Βιβλίο Ερασιτέχνες δολοφόνοι 
Συγγραφέας Λευτέρης Μπούρος 
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων / Τρόμου
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το »Ποιος μίλησε;» αγγίζει σχεδόν τη νουβέλα και περιγράφει τις καλοκαιρινές διακοπές του Στράτου στη Λευκάδα, όπου θα γνωρίσει την Ανδρονίκη. Θα ζήσουν στιγμές πάθους κι εκείνος θα μείνει μαζί της όλο τον Αύγουστο, μόνο που η παράξενη, ψυχρή Ναυσικά θα είναι πάντα ανάμεσά τους με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Μια σχέση που ξεκίνησε γλυκά και ξένοιαστα αλλά εξελίχθηκε στον πιο παράξενο εφιάλτη. Ο Στράτος παραδέχεται πως θυμάται τα πάντα συγκεχυμένα χάρη στο «συνεχόμενο, γλυκό και ταξιδιάρικο μεθύσι του» επί πέντε μέρες, αφού μόνο η γεύση του αλκοόλ είναι ξεκάθαρη. Η σκοτεινή ατμόσφαιρα του σπιτιού και η κλιμάκωση της πλοκής ισοσταθμίζονται με λιτά καλολογικά στοιχεία («αδύναμα δάκρυα που στη θέα τους σκεφτόμουν την υγρασία των φύλλων στην πρώτη ανοιξιάτικη αυγή») που ζωντανεύουν ρεαλιστικά το τοπίο του νησιού, με τη θάλασσα, τα βουνά της Ιθάκης απέναντι, τη θερινή ραστώνη του Αυγούστου. Ταυτόχρονα, τα όσα βιώνει στο παράξενο σπίτι ο Στράτος φέρνουν στο φως τις τύψεις και τις ενοχές για όσα έκανε στο παρελθόν και τον οδήγησαν στο αλκοόλ. Όσα βίωσε τον οδήγησαν να πίνει όσο μπορεί τα βράδια, να φεύγει από τον εαυτό του και να πέφτει σε ύπνους δίχως όνειρα. Μήπως όμως η ιστορία με την Ανδρονίκη τον βοηθήσει να ηρεμήσει από τις τύψεις; Ναι αλλά με τι κόστος; Γρήγορη κινηματογραφική αφήγηση, πλοκή που κορυφώνεται, άψογος χειρισμός του τρόμου, ισορροπία ανάμεσα στον ρεαλισμό και στο υπερφυσικό με ξενύχτησαν και με ανατρίχιασαν. Ποια είναι η μυστηριώδης Ναυσικά και τι ρόλο παίζει στη ζωή της Ανδρονίκης; Πώς τη βοήθησε να επιβιώσει από την κακοποίηση που βίωνε από τον πατέρα της; Τι παιχνίδι παίζουν εις βάρος του Στράτου; Πώς επηρέασε την Ανδρονίκη το οικογενειακό της παρελθόν που είναι γεμάτο αλλόκοτους και πρόωρους θανάτους;

Στον «Αιρετικό» γυρνάμε στη Βενετία του 1591 μ. Χ., όπου ο Αουρέλιο επισκέπτεται στη φυλακή κάποιον που έχει περάσει σκληρά βασανιστήρια στα χέρια της Ιεράς Εξέτασης. Ο κρατούμενος νιώθει δειλός και αδύναμος να φωνάξει την αλήθεια και να στηρίξει τις πραγματικές ιδέες του ως το τέλος και μετάνιωσε που ομολόγησε ιδέες που δεν είχε, που μαρτύρησε ποταπές και βλάσφημες σκέψεις μετά από φριχτά βασανιστήρια. Παλεύει ενάντια στις αναχρονιστικές αντιλήψεις της εποχής του, όπου όσο η επιστήμη προχωράει τόσο πληθαίνουν και οργίζονται οι φωνές που θέλουν να την καταπνίξουν. Μέσα από τις νουθεσίες του αφηγητή προς τον Αουρέλιο (ευρηματική η δύσκολη χρήση του β΄ ενικού προσώπου στην αφήγηση) και το σχέδιο που του αναθέτει ζωντανεύει με ενάργεια η εποχή του Μεσαίωνα και καταγράφονται οι διαφορές μεταξύ της θρησκείας και της Εκκλησίας από τη μια και της ανερχόμενης επιστήμης και του ορθολογισμού από την άλλη. Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας που απευθύνεται στον Αουρέλιο μπορεί να είναι υποστηρικτής της νέας επιστημονικής τάξης που αναδύεται στον κόσμο παρά τις αντιρρήσεις των καθολικών, ταυτόχρονα όμως πιστεύει στον Θεό και στη δική Του παρέμβαση σε δυσεπίλυτα ζητήματα, νιώθοντας πως ο Θεός της Εκκλησίας αντιβαίνει στην πραγματική φύση του παντοδύναμου πλάσματος που μας παρακολουθεί. Μια σύντομη και συναρπαστική ιστορία που μας ταξιδεύει σ’ έναν φωτεινό κόσμο που παλεύει ενάντια στην επερχόμενη ανατολή του πνεύματος. «Ο άνθρωπος του βάλτου» είναι μια ιστορία τόσο φρικτή και ανατριχιαστική που μπορεί να οδηγήσει στην παράνοια. Ο αφηγητής γράφει μια επιστολή προς τους συγχωριανούς του, στην οποία εκθέτει τα γεγονότα που συνέβησαν στον τόπο τους. Επέστρεψε μετά από δέκα χρόνια στο πατρικό του και βρήκε τον αδερφό του εντελώς διαφορετικό και αλλαγμένο. Μας αφηγείται εν συντομία όλη του τη ζωή ώστε να κατανοήσουμε τα αίτια και τα κίνητρα που τον οδήγησαν να κάνει κάτι που τον απομάκρυνε από το χωριό του, ένα μέρος που το στοίχειωναν ο θρύλος του ανθρώπου του βάλτου, μια φιγούρα που τρόμαζε τα μικρά παιδιά κι έκανε τους μεγάλους να γελάνε και η οικογένεια των καταραμένων, με δυο παιδιά που λες και τα κυνηγάει μια κατάρα. Διαρκή πισωγυρίσματα, σωστή χρήση του φόβου από μια δεισιδαιμονία, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, καλοστρωμένη πλοκή, ένα ανατρεπτικό τέλος που θα οδηγήσει τον αφηγητή να γυρίσει ξανά στο μηδέν είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που με κράτησαν ως το τέλος.

