Βιβλίο Το μουσείο των αποξηραμένων συναισθημάτων
Συγγραφέας Θοδωρής Κούκιας
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το «Μουσείο των αποξηραμένων συναισθημάτων» είναι μια καλογραμμένη, τρυφερή και ταυτόχρονα σκληρή ιστορία για τις δυσκολίες της εφηβείας, ένα ηχηρό μήνυμα κατά του bulling και ταυτόχρονα το πορτρέτο μιας έφηβης που θέλει να επαναστατήσει, μόνο που δεν ξέρει το γιατί και το πώς. Με ρεαλισμό και αδρή σκιαγράφηση χαρακτήρων ξετυλίγεται μια ιστορία κλιμακωτή, με εξελίξεις απρόσμενες και σημαντικές ανατροπές, με χαρακτήρες που τους έχω ακούσει ή γνωρίσει κι εγώ στη ζωή μου και με σωστή απεικόνιση των ανθρώπινων σχέσεων και του τρόπου που αυτές αλλάζουν κατά τα γεγονότα που παρουσιάζονται. Μου έκανε εντύπωση που ενώ ο συγγραφέας ασχολείται με θέματα που έχω διαβάσει και σε άλλα βιβλία τα προσεγγίζει με εντελώς διαφορετικό τρόπο και χαράζει το δικό του μονοπάτι στην ψυχή του έφηβου αναγνώστη που θα τον εμπιστευτεί. Δε γίνεται να μην αγαπήσεις ένα μυθιστόρημα που σου συστήνει τους τρεις πρωταγωνιστές με τον πιο απροσδόκητο τρόπο από την αρχή σχεδόν: «Η κόρη μιας γυναίκας ελαφρών ηθών, ένας ψυχάκιας και μια στριμμένη εφοριακός. Αυτό δεν ήταν πάρτι, ήταν επεισόδιο μεξικάνικης σαπουνόπερας» (σελ. 32).

Ξεκινάμε με τη Νεφέλη και τον βαθμό ωριμότητας που έχει κατακτήσει λόγω της μονογονεϊκής οικογένειας στην οποία ζει και τις αλλεπάλληλες μετακομίσεις που της έχουν στερήσει το βασικό αγαθό της ζωής: μια γερή φιλία. Το κορίτσι αυτό έχει ταλέντο στη ζωγραφική και στο γράψιμο κι αυτές είναι οι διέξοδοί του στην κλειστή καθημερινότητα που καλείται να ζήσει. Στο νέο σχολείο γνωρίζει δύο ανθρώπους που θα τη σημαδέψουν και θα τη βοηθήσουν να λύσει πολλά από τα προβλήματά της με τρόπο εντελώς διαφορετικό απ’ ό,τι πίστευε! Η τάξη των παιδιών περιγράφεται παραστατικότατα με μια καθημερινότητα που δοξάζω τον Θεό που δεν την έζησα κι εγώ στην εποχή μου: selfies, duck faces, instagram, facebook, likes, ψεύτικη ομορφιά, επίπλαστη ταυτότητα, άπλετος χρόνος για να ντυθείς «ζωή» κι όχι για να τη γνωρίσεις («Το μακιγιάζ τους κατά καιρούς θύμιζε ηττημένους παίχτες σε αγώνα paintball», σελ. 55), ελάχιστος χρόνος για διάβασμα, νταηλίκια και ψευτοπαλικαρισμοί. Και δεν πρόκειται για στείρα παράθεση γεγονότων που δυσαρεστούν έναν μεγαλύτερο σε ηλικία συγγραφέα κι απλώς κλαυθμηρίζει για τα χαμένα νιάτα στην ηλεκτρονική εποχή αλλά για έναν εκπαιδευτικό με διορατικότητα που έχει καταλάβει πώς ζουν και τι σκέφτονται τα παιδιά του ελληνικού 21^ου αιώνα και παραθέτει τεκμηριωμένα γεγονότα και στάσεις ζωής.

