Βιβλίο Υπόθεση Κόκκινος Φάκελος 
Συγγραφέας Ελένη Ανδρεάδη
Εικονογράφος Γιάννης Σκουλούδης
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στην τρίτη τους περιπέτεια τα παιδιά μαθαίνουν πώς να ξοδέψουν το χαρτζιλίκι τους «στο κενό», σε αυτό που δε βλέπουν και όμως είναι πολύτιμο! Χάρη σε ένα μπισκότο της τύχης που περιέχει έναν γρίφο τα παιδιά ξεκινούν ένα νέο συναρπαστικό ταξίδι και γνωρίζουν την Ήβη, έναν από τους Εκδικητές της Πλαστικής Πανούκλας που διοργανώνει συχνά καθαρισμό του κοντινού ρέματος από τα σκουπίδια ώστε να αποφεύγονται πλημμύρες και άλλες καταστροφές. Μαθαίνουμε για το επικίνδυνο πλαστικό, που αντέχει για εκατοντάδες χρόνια και σπάει σε τόσο μικρά κομματάκια που δε φαίνονται αλλά τα τρώμε μέσα από ψάρια και ζώα που επίσης αρρωσταίνουν. «Η ανακύκλωση είναι η τελευταία λύση. Το πιο σημαντικό είναι να μειώσουμε τα πλαστικά από την αρχή», αυτό πρεσβεύει η συγγραφέας και παραθέτει πρακτικές ιδέες για να βελτιώσουμε τη ζωή μας, όπως υφασμάτινες σακούλες και παγούρια, χάρτινα αντικείμενα, ανταλλαγές παιχνιδιών για να μην αγοράζουμε συνεχώς καινούργια. Τα δυο αδέλφια μπαίνουν σε σκέψεις γύρω από τα πλαστικά σκουπίδια, πού καταλήγουν και πόσο κακό κάνουν σε αθώα ζώα. Πώς φτάνει τόσο πλαστικό στη θάλασσα; Τι σχέση έχει με όλα αυτά η συναρπαστική ιστορία του άρχοντα των γερανών; Και πώς εμπλέκονται σε αυτά οι τραυματισμένες θαλάσσιες χελώνες που τις φροντίζουν σ’ ένα ειδικό νοσοκομείο; Πώς μπορούμε να βρούμε άλλα αντικείμενα εξίσου χρήσιμα αλλά να μη μας βλάπτουν; Πώς μπορούμε να ικανοποιούμε τις ανάγκες μας ώστε να δείχνουμε καλοσύνη και φροντίδα για ανθρώπους και ζώα;. «Καλοσύνη είναι να σκέφτεσαι πώς μπορείς να κάνεις τον κόσμο καλύτερο και αν κάτι που το αγοράζεις πραγματικά το χρειάζεσαι».

Εκτός από τις συναρπαστικές πληροφορίες για τη βελτίωση της ζωής μας μακριά από το πλαστικό, υπάρχουν και πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για την κινέζικη πρωτοχρονιά που γιορτάζεται έναν μήνα μετά τον Ιανουάριο. Μα πόσο διαφορετικά και σημαντικά έθιμα για να πάει καλά η χρονιά! Με μια πρωτότυπη βασική ιδέα ξεκινάνε όλα, όπως πάντα: «Το κενό και όχι ο πηλός από τον οποίο είναι φτιαγμένη κάνει την κούπα πολύτιμη για εμάς». Με αφορμή αυτήν τη σκέψη του Σίφου ξεδιπλώνεται με εύληπτο και συναρπαστικό τρόπο η φιλοσοφία του γιν και του γιάνγκ, δείγματα της ισορροπίας που προέρχονται από το κενό και από την κούπα ταυτόχρονα. Όταν έχουμε ισορροπία μέσα μας και έξω μπορούμε να είμαστε πιο ευτυχισμένοι εμείς και ο πλανήτης. Η Ελένη Ανδρεάδη έγραψε και πάλι μια συναρπαστική, ενδιαφέρουσα και πλούσια σε πληροφορίες και πρακτικές ιδέες περιπέτεια για τους Μαχητές του Ντάο, οι οποίοι αυτήν τη φορά καλούνται να σώσουν τα ζώα και τον κόσμο από την αλόγιστη χρήση του πλαστικού. Όλα αυτά ξεδιπλώνονται με τον γνωστό συναρπαστικό και όμορφο τρόπο γραφής που με αιχμαλώτισε ήδη από το πρώτο βιβλίο της σειράς. Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη είναι πολύχρωμη, συναρπαστική και άκρως ρεαλιστική. Τα παιδιά και ο παππούς αποτυπώνονται με ποικίλες εκφράσεις και οπτικές γωνίες, οι εικόνες είναι γλυκές και χαριτωμένες αλλά «σκληραίνουν» όταν χρειάζεται να δείξουν εικόνες της περιβαλλοντικής καταστροφής (η θαλάσσια χελώνα στο χειρουργείο, η πλαστική σακούλα που καταλήγει στη θάλασσα, η αφθονία των πλαστικών αντικειμένων που αποτυπώνονται σα να «πνίγουν» τα παιδιά). Γενικότερα έχει γίνει πολύ καλή δουλειά, εφάμιλλη με το συναρπαστικό κείμενο.

Στο βιβλίο «Υπόθεση Κόκκινος Φάκελος» οι μικροί αναγνώστες κατανοούν πόσο αλόγιστη χρήση του πλαστικού γίνεται και διαπιστώνουν μέσα από μια συναρπαστική περιπέτεια και ενδιαφέρουσες πληροφορίες πόσο επιβλαβές είναι μακροπρόθεσμα το γεγονός πως βρομίζουμε τη φύση, τη γη και τη θάλασσα με σκουπίδια, πλαστικά και χημικά. Με ωραία παραδείγματα και με εύληπτο τρόπο βγαίνει το απαιτούμενο αίσθημα ευθύνης που πρέπει να έχουμε όλοι για ένα καλύτερο και καθαρότερο αύριο. Στις τελευταίες σελίδες υπάρχουν ένα βίντεο από το ατελιέ της εικαστικού Μαρίας Φραγκουδάκη που δημιουργεί εκπληκτικά έργα τέχνης από πλαστικά σκουπίδια και ιδέες για αντίστοιχες χειροτεχνίες, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες για τη χρήση του πλαστικού στον κόσμο, κινέζικα πρωτοχρονιάτικα έθιμα, διαλογισμός ευγνωμοσύνης, στοιχεία επικοινωνίας και δράσης οργανώσεων και οργανισμών, τα βήματα που θα οδηγήσουν τα παιδιά σε σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητά τους (Μειώνω-Ξαναχρησιμοποιώ-Ανακυκλώνω) και άλλα μυστικά, ιδέες και προτάσεις που κάνουν την ανάγνωση του βιβλίου μια ολοκληρωμένη και αξέχαστη περιπέτεια για μικρούς και μεγάλους.