Ο «Μικέλε» είναι ένα παιδί που θέλει να το αποκαλούν Μικέλε και όχι Μιχάλη, επηρεασμένο από τη ληστεία στην Αθήνα με τους νεκρούς αστυνομικούς. Εδώ το συγγραφικό ταλέντο του Λευτέρη Μπούρου δίνει εξαίσια δείγματα γραφής: «Είχε σκοτεινιάσει, στα χαμόσπιτα μούγκριζαν οι μηχανές αρμαθιάσματος, η μάνα της Αλέκας στο κουζινάκι τηγάνιζε αυγά, ο άντρες της οικογένειας στην αποθήκη, ένας έφτιαχνε τα καπνόφυλλα ματσάκια, ένας βελόνιαζε τις αρμάθες. Εμείς βολοδέρναμε» (σελ. 134). Μέσα σε λίγες και απλές προτάσεις δηλαδή μαθαίνουμε πού και πότε βρισκόμαστε και στήνεται το πλαίσιο της ιστορίας, απλά, λιτά και παραστατικά. Με τη φαντασία των παιδιών τα σημεία του χωριού γίνονται το σκηνικό των παιχνιδιών τους όπου «ληστεύουν τράπεζες», με πρωταγωνιστή τον σβέλτο και ριψοκίνδυνο Μιχάλη, που έχει με μια μόνιμη κοκκινίλα στο μάτι από τον πατέρα του που γυρνάει πάντα μεθυσμένος σπίτι. Τι συνέβη όμως και «οι παιδικοί ρόλοι επιστρέφουν για να μας ισοπεδώσουν σαν σκουριασμένες ερπύστριες»; Μια σκληρή ιστορία για τη διαιώνιση της κακοποίησης που μεταμορφώνει την αθωότητα των παιδικών παιχνιδιών σε μια σκληρή καθημερινότητα που πονάει όταν τυλίγεται στη σιωπή. Η «Λυδία» είναι από τα πιο ανατρεπτικά κείμενα της συλλογής. Ένας άντρας και μια γυναίκα παντρεύονται και ζουν τον έρωτά τους ώσπου σ’ έναν σταθμό του μετρό κάτι θα συμβεί. Ναι αλλά αυτό που θα γίνει το βλέπουμε αποσπασματικά όσο παρακολουθούμε στιγμές από τη ζωή του ζευγαριού ενώ τα πρόσωπα που υπάρχουν γύρω τους στην αποβάθρα μπαίνουν απρόσμενα σε θέσεις-κλειδιά στην πρωθύστερη αφήγηση, γυρνώντας μας ξανά και ξανά στη μοιραία μέρα. Άφθαστος ρεαλισμός και υποδειγματικός χειρισμός πλοκής και επαναλαμβανόμενου μοτίβου, με ένα τέλος που μου έφερε δάκρυα λύτρωσης και ανακούφισης στα μάτια. Εξ ίσου ξεχωριστή είναι και η «Ασύμμετρη διχοτόμηση», όπου όλα τα οικεία χαρακτηριστικά γνωρίσματα και γραφής του Λευτέρη Μπούρου συνδυάζονται με τη δυστοπία και την επιστημονική φαντασία.

