Βιβλίο  Ο βιβλιοθηκάριος
Τίτλος πρωτοτύπου The librarian
Συγγραφέας Larry Beinhart
Μεταφραστής Γιάννα Μυράτ
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεν έχω λόγια. Κόλλησα στην πρώτη (επαναλαμβάνω, πρώτη) σελίδα του βιβλίου τουλάχιστον τρεις φορές. Το ξεπέρασα. Μπα, λέω, ιδέα μου θα είναι, άστο να κυλήσει. Δεν μπορεί να είναι ΤΟΣΟ κακογραμμένο! Μετά την τρίτη σελίδα άρχισα να αναρωτιέμαι αν είναι κακογραμμένο ή κακομεταφρασμένο. Ε, μετά το “σύγκρουση ενδιαφερόντων” (conflict of interest = σύγκρουση συμφερόντων) βεβαιώθηκα. Το βιβλίο δεν ξέρω αν αξίζει ή όχι, αν σε κρατάει σαν πλοκή, το παράτησα. Εξαιτίας της μετάφρασης ή / και της επιμέλειας. Ειλικρινά με το ζόρι κρατήθηκα να μην ουρλιάξω, ειδικά όταν διαπίστωσα ότι διάβαζα Καστανιώτη!!!!!Μα είναι δυνατόν η μετάφραση να είναι στην κυριολεξία κατά λέξη; Χωρίς να προσαρμοστεί στη δική μας σύνταξη, ροή, γραμματική; Δεν είναι δυνατόν η μετάφραση να γίνεται λέξη προς λέξη από καμία γλώσσα προς καμία γλώσσα, πάντα υπάρχουν προσαρμογές, ακόμη και τροποποιήσεις όπου δει. Έχω διαβάσει θριλεράκια και Γκρίσαμ και Φορσάιθ κλπ. πουθενά τέτοιο χάλι, ναι, κοφτές και γρήγορες φράσεις, ναι, αγωνία, ναι, ανατροπές αλλά πουθενά δε στάθηκε εμπόδιο η γλώσσα. Διαβάστε:

“Δεν θα ήθελε να είναι τόσο έτοιμος εκεί έξω στη δουλειά, θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε σύγκρουση ενδιαφερόντων ή, όταν θα είναι παρκαρισμένος και θα περιμένει βαριεστημένα, κοιτάζοντας πάνω από τον ώμο του Σπινέλι όσο εκείνος θα έλεγχε τις κόρες του” (σελ. 110). [περιμένετε την κύρια πρόταση που ακολουθεί μετά τον διαζευκτικό σύνδεσμο “ή”; Ναι, κι εγώ]

“Ήθελα να γυρίσω πίσω, εκεί που ανήκω. Στη γαλήνη της βιβλιοθήκης, περιτριγυρισμένος από βιβλία, από στοχασμούς, επιφωνήματα έκπληξης, που, ανεξάρτητα από το πόσο εμπαθείς μπορεί να είναι, θα περιμένουν ήσυχα μια εμπεριστατωμένη απόκριση και ανεξάρτητα του πόσο ισχυρογνώμονες ή προκατειλημμένοι, θα περιμένουν ήσυχα μια έρευνα, έως ότου επιβεβαιωθούν ή ανατραπούν” (σελ. 118). [ποιοι καλέ; τα επιφωνήματα έκπληξης είναι ισχυρογνώμονες και εμπαθείς; και γιατί να περιμένουν απόκριση και μάλιστα εμπεριστατωμένη, ρώτησαν κάτι;]

“Ο Σκοτ είχε μιλήσει, με τον καλοδουλεμένο του αυθορμητισμό, με σοβαρότητα και βαρυσήμαντα, αλλά εν συντομία, για τους κινδύνους και τη φρίκη του πολέμου και είχε εξηγήσει, εν συντομία και με σαφήνεια, για ποιο λόγο έπρεπε να γίνει και μετά είχε πει, μ’ αυτήν την αισιόδοξη, αποφασιστική φωνή ήρωα του σινεμά αλά Τζων Γουέιν μέχρι Ρόναλντ Ρέιγκαν: Ας επελάσουμε” (σελ. 148). [όχι, πείτε μου όντως δεν πάει κάτι καλά στη μετάφραση-επιμέλεια, έτσι δεν είναι; γιατί δεν μπορώ να δεχτώ ότι το αγγλικό κείμενο είναι τόσο άτεχνο!!]