Κι εκεί που λες πως απλώς έχουμε ένα κορίτσι που γνωρίζει την εφηβεία και το νταηλίκι και δραπετεύει μέσα από τους πίνακες και τα γραπτά της, ξαφνικά η Νεφέλη αρχίζει να κόβεται, να βυθίζεται σε ύπνο αδιαφορίας και να κρύβεται κάτω από σωρούς ρούχων για να μη βλέπει και να μην ακούει. Υπάρχουν άνθρωποι που της τείνουν χείρα βοηθείας όμως εκείνη προτιμά το χαμόγελο του εφησυχασμού για να κρυφτεί μια ώρα νωρίτερα από τον κόσμο. Τα πάντα αλλάζουν όταν ένα πρωταπριλιάτικο αστείο γίνεται βασανιστήριο και γελοιοποίηση, γιατί τότε μπαίνουν τα πράγματα στη σωστή τους θέση και αρχίζουν να εμφανίζονται οι ρωγμές στη μικροκοινωνία όπου φοιτά η Νεφέλη και οι φίλοι της. Έτσι η πρωταγωνίστρια «σώζεται» από την κατάθλιψη με έναν τραγικό και δύσκολο τρόπο που φέρνει το μυθιστόρημα σε άλλο επίπεδο και δίνει την ευκαιρία της αποδόμησης της σχολικής κοινωνίας (από καθηγητές και διευθυντή μέχρι μαθητές). Τελικά θα αγαπήσει τον εαυτό της η Νεφέλη; Η μητέρα της θα καταλάβει εγκαίρως το λάθος της και θα σταθεί στο πλάι της μακριά από τις απρόσωπες υπερωρίες; Τι ρόλο παίζει στη ζωή μας το facebook και πόσο αρνητικό αντίκτυπο έχει στην καθημερινότητά μας ένας λάθος χειρισμός («Ο νταής δε χρειαζόταν να έχει μπράτσα παρά μόνο το E.C.D.L., ένα tablet και πολλά megabyte δώρο», σελ. 174 ή «Έτσι γινόταν με το facebook. Από τη μια δημιουργούσε θύτες και θύματα και από την άλλη επαναστάτες. Και όλα αυτά μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Οι ψηφιακές επαναστάσεις έμοιαζαν με φτερνίσματα. Είχαν αρχή, κορύφωση και τέλος», σελ. 196-197);

Εξίσου συμπάθησα και τον αυτιστικό Ίωνα, που περιγράφεται μελετημένα και ρεαλιστικά, με μια συμπεριφορά χαρακτηριστική αυτών των ανθρώπων. Ο συγγραφέας έχει μελετήσει ενδελεχώς το θέμα του κι έχει καταφέρει να συνδέσει τις ιδιορρυθμίες τέτοιων παιδιών σε ένα πρόσωπο που καταφέρνει να δώσει λύσεις σε ανύποπτη στιγμή, να σταθεί στο πλάι της φίλης του με τον δικό του τρόπο και δυστυχώς να υποκύπτει στα πειράγματα των νταήδων της τάξης. Ειδικά στη σκηνή με το πρωταπριλιάτικο αστείο που αλλάξανε εντελώς τη διαρρύθμιση της αίθουσας, κάτι που έφερε σχεδόν εγκεφαλικό στο τακτικό μυαλό του Ίωνα, ένιωσα απόλυτα το αδιέξοδο των αυτιστικών σε περίπτωση εκρυθμίας της ρουτίνας τους! Κι όμως: «Γιατί να προσπαθήσεις να γίνεις κάτι άλλο για να ενταχθείς σε μια ομάδα, όταν μπορείς να προσελκύσεις τους άλλους με το να είσαι ο εαυτός σου; Κι αν αυτό δε γίνει σε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή σε ένα δεδομένο περιβάλλον, αυτομάτως σημαίνει ότι υπάρχει μια άλλη στιγμή και ένα άλλο περιβάλλον που έχουν σμιλευτεί ειδικά για σένα» (σελ. 85).