Με την τρέλα και τον φόβο παίζουν τα υπόλοιπα διηγήματα. «Ο μίμος» είναι μια ιστορία που ξεδιπλώνεται μέσα από επιστολές που γράφει ο Μίλτος στη μητέρα του, ο οποίος ξαναζεί έτσι τον έρωτά του με την Ηλέκτρα και τον τρόμο που βιώνει όποτε αντικρίζει τον μίμο, έναν άντρα που τον στοιχειώνει, ακολουθώντας τον από το περίπτερό του ως το χωριό όπου πηγαίνει με την Ηλέκτρα για να γνωρίσει τον πατέρα της. Ένα έξυπνο καθρέφτισμα και άλλη μια υποδειγματική μίξη ρεαλισμού και φαντασίας που μπλέκουν εξίσου αριστοτεχνικά και τελειώνουν με δυο άρθρα εφημερίδων που ρίχνουν φως στο τι πραγματικά συνέβη, αφήνοντάς με και πάλι άφωνο. Από την άλλη, στην «Άγια Νύχτα», η ιστορία εκτυλίσσεται σ’ ένα φυλάκιο, όπου οκτώ φαντάροι φυλάνε έναν τεράστιο και άδειο χώρο, με κάτι αρχαία Στάγιερ από τη δεκαετία του 1970 και δυο χαλασμένες κεραίες εκπομπής: «Αλλά, εντάξει, έτσι είναι ο στρατός. Ο ορισμός του παραδόξου». Το περιβάλλον εμπνέει φόβο με την ομίχλη, τη σκοτεινιά, τους ύποπτους θορύβους, που δεν είναι πάντα αποτέλεσμα φάρσας. Μια πεθαμένη γριά που ζούσε κοντά στο στρατόπεδο λένε ότι έχει στοιχειώσει το στρατόπεδο κι όσοι, ελάχιστοι, την έχουν δει, έχουν βιώσει ανείπωτες συνέπειες. Με βάση αυτόν τον «αστικό μύθο» ζωντανεύει μια ανατριχιαστική ιστορία με απρόσμενες συνέπειες.

Κυκλοφορούν άραγε βασανισμένες ψυχές γύρω μας; Αν υπάρχουν πνεύματα, πότε κατακτούν τη γαλήνη που αποζητούν; Ή μήπως οι νεκροί ζητούν κάτι πολύ χειρότερο; Ποια είναι τα προτερήματα του εσωτερικού διαλόγου, που κάνουμε με τον εαυτό μας και πόσο διαφέρει από την τρέλα και την παράνοια μια τέτοια κίνηση; Πόσο εύκολα μπορούμε να περάσουμε τα όρια της λογικής και να δημιουργήσουμε εικόνες κι εντυπώσεις που συγκροτούν μια δική μας πραγματικότητα; Είναι αλήθεια ή ψέματα οι «αστικοί μύθοι» της παιδικής μας ηλικίας; Τι θα συμβεί όταν η φρίκη και ο τρόμος γίνουν πραγματικότητα και παίξουν με το μυαλό του ανθρώπου; Οι «Ερασιτέχνες δολοφόνοι» είναι μια συλλογή δυνατών, ατμοσφαιρικών, ανατριχιαστικών και ανατρεπτικών ιστοριών τρόμου και μυστηρίου, σαν αυτές «που λέγονται μόνο τις βροχερές νύχτες πάνω σε κουνιστές πολυθρόνες, μπροστά από κούτσουρα που καίγονται».

Βιβλίο Old soul
Συγγραφέας Γιώργος Καστέλλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Καστέλλης έγραψε ένα υπέροχο, συναρπαστικό, πρωτότυπο μυθιστόρημα γεμάτο φρεσκάδα, χιούμορ, διαχρονικές σκέψεις και έξυπνο χειρισμό πλοκής που με ξενύχτησε, με συγκίνησε και μου γνώρισε ποικίλους χαρακτήρες και πολλές διαφορετικές ιστορικές περιόδους. «Ζηλεύω όποιον έχει την ακλόνητη πεποίθηση, ή έστω τον ακλόνητο φόβο, πως όλα αρχίζουν στη γέννα και τελειώνουν στον θάνατο…εγώ θυμάμαι» (σελ. 16). Αυτή είναι μία από τις πρώτες εξομολογήσεις που κάνει στον αναγνώστη κι έτσι ξεκινάει μια ιστορία που ακροβατεί μεταξύ σουρεαλισμού και πραγματικότητας, φαντασίας και βαθιάς αγάπης για το ανθρώπινο είδος. Δεκατέσσερις ζωές θυμάται ως τώρα κι αυτό του έχει δώσει τον χρόνο να πειραματιστεί με διάφορα στην αναζήτησή του για την ευτυχία: θρησκείες, επιστήμες, τέχνες, πολιτική, αποκρυφισμό. Παρατηρεί πώς δουλεύει ο κόσμος, μελετάει το κάρμα και κάπου στην πορεία συναντάει την αδελφή ψυχή του, δυστυχώς σε αντίξοες συνθήκες, τη χάνει, την ξαναβρίσκει, κάποιες φορές κάνει λάθη οπότε κι εκείνη του κρατάει μούτρα για αιώνες! Το σοκ της γέννας που το βιώνει ξανά και ξανά δεν μπορεί να το συνηθίσει, είναι μεγάλη ταλαιπωρία κι ευτυχώς που οι άνθρωποι δεν το θυμούνται. Τον έχει κουράσει η μοναξιά και βρίσκει ανούσια τα όσα κάνει στην προσπάθειά του να γίνει καλύτερος άνθρωπος και να βρει τρόπο να λύσει τα μάγια: «ακόμα ένας κόκκος γνώσης κι εμπειρίας στο κάστρο από άμμο που χτίζω αιώνες τώρα» (σελ. 87).