“-Και αν δεν έχουμε νέα για το τι σχεδιάζουν είναι επειδή είναι κάποιο σκοτεινό μυστικό, τόσο σκοτεινό που μονάχα ελάχιστοι μπορούν να το γνωρίζουν. Γι’ αυτό δεν έχουμε ακούσει και γι’ αυτό σε ανησυχεί η σιωπή”. Έγνεψε, σχεδόν ανεπαίσθητα και, σχεδόν ανεπαίσθητα, άστραψε μπροστά της ο γερο-μοναχός μέσα στον παραγωγό του τηλεοπτικού ριάλιτι, μυστικά ικανοποιημένος από το νεαρό τριζόνι” (σελ. 162) [Εγώ πάω για βρούβες].

Βιβλίο Είμαστε ακόμα εδώ
Συγγραφέας Δημήτρης Γιατρέλλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Καμπά, γυναίκα στη μέση ηλικία, εντάσσεται σε μια ομάδα ένοπλης πάλης, θεωρώντας την το τελευταίο καταφύγιο πολιτικής δράσης, μιας και είχε βρεθεί σε ιδεολογικό αδιέξοδο, ούσα στα πενήντα, «το ηλιακό σταυροδρόμι της γυναίκας στις αρχές του 21ου αιώνα». Συλλαμβάνεται από την Αστυνομία γιατί συνδέεται με τη γιάφκα της οργάνωσης. Δεν κρίνεται προφυλακιστέα, όμως, χάρη στον Βασίλη Σγουρό κι έτσι αγωνίζεται να στήσει τη ζωή της από την αρχή. Ο Βασίλης Σγουρός, μέλος της Αντιτρομοκρατικής, εκπλήσσεται όταν ανακρίνει την Ελένη, γιατί είναι παλιά του γνωστή. Η έγγαμη ζωή του έχει πάρει την κατιούσα και το απωθημένο «Ελένη» των γυμνασιακών του χρόνων τον βάζει σε δίλημμα. Ο Σωτήρης είναι ο αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης Αειφόρος Δράση και έχει μπει στο στόχαστρο της Αντιτρομοκρατικής. Θα καταφέρει η Ελένη Καμπά να τον κάνει να ξεπεράσει τα σεξουαλικά και ιδεολογικά του προβλήματα;

Η ιστορία αφορά κυρίως αυτούς τους τρεις ανθρώπους, τη ζωή των οποίων ο συγγραφέας με μαεστρία συστήνει σιγά σιγά και χωρίς μονοδιάστατη αφήγηση. Πότε γυρνάμε στο παρελθόν, πότε επιστρέφουμε στο τώρα, πότε μαθαίνουμε τι συνέβη τότε, στα επαναστατικά γυμνασιακά χρόνια, αμέσως μετά την πτώση της δικτατορίας, που όλοι τους ανήκαν στην ίδια κομματική νεολαία και ήρθαν αντιμέτωποι με την επιλογή ανάμεσα στην προσωπική ελευθερία, αξιοπρέπεια και σκέψη και στη γραμμή του κόμματος, στο οποίο οφείλουν υποταγή (αν ο καθένας έκανε ό,τι ήθελε και δεν υπάκουε στο κόμμα θα ήμαστε παιδική χαρά, όπως περίπου λέει το κείμενο). Ένα σοβαρό γεγονός στο παρελθόν που συνδέει τον Βασίλη, την Ελένη και τον Νίκο εξακολουθεί να θεωρείται αγκάθι στις μεταξύ τους σχέσεις. Έτσι ξεκινάει κι ένα από τα πιο πρωτότυπα ερωτικά γαϊτανάκια, το οποίο σε συνδυασμό με τη ρεαλιστική, κινηματογραφική γραφή, δημιουργεί ένα καλοστημένο θρίλερ που με άφησε με κομμένη ανάσα.