Βιβλίο Ένα αλλιώτικο γράμμα για τον Αϊ Βασίλη
Συγγραφέας Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου
Εικονογράφος Έφη Λαδά
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στα μέσα του Δεκέμβρη και πάνω στον φόρτο των προετοιμασιών για τα χριστουγεννιάτικα δώρα, ο Αϊ Βασίλης λαμβάνει ένα παράξενο γράμμα με ακόμη πιο περίεργο περιεχόμενο στον φάκελο που το συνοδεύει. Ένα παιδί από την Κίνα τον παρακαλεί να έρθει να γιορτάσουν μαζί μια διαφορετική Πρωτοχρονιά και του στέλνει διάφορα αντικείμενα για να τον δελεάσει και να τον εξοικειώσει με τον κινέζικο πολιτισμό. Θα υποκύψει στις παρακλήσεις του άγνωστου παιδιού ο Αϊ Βασίλης; Τι ρόλο παίζει στην ιστορία ένας συναχωμένος δράκος που φτερνίζεται λιώνοντας τα χιόνια της Λαπωνίας;

Η Γιώτα Αλεξάνδρου έγραψε ένα διασκεδαστικό παραμύθι για παιδιά από 4 ετών και πάνω που τα μαθαίνει για την κινέζικη πρωτοχρονιά και για τα ήθη και έθιμα ενός πολιτισμού διαφορετικού από τον δυτικό. Με αστείους διαλόγους ανάμεσα στον Άγιο και στα ξωτικά του, με κωμικά περιστατικά μέχρι να μάθουμε για όλα όσα περιείχε ο φάκελος μαζί με το γράμμα και με τρυφερότητα και ζεστασιά ξεδιπλώνεται ένα παραμύθι που θα χαρίσει στους μικρούς αναγνώστες μια ξεχωριστή χριστουγεννιάτικη περιπέτεια. Στο τέλος μάλιστα υπάρχουν συναρπαστικές πληροφορίες για τον κινέζικο πολιτισμό και τις εκφάνσεις του για ακόμη περισσότερες γνώσεις. Μου άρεσαν πολύ τα αντικείμενα που έστειλε ο μικρός αποστολέας και ο ρόλος τους στην ιστορία και στο «σχέδιο» πειθούς προς τον Αϊ Βασίλη, τα ερωτήματα που θέτει το παιδί ως προς την ύπαρξη και την εμφάνιση του Αγίου και φυσικά το συναχωμένο δρακάκι.

Η εικονογράφηση της Έφης Λαδά είναι εκπληκτική, πολύχρωμη, με μεγάλες απεικονίσεις και συναρπαστικές λεπτομέρειες. Εντυπωσιάστηκα από τις ποικίλες προοπτικές, μου άρεσαν τα γλυκά ξωτικούλια που τα βλέπουμε σε κάθε σχεδόν σελίδα, ο τρόπος που αποτυπώθηκαν τα πρόσωπα και οι μορφές του Αϊ Βασίλη και του μικρού αποστολέα και φυσικά η άκρως ρεαλιστική υδρόγειος σφαίρα στο τέλος. Ελάτε να μάθουμε για την κινέζικη πρωτοχρονιά παρέα με τον Άγιο Βασίλη!

Βιβλίο Ο κύριος Στρογγυλός και ο κύριος Τετράγωνος
Τίτλος πρωτοτύπου Meneertje Rond en meneertje Vierkant
Συγγραφέας-Εικονογράφος Patricia Fitti
Μετάφραση Αντωνία Νικόλη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο κύριος Στρογγυλός και ο κύριος Τετράγωνος είναι γείτονες αλλά διαφωνούν στα πάντα. Όταν ο ένας βλέπει άσπρο, ο άλλος βλέπει μαύρο, όταν ο ένας βλέπει ένα πουλάκι κοντά του, ο άλλος το βλέπει μακριά, όταν ο ένας βλέπει δέντρα να μεγαλώνουν, ο άλλος τα βλέπει να μικραίνουν, όταν έχει λιακάδα στον έναν έχει συννεφιά στον άλλον κ. ο. κ. Πόσο διασκεδαστικές είναι οι κόντρες τους και πόσο ωραία αποτυπώνονται οι διαφορετικές απόψεις τους! Τελικά θα συμφωνήσουν ποτέ σε κάτι; Η συγγραφέας, εκτός από το ενδιαφέρον κείμενο που απευθύνεται σε παιδιά από 4 ετών και πάνω, έχει κάνει και την απολαυστική εικονογράφηση. Είναι πολύ ενδιαφέρουσες οι απεικονίσεις των αντικειμένων ανάμεσα στα σπίτια των δύο γειτόνων γιατί είναι έτσι δοσμένες που πραγματικά ο ένας βλέπει κάτι διαφορετικό από τον γείτονά του. Γέλασα και απόλαυσα κάθε δισέλιδο «τσακωμού» και χάρηκα με τον τρόπο που το κείμενο βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν τι είναι η διαφορετική άποψη, η διαφορετική οπτική γωνία, η διαφορετική αντίληψη. Με αυτόν τον τρόπο θα εμπεδώσουν την αποδοχή της διαφορετικότητας που πηγάζει από τέτοιες αντιθέσεις και την αρμονική συνεργασία που μπορεί να υπάρξει παρά τις διαφωνίες. Τα παιδαγωγικά παιχνίδια που προτείνει στο τέλος η Γιώτα Αλεξάνδρου θα βοηθήσουν ακόμη περισσότερο τα παιδιά να μάθουν, να γελάσουν και να παίξουν. Ελάτε να διαφωνήσουμε δημιουργικά!

Βιβλίο Η Νεφέλη και η μαγική βροχή 
Συγγραφέας Μαίρη Κάντα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Anima Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο «Η Νεφέλη και η μαγική βροχή», η μητέρα της Νεφέλης βρίσκει καλύτερη δουλειά κι αναγκάζονται να μετακομίσουν σε άλλη πόλη, κάτι που στοιχίζει στο παιδί, αφού χάνει την καλύτερή της φίλη και τώρα δεν έχει κανέναν κοντά της, όσο η μητέρα της δουλεύει πολλές ώρες. Δύο μυστηριώδεις φίλοι της αποκαλύπτουν το μυστικό για να πάψει να νιώθει μόνη. Στο «Το κορίτσι και το τριαντάφυλλο», η Αρετή, ψάχνοντας το ιδανικό τριαντάφυλλο, πηγαίνει κρυφά από τη μητέρα της στο κοντινό δάσος να το βρει κι εκεί συναντάει διάφορα εμπόδια και κάποια ζώα που της δίνουν συμβουλές. Η Αρετή παρακούει, με αποτέλεσμα να καταστραφεί το όνειρό της να βρει το τέλειο λουλούδι και να αναρωτιέται κλαίγοντας τι λάθος κάνει και όλα πάνε στραβά. Αυτό θα τη βοηθήσει να καταλάβει πως τίποτα και κανένας δεν είναι τέλειος και πως η πραγματική ομορφιά κρύβεται στην καρδιά και όχι στη ματιά. Στο «Νούπι: ο ήρωας του δάσους», ο Νούπι το κουνούπι ονειρεύεται να γίνει σούπερ ήρωας αλλά η οικογένειά του τον χλευάζει γι’ αυτά τα όνειρα. Έτσι αποφασίζει να φύγει και να σώσει μόνος του το μέρος όπου ζει από πιθανούς κινδύνους. Μέσα από την ιστορία τα παιδιά μαθαίνουν για τον σεβασμό στο δάσος, για τη σημασία του περιβάλλοντος στη ζωή μας και πώς να προστατεύουν τη φύση από σκουπίδια και φωτιά. Στο «Το δώρο της έμπνευσης», ξεδιπλώνεται ένας συναρπαστικός κινέζικος μύθος για την πανέμορφη Μιανγκ και τον θεό της αθανασίας Χιανγκ που την αγάπησε και θέλησε να την απαγάγει. Φυλακισμένη στο παλάτι κλαίει συνεχώς θυμώνοντας τον Χιανγκ που δοκιμάζει κάθε τιμωρία και αλλά και δώρο ώστε να την κάνει να νιώσει καλύτερα, ώσπου κάποιος βρίσκει τη λύση.

Πρόκειται για τέσσερα τρυφερά κείμενα με ανατροπές, απρόσμενες εξελίξεις και γλυκόπικρα στιγμιότυπα, γραμμένα απλά αλλά με πλούσιο λεξιλόγιο. Έχουμε ολοζώντανες σκηνές γεμάτες ρεαλισμό, μεγάλη γραμματοσειρά, λιτούς διαλόγους και τα κείμενα αποτελούν ολοκληρωμένες ιστορίες με αρχή, μέση και τέλος, γεμάτες με ηθικά διδάγματα που περνάνε υποδόρια ανάμεσα στις λέξεις και στις παραγράφους. Τα παιδιά χάρη στις περιπέτειες αυτές γνωρίζουν ποικίλα συναισθήματα, εντοπίζουν λύσεις σε πιθανά προβλήματα που τους απασχολούν και κατανοούν τη σημασία της αγάπης, του σεβασμού και πολλών άλλων εννοιών. Η ασπρόμαυρη εικονογράφηση είναι παραστατική, λεπτομερής και ολοζώντανη και συντροφεύει ιδανικά το κείμενο. Η βροχή της Νεφέλης είναι χαριτωμένα καταρρακτώδης, η Αρετή έχει ένα γλυκύτατο προσωπάκι, το δάσος του Νούπι είναι άκρως ρεαλιστικό και η Μιάνγκ αποτυπώνεται με γλυκύτητα αλλά και σκοτεινά χρώματα όσο ζει τις δύσκολες καταστάσεις στο παλάτι του Χιανγκ. «Η Νεφέλη και η μαγική βροχή» είναι μια πολύ καλή συντροφιά για μικρά παιδιά που θέλουν να περάσουν όμορφα αλλά και να σκεφτούν πάνω σε ηθικές αρχές και αξίες.