Όλα άρχισαν το 1453 με την κατάρα μιας μάγισσας! Ο αφηγητής είχε γεννηθεί κοντά στη Βάρνα, ήταν γιος ψαρά και αγρότισσας αλλά οι Τούρκοι κατακτητές τον έκαναν γενίτσαρο και με την άλωση της Πόλης έζησε μια πρωτόφαντη εμπειρία. Έκτοτε θυμάται κάθε στιγμή απ’ όλες τις ζωές που ζει κι από τη μια είναι κωμικοτραγικές οι μετενσαρκώσεις που ζει και οι άνθρωποι που γνωρίζει αλλά τους ξέρει ήδη από τις προηγούμενες ζωές κι από την άλλη μου άρεσε πάρα πολύ ο τρόπος που ο συγγραφέας έμπλεκε όλες αυτές τις ιστορίες για να μας φέρει σιγά σιγά στα τέλη του 20ού αιώνα και στην κυρίως πλοκή! Επιπλέον, εφόσον θυμάται, ο αφηγητής έχει διαβάσει στο μεταξύ διάφορα βιβλία που του εξηγούν κάποιες κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις που έχει ήδη βιώσει ή βιώνει, μορφώνεται και μαθαίνει, αποκτά γνώσεις και πλούσιο λεξιλόγιο. Από την Ισπανία της Ιεράς Εξέτασης στην Χίο του 15^ου αιώνα και στην Ινδία των Βραχμάνων, από τη Νέα Ορλεάνη και τις βαμβακοφυτείες της στην Πράγα του 19^ου αιώνα, στο κολέγιο του Ήτον το 1904 και στην Μπολόνια με τους δύο παγκόσμιους πολέμους για να καταλήξουμε σ’ ένα τραίνο στη μετα-covid εποχή όπου επιβιβάζονται μια επιμελήτρια κι ένας συγγραφέας. Ο αφηγητής αλλάζει φύλα, προσωπικότητες, εποχές, βιώνει όλη την πρόσφατη και τη σύγχρονη ιστορία της ανθρωπότητας αλλά δε μαθαίνουμε για όλες τις ζωές του, οπότε το κείμενο δε βαραίνει και δε με κούρασε ούτε στιγμή (ο ευφάνταστος συγγραφέας σε κάποιο σημείο εξηγεί γιατί απέφυγε να αναφερθεί σε μερικές από αυτές). Κάθε ζωή είναι και μια συναρπαστική διαφορετική ιστορία γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις, σασπένς και γρήγορο ρυθμό, αυτοτελείς στο σύνολό τους αλλά σε κάποιες περιπτώσεις αποτελούν και λογαριασμούς που πρέπει να κλείσει ο αφηγητής στις μετενσαρκώσεις που βιώνει. Δεν αφήνουμε όμως καμία πίσω μας, αφού με διαρκή πρωθύστερα επιστρέφουμε σε κάποια σημεία τους για να φανούν όλοι οι κρίκοι μιας αλυσίδας αποφάσεων και ενεργειών που διαφεντεύουν τη ζωή του αφηγητή ώστε να απαντηθούν ερωτήματα, να εξηγηθούν κάποιες εκκρεμότητες και να προχωρήσουμε πιο βαθιά στο σήμερα ή να γεννηθούμε σε μια νέα ζωή.  «…τα καλύτερα σε μια ζωή έρχονται μόνο εφόσον αρχίζεις να νιώθεις ευγνωμοσύνη για όσα ήδη έχεις κι έρχονται μόνο και μόνο για να στην πάρουν πίσω» (σελ. 89), αυτή είναι μία από τις πικρές διατυπώσεις του αφηγητή και παρακολουθούσα με αγωνία κάθε λέξη, κάθε κεφάλαιο, μην και τυχόν συμβεί κάτι που να του ανατρέψει αυτήν την άποψη και βρει λίγη αισιοδοξία σε μια από τις ζωές του.