Τελικά μήπως όλοι μας είμαστε αυτιστικοί και στρουθοκαμηλίζουμε εσκεμμένα απέναντι στα προβλήματα της ζωής μας; Όπως λέει και η Νεφέλη: «Όλοι κατά καιρούς κλεινόμαστε στη γλυκιά φυλακή του εαυτού μας και αρνούμαστε να ξεκουνήσουμε απ’ αυτή. Επειδή νιώθουμε ασφαλείς εκεί. Ή επειδή φοβόμαστε να αντιμετωπίσουμε τον αληθινό κόσμο. Μπορεί πάλι να είμαστε απλώς εγωιστές, ξέρω κι εγώ! Ή να βαριόμαστε να βγούμε από το καβούκι μας» (σελ. 13). Το κείμενο βρίθει τέτοιων απόψεων σε σημείο που πολλές φορές σταμάτησα την ανάγνωση για να αναρωτηθώ επ’ αυτών και να αναθεωρήσω τη δική μου στάση ζωής. Προς Θεού, το «Μουσείο» δεν είναι φιλοσοφικό βιβλίο ούτε έχει στόχο να διδάξει, απλά μέσα από ένα καλογραμμένο κείμενο, διανθισμένο με χιουμοριστικά αλλά και τραγικά γεγονότα, απόλυτα ρεαλιστικά, προκύπτουν και προβληματισμοί που θα βοηθήσουν τον έφηβο αναγνώστη να βρει τον καλύτερο δρόμο προς τη δική του, ατομική ωρίμανση και ενηλικίωση.

Το «Μουσείο των αποξηραμένων συναισθημάτων» είναι η καλύτερη παρομοίωση που έχω συναντήσει ως τώρα για τον εσωτερικό κόσμο της Νεφέλης αλλά και των εφήβων γενικότερα! «Ο εσωτερικός μου κόσμος είχε αρχίσει να μοιάζει με σχολική εκδρομή σε μουσείο. Αδιάφορος, βαρετός, σχεδόν νεκρός. Συναισθήματα που άλλοτε χτυπούσαν κόκκινο, τώρα θύμιζαν σταφιδιασμένα, αποξηραμένα φρούτα… Κάπως έτσι είχαν καταντήσει και τα συναισθήματά μου. Σαν τα ζαρωμένα, στεγνά σύκα της γυάλας και όχι σαν τα ζουμερά του νησιού. Έχαναν σταδιακά την έντασή τους σε τέτοιο βαθμό που αναρωτιόμουν αν συνέχιζαν να υπάρχουν ή αν είχαν εξαφανιστεί. Ναι αυτό ήμουν! Ένα μουσείο αποξηραμένων συναισθημάτων. Ένα μουσείο το οποίο κανείς δεν επισκέπτεται γιατί έχει βαρετά εκθέματα. Ένας χώρος μέσα στον οποίο επικρατεί νεκρική σιγή» (σελ. 137-138). Θα καταφέρει αυτό το μουσείο να αποκτήσει ομορφότερα εκθέματα ή ακόμη καλύτερα να κλείσει τελείως και τα εκθέματά του να παραμείνουν σκονισμένα και μουντά; Αυτό θα το μάθει με τον καλύτερο τρόπο ο αναγνώστης όταν κλείσει λυτρωμένος το βιβλίο.

Βιβλίο Ο πυροβάτης των αστεριών
Συγγραφέας Θοδωρής Κούκιας
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μόλις τελείωσα το νεανικό αυτό μυθιστόρημα, το έπιασα από την αρχή για να το απολαύσω ξανά και να κρατήσω ακόμη περισσότερο κοντά μου τα συναισθήματα που μου χάρισε. Πρωτότυπη εξέλιξη της πλοκής, αξιοπρόσεκτος πρωταγωνιστής, πλειάδα καλογραμμένων σκηνών που ξεχειλίζουν από τρυφερότητα, γλυκύτητα, αγωνία αλλά και θυμό, ντροπή, θλίψη, αναπάντεχες παρομοιώσεις, υποδειγματική σκιαγράφηση χαρακτήρων είναι ελάχιστα από τα θετικά σημεία του μυθιστορήματος.