Βιβλίο Υπόθεση Λυπημένο Πάντα
Συγγραφέας Ελένη Ανδρεάδη
Εικονογράφος Γιάννης Σκουλούδης
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Ανδρεάδη έγραψε και πάλι μια συναρπαστική, ενδιαφέρουσα και πλούσια σε πληροφορίες και πρακτικές ιδέες περιπέτεια για τους Μαχητές του Ντάο, οι οποίοι αυτήν τη φορά καλούνται να σώσουν τα απειλούμενα είδη του πλανήτη. Τα άγρια ζώα κινδυνεύουν επειδή κάποιοι κυνηγούν για χόμπι ή, ακόμη χειρότερα, για χρήματα, αφού για παράδειγμα το κέρατο του ρινόκερου ή οι χαυλιόδοντες του ελέφαντα κοστίζουν στην παράνομη αγορά περισσότερο κι από χρυσάφι! Επιπλέον, ένας άλλος λόγος που χάνονται είναι γιατί εξαφανίζεται η άγρια φύση! Οι αρκούδες πάντα για παράδειγμα κινδυνεύουν γιατί τρώνε δέντρα μπαμπού αλλά χωρίς δάσος δεν υπάρχει τροφή και μέρος για να μείνουν. Τι απέγιναν τα δάση; Μα από τη στιγμή που τρώμε πολύ κρέας εκτρέφουμε περισσότερα ζώα, ειδικά αγελάδες, για να φάμε αλλά αυτές χρειάζονται χώρο για να βοσκήσουν κι έτσι κόβουμε δάση για να τα κάνουμε βοσκοτόπια! Επίσης, δεν κινδυνεύουν μόνο τα ζώα αλλά και τα έντομα, π.χ. οι μέλισσες, που μεταφέρουν τη γύρη και βοηθάνε τα φυτά να καρποφορήσουν οπότε με τα φυτοφάρμακα κινδυνεύουν. Επομένως πώς τα σώζουμε; Γεμίζουμε με φυτά αυλές και μπαλκόνια, καλλιεργούμε χωρίς χημικά, χρησιμοποιούμε υφασμάτινες σακούλες, τρώμε ζωικά προϊόντα με μέτρο, υιοθετούμε άγρια ζώα με οικονομική ενίσχυση, ενημερώνουμε τον κόσμο γύρω μας, βοηθάμε εθελοντικά τις οργανώσεις: «Ο δρόμος φαίνεται μακρύς. Αλλά ακόμα και το μεγαλύτερο ταξίδι ξεκινάει με ένα μονάχα βήμα. Ένα μικρό βήμα»!

Όλα αυτά ξεδιπλώνονται με τον γνωστό συναρπαστικό και όμορφο τρόπο γραφής που με αιχμαλώτισε ήδη από το πρώτο βιβλίο της σειράς. Με αφορμή τη Γιορτή του Φεγγαριού, την οποία γιορτάζουν το φθινόπωρο, όταν το φεγγάρι γεμίζει, ενώνεται η οικογένεια σαν τα κομμάτια του φεγγαριού. Νέος χαρακτήρας στη σειρά είναι η κτηνίατρος αδερφή του παππού, θεία Άι, η οποία δουλεύει σ’ έναν οργανισμό που προστατεύει τις αρκούδες πάντα στο Σετσουάν της Κίνας. Γνωρίζει το μυστικό του παππού των παιδιών, τα οποία κι εκείνα με τη σειρά τους υπόσχονται να το ανακαλύψουν σε επόμενο βιβλίο της σειράς! Αυτήν τη φορά η συγγραφέας προσθέτει λίγα καλολογικά στοιχεία που ομορφαίνουν κι άλλο το κείμενο («Μαζεύω το θάρρος μου σαν πεσμένα μανίκια από μπουφάν που φόρεσα βιαστικά») ενώ με συγκίνησε πολύ ο κινέζικος θρύλος που εξηγεί γιατί τα μάτια των πάντα είναι μαύρα. Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη είναι πολύχρωμη, συναρπαστική και άκρως ρεαλιστική. Τα παιδιά και ο παππούς αποτυπώνονται με ποικίλες εκφράσεις και οπτικές γωνίες, οι εικόνες είναι γλυκές και χαριτωμένες αλλά «σκληραίνουν» όταν χρειάζεται να δείξουν εικόνες της περιβαλλοντικής καταστροφής (δε θα ξεχάσω τη θλιμμένη πολική αρκούδα), ο ήλιος είχε τόσο όμορφα χρώματα που σχεδόν ένιωσα τη θαλπωρή του, τα κινέζικα ιδεογράμματα που μεταστρέφονται κατά καιρούς σε ελληνική γραφή ήταν μια ενδιαφέρουσα ιδέα, η οποία, γιατί όχι, ίσως προσελκύσει τα παιδιά στην ιδεογράμματα γραφή της κινεζικής γλώσσας. Γενικότερα έχει γίνει πολύ καλή δουλειά, εφάμιλλη με το συναρπαστικό κείμενο.

Στο βιβλίο «Υπόθεση Λυπημένο Πάντα» οι μικροί αναγνώστες κατανοούν πως δεν είμαστε οι μόνοι σημαντικοί κάτοικοι του πλανήτη και διαπιστώνουν μέσα από μια συναρπαστική περιπέτεια και ενδιαφέρουσες πληροφορίες πόσο επιβλαβές είναι μακροπρόθεσμα το γεγονός πως βρομίζουμε τη φύση, τη γη και τη θάλασσα με σκουπίδια, πλαστικά και χημικά. Με ωραία παραδείγματα και με εύληπτο τρόπο βγαίνει το απαιτούμενο αίσθημα ευθύνης που πρέπει να έχουμε όλοι για ένα καλύτερο και καθαρότερο αύριο. Στις τελευταίες σελίδες υπάρχουν η συνταγή για φεγγαρόπιτες της Κλειούς Μαυρίκου, μιας επιστήμονα με εξειδίκευση στην υγιεινή διατροφή, και άφθονες πληροφορίες για τα είδη και των απειλούμενων ζώων, μαθαίνουμε πώς κάνουμε διαλογισμό αγάπης, πώς θα επιφέρουμε την αλλαγή και άλλα μυστικά, ιδέες και προτάσεις που κάνουν την ανάγνωση του βιβλίου μια ολοκληρωμένη και αξέχαστη περιπέτεια για μικρούς και μεγάλους.

Βιβλίο Υπόθεση Ηλιακό Τσάι 
Συγγραφέας Ελένη Ανδρεάδη
Εικονογράφος Γιάννης Σκουλούδης
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Ανδρεάδη έγραψε μια πρωτότυπη και διασκεδαστική ιστορία που γεννά ενδιαφέρουσες ιδέες στα παιδιά, όπως το γιν και το γιανγκ και την ισορροπία που αυτά εκπροσωπούν, μια ισορροπία που πρέπει να υπάρχει γύρω μας και μέσα μας, μόνο που τελευταία έχει χάσει ο κόσμος τη δική του, δεν υπάρχει πια αρμονία μεταξύ ανθρώπων και φύσης. Έτσι ο Σίφου βοηθάει τα παιδιά να αναπτύξουν τις δυνάμεις τους και να γίνουν οι Μαχητές του Ντάο, στις υπηρεσίες της Αυτοκράτειρας Γης. Δεν παύουν να είναι παιδιά, αναγνωρίζουν όμως και το βάρος της ευθύνης που τους αναθέτει ο παππούς και προσπαθούν να κάνουν πάντα το καλύτερο. Τούντι θα πει μαθητευόμενοι κι έτσι βαφτίζει τα εγγόνια του ο Σίφου.

Μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του Του η συγγραφέας δείχνει με εύληπτο και έξυπνο τρόπο τα προβλήματα του πλανήτη που πηγάζουν από τον άσχημο και σπάταλο τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί ο άνθρωπος την ενέργεια! Τι ωραία παραδείγματα και πόσο όμορφα βγαίνει το αίσθημα ευθύνης! Το κείμενο με βοήθησε να καταλάβω πολλά πράγματα και μου έδειξε πώς συνδέονται μεταξύ τους παράγοντες που εγώ θεωρούσα άσχετους με το περιβαλλοντικό πρόβλημα που γιγαντώνεται, όπως η υπερβολική κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Ναι, όλα τελικά είναι μέρος μιας αλυσιδωτής αντίδρασης, αφού για παράδειγμα τα ζώα που παράγουν τα προϊόντα της διατροφής μας πρέπει να αυξηθούν και ως συνέπεια αυτού δημιουργούνται ακόμη μεγαλύτερα βοσκοτόπια, καταστρέφοντας πολλά δάση που κόβονται για περισσότερο ελεύθερο χώρο. Τα παιδιά ακολουθούν τις συμβουλές του παππού τους και παραθέτουν μια σειρά από μικρά μυστικά που θα βελτιώσουν τη ζωή όλων μας και είναι τόσο εύκολο να τα εφαρμόσουν ακόμη και οι μικροί αναγνώστες στη δική τους καθημερινότητα! Ακόμη και σε μια δεύτερη ανάγνωση, κάτι που σε λίγα παιδικά βιβλία έχω εντοπίσει, μπορεί κανείς να πει πως το κείμενο τονίζει τα προτερήματα της χαράς από τις στιγμές που μοιραζόμαστε με αγαπημένους ανθρώπους και στηλιτεύει την υπερκατανάλωση.

Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη είναι πολύχρωμη, συναρπαστική και άκρως ρεαλιστική. Τα παιδιά και ο παππούς αποτυπώνονται με ποικίλες εκφράσεις και οπτικές γωνίες, οι εικόνες είναι γλυκές και χαριτωμένες αλλά «σκληραίνουν» όταν χρειάζεται να δείξουν εικόνες της περιβαλλοντικής καταστροφής (δε θα ξεχάσω τη θλιμμένη πολική αρκούδα), ο ήλιος είχε τόσο όμορφα χρώματα που σχεδόν ένιωσα τη θαλπωρή του, τα κινέζικα ιδεογράμματα που μεταστρέφονται κατά καιρούς σε ελληνική γραφή ήταν μια ενδιαφέρουσα ιδέα, η οποία, γιατί όχι, ίσως προσελκύσει τα παιδιά στην ιδεογράμματα γραφή της κινεζικής γλώσσας. Γενικότερα έχει γίνει πολύ καλή δουλειά, εφάμιλλη με το συναρπαστικό κείμενο.

«Προσπαθούμε να ζούμε όπως θα θέλαμε να ζουν όλοι για να έχει ο κόσμος μας ισορροπία», αυτό πρεσβεύουν οι Μαχητές του Ντάο, δύο παιδιά που στην πρώτη τους περιπέτεια μαθαίνουν για τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, με προεξάρχουσα την ηλιακή και τα αμέτρητα πλεονεκτήματα της χρήσης της. Γνώσεις και εκπλήξεις ξεπηδούν από κάθε σελίδα και η ιστορία κρύβει πολλά μυστικά που καλούνται τα παιδιά να ανακαλύψουν για ένα καλύτερο μέλλον. Στο βιβλίο υπάρχει QR Code για να ακούσουν μικροί και μεγάλοι το τραγούδι «Η Δύναμη, Εσύ» σε στίχους, μελωδία και φωνή Αθηνάς Ανδρεάδη, καθώς και πολλές σελίδες με μυστικά, σωματικές και πνευματικές ασκήσεις, συμβουλές και πολλές εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες.

Βιβλίο Ποτέ
Τίτλος πρωτοτύπου Never
Συγγραφέας Ken Follett 
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του σημαντικού αυτού συγγραφέα συστήνει στο αναγνωστικό κοινό όλες τις ισορροπίες δυνάμεων που επικρατούν σε Αμερική και Ασία κυρίως, εντρυφεί στις σχέσεις των χωρών μεταξύ τους και παραθέτει με συναρπαστικές λεπτομέρειες όλο τον στρατιωτικό εξοπλισμό των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας, της Βόρειας και Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας. Οι διπλωματικές σχέσεις, βασισμένες στον ανθρώπινο παράγοντα, δοκιμάζονται συνέχεια, σχέδια ευοδώνονται ή καταποντίζονται, πραξικοπήματα χειροτερεύουν τις καταστάσεις, άνθρωποι που αποσκοπούν να γίνουν ηγέτες εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες, λάθος χειρισμοί δημιουργούν εφιαλτικά σενάρια κι έτσι η γεωπολιτική σκακιέρα βάφεται με αίμα αθώων όσο οι ανώτεροι ενορχηστρωτές επελαύνουν, επιτίθενται, υποχωρούν και συνδιαλέγονται πολύ προσεκτικά, μιας και στη διεθνή διπλωματική κονίστρα κάθε λέξη μετράει. Το βιβλίο χωρίζεται σε πέντε μέρη, όσα και οι βαθμίδες Defcon, με το 5 να είναι η χαμηλότερη κατάσταση αμυντικής ετοιμότητας και στο 1 να επίκειται ή να έχει ξεκινήσει πυρηνικός πόλεμος. Στο επίπεδο 3 μάλιστα είχαμε φτάσει την 11^η Σεπτεμβρίου 2001 και στο 2 το 1962 με την πυραυλική κρίση της Κούβας!

Στην αρχή, ξεκίνησα να κρατάω σημειώσεις ώστε να μη χαθώ με τα πολλά πρόσωπα που περιβάλλουν τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών και τους ηγέτες του ανατολικού κόσμου, να κατανοήσω το πολιτικό και διπλωματικό παρελθόν των χωρών μεταξύ τους και να γνωρίσω καλύτερα τους κύριους χαρακτήρες της ιστορίας:
-την Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Πολίν Γκριν, παντρεμένη και μητέρα μιας έφηβης κόρης με τα γνωστά προβλήματα αντικοινωνικής συμπεριφοράς της ηλικίας της και τον γερουσιαστή Τζέιμς Μουρ να είναι ο αντίπαλός της στον αγώνα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων που υπηρετεί η Πολίν. Δίπλα της βρίσκεται ένα αξιόλογο επιτελείο ανθρώπων με διορατικότητα, πείσμα, διπλωματικότητα και σωστή εκπαίδευση.
-τον υφυπουργό Διεθνών Πληροφοριών Τσανγκ Κάι στο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας και υπεύθυνο για τη λειτουργία της κινέζικης Υπηρεσίας Πληροφοριών Εξωτερικού, τον κατασκοπικό οργανισμό που χειρίζεται τις μυστικές πληροφορίες μέσα και έξω από τη χώρα. Γιος του αντιπροέδρου της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας, του οργάνου που παίρνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, θεωρεί τον εαυτό του ικανό να γίνει Πρόεδρος της χώρας ώστε να φροντίσει η Κίνα να σταθεί στο ύψος του πεπρωμένου της. Εργάζεται σ’ ένα αυστηρό περιβάλλον, χωρισμένο σε σκληροπυρηνικούς στρατιωτικούς και ήπιων τόνων υπαλλήλους και κατασκόπους. Είναι παντρεμένος με την ηθοποιό Τάο Τινγκ, πρωταγωνίστρια σε μια από τις δημοφιλέστερες τηλεοπτικές σειρές της χώρας και συμβουλεύεται έμπιστα πρόσωπα για το τι γίνεται στη Βόρεια Κορέα.
-την Ταμάρα Λέβιτ, μέλος της αμερικανικής πρεσβείας στην Ντζαμένα, πρωτεύουσα του Τσαντ, αλλά στην πραγματικότητα πράκτορας της CIA με πίστη στην ελευθερία, τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη. Συνεργάζεται με τον Γαλλοαλγερινό Ταμπντάρ Σαντούλ, μέλος της DGSE, δηλαδή της γαλλικής CIA, ακόλουθο στην Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ντζαμένα.
-τον Αμερικανό μυστικό πράκτορα Αμπντούλ Τζον Χαντάντ, έναν από τους πράκτορες που έχει στείλει η CIA για να εντοπίσουν τις διαδρομές των ναρκωτικών, με την ελπίδα να οδηγηθούν στα κρησφύγετα του ισλαμικού κράτους και ίσως στην ηγετική φυσιογνωμία του ISGS και δράστη μαζικών δολοφονιών Αλ-Φαράμπι. Ο Αμπντούλ ανακαλύπτει ένα μεγάλο φορτίο κοκαΐνης, οπότε το ακολουθεί μεταμφιεσμένος σε ντόπιο και μπλέκεται σε κύκλωμα λαθρομετανάστευσης. Στο ταξίδι προς τη Μεσόγειο θάλασσα, γνωρίζει την Κία, που δε βλέπει μέλλον και προκοπή ούτε για κείνη ούτε για τον γιο της στον φτωχότοπο του Τσαντ οπότε επέλεξε με βαριά καρδιά και δυσκολίες να φύγει προς την Ευρώπη μέσω των παράνομων δικτύων μεταναστών.