Στο μυθιστόρημα παρακολουθούμε μια ψυχή που παραδέρνει από αιώνα σε αιώνα, από πόλη σε πόλη, που κάνει διάφορα, κατακριτέα και μη, που κανείς δεν τον καταλαβαίνει, οπότε δεν μπορεί να συνδεθεί ουσιαστικά με κανέναν κι έτσι οι οικογενειακές σχέσεις χάνουν τη σημασία τους μέσα στην αιωνιότητα: «Πώς να αγκαλιάσεις έναν αδερφό αν γνωρίζεις πως στην προηγούμενη ζωή σου ήταν ο δολοφόνος σου» (σελ. 79); Ψάχνει τρόπους να λύσει την κατάρα, προσπαθεί να ενταχθεί στην εκάστοτε κοινωνία όπου φυτρώνει, δεν μπορεί να συμμεριστεί τις φιλοδοξίες και τους φόβους κανενός αφού ξέρει και θυμάται πως υπάρχουν επόμενες ζωές, εξ ου και έχει καταρριφθεί μέσα του ο φόβος του θανάτου. Γνωρίζει πως υπάρχουν ευκαιρίες για μια καλύτερη επόμενη ζωή, οπότε γιατί τόσο άγχος, φόβος, θρησκοληψία; «Μερικές φορές το καλύτερο που έχεις να κάνεις όταν σου υψώνουν το ποτήρι είναι να γελάς και να το τσουγκρίζεις. Γιατί ίσως η μόνη κόλαση είναι να μην υπάρχει κανείς για να πιει μαζί σου στην υγεία σου» (σελ. 119). Υπάρχουν όμως και νότες χιούμορ που αλαφραίνουν το κείμενο: «Κάπου εδώ, λογικά, έχεις καταλάβει τι τρέχει μαζί μου και φωνάζεις τους γιατρούς να με μαζέψουν» (σελ. 16) ή «Τίποτα δεν ήταν ικανό να με απομακρύνει από κει, ούτε οι κούφιες επιπλήξεις της μητέρας μου ούτε τα κουνούπια που έστελνε με περισσή γενναιοδωρία ο Μισισιπής στην αυλή μας δίχως να του το ζητήσει κανείς» (σελ. 86). Ελάχιστα και τα καλολογικά στοιχεία: «…μέσα στο ποτάμι του χρόνου υπάρχουν σταγόνες ειδικής σημασίας…» (σελ. 80). Το αγαπημένο μου: «Έτσι τις αναγνωρίζει κανείς τις ψυχές, από τα μάτια… Κι αν έχεις ξεχάσει το χρώμα ή το σχήμα, αυτό που αισθάνεσαι όταν σε κοιτάζουν είναι αλάνθαστο, μοναδικό σαν δακτυλικό αποτύπωμα» (σελ. 12).

Αυτή η ποικιλία εποχών και περιόδων αφήνουν περιθώρια στον συγγραφέα για πολλές σκέψεις και παρατηρήσεις πάω στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, χωρίς όμως να καταφέρεται εναντίον κανενός status quo, απλώς καταγράφει τις αντιλήψεις και τη νοοτροπία μέσα από γεγονότα που τις στηλιτεύουν από μόνα τους. Οικογενειακοί δεσμοί, δολοφονίες, ομοφυλοφιλία, ακόμη και ο ρόλος της θρησκείας είναι σημεία που φωτίζονται αντικειμενικά και χωρίς ίχνος επίκρισης: «[Ο Θεός] θα πρέπει να ένιωθε πολύ μόνος, όσο μόνος νιώθω εγώ κι εσύ, γι’ αυτό έσπασε σε κομμάτια από τη θλίψη του. The big bang. Ξεχάσαμε την αθανασία μας, για να ξεχάσουμε αυτή τη θλίψη, κι επινοήσαμε μια άλλη θλίψη, τον θάνατο, για να μπορούμε να χαρούμε λίγο τη ζωή» (σελ. 78). Και αργότερα: «-Η σχέση με αυτό που βρίσκεται εκεί πάνω και μας προσέχει είναι το πιο όμορφο ρούχο που μπορεί να ράψει κανείς, μικρέ μου. Οι εκκλησίες είναι για τους τεμπέληδες που θέλουν το πατρόν έτοιμο» (σελ. 265). Ποιο είναι το τελικό συμπέρασμα; «Αυτό είμαστε τελικά, ούτε όσα κάναμε ούτε όσα πάθαμε, μόνο όσα ποθήσαμε. Στις ζωές που άλλαξα και στα σώματα που ενδύθηκα δεν βρήκα άλλη ενιαία ταυτότητα από τις επιθυμίες» (σελ. 287).