Η ιστορία διαδραματίζεται στο Νέο Αλλοτινό, μια πόλη που έχει τα πάντα: από Μέγαρο Μουσικής μέχρι καταυλισμό προσφύγων, νεόπλουτους και ξιπασμένους, πρόσφυγες και ανέργους, διαλυμένες οικογένειες και πεινασμένα παιδιά. Είναι μια πόλη που ο Τίτος Καντάς δεν τη ζει, δεν τη γεύεται, μιας και η ασθένειά του τον κρατά κλεισμένο στο σπίτι: ατελής οστεογένεση ή αλλιώς εύθραυστα οστά, με αποτέλεσμα η παραμικρή τούμπα να τον βάζει στον γύψο. Ο Τίτος αφηγείται την ιστορία κι έτσι ο αναγνώστης γνωρίζει μια μοναδική προσωπικότητα: λάτρης του Game of Thrones και του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, φανατικός σινεφίλ, με ατέλειωτες ελεύθερες ώρες, όχι όμως εις βάρος της μόρφωσης και της γνώσης, φιλομαθής, διερευνητικός, έξυπνος, χιουμορίστας, ατακαδόρος και γνώστης της τεχνολογίας, με ανείπωτη πίκρα για την απομόνωσή του (δεν είναι εύκολο να κρατάς ουσιαστικά αιχμάλωτο ένα παιδί σε ηλικία που μόνο τον δρόμο και την ελευθερία γνωρίζει). Κόβει και ράβει σε κάθε σελίδα, έχει για όλους μια συγκεκριμένη άποψη, την οποία διανθίζει με χαρακτηριστικά παραδείγματα και αστεία σχόλια: «Με άλλα λόγια, ευτυχώς που η γη κινείται και πήγαινα καμιά βόλτα μαζί της» (σελ. 12) ή «Όσο ασύμφορος ήμουν σε φάρμακα, τόσο οικονομικός ήμουν σε κάλτσες και παπούτσια» (σελ. 39). Το λεξιλόγιό του είναι εξίσου πλούσιο, αν και δεν παραλείπει φράσεις όπως «ανπέκταμπλ», «epic fail» κλπ. κι αυτές σπάνια και μόνο σε απαραίτητα σημεία.

Θα μπορούσε να είναι ένα κακομαθημένο και εγωπαθές παιδί, όμως όχι, ο Τίτος αντιμετωπίζει την καταδίκη του με στωικότητα και δε συμπεριφέρεται κομπλεξικά παρά μόνο με μια γλυκόπικρη αίσθηση του χιούμορ. Του λείπει το σχολείο και η κοινωνικοποίηση που αυτό επιφέρει, καλό το ίντερνετ και το facebook αλλά σαν την πραγματική ζωή δεν έχει: «…η πρώτη λυκείου θα με έβρισκε στο σχολείο, με πραγματικούς, ολοζώντανους συμμαθητές και όχι με άβαταρς, που θυμίζουν λίγο ζώο και λίγο άνθρωπο, λες και ζευγάρωσε η Τίνκερμπελ με τον Σκούμπι Ντου» (σελ. 25, εδώ έχυσα τον πρώτο καφέ!). Κι όμως είναι ο ίδιος άνθρωπος που σημειώνει πιο κάτω: «Σχολείο: το μέρος όπου, όταν πρωτοπηγαίνεις, τα παιχνίδια είναι μπροστά σου για να παίξεις και όταν τελειώνεις μαθαίνεις ότι παίζονται πίσω από την πλάτη σου» (σελ. 191).