Εκτός από την πλοκή που είναι πολύ καλοδουλεμένη, κατάλαβα και πολλά πράγματα γύρω από τη νοοτροπία των κομματικών οργανώσεων (μάλλον συγκεκριμένου προσανατολισμού). Τα λόγια είναι κοφτερά και αληθινά: «Εξάλλου, όταν δέχτηκε να μπει στην ομάδα του, δεν το έκανε μόνο σαν ρέκβιεμ αποχαιρετισμού της πολιτικής δράσης έτσι όπως αυτή εκφραζόταν απ’ τα πολλά σχήματα της Αριστεράς. Έναν αποχαιρετισμό που τον πάλευε μέσα της τον τελευταίο καιρό, όταν άρχισε να πιστεύει πως όλες αυτές οι πολιτικές δεν εξέφραζαν κοινωνικές τάξεις, ούτε καν ομάδες, παρά μόνο τον πολιτικό ναρκισσισμό όσων τις διατύπωναν». (σελ 185). Κάλλιστα θα μπορούσα να διαβάσω φιλιππικούς για την ένταξη σε τέτοιες οργανώσεις και για τα κακά που δημιουργούν κυρίως στην ελεύθερη σκέψη, όμως στο κείμενο δίνεται μια ωραία πρόταση-κατακλείδα γι’ αυτές τις νοοτροπίες: «Το να αλλάζεις όμως απόψεις με την απόκτηση γνώσεων και εμπειριών είναι πολύ πιο υγιές από το να μένεις προσκολλημένος σε δόγματα και καταστάσεις ξεπερασμένες από τη ζωή» (σελ. 391). Έτσι λοιπόν διέκρινα μια αμερόληπτη και αντικειμενική παράθεση γεγονότων μέσα από τις οργανώσεις αυτές, κατάλαβα πόσο εύκολα μπορεί κάποιος εντός προσωπικού αδιεξόδου να κινηθεί λίγο ακόμη πιο αριστερά αλλά πάνω από όλα πόσο εύπλαστος είναι ο ανθρώπινος χαρακτήρας και πόσο χειραγωγήσιμος.

Η αγωνία κορυφώνεται όταν τα πιόνια παίρνουν τις τελικές θέσεις τους και η ιστορία οδεύει προς το τέλος. Καμία αψυχολόγητη αντίδραση, καμία απιθανότητα, διάλογοι στέρεοι και αληθοφανείς, χαρακτήρες τρισδιάστατοι και πολύ καλά σκιαγραφημένοι, μοναδική δεξιότητα στην πλοκή είναι λίγα μόνο από τα θετικά στοιχεία του υπέροχου και διαφορετικού αυτού μυθιστορήματος.