Στο δεύτερο μέρος αποκαλύπτεται το πρόσωπο στο οποίο απευθυνόταν κατά την αφήγησή του ο πρωταγωνιστής της ιστορίας και μεταφερόμαστε στο 2021, όπου μια επιμελήτρια κειμένων παίρνει τη σκυτάλη της ιστορίας και εξιστορεί τα γεγονότα όσο ταξιδεύει στην Ιταλία με τα μέτρα προφύλαξης και υγιεινής που απαιτούν οι πρώτες μέρες μετά την πανδημία του covid. Εκεί πλέον η φαντασία μπερδεύεται αριστοτεχνικά με τη μυθιστορηματική πραγματικότητα, έχουμε διαρκές κλείσιμο του ματιού ως προς τα γεγονότα που διαβάσαμε στο πρώτο μέρος, τα ξανακοιτάμε με θεωρητική ματιά όσο προχωράει η ιστορία, η οποία ειλικρινά δεν ξέρεις πού θα καταλήξει κι αυτό με γέμιζε αγωνία μαζί με την απόλαυση που πηγάζει από την ευφάνταστη συνέχεια της πλοκής. Με ποιον ταξιδεύει η επιμελήτρια και γιατί; Τι γυρεύει στη γειτονική μας χώρα; Πιστεύει τον συνεπιβάτη της ή όχι; Αν όχι, γιατί είναι μαζί του; Πώς θα τελειώσει αυτή η σαγηνευτική ιστορία; Το «Old soul» του Γιώργου Καστέλλη είναι ένα υπέροχο, έξυπνο και ανατρεπτικό μυθιστόρημα που ρίχνει μια εντελώς ξεχωριστή ματιά στην έννοια της μετενσάρκωσης και καταφέρνει να συνδέσει διαφορετικές μεταξύ τους εποχές και ιστορικές περιόδους με τη διαρκή αγωνία περί της αλήθειας της ζωής και να δώσει, αν όχι απαντήσεις, τουλάχιστον κάποιες βάσιμες κατευθύνσεις στις αναζητήσεις περί θανάτου και νέων ζωών που παραμένουν σε εκκρεμότητα και δεν ησυχάζουν μέχρι να κλείσουν οι απαραίτητοι λογαριασμοί. Πώς θα λυθεί η κατάρα και πώς θα καταφέρει ο αφηγητής να κάνει τα βήματα που απαιτούνται σε ένα σερί αλλαγών και εποχών; Γιατί δεν πρέπει να εμπιστευτεί σε κανέναν το μυστικό του; Πώς γίνεται να αγαπήσεις μια ψυχή πιο πολύ απ’ οτιδήποτε άλλο και σε κάθε ζωή να τη συναντάς με τέτοιο τρόπο που μόνο πόνο προκαλεί; Ένα συναρπαστικό ταξίδι σε εποχές και χρόνους, μια διαφορετική και απόλυτα ρεαλιστική ματιά σε μια σουρεαλιστική αφήγηση γεμάτη εκπλήξεις, ανατροπές, έξυπνες ιδέες για σκέψη και συγγραφική δεξιοτεχνία που απόλαυσα από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Ο Γκρέκο και ο μέγας ιεροεξεταστής
Συγγραφέας Μπάμπης Πλαϊτάκης
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Εξάντας (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Εξαίρετο ιστορικό μυθιστόρημα. Πολύ καλή αναπαράσταση εποχών και τόπων (Χάνδακας, Βενετία, Ρώμη, Τολέδο) αλλά και ανθρώπων. Ο Δομήνικος παρουσιάζεται όπως ήταν, όχι εξιδανικευμένος ή εξωραϊσμένος, με την έπαρσή του και τα λάθη του. Όλη του η ζωή δοσμένη μυθιστορηματικά και συνοδευμένη από πάρα πολύ καλή σκιαγράαφηση της εποχής του τρόμου για την Ιερή Εξέταση, της αγωνίας του Μέγα Ιεροεξεταστή, που δεν παύει να είναι κι αυτός άνθρωπος και να υποκύπτει στη σάρκα, να παραμείνει στην ισχυρότερη εξουσία στην Ισπανία μετά τον βασιλιά, μίση, πάθη και ίντριγκες, ο Δομήνικος και ο Μέγας Ιεροεξεταστής αντιμέτωποι κάθε τρεις και λίγο με νικητή τον Δομήνικο και τελικά όταν ο Μέγας Ιεροεξεταστής στρέφεται κατά του Πάπα, σύντομα αντιμετωπίζει το τέλος της εξουσίας του και του εαυτού του. Όλα αυτά ιδωμένα από τη ματιά του γιου του Δομήνικου, Μανουήλ Γιωργή, που βρίσκει τη δύναμη, ως γνήσιος απόγονος του πατέρα του, να αντισταθεί στην καταπίεση και τον παραλογισμό της Εκκλησίας. Τα έργα του Δομήνικου περνάνε μπροστά στα μάτια μας (κρίμα να μην υπάρχει επίμετρο με τους πίνακες να μας συντροφεύουν) και μαθαίνουμε το πώς και το γιατί, τι απεικονίζουν, τι αναπαριστούν και πώς διασώζονται κάθε φορά από την μήνιν του Ιεροεξεταστή που τα θεωρεί χυδαία και αντιβατικά προς τους θείους νόμους. Πολύ καλογραμμένο και συναρπαστικό μυθιστόρημα. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Ο καλόγερος
Τίτλος πρωτοτύπου The monk
Συγγραφέας Matthew Lewis
Μεταφραστής Αλέξανδρος Κοσματόπουλος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Gutenberg
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σε πολύ γενικές γραμμές, ο καλόγερος Αμβρόσιος είναι λαοφιλής και αγαπητός στη Μαδρίτη. Κάνει κηρύγματα, κάνει εξομολογήσεις και η πόλη πίνει νερό στο όνομά του. Μια γυναίκα, μεταμφιεσμένη σε άντρα καλόγερο, είναι κρυφά ερωτευμένη μαζί του και κάνει όλη αυτήν την μπαγαποντιά για να είναι δίπλα του. Όταν τελικά του αποκαλύπτεται, με τον τρόπο της τον παρασύρει στην ακολασία και σπάει τα δεσμά της παρθενίας του. Μετά από κάποιο διάστημα όμως ο Αμβρόσιος τη βαριέται κι έτσι στρέφει το βλέμμα του σε άλλες αθώες κορασίδες και καταστρώνει σατανικά σχέδια για να τις διακορεύει. Η Ματθίλδη, δούλη του Σατανά, πείθει τον Αμβρόσιο να ασπαστεί τον Άρχοντά της για να έχει μεγαλύτερη επιτυχία. Τελικά η Αντωνία αποδεικνύεται δύσκολος στόχος και τη βραδιά της διακόρευσης όλα πάνε κατά…διαόλου!!! Ο Αμβρόσιος από κείνο το σημείο γεμίζει τύψεις, ενοχές και αγωνία. Τελικά όταν αποκαλύπτεται και βασανίζεται από την Ιερά Εξέταση πουλά την ψυχή του στον διάβολο για να σωθεί από τα μαρτύρια. Ο διάβολος όμως έχει τα δικά του σχέδια!