Μπαμπάς («δύο εμφράγματα μεγαλύτερος από τη μαμά» και έξι μήνες τον χρόνο εργάτης στη Γερμανία μετά το αποτυχημένο ουζερί που είχε ανοίξει), μαμά (εξίσου αποτυχημένη καταστηματάρχις υφασμάτων, άτιμη κρίση, ίσα που πρόλαβαν να ζήσουν τέσσερα χρόνια ως νεόπλουτοι πριν τους τα πάρει πίσω το κράτος), μεγάλος αδελφός (άρτι απολυθείς καθηγητής μαθηματικών από φροντιστήριο) και γιαγιά Χυτούλα (με ελαφριά, «on off» άνοια βεβαίως βεβαίως, φανατική των τούρκικων σίριαλ, με μπόλικα αποθέματα αγιασμού -«το προσωπικό της red bull») περνάνε από κόσκινο. Στη σελίδα 31 περιγράφονται επακριβώς οι σημερινές οικογένειες με έφηβο γιο: «Όλα τα μέλη της οικογένειάς μου είχαν την εντύπωση ότι ίντερνετ σημαίνει απλώς δέκα ευρώ παραπάνω στον λογαριασμό… Η μαμά νόμιζε ότι το google περιείχε μόνο συνταγές… Για τον μπαμπά ίντερνετ σήμαινε βιντεάκια από παιχνίδια πόκερ στο youtube. Και η γιαγιά, κάθε φορά που έβλεπε το τάμπλετ να δονείται, το χτυπούσε με τη μυγοσκοτώστρα» (εδώ έχυσα τον δεύτερο καφέ)! Και έρχεται το τελειωτικό χτύπημα: «Μπορούσες να μιλήσεις για τα πάντα, αρκεί να είχαν μηδαμινό ενδιαφέρον» (σελ. 33).

Ο Τίτος απορρίπτει μετά βδελυγμίας τις παιχνιδοπαρασκευές που επινόησε η μάνα του, όπου όλη η οικογένεια κάθε Παρασκευή βράδυ μαζεύεται και παίζουν: «Όμορφες οικογενειακές στιγμές, από εκείνες που νομίζεις ότι σε έχουν υιοθετήσει εξωγήινοι» (σελ. 21). Όχι ότι η κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα έχει ξεφύγει από το βλέμμα του: «Τα ΑΤΜ αρνούνταν να πληρώσουν τους ανθρώπους, η χώρα αρνιόταν να πληρώσει τις υποχρεώσεις της, οι ξένες δυνάμεις αρνούνταν να κάνουν άλλο τα στραβά μάτια, η οικογένειά μου αρνιόταν να δει ότι είχαμε σταματήσει να λειτουργούμε ως οικογένεια εδώ και καιρό» (σελ. 9). Σ’ ένα σημείο παρακάτω στάθηκα αρκετή ώρα: «Κυριακή. Η μέρα που οι άνθρωποι μελαγχολούν γιατί πρέπει να επιστρέψουν στη δουλειά τους την επομένη. Η μέρα που οι άνθρωποι αυτοκτονούν γιατί δεν έχουν δουλειά να επιστρέψουν την επομένη» (σελ. 41). Ένας πανέξυπνος λοιπόν χαρακτήρας, που μας συστήνεται με άνεση και ειλικρίνεια, ζει τη μεγαλύτερη νύχτα της ζωής του!