Βιβλίο Βρες με
Τίτλος πρωτοτύπου Find me
Συγγραφέας J. S. Monroe
Μεταφραστής Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια συναρπαστική ιστορία μυστηρίου που οδηγεί τον αναγνώστη σε συγκεκριμένες υποψίες και μια μονόδρομη κατεύθυνση, μόνο και μόνο για να τινάξει ξαφνικά τα πάντα στον αέρα και να ανεβάσει την ένταση και το σασπένς στα ύψη. Η καλογραμμένη πορεία ερευνών, το παρελθόν της Ρόζας που ζωντανεύει μέσα από το ημερολόγιό της και ο Τζαρ, που ζει απίστευτες περιπέτειες, μπλεγμένος ως εκεί που δεν πάει σε αυτήν την υπόθεση, δίνουν ποικιλία στην αφήγηση και δε με άφησαν σε ησυχία ούτε λεπτό. Στο πρώτο μέρος έχουμε τη φοιτητική ζωή της κοπέλας από το χειμερινό εξάμηνο του 2011 ως το θερινό τρίμηνο του 2012, που περιγράφει τα γεγονότα εν είδει ημερήσιων καταγραφών, και η γραφή της ακροβατεί ανάμεσα στο κωμικό, με πολλά αστεία και προκλητικά περιστατικά από την ανέμελη ( φοιτητική ζωή στο Κέιμπριτζ, δηλαδή μπιροποσίες και χαπάκια ecstasy, φωτιά στα μαλλιά με σαμπούκα και ολονύχτια πάρτι («Κανείς δεν θέλει να μείνει μόνος του, ειδικά την πρώτη χρονιά», σελ. 80), το μελαγχολικό, με τις αναμνήσεις από την ευτυχισμένη ζωή με τον πατέρα της ως το μοιραίο τροχαίο ατύχημα που τους χώρισε για πάντα, ως το ρομαντικό, με τον Τζαρ και τις φάσεις που περνάει η σχέση τους ως την εξαφάνισή της.

Το οικογενειακό υπόβαθρο της κοπέλας είναι εξίσου καλά μελετημένο. Ο πατέρας της Ρόζας εργαζόταν στο Πολιτικό Τμήμα του Υπουργείου Εξωτερικών κι έτσι τον έστελναν σε πρεσβείες σε όλο τον κόσμο για να συντάξει αναφορές. Η Ρόζα νιώθει πως η καριέρα του βάλτωσε εξαιτίας της, γιατί ήθελε να περνάει περισσότερο χρόνο μαζί της. Η μητέρα της είχε αυτοκτονήσει λόγω επιλόχειας κατάθλιψης ένα χρόνο αφού τη γέννησε κι έτσι ο δεσμός των δυο τους ήταν άρρηκτος. Η αδερφή του πατέρα της, Έιμι, μένει με τον άντρα της, Μάρτιν, στον τόπο όπου έγινε το μοιραίο κι είναι μια γυναίκα που ακροβατεί ανάμεσα στην πραγματικότητα και τον εθισμό των ηρεμιστικών χαπιών.

Πέντε χρόνια μετά από εκείνη τη βραδιά, ο Τζαρλαθ Κοστέλο, βραβευμένος νεαρός Ιρλανδός συγγραφέας που ξέπεσε να αρθρογραφεί για ποπ είδωλα της μουσικής σκηνής σε καλλιτεχνική ιστοσελίδα, έχει ακόμα το προαίσθημα πως η Ρόζα ζει, κάτι που το εντείνει η ψευδαίσθηση πως τη βλέπει παντού στον δρόμο. Όταν το εξομολογείται στον Καρλ, τον μοναδικό σύμμαχό του στο γραφείο, εκείνος δεν τον πιστεύει και τον παραπέμπει σε μια καλή ψυχοθεραπεύτρια. Αυτή είναι η αφορμή στη συγγραφέα να εκφραστεί ειρωνικά απέναντι σε αυτό το σημαντικό, κατά τα άλλα, κομμάτι της ζωής μας: «Σκέφτεται όλους εκείνους που έχουν καθίσει σε αυτά τα δωμάτια, ξεφορτώνοντας τα προβλήματά τους για μία ώρα προτού τα πάρουν ξανά μαζί τους και στη συνέχεια βγουν στον δρόμο» (σελ. 86). Στο διαμέρισμα του Τζαρ όλα δείχνουν πως την ξεπέρασε, σε μια αποθήκη όμως έχει στήσει ολόκληρα επιχειρησιακά σχέδια για να την εντοπίσει και να ερευνήσει τις συνθήκες θανάτου της.