Παράλληλα, παρακολουθούμε την ιστορία και της Αντωνίας και του άντρα που αγάπησε, την κοινωνική της θέση και τις περιπέτειες που ζει στα χέρια του καλόγερου. Έχουμε και την ιστορία της Αγνής, μιας γυναίκας που από μια παρεξήγηση κλείνεται στο μοναστήρι και όταν την ανακαλύπτει ο αγαπημένος της σχεδιάζουν να το σκάσουν μαζί. Η σατανική ηγουμένη της όμως της κάνει τη ζωή δύσκολη, φτάνοντας στο σημείο να την παρουσιάσει νεκρή στην οικογένειά της για να μην την αφήσει να φύγει!

Το βιβλίο είναι λες και γράφτηκε σήμερα. Πρωθύστερα, κατά τόπους λαλίστατο (θα σας θυμίσει έντονα το «Όνομα του Ρόδου»), πυκνογραμμένο, χειρίζεται άριστα τις πλοκές των χαρακτήρων, διαγράφει με οξυδέρκεια τα πάθη και τα αίτια των ηρώων του βιβλίου, δεν μπορούσα να το αφήσω απ’ τα χέρια μου. Το βιβλίο ξεκινάει με τον καλόγερο και την αναγνώριση που έχει το πρόσωπό του στην τοπική κοινωνία της Μαδρίτης και κλείνει με τον καλόγερο και τη μοιραία πτώση της δημοτικότητάς του. Το βιβλίο δε σταματά να αφήνει σπόντες για την Αγία Γραφή (δεν πρέπει να τη διαβάσει χωρίς περικοπές και επιμέλεια μια αθώα κοπέλα!), για την αγιότητα των καλόγερων, για την αφοσίωση των καλογραιών στον Κύριο, για τις συνέπειες της αφιέρωσης χωρίς όρους στον Σατανά και πολλά άλλα. Ήθη και έθιμα της εποχής, ιστορίες φαντασμάτων, ποιήματα της εποχής, όλα καταγραμμένα εδώ, συνιστούν ένα μοναδικό παζλ που δεν πρέπει να χάσετε!

Θα σταθώ σε ένα συγκεκριμένο σημείο του βιβλίου και θα καταλάβετε το γιατί:

«Ένας συγγραφέας, καλός ή κακός, ή ανάμεσα στα δύο, είν’ ένα αγρίμι που όλοι έχουν το προνόμιο να κυνηγούν. Γιατί, μολονότι δεν είναι όλοι σε θέση να γράψουν βιβλία, οι πάντες θεωρούν τον εαυτό τους ικανό να τα κρίνει. Μια κακή σύνθεση φέρει στους ώμους και την τιμωρία της, την περιφρόνηση και τη γελοιοποίησή της. Η καλή προκαλεί το φθόνο, επιφέρει στο συγγραφέα της χίλιες ταπεινώσεις, και προσβάλλεται από τη μεροληπτική ή την κακόβουλη κριτική. Κάποιος βρίσκει λάθος το σχέδιο, άλλος το στυλ, ένας τρίτος την ηθική αρχή που το έργο προσπαθεί να διατυπώσει. Κι εκείνοι που δεν καταφέρνουν να βρουν λάθος στο βιβλίο, ασχολούνται με το πώς να στιγματίσουν το συγγραφέα. Με μοχθηρία ξεσκαλίζουν το παραμικρό διφορούμενο περιστατικό που μπορεί να γελοιοποιεί το χαρακτήρα ή τη συμπεριφορά του, με σκοπό να πληγώσουν τον άνθρωπο, αφ’ ης στιγμής δεν μπορούν να πληγώσουν τον συγγραφέα. Με λίγα λόγια, για να μπεις στις λογοτεχνικές δέλτους εκθέτεις εκούσια τον εαυτό σου στα βέλη του εξοστρακισμού, του σαρκασμού, του φθόνου και των απογοητεύσεων. Είτε γράφεις καλά είτε άσχημα, να είσαι βέβαιος πως δε θα αποφύγεις τις κατηγορίες» (σελ. 263).