Οι γείτονες θεωρούνται terra incognita, κάτι που εξάπτει τη φαντασία του παιδιού ακόμη περισσότερο: ο περιπτεράς κυρ-Ανέστης, τον οποίο με χαρά, τις ελάχιστες φορές που βγαίνει έξω, τον εξυπηρετεί σε μικροθελήματα («-Πάρε αυτό το πακέτο Camel και πήγαινέ το στην Τζούλι, στο κομμωτήριο… Είχα γίνει το προσωπικό του twitter και έστελνα dm στην Τζούλι σε εβδομαδιαία βάση», σελ. 29), η πόρνη Αφρούλα, ένας από μηχανής Θεός, αφρατούλα και πάνσοφη («Στο πεζοδρόμιο κάτω από το δωμάτιό μου, που είναι καλύτερο σχολείο από το κανονικό. Στο πεζοδρόμιο που δεν ρωτάει ποτέ τίνος είσαι ούτε από πού κατάγεσαι. Στο πεζοδρόμιο, που όλους τους αποδέχεται και όλους έχει κάτι να τους διδάξει», σελ. 224-225), ο μαέστρος Ευγένιος, η μυστηριώδης Μόνα και φυσικά η ψυχαναγκαστική Ρούσα. Ένα πάνθεον πρωτότυπων και έξοχα σκιαγραφημένων χαρακτήρων που συνιστούν μια αξέχαστη τοιχογραφία κι ένα ανεπανάληπτο ταξίδι εμπειριών, περιπετειών και εκπλήξεων.

Από την άλλη, μέσω του Σαμίρ, του παιδιού από τη Συρία, ο συγγραφέας περιγράφει τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων στον κοντινό καταυλισμό, τις  ρατσιστικές επιθέσεις που δέχονται από απλούς ανθρώπους μέχρι νταήδες (ο συγγραφέας δεν καταφεύγει σε λαοπρόβλητους χαρακτηρισμούς αλλά στη γλωσσοπλασία του αφηγητή, που τους χαρακτηρίζει «ούγκανους»!), τη λαχτάρα των κατατρεγμένων ανθρώπων για ένα καλύτερο αύριο και τα αξεπέραστα εμπόδια που συναντούνε χωρίς λόγο και αιτία. «Και οι δύο θέλαμε πολύ να πάμε στο σχολείο, όμως δεν μας το επέτρεπαν». Και το πρώτο μου δάκρυ ήρθε όταν ο Σαμίρ καταφέρνει να πάει σχολείο μόνο όταν βρέχει και οι ομάδες περιφρούρησης που απαγορεύανε την είσοδο στους πρόσφυγες, χαλάρωναν την επιτήρησή τους κι έτρεχαν να προστατευτούν. Δεν είναι δυνατόν να μείνεις άδακρυς όταν ζωντανεύει με δεξιότητα και όχι για εκβιασμό του συναισθήματος η σκηνή με το βρέφος που βυζαίνει μια σκύλα για να επιβιώσει ή όταν ο Σαμίρ δείχνει στον Τίτο ένα σωσίβιο που γράφει: «Μαμά, να ξέρεις, σ’ αγαπώ», αναμνηστικό από το ταξίδι κατά το οποίο έχασε τη μητέρα του! Κι όλα αυτά «Κάτω από το μπαλκόνι μου, πίσω από το τάμπλετ μου, λίγο πιο πέρα από το γυάλινο κελί μου…» (σελ. 127). Ο Τίτος είναι καταπέλτης: «Γιατί παίζουν ακόμα αυτό το τρελό παιχνίδι που λέγεται πόλεμος; Για να γράφονται καινούρια βιβλία Ιστορίας; Δεν αρκούν τα παλιά;… Ποιος θα μου το ‘λεγε ότι στα δεκαπέντε μου χρόνια θα συναντούσα ολοζώντανες φιγούρες βγαλμένες από τα SOS κεφάλαια» (σελ. 135-136)! Τη συνέχεια των σκέψεών του την έχασα κάπου ανάμεσα στις τύψεις και τα δάκρυά μου…

