι ένα ένοχο μυστικό που κουβαλάει από γεννησιμιού του αποκαλύπτεται και ανατρέπει για πάντα τη ζωή του. Πώς θα αντιδράσει η Εκκλησία; Τι θα κάνει ο απλός κόσμος που έχει λατρέψει τα έργα του; Γιατί ο Τιτσιάνο πλαστογράφησε την υπογραφή του Τουρκέτο στον πίνακα του εξωφύλλου του βιβλίου;

Μακάρι να μπορούσα να γράψω κι άλλα για να δείξω το μέγεθος της έκπληξης και της αγωνίας και τον ικανότατο χειρισμό της πλοκής αλλά δεν πρέπει. Είμαι σίγουρος ότι θα συνεπάρει όλους τους αναγνώστες η ζωή αυτού του ζωγράφου και η εποχή θα ξεδιπλωθεί στα μάτια όλων με τέτοιον τρόπο που οι χαρακτήρες του βιβλίου θα συντροφεύουν για καιρό τον αναγνώστη!

Βιβλίο Οι συνωμότες
Τίτλος πρωτοτύπου Counterparts
Συγγραφέας Gonzalo Lira
Μεταφραστής Μάρκος Χρόνης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, η παρουσίαση μπορεί να περιέχει SPOILERS

Αξέχαστη η πρώτη σκηνή με την πράκτορα του FBI να κόβει τα δάχτυλα του βομβιστή. Μου την έδωσαν οι έντονες περιγραφές των μυαλών που χύνονται, των περιττωμάτων που εκκρίνουν τα πτώματα κατά το θάνατό τους κλπ. που μόνο σε  Stephen King τα έχω συνηθίσει. Και πρέπει η καλόγρια να πάει στο Βατικανό για να συνεχίσει τις εργασίες αναστήλωσης του Αγίου Πέτρου. Το αταίριαστο ζευγάρι πρέπει να πάει να την προστατεύσει. Και τους ακολουθούν ένας διεθνής τρομοκράτης, ρεπλίκα του Κάρλος του Τσακαλιού. Κι ο καθένας δουλεύει για δικό του λογαριασμό. Παράλληλες ιστορίες μέσα στην κεντρική, που ξεδιπλώνονται αβίαστα, ο ένας εκβιάζει τον άλλον για δικούς του σκοπούς που όλα ξετυλίγονται στο τέλος με μια καταιγιστική σειρά ανατροπών.

Κορυφαίο όλων το γεγονός ότι η καλόγρια ήταν απλώς το μέσον για να ξεσπάσει θρησκευτική διαμάχη μεταξύ του καθολικισμού και των Ισραηλινών κι έτσι να επέμβουν οι ΗΠΑ στα πετρέλαια του Ιράν, Ολοζώντανες περιγραφές της Ρώμης και του Βατικανού και των μερών φύλαξης του Πάπα. Γεμάτο, περίπλοκο, ανατρεπτικό, αγωνιώδες, με πολλές εκπλήξεις κι ένα παρελθόν που πολύ θα ήθελα να διαβάσω. Άξιζε και με το παραπάνω.

Βιβλίο Το πέμπτο Ευαγγέλιο
Τίτλος πρωτοτύπου The fifth gospel
Συγγραφέας Ian Caldwell
Μεταφραστής Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία ξεκινάει με τον Αλέξανδρο Ανδρέου, γιο ενός ελληνοκαθολικού ιερέα, που ανακαλύπτει στο Καστέλ Γκαντόλφο του Βατικανού το πτώμα του διδάκτορα Ουγκολίνο Νογκάρα, ενός επιστήμονα που ετοίμαζε μια σημαντική έκθεση με ένα πολύτιμο κειμήλιο-έκπληξη! Το κακό είναι πως πάνω από το πτώμα του Νογκάρα είναι ένας πανικοβλημένος Σάιμον Ανδρέου, αδελφός του Αλέξανδρου. Κι έτσι ξεκινάει μια ιστορία που θα βάλει σε κίνδυνο την πιθανή επανένωση των δύο εκκλησιών και θα αμφισβητήσει την αυθεντικότητα της Ιεράς Σινδόνης, με την οποία τύλιξαν το σώμα του Ιησού πριν το βάλουν στον τάφο Του.