Σύντομα όμως κατάφερα να διακρίνω τον σκελετό της πλοκής κι έτσι αφοσιώθηκα χωρίς περισπασμό στις εξελίξεις, τις ανατροπές και τα παιχνίδια που πάντα παίζονται στα γραφεία των επιτελών. Το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι στις άκρες της γης, με παραστατικές εικόνες και ρεαλιστική γραφή. Αξιοθρήνητοι φτωχοί οικισμοί στην Αφρική, με απελπισμένους άπορους κατοίκους και τους τζιχαντιστές να δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητά τους, αφού τους αρπάζουν τα τρόφιμα και όχι μόνο. Οι ένοπλες συμμορίες που συνεργάζονται με το ισλαμικό κράτος δολοφονούν, απάγουν και βιάζουν Αφρικανούς που οι φονταμενταλιστές πολέμαρχοι δεν εγκρίνουν τη θρησκεία ή την εθνότητά τους. Στην άλλη άκρη της γης, η Κίνα οδεύει προς την κατάκτηση της θέσης της πλουσιότερης και ισχυρότερης χώρας στον κόσμο, κάτι που φέρνει φόβο σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς που βλέπουν την παγκόσμια κυριαρχία να ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια τους μέρα με τη μέρα. Ως προς τη Βόρεια Κορέα, «τη μεγάλη αδυναμία της Κίνας», είναι σύμμαχοι ζωτικής σημασίας και ταυτόχρονα αναξιόπιστοι, απόλυτα εξαρτημένοι από την Κίνα, με τη μόνη επιτυχημένη βιομηχανία να κατασκευάζει και να εξάγει πολεμικούς εξοπλισμούς. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα με την έντονη υπερεθνικιστική και μεταρρυθμιστική τάση του στρατού της χώρας, ο οποίος θέλει την πατρίδα του ανεξάρτητη από την Κίνα κι ετοιμάζει στρατιωτικό πραξικόπημα: «Η Βόρεια Κορέα έπρεπε να είναι σταθερή, η σταθερότητά της αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της κινεζικής άμυνας» (σελ. 374). Κι επιπλέον η Νότια Κορέα βρίσκει πως ήρθε η στιγμή να πάρει το αίμα της πίσω για όσα πάνδεινα τράβηξε η χώρα της από το 1945 κι εντεύθεν κι η ηγέτης της οραματίζεται μία ενιαία πατρίδα!

Το μυθιστόρημα σε κάποια σημεία με κέρδιζε και σε άλλα με έχανε, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να αποφασίσω ως το τέλος αν μου άρεσε ή όχι. Ίσως περίμενα ένα στακάτο, γρήγορο, ανατρεπτικό θρίλερ αλλά οι υπερβολικά πολλές λεπτομέρειες και ο σχετικά αργός αρχικά αφηγηματικός ρυθμός με κούρασαν και διάβαζα σχεδόν στα πεταχτά το κείμενο, χωρίς να χάνω τις εξελίξεις. Έχουμε παραστατικότητα και ζωντάνια αλλά οι υπερβολικές επεξηγήσεις και αναλύσεις καθυστερούν τη δράση και αποδυναμώνουν τις ανατροπές, μειώνοντας αισθητά τον ρυθμό που απαιτεί μια τέτοια περιπέτεια. Από την άλλη, δεν μπορώ να παραβλέψω τη σωστή σκιαγράφηση των χαρακτήρων ως προς τις επιλογές που πραγματοποιούν, πώς αποτυπώνεται η απελπισία τους σε κρίσιμες στιγμές, ο παρανοϊκός τρόπος σκέψης κάποιων, οι αφόρητες, μακρόχρονες και ψυχοφθόρες προσπάθειες κάποιων διπλωματών και επιτελών να επηρεάσουν θετικά τις εξελίξεις και να μαλακώσουν την αποφασιστικότητα των ηγετών ώστε να αποφευχθεί ο πυρηνικός πόλεμος που θα μας φέρει όλους πιο κοντά στο τέλος του κόσμου που ξέρουμε. Πράξεις και αντίποινα, δράση και αντίδραση είναι ένα δύσκολο γαϊτανάκι, με λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στο «δραστικό» (διπλωματία, αντίποινα) και στο «παρανοϊκό» (πλήρης αφανισμός με τη χρήση πυρηνικών όπλων). Ζούμε ακόμη στην κόψη του ξυραφιού και το μυθιστόρημα το δείχνει με τον καλύτερο τρόπο. «Η δύναμη δεν ανήκε αποκλειστικά σ’ ένα μεμονωμένο κέντρο αλλά σ’ ένα απίστευτα πολύπλοκο δίκτυο, μια ομάδα σημαντικών ανθρώπων και θεσμών χωρίς συλλογική βούληση, που έσπρωχναν προς διαφορετική κατεύθυνση ο καθένας» (σελ. 660). Φανταστείτε λοιπόν πόσα παιχνίδια παίζονται για την τύχη του κόσμου μεταξύ εκείνων που θέλουν εκδίκηση και αίμα και εκείνων που βλέπουν πιο διορατικά, έστω κι αν αποσκοπούν σε προσωπικά οφέλη.