Αν δεν είναι αρκετή η αφηγηματική δεινότητα του συγγραφέα και η γλαφυρότητα των σκηνών για να εμπεδώσει ο αναγνώστης τα προφανή και τα υπονοούμενα, υπάρχει ένα στυλιστικό παιχνίδι, όπου ο Τίτος θέτει μια ερώτηση και περιμένει μιαν απάντηση από συνήθως τρία διαφορετικά πρόσωπα, π. χ. «-Μαμά, γιατί δεν αφήνουν τους πρόσφυγες να μπούνε στο σχολείο; … -Αλίκη, γιατί δεν αφήνουν τους πρόσφυγες να μπούνε στο σχολείο; … -Δάσκαλε, γιατί δεν αφήνουν τους πρόσφυγες να μπούνε στο σχολείο;» (σελ. 18). Κοφτές και απαιτητικές ερωτήσεις, πολύπλευρες απαντήσεις που καλύπτουν όσο γίνεται σφαιρικότερα το θέμα κι ο αναγνώστης να ψάχνει ανάσα από την ειλικρίνεια και την αμεσότητα των λέξεων.

Ειλικρινά όσα παρέθεσα προηγουμένως είναι μόνο η αρχή και το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο ξετυλίγεται μια αληθινή, τρυφερή, ωμή πλοκή που με κράτησε αιχμάλωτο ως την τελευταία σελίδα. Ευρηματικές και θεαματικές εξελίξεις, παιχνίδια ενηλικίωσης, ασκήσεις ετοιμότητας, ψήγματα από μια κοινωνία που δε θες να τη γνωρίσεις και πολύ! Από την άλλη βρήκα τόσο έξυπνο τον χειρισμό της πλοκής και τόσο διαφορετικό από κάθε στερεότυπη αφήγηση που μπορεί να ετοιμάσει κάποιος για να δείξει πώς ένα παιδί, συνήθως έφηβο, ωριμάζει μέσα από μια σειρά γεγονότων που πραγματικά δε θέλω να γράψω κάτι, ακριβώς για να νιώσει ο (όχι μόνο) έφηβος αναγνώστης λεπτό προς λεπτό τη μαγεία, την έκπληξη και το συγκινητικό φινάλε. Το μόνο εκκρεμές σημείο, όχι απαραίτητα κακό, ήταν το γεγονός πως από τη νύχτα ενηλικίωσης του Τίτου περνάει και μια μάνα που δένει το παιδί της στο καλοριφέρ επειδή «είναι ζαβό». Βγήκε τόσο απότομα μπροστά μου ως γεγονός και δυστυχώς δεν υπήρξε κάποια συνέχεια επ’ αυτού που έμεινα με ένα κενό: η σκηνή ήταν τόσο σκληρή, ξαφνική και ωμή και σχεδόν με τον ίδιο τρόπο αποσύρθηκε από τη δράση που πραγματικά θα ήθελα να ασχοληθούμε και με αυτήν την «οικογένεια», έστω να λυτρωθεί το παιδί. Καταλαβαίνω όμως πως ήδη υπήρχαν πάμπολλες μικροϊστορίες για να γεμίσουν το μυθιστόρημα κι ίσως κάτι τέτοιο να δυσχέραινε περισσότερο την εξισορρόπηση της αφήγησης.

«Ο πυροβάτης των αστεριών» είναι ένα συγκλονιστικό, τρυφερό, αναπάντεχο και ρεαλιστικό μυθιστόρημα που ζωντανεύει με δύναμη και ενάργεια τον σημερινό ψυχοκοινωνικό περίγυρο ενός εφήβου και ταυτόχρονα, με λεξιλογικό πλούτο, διεισδυτικά ψυχογραφήματα, λεπτομέρειες που δεν κουράζουν, αφηγείται μια ιστορία ενηλικίωσης που διαφέρει από όσες άλλες έχω διαβάσει ως τώρα. Πρόκειται για ένα υπέροχο ταξίδι για αναγνώστες με απαιτήσεις, δίκαια εντεταγμένο στη σειρά «Big Bang Books» που αγκαλιάζει σύγχρονα μυθιστορήματα για νεαρούς αναγνώστες, τροφοδοτώντας τους προβληματισμούς τους για τα θέματα που τους απασχολούν με συνέπεια, αγάπη και ωριμότητα.