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από το προφίλ της Όλγας Κωνσταντοπούλου στο facebook.

Βιβλίο Τα ηράνθεμα θα ανθίσουν ξανά
Συγγραφέας Γιώργος Πολυράκης
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

SPOILERS

Βαλένθια 1492. Οι Εβραίοι αρχίζουν να εκδιώκονται από την Ισπανία. Σχέδιο του διαβόητου Τορκεμάδα, επικεφαλής της ισπανικής Ιεράς Εξέτασης. Ο Χριστόφορος Κολόμβος βρίσκει επιτέλους χρηματοδότες στο πρόσωπο των βασιλέων και ετοιμάζεται να χαράξει νέο δρόμο για τις Ινδίες. Ο Αλφόνσο, που ζει με την αδελφή του Μαρισόλ, ερωτεύεται τη Σαρίτα, την κόρη του πλούσιου άρχοντα δον Αλεχάντρο. Η Μαρισόλ έχει χάσει τον άντρα της εδώ και δέκα χρόνια αλλά η μυστηριώδης εξαφάνισή του δεν τον ανακηρύσσει και νεκρό, οπότε η Μαρισόλ βάζει σε αναμονή τη ζωή της. Η μητέρα των πρωταγωνιστών μας καταλαβαίνει τον έρωτα του Αλφόνσο και της Σαρίτα και θυμώνει. Ο Αλφόνσο κερδίζει την εμπιστοσύνη του δον Αλεχάντρο και ζει τον έρωτά του με τη Σαρίτα, η οποία έχει γίνει φίλη με τη Μαρισόλ. Μετά το θάνατο του Αλφόνσο από τέτανο, η μάνα του καταδίδει τη Σαρίτα στην Ιερά Εξέταση για κάτι αστόχαστα λόγια που την άκουσε να λέει. Η Σαρίτα βασανίζεται από την Ιερά Εξέταση ενώ η Μαρισόλ γνωρίζει τον ανιψιό του δον Αλεχάντρο, τον γοητευτικό ιερωμένο Πάμπλο και ζουν έναν έρωτα όλο εμπόδια.

Κι αυτό είναι μόνο η αρχή. Όλες οι υπόλοιπες σελίδες είναι εκτεταμένες σκέψεις και συναισθήματα της Μαρισόλ και του Πάμπλο (πώς νιώθουν, γιατί δεν πρέπει να συνευρεθούν, τι να κάνουν, πώς να αντέξουν μακριά ο ένας από τον άλλον), αναλυτικά βασανιστήρια της Σαρίτα, οι σκέψεις και τα συναισθήματα της Σαρίτα όταν απελευθερώθηκε λόγω έλλειψης αποδείξεων. Το βιβλίο ξεκινά με την κλασική ανατροπή του συγγραφέα, κοινός τόπος σε όλα τα μυθιστορήματά του, όπου τα βασικά πρόσωπα που δίνονται στην πλοκή του οπισθόφυλλου πεθαίνουν ή βγαίνουν από την ιστορία και η πλοκή πάει αλλού. Μετά όμως, ο έρωτας της Μαρισόλ και του Πάμπλο δε με έπεισε, τα βασανιστήρια της Σαρίτα ήταν πάρα πολλά και αναλυτικότατα, ακόμη κι αν σέβομαι τη σκέψη του συγγραφέα να εντάξει πραγματολογικά και ιστορικά στοιχεία για την αληθοφάνεια της πλοκής.

Ωραίο το κλείσιμο αλλά κι αυτό πολύ βεβιασμένο, χωρίς πνοή και δυστυχώς η μέχρι το τέλος πορεία του κειμένου και των ηρώων δε με άφησαν να ευχαριστηθώ την ολοκλήρωση της ανάγνωσης. Στενοχωρέθηκα πάρα πολύ με αυτό το βιβλίο, Έχουμε ένα εξαιρετικά πρωτότυπο θέμα για ελληνικό μυθιστόρημα αλλά οι ήρωες παραμένουν χάρτινοι, επίπεδοι και κινούνται με λάθος χειρισμό και περιγράφονται με λάθος λέξεις. Ανυπομονώ να διαβάσω το επόμενο βιβλίο, με την ελπίδα ο κύριος Πολυράκης να επιστρέψει στα αγαπημένα μου (μας) μονοπάτια.