Και πάλι, με αφορμή τον τρόπο χειρισμού συνολικά και ολοκλήρωσης ειδικά της ιστορίας, που με εξέπληξε όχι ευχάριστα, δε γίνεται να μην προβληματιστώ πάνω σε αρκετά θέματα, όπως την επιλογή μιας γυναίκας για Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι γιατί δεν πιστεύω στις ηγετικές ικανότητες του φύλου αλλά γιατί ο συγγραφέας δε με έπεισε για τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα της. Έχοντας διαβάσει παρεμφερή μυθιστορήματα με Προέδρους και χώρα σε κρίση, δεν μπορώ να πειστώ εύκολα πως σε τόσο σοβαρές και δύσκολες καταστάσεις η Πολίν έχει ερωτικές αφυπνίσεις που τις κρατάει για τον εαυτό της ώστε να μην τινάξει καριέρες στον αέρα ή αναρωτιέται για το αν ο Πρώτος Κύριος την απατά ή τι συνέπειες θα έχει η ελαφρώς παραβατική συμπεριφορά της κόρης της στην ψυχολογία εκείνης ή στην πολιτική καριέρα της. Σίγουρα όταν κρατάς την τύχη του κόσμου στα χέρια σου δεν παύεις να έχεις και προσωπική ζωή, απλώς δε μου άρεσε όπως παρουσιάστηκε. Καλογραμμένη είναι και η περιπέτεια που έζησαν ο Αμπντούλ και η Κία, μόνο που ίσως ο συγγραφέας δεν είχε τι να την κάνει αφότου χρησιμοποιήθηκε ως πρώτο σκαλοπάτι για το ντόμινο της καταστροφής που θα ακολουθούσε. Σωστές ανατροπές, αναπάντεχες εκπλήξεις, αποτύπωση των εξτρεμιστικών οργανώσεων και όλου του δικτύου λαθρεμπορίας (ανθρώπων, ναρκωτικών και όπλων) στην έρημο της Σαχάρας, εξαπατήσεις, δυσκολίες και άλλα κι όλο αναρωτιόμουν, ειδικά όσο παράλληλα άρχιζε να κλιμακώνεται ο πυρηνικός κίνδυνος, πώς ταιριάζουν πλέον αυτοί οι δύο χαρακτήρες με την υπόλοιπη ιστορία. Σασπένς και εκπλήξεις δεν κατάφεραν να κρύψουν την αμηχανία χειρισμού της ιστορίας τους, η οποία, παρ’ όλ’ αυτά, έχει εξίσου πολλές σελίδες. Και όλοι αυτοί οι προβληματισμοί κουμπώνουν με τον τρόπο που τελείωσε το μυθιστόρημα, κάτι που μου έδειξε πως ίσως ο συγγραφέας δεν είχε σκοπό να αφήσει επιμύθιο στην ιστορία του. Χαίρομαι που η Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν άλλο ένα καρτούν, όπως σε άλλα αντίστοιχου θέματος μυθιστορήματα, εκπρόσωπος της κραταιάς χώρας που θα σώσει τον κόσμο και θα τα ισοπεδώσει όλα για να δείξει ποια είναι, αλλά ένας άνθρωπος με προβληματισμούς, διλήμματα, αμφιβολίες και πάντα συζητήσιμη για εναλλακτικές λύσεις. Έτσι όμως όπως τελείωσε το βιβλίο η όλη αίσθηση που αποκόμισα είναι πως ο συγγραφέας κατέγραψε τη βαθμιαία κλιμάκωση που θα οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο με τον αφανισμό χιλιάδων ανθρώπων και όχι ένα κείμενο που θα δείξει το μέγεθος της καταστροφής κι ίσως αυτό αλλάξει τη γνώμη σε ορισμένους και μέσω αυτών των ελιγμών να δει κι ο αναγνώστης πως ναι, τέτοιος πόλεμος πρέπει να αποφεύγεται.

Το «Ποτέ» είναι μια κλιμακούμενη περιπέτεια που εμπλέκει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, τη Βόρεια και τη Νότια Κορέα, ακόμη και την Ιαπωνία σε απανωτούς διπλωματικούς χειρισμούς, με κάποιους να τραβάνε το σκοινί και κάποιους άλλους να το χαλαρώνουν. Ανατροπές, εκπλήξεις, εμπόδια, αστάθμητος ανθρώπινος παράγοντας και πολλές λεπτομέρειες γύρω από τα οπλικά συστήματα, τα γραφεία αποφάσεων, την ίδια την καθημερινότητα των χαρακτήρων συγκροτούν ένα χορταστικά φλύαρο ή λεπτομερώς εκτεταμένο μυθιστόρημα γύρω από την απειλή ενός πυρηνικού πολέμου. Ειδική μνεία οφείλω να κάνω στη μετάφραση, η οποία θα πρέπει να ήταν πολύ δύσκολη, μιας και τα οπλικά συστήματα, τα περίπλοκα κινεζικά ονόματα, λέξεις όπως «διάδρομος προσαπογείωσης» ή «αλεξίβομβος υπόγειος χώρος» που δεν τις έχω ξανασυναντήσει ως τώρα θα δυσχέραναν αρκετά τη Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου στο έργο της.

Βιβλίο Παλαιοί λογαριασμοί 
Συγγραφέας Δήμητρα Παπαναστασοπούλου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δήμητρα Παπαναστασοπούλου επέστρεψε μ’ ένα πυκνογραμμένο και πλούσιο σε συναισθήματα μυθιστόρημα που καταγράφει τις ζωές τριών διαφορετικών γυναικών που δρουν σε περασμένες εποχές και μακρινούς τόπους μα και στο σήμερα. Η κάθε μία έχει περίπλοκη ζωή, γεμάτη από ενδιαφέροντες χαρακτήρες που απαρτίζουν το κοντινό περιβάλλον της. Έρωτες και πάθη, προδοσίες και εκδίκηση, σασπένς και εκπλήξεις μου τράβηξαν το ενδιαφέρον ως την τελευταία σελίδα ενώ η περιδιάβαση από το σήμερα στο μακρινό και στο κοντινό χτες δε με μπέρδεψε ούτε με κούρασε καθόλου, αντίθετα, εφόσον σταμάταγε το κάθε κεφάλαιο σε κρίσιμο σημείο ήθελα να μάθω τι έγινε παρακάτω ξανά και ξανά.

Η Γουάν Φεν ζει στη Ναντζίνγκ ως σύζυγος του κυβερνήτη της επαρχίας Κάι Φανγκουί και είναι η πρώτη κυρία της τοπικής κοινωνίας. Παρ’ όλ’ αυτά, παντρεύτηκε χωρίς τη θέλησή της, έχοντας μεγαλώσει ως κόρη κτηματία και εμπόρου. Αυτός ο πειθαναγκασμός τη μετέτρεψε σε σκληρή και αδίστακτη γυναίκα. Έχει πολιτική αντίληψη και διπλωματία, ανακατεύεται σε όλα, σπάει τα καλούπια του καθωσπρεπισμού και τελικά αποφασίζει να κάνει τη ζωή της, επιφυλάσσοντας τη χειρότερη έκπληξη στον άντρα της. Οι περιπέτειές της την οδηγούν ως την Απαγορευμένη Πόλη στο Πεκίνο (Μπεϊτζίνγκ), σ’ ένα σκηνικό γεμάτο απειλές και εχθρούς εξωτερικούς (του κράτους) αλλά και εσωτερικούς. Είμαστε στα 1642 με 1681, μια κρίσιμη για την ιστορία της Κίνας εποχή, όπου υπάρχουν αυστηροί κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς, ο λόγος του πατέρα και έπειτα του συζύγου είναι νόμος, οι γυναίκες υφίστανται φριχτά βασανιστήρια και ακρωτηριασμούς σε πολύ μικρή ηλικία για ν’ αποκτήσουν τα πόδια τους το σχήμα του λωτού (δείγμα κομψότητας και ομορφιάς) και ταυτόχρονα είναι η περίοδος όπου έχουμε αθρόα άφιξη λευκών από την άλλη άκρη του κόσμου και αντίστοιχα επιρροές του πολιτισμού και της θρησκείας της Κίνας ενώ οι Μαντσού απειλούν την Κίνα από τα βόρεια, έτοιμοι να καταλύσουν τη δυναστεία των Μινγκ.

Η δωδεκάχρονη Τζόντι Βίνεη ζει στο Λονδίνο με την πολυμελή οικογένειά της και πουλά λουλούδια για να ζήσει. Την ημέρα του θανάτου του στρατιωτικού και πολιτικού Άρθουρ Γουέλσλι, Δούκα του Ουέλλιγκτον, παρακολουθεί την κηδεία του, θαυμάζει τη μεγαλοπρέπεια της τελετής και καταγράφει στο μυαλό της τα πάντα. Ένα απρόσμενο γεγονός θα αλλάξει τη ζωή της και θα τη φέρει αντιμέτωπη με τον σκληρό νόμο της επιβίωσης που κυριαρχεί στους δρόμους. Μια σημαντική γνωριμία θα στρέψει αλλού τη μοίρα της και θα μεταμορφωθεί από άσημο κοριτσόπουλο σε περιζήτητη κοπέλα. Είμαστε στα 1852 με 1860 και περπατάμε σε μια πόλη με χωμάτινους δρόμους, καρβουνόσκονη, αφόρητη υγρασία κι έναν Τάμεση να υπερχειλίζει σε μεγάλες νεροποντές. Από τα χαμόσπιτα στα μέγαρα της Μπελγκρέιβια ο δρόμος είναι μακρύς και η Τζόντι θα τον διασχίσει βήμα προς βήμα, πληρώνοντας κάθε μέρα τα λάθη  και τον αυθορμητισμό της.

