Βιβλίο Ο άντρας με τις κούκλες 
Συγγραφέας Ιφιγένεια Τέκου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ιφιγένεια Τέκου μας ταξιδεύει στα ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας λίγα χρόνια μετά τη λήξη του πιο αιματηρού πολέμου που γνώρισε ο κόσμος και με αφορμή την Αλεμίνα Κοντότι στήνει έναν ωραίο καμβά επιμέρους ιστοριών, τις οποίες δένει αρμονικά μεταξύ τους, συγκροτώντας έτσι ένα πάνθεον από ενδιαφέροντες χαρακτήρες που δε σταματούν στιγμή να αλλάζουν, να ωριμάζουν και να μεταμορφώνονται. Η ίδια η Αλεμίνα είναι ανεξάρτητη, δυναμική, γεμάτη αντιθέσεις. Παρ’ όλη τη φτώχεια που ζει με τη μητέρα της μετά τον θάνατο του πατέρα της στο μέτωπο, δε θεωρεί τα χρήματα απαραίτητα για μια ευτυχισμένη ζωή. Δείχνει ονειροπαρμένη αλλά στέκεται γερά στα πόδια της, ειδικά όταν έρχεται η σκληρή στιγμή που πρέπει να πάει να γνωρίσει τον παππού της. Σύντομα διαπιστώνει πως το Σαλέντο απεχθάνεται και καταριέται αυτόν τον άντρα κι όταν μαθαίνει για το παρελθόν του αποφασίζει να μείνει μαζί του για να διαπιστώσει η ίδια αν είναι ψέματα ή αλήθεια όσα λέγονται για κείνον. Βρίσκει έναν αγροίκο, αυστηρό, κακοπληρωτή κτηματία και πεισμώνει να τον βελτιώσει ως άνθρωπο και ως εργοδότη. Δεν είναι όμως έτοιμη να αντιμετωπίσει την πραγματικά σκληρή πλευρά του. Τι βάρος κουβαλάει στην ψυχή του ο παππούς Κωνσταντίνος και σε τι οικογένεια μεγάλωσε; Γιατί έχει τόσο μίσος για τον κόσμο γύρω του;

Ταυτόχρονα η συναναστροφή της Αλεμίνα με τον Αντόνιο και την αδελφή του, Γκλόρια, ο μικρός Χρήστος, η καθημερινή ζωή στα κτήματα τη γεμίζουν εικόνες, συναισθήματα, χαρά, ακόμη και έρωτα. Ο πεντάχρονος Χρήστος πώς συνδέεται με τον παππού Κωνσταντίνο και γιατί δεν τον αγαπάει; Γιατί τον θεωρεί απλώς «τον επισκέπτη της Κυριακής» και τι συνέβη με τη μητέρα του που πέθανε; Κι ενώ η ιστορία δείχνει αρχικά μονοδιάστατη, μια σειρά από έξυπνες ανατροπές την εμπλουτίζουν και μας συστήνουν νέα πρόσωπα που το καθένα έχει τον δικό του ρόλο και μια απαραίτητη παρουσία στις εξελίξεις. Ο ιερέας που περιθάλπει τα ορφανά και βοηθάει το ποίμνιό του, η πόρνη που βρίσκει όλη τη χαμένη της τρυφερότητα στο παιδί που μεγαλώνει, ο πλούσιος δικηγόρος που βοηθάει τους φτωχούς χωρίς να δέχεται λεφτά, ο καλός κι ευγενικός επιστάτης και άλλοι είναι χαρακτήρες που ωθούν την ιστορία σε αναπάντεχες εξελίξεις και την απογειώνουν. Στο πλάι τους, ή μάλλον στη σκιά τους, ένας άντρας δολοφονεί και αφαιρεί την καρδιά από δωσίλογους συνεργάτες των Γερμανών, φτιάχνοντας για κάθε θύμα μια ξύλινη κούκλα χωρίς άκρα (kokeshi), όπου, σύμφωνα με έναν ιαπωνικό θρύλο, παραμένει η ψυχή αυτού που φεύγει. Θα καταφέρει ο νέος αρχηγός της αστυνομίας του Σαλέντο Σαλβατόρε Τζερλάνο να τον συλλάβει;