Η αφήγηση σε ενεστώτα διαρκείας δίνει ένταση και δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για επιπλέον αγωνία και φρενήρες γύρισμα σελίδων. Το διπλωματικό παρελθόν του πατέρα της Ρόζας σύντομα στρέφει τον νεαρό σε μονοπάτια που τον μπλέκουν με τις Μυστικές Υπηρεσίες και τον Σκοτεινό Ιστό, χωρίς ούτε στιγμή να φτάνουμε στην υπερβολή ή σε επίπεδο πεπερασμένων κατασκοπικών μυθιστορημάτων. Αντίθετα, η μαεστρία του χειρισμού της πλοκής με προετοίμαζε για ένα αντίστοιχο τέλος, που ειλικρινά δε θα μ’ άρεσε, μιας και δεν πολυσυμπαθώ τέτοιου είδους βιβλία, αν και η τακτική αναφορά του Τζων Λε Καρέ στο κείμενο, με τον πράκτορα Σμάιλι να μας κλείνει το μάτι, ήταν ένας διακεκριμένος φόρος τιμής σε κάτι ξεχωριστό στο είδος του, στο δεύτερο μέρος όμως, όπως προείπα, ένα αναπάντεχο πρόσωπο παρεμβαίνει στην αφήγηση, αρχίζοντας έτσι να χτίζει σωστά το οικοδόμημα που ετοιμάστηκε πριν αλλά με κεράμους και πλίνθους ατάκτως ερριμμένους.

Δυστυχώς, η εξέλιξη των γεγονότων και ο πραγματικός λόγος εξαφάνισης της Ρόζας με αποτρέπουν να γράψω το παραμικρό συναίσθημα που προέκυψε από αυτά, γιατί είναι κρίμα έστω και μία λέξη να χαλάσει τη μαγεία των εκπλήξεων που περιμένουν τον αναγνώστη. Η κεντρική ιδέα λοιπόν για την οποία γίνονται όλα αυτά είναι πολύ καλή και ταυτόχρονα απάνθρωπη, από ψυχολογικής σκοπιάς, με όλες τις απαραίτητες λεπτομέρειες να παρατίθενται μπροστά μου και να με ανατριχιάζουν ως το μεδούλι. Ίσως αυτή ακριβώς η «εμμονή» να απωθήσει πολλούς αναγνώστες κι είναι κρίμα, γιατί προσπέρασα αυτές τις λεπτομέρειες χωρίς να έχω χάσει τον ειρμό της πλοκής, άρα… Οι τρόποι αφήγησης αλλάζουν, η αλήθεια έρχεται όλο και πιο κοντά, ο Τζαρ αρχίζει να συνδέει τα κομμάτια του παζλ και η τελική αποκάλυψη με γέμισε συμπόνια και οίκτο.

Το «Βρες με» είναι ένα καλογραμμένο θρίλερ, με παραστατικούς και δωρικούς διαλόγους, γρήγορες σκηνές, λιτές περιγραφές, αναπάντεχες εξελίξεις, ρεαλισμό και συναισθήματα. Είναι ένα ανθρωποκυνηγητό σε μονοπάτια απάτητα για το ευρύ κοινό και ταυτόχρονα αρκετά επικίνδυνα για όποιον κάνει αυτήν την απερισκεψία. Το μυστικό εξαφάνισης της Ρόζας αποκαλύπτει πολλά πράγματα για τις απάνθρωπες μεθόδους ανάκρισης που δε διστάζει κάποιος να εφαρμόσει σ’ έναν άνθρωπο και φροντίζει να διαλύσει για πάντα το τζάμι προφύλαξης από τα πειράματα σε κρυμμένα εργαστήρια. Αγωνία, ένταση, σωστά δοσμένοι χαρακτήρες, πειστικότητα και εκπλήξεις με κράτησαν ως το τέλος και με ξενύχτησαν.