Ειλικρινά προσπάθησα να το αγαπήσω αυτό το κείμενο. Ο συγγραφέας είχε μια πολύ ωραία κεντρική ιδέα, την οποία πλαισίωσε με όσες μπόρεσε να βρει περισσότερες πηγές. Η Ιερά Σινδόνη, που φυλάσσεται στο Τορίνο και θεωρείται επίσημα από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ως μη αυθεντική, ίσως είναι τελικά αυθεντική και ο διδάκτωρ έχει τον τρόπο να το αποδείξει. Δεν είναι μόνο αυτό το θέμα του βιβλίου. Η Σινδόνη μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη και φυλάχτηκε προσεκτικά ως το 1204 που επιτέθηκαν οι Σταυροφόροι στη Βασιλεύουσα και την έκλεψαν. Άρα θα θυμώσουν οι ανατολικοί που τους έκλεψαν το κειμήλιο οι Δυτικοί. Δεν είναι μόνο αυτό το θέμα του βιβλίου. Είναι και κάτι άλλο, κάτι μεγαλύτερο, που αν αποκαλυφθεί θα επιφέρει σοβαρή ρήξη στις σχέσεις μεταξύ των δύο Εκκλησιών. Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και το Διατεσσάρων, ένα ευαγγέλιο που έγραψε ο Τατιανός ο Σύριος (γενν. περίπου το 120 μ. Χ.) και στο οποίο τοποθετούνται όλα τα γεγονότα και όλες οι απόψεις των τεσσάρων γνωστών Ευαγγελίων σε ένα ενιαίο κείμενο. Το οποίο φυσικά και δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο, οπότε ίσως σκόπιμα, ίσως κατά λάθος, ο Τατιανός απέκρυπτε ή παραμόρφωνε χωρία ώστε να υπάρχει μια συνολική εικόνα κατά το δοκούν!

Πάρα πολλές εκκρεμότητες που κάποια στιγμή κουμπώνουν, πάρα πολλά και διαφορετικά θεολογικά και ιερατικά στοιχεία, δύο αδέρφια που προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα σε αυτήν τη συνωμοσία στην οποία ενεπλάκησαν, αναλυτικές περιγραφές της δίκης-σκευωρία που στήθηκε εις βάρος του Σάιμον, ο οποίος κατηγορήθηκε τελικά για τον φόνο του διδάκτορα, οπότε αγωνίζεται να αποκαλύψει την αλήθεια, πάμπολλες σκέψεις και περιγραφές τόπου, χώρου και στιγμών που παρεμβαίνουν στην αφήγηση, μειώνοντας την ένταση και τη δράση, επεξηγηματικές πληροφορίες για την ιεραρχία και τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας του Βατικανού, συγκέντρωση Πατριαρχών, αρχιερέων και απλών κληρικών στα εγκαίνια της έκθεσης, με μια ασυνήθιστη έκπληξη και γι’ αυτούς και για τον αναγνώστη, κάποια στιγμή ζαλίστηκα και κουράστηκα. Το έφτασα μέχρι το τέλος, δε λέω, όμως είχα χάσει το ενδιαφέρον μου. Μάλιστα, ξαφνιάστηκα όταν στις Ευχαριστίες του συγγραφέα αποκαλύπτεται ότι χρειάστηκε δέκα χρόνια για να γράψει αυτό το κείμενο! Ίσως γι’ αυτό μου φάνηκε τόσο στριφνό, πολύπλοκο και μπερδεμένο, γιατί έχωσε πολλά πράγματα και πολλές λεπτομέρειες χωρίς να ξεκαθαρίσει τι θέλει να πει, πού να δώσει έμφαση και πώς να παρασύρει τον αναγνώστη στην πλοκή. Τέτοιες πολυεπίπεδες ιστορίες έχω συναντήσει μόνο στον Arturo Perez-Reverte μέχρι στιγμής, τουλάχιστον όμως σε αυτόν ό,τι με κρατήσει από τα όσα αναλύει και περιγράφει, με κρατάει ως το τέλος.