Tραυματισμένες ψυχές που επουλώνονται ή σαπίζουν, άνθρωποι που βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα του καλού και του κακού, μια κοπέλα που ωριμάζει συμπεριφορικά και ερωτικά, ένα παιδί που προσπαθεί να αγαπήσει κάποιον που ουσιαστικά δεν τον έχει, ένας άντρας που νομίζει πως θα τιμωρήσει και θα δικαιωθεί, καταστρέφοντας όμως τον εαυτό του, δυνατές σκηνές, παραστατικοί διάλογοι, συγκινητικές στιγμές και εκπλήξεις είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του βιβλίου. Καλολογικά στοιχεία και διεισδυτικά ψυχογραφήματα κοσμούν την πλοκή και την εμπλουτίζουν ενώ οι παράλληλες αφηγήσεις των κύριων προσώπων εντείνουν την προσοχή και δεν κάνουν το κείμενο κουραστικό και μονότονο. Η χρήση ιδιωματισμών της γραικανικής γλώσσας, των Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας δηλαδή, στολίζει το κείμενο κατά τόπους και του δίνει αληθοφάνεια. Όλοι οι χαρακτήρες του βιβλίου είναι ανθρώπινοι, με ελαττώματα και προτερήματα, ακόμη και ο δολοφόνος, που καταγράφεται με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο και δε σταματά να αλλάζει τρόπο σκέψης και συναισθήματα από φόνο σε φόνο. Γνωρίζουμε το παρελθόν του, την ψυχολογία του, την ιδιοσυγκρασία του, τους λόγους που τον οδήγησαν ν’ αρχίσει να σκοτώνει, πώς ανακάλυπτε κι εντόπιζε τα θύματά του, πώς ήρθε σε επαφή με την ιαπωνική κουλτούρα κ. π. ά. Ο δολοφόνος, όσο κοντεύει να ολοκληρώσει το έργο του, δεν παύει να αλλάζει, να έρχεται αντιμέτωπος με σκληρές αλήθειες, με τις τύψεις του, να κλονίζεται η ιδιοσυγκρασία του, να καταρρέει η βάση στην οποία στηρίχτηκε. Είναι αρκετά όλα αυτά για να αλλάξει γνώμη ή θα συνεχίσει ακάθεκτος; Κάποια θύματα τα γνωρίζουμε μέσα από σύντομα κεφάλαια ως προς το οικογενειακό τους κυρίως περιβάλλον κι αναρωτιόμαστε τι μπορεί να έκαναν στο παρελθόν και τράβηξαν την προσοχή του δολοφόνου. Τελικά, ποιος είναι το θύμα και ποιος ο πραγματικός θύτης όταν υπάρχει ένας αδυσώπητος πόλεμος που αποκτηνώνει τον άνθρωπο; Έχει νόημα να πάρουμε τον νόμο στα χέρια μας; Κι αν τα πράγματα δεν έγιναν έτσι όπως τα ξέρουμε; Αν υπάρχουν κι άλλοι λύκοι με προβιά προβάτου;

«Ο άντρας με τις κούκλες» είναι ένα ανατρεπτικό, τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα, αφιερωμένο στην αγάπη και τη συγχώρεση, που καταγράφει ακριβοδίκαια τις ζωές ανθρώπων που αγάπησαν, πρόδωσαν, πίστεψαν, σκότωσαν, μεγάλωσαν, πάλεψαν για ιδεώδη. Με διαρκείς εναλλαγές, με απρόοπτες εξελίξεις, με ρεαλισμό, με σεβασμό απέναντι στην ανθρώπινη ψυχή εν γένει, η Ιφιγένεια Τέκου γράφει ένα κείμενο όπου ψάχνει τους θύτες και τα θύματα στο κοινωνικό, οικονομικό και οικογενειακό περιβάλλον όπου αναγκάζονται να μεγαλώσουν. Χωρίς υπερβολές και ακρότητες, ξεδιπλώνεται μια ιστορία με φωτεινές και σκοτεινές στιγμές, με διαχρονικές αλήθειες μα πάνω απ’ όλα με αγάπη απέναντι στο μεγαλείο της ψυχής, η οποία δεν είναι κακή αυτή καθαυτή κι αν κάποτε μεταστρέφεται, ίσως κάπου εκεί βαθιά έχει ξωμείνει λίγη από την ανθρωπιά της, αρκεί να έχουμε τον χρόνο και τη διάθεση για να τη βοηθήσουμε, φέρνοντάς τη πίσω στο φως.