Τέλος, η Βασιλεία Γερανίου είναι μια απόμακρη αρχιτέκτονας που ζει στην Πάτρα το 1984, ερχόμενη από μια ερωτική περιπέτεια στη Νέα Υόρκη που την καταρράκωσε και την πλήγωσε ανεπανόρθωτα. Ο παππούς της, Βασίλης Δούκας, είναι διακεκριμένος νομικός, απόγονος μιας σημαντικής οικογένειας και την υποστηρίζει στη δουλειά της. Η Βασιλεία έχει μια πολύ καλή φίλη και ένα εργασιακό περιβάλλον που τη γεμίζει και την ικανοποιεί. Όταν συναντά τον Βασίλη Καλέτα τα πάντα αλλάζουν κι αρχίζει μια ιστορία γεμάτη από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που υπάρχουν και στις δύο πρώτες αφηγήσεις. Μόνο που εδώ υπάρχει ένα μυστικό καλά κρυμμένο που συνδέει αναπάντεχα τις τρεις γυναίκες και η Βασιλεία πρέπει όχι μόνο να το βρει αλλά και να ψάξει βαθιά μέσα της για να κατανοήσει τον ρόλο της στη ζωή και να διατηρήσει αυτά που με τόσο κόπο απέκτησε.

Γυναίκες που γίνονται υποχείρια άλλων, που παρασύρονται από τη μοίρα χωρίς να προλάβουν να την αρπάξουν στα χέρια τους, που αναζητούν τις προσωπικές τους ταυτότητες, που καιροφυλακτούν για να πάρουν την εκδίκησή τους, αυτές είναι οι πρωταγωνίστριες του νέου μυθιστορήματος της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου. Οι ιστορίες τους είναι γεμάτες σασπένς και έξυπνες ανατροπές και παρουσιάζουν με ρεαλισμό και ενάργεια τη δύναμη που αποκτούν οι πρωταγωνίστριες χάρη στο κοφτερό μυαλό τους, εκμεταλλευόμενες τις περιστάσεις, τις συνθήκες και τους άντρες που γνωρίζουν! Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με πυκνή δράση που, παρά τα πολλά τυπογραφικά λάθη, το παρακολούθησα ως το τέλος χωρίς να χαθώ στιγμή, γεμάτος αγωνία για τον τρόπο με τον οποίο θα ενώσει τις ιστορίες η συγγραφέας. Επίσης, δε γίνεται να μην αναφερθώ στην αισθητική του βιβλίου, όπου τμήματα γνωστών πινάκων ζωγραφικής (Edward Hopper, Pablo Picasso, Gustav Klimt, ακόμη και Γιάννης Τσαρούχης) στολίζουν το κείμενο με ολοσέλιδες απεικονίσεις ενώ το βαθύ μπλε του εξωφύλλου καλωσορίζει τον αναγνώστη σ’ ένα καλαίσθητο δισέλιδο στην αρχή και τον αποχαιρετά στο τέλος του εντύπου. Πώς ξεπληρώνεται το κάρμα; Πόσες ζωές πρέπει να ζήσει κάποιος για να ξοφληθούν «παλαιοί λογαριασμοί»; Η απάντηση βρίσκεται στο πυκνογραμμένο αυτό μυθιστόρημα.

Βιβλίο Το τοτέμ του λύκου
Τίτλος πρωτοτύπου Wolf totem (狼图腾)
Συγγραφέας Jiang Rong
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από το μυθιστόρημα, για το οποίο ο συγγραφέας συγκέντρωνε υλικό επί τριάντα χρόνια και το οποίο έγραψε σε έξι, ξεπηδάνε διαχρονικές παρατηρήσεις πάνω στην ανθρώπινη φύση, τις αρετές και την αρμονία που κυριαρχεί στο σύνολο της πλάσης, καθώς και παραλληλισμοί της στρατηγικής που ακολουθούν οι λύκοι όταν θέλουν να παγιδέψουν ένα ζώο με το μυαλό και τα τεχνάσματα του Τζένγκις Χαν, που διέλυσε μια ολόκληρη αυτοκρατορία με ελάχιστο αριθμητικά στρατό. Για τον Τσεν «…οι ώρες που αφιέρωσε παρατηρώντας τις υποδειγματικές τακτικές μάχης των λύκων είχαν αποδειχτεί πιο χρήσιμες από τα χρόνια που διάβαζε τα βιβλία του Σαν Τζου ή του Κλαούζεβιτς» (σελ. 52). Τη σύγκριση την ξεκαθαρίζει ένα υποδόριο χιούμορ: «Διαβάζετε ένα σωρό βιβλία μα το μόνο που σας προσφέρουν είναι λανθασμένα επιχειρήματα. Οι Κινέζοι γράφουν βιβλία για να υπερασπιστούν τους δικούς τους σκοπούς ενώ οι Μογγόλοι υποφέρουν γιατί δεν μπορούν να γράψουν βιβλία» (σελ. 76).

Ο ίδιος ο βοσκότοπος είχε μια καλά οργανωμένη ιεραρχία, «όπου ο κυνηγός κατατάσσεται ψηλότερα από το βοσκό» κι έτσι οι σπουδαστές από το Πεκίνο, που ζούσαν στις δικές τους γιούρτες μέσα σε αυτήν την ιδιότυπη κοινότητα «είχαν μάθει να φροντίζουν τα πρόβατα και τις αγελάδες μόνοι τους αλλά δεν ήταν ακόμα δεινοί στο κυνήγι και στη νομαδική ζωή των κατοίκων της κεντρικής και ανατολικής Εσωτερικής Μογγολίας» (σελ. 41). Ποιοι ήταν αυτοί οι φοιτητές; «…κατάγονταν από οικογένειες «που υποστήριζαν καπιταλιστικές συμμορίες» ή «είχαν αντιδραστικές ακαδημαϊκές αρχές»… Έτσι, τον χειμώνα του 1967 είπαν αντίο στο σαματά του Πεκίνου και ταξίδεψαν ως τους βοσκότοπους αναζητώντας μια πιο ήρεμη ζωή» (σελ. 42). Σημαντικό ρόλο στην πίστη των νομάδων παίζει ο Τένγκερ, ο Ουρανός δηλαδή, και ο Θεός του Βουνού, στους οποίους προσεύχονται αδιάλειπτα.

Το βουνό αποδίδεται ως ένα εξαιρετικά καλοκουρδισμένο οικοσύστημα, με τους νομάδες να σέβονται τις επιθυμίες του και τις αλλαγές του χρόνου στα βοσκοτόπια τους ενώ ταυτόχρονα θεωρούν τους λύκους κάτι σα θεματοφύλακες της περιοχής αφού μια στο τόσο χάρη σε απρόσεκτα κοπάδια που λοξοδρομούν διαπράττουν μια εκατόμβη θυμάτων, από την οποία βγαίνουν όλοι κερδισμένοι: οι λύκοι χορταίνουν και κάνουν προμήθειες για την άνοιξη, οι δε βοσκοί κερδίζουν κρέας και δέρματα.