Βιβλίο Η Πορφύρα και η Ελιά
Τίτλος πρωτοτύπου La Pourpre et l’ Olivier 
Συγγραφέας Gilbert Sinoué
Μεταφραστής Βασιλική Κοκκίνου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα συναρπαστικό ιστορικό μυθιστόρημα. Πλοκές, ανατροπές, δολοπλοκίες, κι όλες οι συνταρακτικές πτυχές του Πάπα Καλλίστου. Πολύ καλή αναπαράσταση εποχής, ζούσα την ανατροπή των αυτοκρατόρων στη δύσκολη για τον χριστιανισμό εποχή του 2ου αι. μ. Χ. Έχει πλοκή, έχει κεντρικό πρόσωπο και αλλαγές στις ζωές όλων, δεν αφηγείται μόνο την καθημερινή ζωή της εποχής. Με δυσκολία το άφησα από τα χέρια μου.

Βιβλίο Οίδα
Συγγραφέας Αθανάσιος Πανταζόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Λιβάνης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, spoilers

Ως προς το στόρυ: καλό και εντυπωσιακό το γεγονός ότι ο Πυθαγόρας διατύπωσε πρώτος το περιεχόμενο των δέκα εντολών και η διδασκαλία του διασπάστηκε σε Ακουστικούς και Μαθηματικούς (Εκκλησία και Μασόνοι στα χρόνια μας), από τους οποίους οι δεύτεροι στηρίζονταν στην αρχιτεκτονική και οι πρώτοι στην πίστη για να διαφυλάξουν την έννομη τάξη και να εξηγήσουν το νόημα και την αλήθεια της ζωής από το ποίμνιο. Εντυπωσιακός, αν και το περνά αρκετά ελαφρά, ο ρόλος της ομάδας Ε στην Ιστορία (ήρθαν, λέει, σε συμφωνία με τους Ρωμαίους με αντάλλαγμα πληροφορίες για να μην διασπαστεί η ενότητα του ελληνικού κράτους αλλά η παραγνωρισμένη με τον καιρό Ομάδα Ε τσατίστηκε που την αγνόησαν με τα χρόνια και συμφώνησε με τους Τούρκους να μπουν και να ρημάξουν τον ελληνικό πολιτισμό). Δεν μπορώ να καταλάβω πώς συνδέονται όλα αυτά μεταξύ τους στο κείμενο. Γιατί κυνηγάνε τους ήρωες της Ιστορίας η CIA, η Μοσάντ και η ΕΥΠ; Τι θέλει να διαφυλάξει η παπική εκκλησία που εξαπολύει ανθρωποκυνηγητό; Ότι ο Ιησούς μαθήτευσε στη σχολή του Πυθαγόρα (υποδιαίρεση Ακουστικοί) από τους οποίους πήρε το μέγεθος της γνώσης για να το εφαρμόσει στη σωτηρία του κόσμου; Ε και; Σιγά το συνταρακτικό και ανατρεπτικό μυστικό. Έτσι ξαφνικά του ήρθε να ασχολείται με θαύματα και παραβολές; Δεν έπρεπε από κάπου να επηρεαστεί κι αυτός; Και δώστου φόνους, και δώστου βασανιστήρια, και δώστου κυνηγητά από Αθήνα σε Χαλκίδα, Επίδαυρο, Ναύπλιο, Δελφούς. Ξενέρωσα τελείως. Και με το ζόρι να χωρέσει και έναν έρωτα ανάμεσα στο πρωταγωνιστικό ζευγάρι που δεν κολλάει με τίποτα. Για να μη σχολιάσω το γεγονός ότι κάθε φορά που θα είχαμε μια αποκάλυψη που θα πάει το κείμενο παρακάτω τα παρατάμε όλα για να φάμε. Πολλές ανούσιες λεπτομέρειες, επιμονή στην έννοια του χρόνου (τώρα είναι 22.30, τώρα είναι 23.30), επιμονή στο τι τρώνε πρωί και μεσημέρι, επιμονή στις μάρκες των αυτοκινήτων, με το ζόρι να εξηγηθούν όλα. Και να σκοτώνεται τόσος κόσμος για το μυστικό, ποιο μυστικό; Τι έχω χιάσει; Τέσπα, δε μου άρεσε.