Βιβλίο Το ελάφι της Ρόδου
Συγγραφέας Κώστας Στοφόρος
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Στοφόρος έχει βελτιωθεί αισθητά ως προς τον τρόπο που χειρίζεται το υλικό του και ως προς τις αφηγηματικές τεχνικές που ακολουθεί, παρ’ όλο που αυτήν τη φορά, όπως αναφέρει και ο ίδιος στον επίλογο, δυσκολεύτηκε αρκετά να συγκροτήσει τα ετερόκλητα ενδιαφέροντα και συναρπαστικά στοιχεία που βρήκε σε έναν κεντρικό κορμό πλοκής. Η ιστορία διαδραματίζεται στις δεκαετίες του 1930 και του 1940 ενώ ταυτόχρονα στο σήμερα τα παιδιά της αγαπημένης μας παρέας διασκεδάζουν και κάνουν τα μπάνια τους στην Αστυπάλαια. Οι διακοπές αυτές είναι πιο απαραίτητες από κάθε άλλη φορά για να ηρεμήσουν οι μικροί και μεγάλοι πρωταγωνιστές της νέας περιπέτειας, μιας και η προηγούμενη, στην Καστοριά, τους στοίχισε πάρα πολλά και τους έφερε πολύ κοντά στον θάνατο.

Ο Γιάννης, ο Δημήτρης, η Αντιγόνη, η Κατερίνα, η Ζωή και η Ζηνοβία έχουν καταλάβει πολύ καλά πως οι κίνδυνοι που ζούνε δεν είναι κάτι αστείο και μπορεί να στοιχίσει ανθρώπινες απώλειες. Έτσι, οι γονείς Οδυσσέας και Μαρίνα και Μιχάλης (χωρίς τη Σοφία) αφήνουν το Πόρτο Ράφτη, παίρνουν τον παππού Λευτέρη και τη γιαγιά Ζωή, τη Ζηνοβία, την Κατερίνα και την Αντιγόνη και πάνε για διακοπές, με τον Μιχάλη να προσέχει μην μπλέξουν πάλι πουθενά οι μικροί ήρωες ενώ σύντομα στη συντροφιά τους θα προστεθούν ο Ιάσονας και ο Σάββας από το Λιτόχωρο. Έχουν περάσει τέσσερα χρόνια από την περιπέτεια στο Πόρτο Ράφτη που τους έφερε κοντά, οι χαρακτήρες έχουν μεγαλώσει, οι μισοί πάνε κατασκήνωση και οι άλλοι μισοί έχουν βιώσει γεγονότα και καταστάσεις που τους έχουν ωριμάσει. Να που όμως αρχίζει να μπαίνει κι ο έρωτας στο παιχνίδι, με την αθωότητα των πρώτων βημάτων και το άγχος των αβέβαιων συναισθημάτων.

Τα κορίτσια γνωρίζονται με τον Ρένο και τη Φραντσέσκα που ήρθαν με τους γονείς τους από την Κάτω Ιταλία. Με αριστοτεχνικό τρόπο, το παρελθόν των παιδιών δένει με το ιστορικό χτες των Δωδεκανήσων και η παρέα του Πόρτο Ράφτη αρχίζει να συνδέει τα κομμάτια ενός παζλ που ζωντανεύει την εποχή και τις συνθήκες της ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα και τα παιχνίδια που παίζονταν για τον εξιταλισμό τους από τον διοικητή τους και τον Μπενίτο Μουσολίνι. Διπλωματικά κόλπα, παιχνίδια, εξαπάτηση, αρχαιοκαπηλία αναμιγνύονται αρμονικά με ρομαντικές ιστορίες, με σελίδες από την Εθνική Αντίσταση, με τα ελληνικά του Οτράντο και το «Bella ciao» και με μια τραγωδία που μάλλον έγινε κατά λάθος αλλά κανείς δε ζήτησε δημόσια «συγνώμη» για την ασύλληπτη αυτή καταστροφή.