680 σελίδες λοιπόν γεμάτες παραδείγματα επιβίωσης, καλά οργανωμένων κοινοτήτων (των λύκων και των νομάδων) και μέσα σε όλα αυτά ο Τσεν Ζεν να κάνει ένα μοιραίο λάθος: να απάγει ένα λυκόπουλο για να το μεγαλώσει μαζί του και να το παρατηρεί διεξοδικά, έχοντας την ψευδαίσθηση πως θα εξημερωθεί ακριβώς σαν τα σκυλιά. Θα προσπεράσω τα βασανιστήρια στα οποία το υποβάλλει εν είδει πειραματισμών, με χειρότερο όλων το λιμάρισμα των δοντιών του, σύντομα όμως η ίδια η φύση θα εκδικηθεί. Το δόλιο λυκόπουλο, όταν μεγαλώνει δίπλα στους ανθρώπους, αποκόβεται από την αγέλη του, με αποτέλεσμα, όταν το βρει επιτέλους η μάνα του, να μην το αναγνωρίζει και ο αρχηγός της αγέλης να μην το αποδέχεται. Μια ανθρώπινη χαζομάρα λοιπόν στοιχίζει σε ένα αθώο πλάσμα την ελευθερία του και κυρίως την ταυτότητά του.

«Το τοτέμ του λύκου» είναι ένα κείμενο γεμάτο ευαισθησία και σεβασμό απέναντι στη φύση και τον άψογο τρόπο λειτουργίας της, γεμάτο από την καθημερινότητα των βοσκών και των νομάδων στα υψίπεδα της Μογγολίας, χωρίς κάποια ιδιαίτερη λογοτεχνική γραφή ή συναρπαστικές ανατροπές ενώ παρατίθενται πολυσέλιδες περιγραφές σκηνικών που φέρνουν τον αναγνώστη κοντύτερα στους λύκους (το πιο ανατριχιαστικά έξυπνο ήταν ο τρόπος που κατάφεραν αυτά τα πανέξυπνα και αδικημένα στη λαογραφία τουλάχιστον του ελληνικού λαού ζώα να υπερπηδήσουν μια μάντρα για να φάνε τα σταβλισμένα ζώα!), στη σφαγή των γαζελών, στην καθημερινότητα και τους τρόπους επιβίωσης των βοσκών στα αφιλόξενα οροπέδια.

Είναι τόσο παραστατική και ρεαλιστική η καταγραφή συνηθειών, ηθών και εθίμων, συμπεριφορών, αντιλήψεων, στρατηγικών κινήσεων που παρασύρει τον αναγνώστη και του δίνει άφθονη τροφή για σκέψη, προειδοποιώντας όσους είναι ανοιχτόμυαλοι να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους απέναντι στη φύση πριν να είναι αργά για όλους. Πολιτικό, κοινωνικό και ταυτόχρονα οικολογικό, με καίριες δεύτερες αναγνώσεις πίσω από τις γραμμές, το μυθιστόρημα με βοήθησε να κατανοήσω και να σεβαστώ περισσότερο την αλυσίδα που κρατάει το οικοσύστημα ακέραιο και τον τρόπο που η Φύση «τα πάντα εν σοφία εποίησε».

Βιβλίο Το ΠΑ-ΡΕ-Α-ΚΙ
Συγγραφέας Ιωάννα Κυρίτση-Τζιώτη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το εφηβικό μυθιστόρημα της Ιωάννας Κυρίτση-Τζιώτη είναι συμπυκνωμένο και γρήγορο, με τις εικόνες να εναλλάσσονται, τις δυσκολίες να συνοδεύονται από ευτράπελα και το Πεκίνο να ζωντανεύει γεμάτο δαιδαλώδεις δρόμους, ακατανόητες πινακίδες και πάρα πολύ κόσμο. Η ιστορία επικεντρώνεται στα συναισθήματα και την ψυχολογία της οικογένειας Γαρουφαλάκη, με το Πεκίνο απλώς να είναι η τοιχογραφία της ζωής τους, χωρίς τουριστικές ατραξιόν. Τα μεγάλα μνημεία αναφέρονται για μελλοντικές επισκέψεις, αυτό που μας ενδιαφέρει όμως είναι οι δυσκολίες προσαρμογής σε μια εντελώς διαφορετική ζωή, σε μια παρασάγγας αντίθετη από μας καθημερινότητα και αντίληψη, κάτι που δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο όταν έχουμε να κάνουμε με μια έφηβη που αφήνει πίσω της οικείο περιβάλλον κι έναν έρωτα που μόλις ξεκίνησε.

Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη, με λεξιλόγιο σχεδόν προφορικό, κάτι που ταιριάζει στην ηλικία της Άνιας που μας εξιστορεί τις περιπέτειές της, και μακροσκελείς παραγράφους. Το κείμενο ρέει αβίαστα και περιγράφει την καθημερινότητα στο Πεκίνου όπως ακριβώς είναι: νέφος, πολυκοσμία, χαώδες δίκτυο μετρό και δρόμων, άναρχη οδήγηση και πολλά άλλα. Η Άνια, νιώθοντας ανίκανη να χειριστεί τον ψυχισμό της, στρέφεται κατά των γονιών της, χωρίς όμως η συμπεριφορά της να είναι ακραία. Επικοινωνεί μαζί τους, νιώθουν το ίδιο αγχωμένοι, απλώς «δεν την καταλαβαίνουν» και αποστασιοποιείται. Νιώθει προδομένη και πληγωμένη από τους γονείς της, γιατί αν και λειτουργούσαν σαν ΠΑ-ΡΕ-Α (Πάνος, Ρένα, Άννια) εκείνοι της ανακοίνωσαν κάτι τελεσίδικο, αρκετό καιρό αφότου πέρναγαν αυτήν τη δυσκολία μόνοι τους. Τι είναι άραγε το ΚΙ του τίτλου που προσκολλάται στο κωδικό τους όνομα; Αυτό είναι μια πολύ ευχάριστη έκπληξη! Η κουλτούρα και η στάση ζωής, οι χαρές και τα προβλήματα, η γλώσσα, οι ταξικές διαφορές, δίνονται με συναρπαστικό τρόπο και διεισδυτικότητα. Οι συνάδελφοι στη δουλειά που μένουν και στην ίδια πολυκατοικία έχουν έναν άχαρο εμφανισιακά γιο, τον οποίο η Άνια δεν πολυσυμπαθεί. Μια σειρά από γεγονότα όμως θα της αλλάξουν γνώμη, μιας και εξαιτίας τους παραλίγο να κινδυνέψει και σοβαρά.

«Το ΠΑ-ΡΕ-Α-ΚΙ» είναι ένα γλυκό και τρυφερό εφηβικό μυθιστόρημα που δείχνει τις δυσκολίες προσαρμογής σε μια ξένη χώρα σε συνδυασμό με τα ψυχολογικά σκαμπανεβάσματα της εφηβείας. Ενδιαφέροντα γεγονότα στη ζωή της πρωταγωνίστριας θα της αλλάξουν σταδιακά τη νοοτροπία και θα απαλύνουν τους φόβους της ενώ η περιπέτεια που θα ζήσει στα στενά της πόλης θα βάλει τα πράγματα σε μια σωστή σειρά και θα της δώσει τη λύση σε πολλά από τα προβλήματά της.

Βιβλίο Η προστάτις του φωτός και της σκόνης
Τίτλος πρωτοτύπου The keeper
Συγγραφέας Natasha Mostert
Μεταφραστής Γιώργος Μπαρουξής
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τάι τσι, γιν και γιανγκ, πολεμικές τέχνες κι ένας κακός που κλέβει το λευκό φως πολεμιστών που έχουν καρδιά, δηλαδή θάρρος, δεν τα παρατάνε. Γνώσεις βελονισμού, πολεμικών τεχνών, μουμιοποίησης κι ένα δίλημμα. Ποια είναι η μεγαλύτερη επιθυμία; Να ζεις για πάντα ή να αγαπάς για πάντα; Η Μία, Προστάτις των πολεμιστών αυτών και καλλιτέχνις τατουάζ, αντιμετωπίζει τον κακό, που είναι τσιμπημένος μαζί της και του μεταστρέφει το κακό, σκοτεινό φως σε λευκό. Μπορεί η ορολογία να κουράσει αλλά το κείμενο είναι στρωτό και η πλοκή συναρπαστική. Αρκετά καλό και με ωραία νοήματα για την αέναη πάλη του καλού με το κακό.