Η φαντασία του συγγραφέα μπλέκει το ναυάγιο του Φιούμε, που στοίχισε τη ζωή σε  214 ανθρώπους, με ένα φανταστικό γλυπτό ενός σημαντικού καλλιτέχνη της αρχαιότητας, τον έρωτα του Τάσου Χαραλάμπη από τη Σύμη και της πριγκίπισσας του Ιράκ Αζζά με την ηρωίδα της Εθνικής Αντίστασης Πασιθέας Ζουρούδη-Σαλίγγαρου! Σε αυτό το μυθιστόρημα υπάρχει έντονη διαδραστικότητα με τα γεγονότα που συνέβησαν στον «Κώδικα της Λέρου» και στη «Σπηλιά του Δράκου» και ο αστυνόμος Παπαγεωργίου παίζει τον δικό του ρόλο. Χωριά και περιοχές σε Ρόδο, Σύμη και Αστυπάλαια χτίζουν ένα υπέροχο και ρεαλιστικό σκηνικό, μέσα στο οποίο δρουν, παίζουν, κινδυνεύουν τα μέλη της παρέας που με ταξιδεύει κάθε φορά και σε άλλο σημείο της Ελλάδας. Ο συγγραφέας παραθέτει πάμπολλες εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες και διάφορα ιστορικά στοιχεία, που τα μπλέκει μεταξύ τους αρμονικά, χωρίς πλατειασμούς, ωθώντας τους μικρούς αναγνώστες να ψάξουν περαιτέρω και δημιουργώντας ένα μυθιστόρημα ανυπολόγιστης εγκυκλοπαιδικής αξίας και υψηλής συναισθηματικής έντασης. Χιλιάδες ερωτηματικά, κλιμακούμενη αγωνία, ξενάγηση σε ακτές, σοκάκια, παραλίες, με πολλά ιστορικά στοιχεία που δύσκολα θα βρουν οι μικροί αναγνώστες στα σχολικά βιβλία.

Τα διαρκή πρωθύστερα και το πλήθος των χαρακτήρων δε με μπέρδεψαν καθόλου, αντίθετα δημιούργησαν την απαραίτητη ένταση και σασπένς που χρειάζεται ένα καλοδουλεμένο μυθιστόρημα για να κρατήσει τον αναγνώστη ως το τέλος. Πρόκειται για μια υπέροχη ανατρεπτική, καλογραμμένη περιπέτεια για παιδιά και εφήβους που με συντρόφεψε ευχάριστα και με έκανε κι αυτή, όπως και όλες οι προηγούμενες της σειράς, να χάσω αρκετές στάσεις λεωφορείου μέχρι να το τελειώσω. Ο συγγραφέας ξέρει να γράφει και να εξισορροπεί τα εγκυκλοπαιδικά στοιχεία με το σασπένς και για πρώτη φορά σε βιβλίο του παραθέτει αυθεντικά αποσπάσματα από εφημερίδες της εποχής ή μεταγενέστερα αφιερώματα. Θα τονίσω για πολλοστή φορά ότι το ανυπέρβλητο ταλέντο του είναι ένα κράμα της εγκυκλοπαιδικότητας της Αντιγόνης Μεταξά, της φροντίδας της Πηνελόπης Δέλτα και της αγωνίας στα βιβλία της Enid Blyton.

Ο Ολυμπιονίκης Κλεομήδης, ο φιλέλληνας Γάλλος πλοίαρχος Ιπολίτ Μπισόν, η αντιστασιακή Πασιθέα Ζουρούδη-Σαλίγγαρου με το «Ραδιοφωνικόν Δελτίον» της, το Φιούμε, τα πετρέλαια της Μοσούλης, το φαγητό της Αστυφαγίας, η αρχιτεκτονική της Αστυπάλαιας, ένα ορειχάλκινο ελάφι και χιλιάδες άλλες λεπτομέρειες συγκροτούν άλλο ένα ανατρεπτικό μυθιστόρημα. Πότε περιγράφοντας σκηνικά από το παρελθόν που ενώνονται μεταξύ τους με εφευρετική αληθοφάνεια και πότε καταγράφοντας ρεαλιστικά, σαν κινηματογραφικές σεκάνς, τις περιπέτειες που ζουν οι μικροί μας ήρωες, το βιβλίο αποτελεί μία από τις καλύτερες περιπέτειες που έχω διαβάσει ως τώρα και είναι ένα αρμονικό σύνολο πληροφοριών, διασκέδασης και αγωνίας.