Βιβλίο  Έγκλημα στον Γαλατά και άλλες μαύρες ιστορίες
Συγγραφέας Χρύσα Σπυροπούλου
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Λέμβος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από τη συλλογή διηγημάτων της Χρύσας Σπυροπούλου ξεχωρίζω τη «Θανάσιμη παγίδα στη Λέρο», όπου ένας συγγραφέας και η γυναίκα του κάνουν διακοπές στη Λέρο, ένα νησί στο οποίο ο γνωστός του πρωταγωνιστή από τα φοιτητικά τους χρόνια Κάρλο και η γυναίκα του, Τζουλιάνα, έχουν οινοποιείο, αμπέλια και έναν πύργο κτισμένο με τέτοιο τρόπο που θυμίζει την πατρίδα τους, την Τοσκάνη, την οποία άφησαν πίσω τους για να επιδοθούν στην αμπελοκαλλιέργεια. Τα σχέδια του ζευγαριού να προχωρήσουν το μυθιστόρημά του αυτός, την εργασία της, εκείνη δεν ευοδώνονται αφού ο Κάρλο δολοφονείται. Την υπόθεση αναλαμβάνει η αστυνόμος Γεωργίου, που γνωρίσαμε στο μυθιστόρημα «Ταραγμένα νερά» κι έτσι ταξιδεύουμε στον βασανισμένο τόπο της Λέρου, που αποτελεί το ιδανικό σκηνικό δράσης ενός εγκλήματος. Η ιστορία έχει υπόπτους και ποικίλα κίνητρα αλλά μου φάνηκε ρηχή και βιαστική, χωρίς ψυχογραφήματα, χωρίς ιδιαίτερη δράση. Ίσως φταίει και το γεγονός πως είχε δημοσιευτεί σε συνέχειες και τώρα δεν υπήρξε φροντίδα για τη συνοχή του κειμένου, όπως για παράδειγμα στη σελίδα 25 όπου ο Αναγνώστου ετοιμάζεται να γράψει τα ονόματα των συμμετεχόντων σ’ ένα δείπνο σ’ ένα μπλοκάκι κι αμέσως μετά υπάρχει η φράση «Λοιπόν, αυτοί ήταν εδώ εκείνο το βράδυ» χωρίς να έχουν προηγηθεί τα ονόματα. Από τη μια σκηνή περνάμε στην άλλη, η δράση είναι καταιγιστική αλλά η τελική αποκάλυψη έρχεται γρήγορα κι απότομα. Τα υπόλοιπα διηγήματα έχουν κι αυτά μερικά θετικά γνωρίσματα, ο τρόπος γραφής όμως σύντομα κουράζει ή αποθαρρύνει. Στα «Παιχνίδια ταυτότητας» η λύση έρχεται ακριβώς στη μέση του κειμένου σαν από μηχανής θεός, αποδυναμώνοντας την ατμόσφαιρα που έχει δημιουργηθεί, στο «Με δόλο από το Κολωνάκι» επίσης δεν υπάρχει καμία έκπληξη, όπως και στο «Θύμα», όπου ο Αναγνώστου που εμφανίζεται στο πρώτο και στο ομότιτλο της συλλογής διήγημα απλώς μαθαίνει για ένα λυπηρό συμβάν με αρχή, μέση και τέλος χωρίς καμία έκπληξη. Ακόμα και το «Υπάρχουν και χειρότεροι θάνατοι» μου άρεσε πολύ ως ιδέα και είχε μια ενδιαφέρουσα ανατροπή, υπάρχουν λέξεις όμως όπως «πόρτα», «πορτοφόλι», «χόμπι» και άλλες που εμφανίζονται είτε στην πορεία της αφήγησης είτε από τη Φανώ, την ηρωίδα του κειμένου, που όμως δεν υπήρχαν στην εποχή που περιγράφεται κι έτσι αποδυναμώνεται η ιστορία.

Βιβλίο Μικρές παράξενες ιστορίες
Συγγραφέας Θάνος Ζαράγκαλης
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τα κείμενα του Θάνου Ζαράγκαλη από την άλλη αναμιγνύουν με ευφάνταστο τρόπο σουρεαλισμό και πραγματικότητα και καταφέρνουν στον πολύ περιορισμένο χώρο των ολιγοσέλιδων κειμένων να δημιουργήσουν σκοτεινή και ανατρεπτική ατμόσφαιρα, με θέματα «μαύρα», gothic, ανατριχιαστικά και απροσδόκητα. Γελωτοποιοί, πολεμιστές, μαγικά χαλιά δημιουργούν ένα σύμπαν εντελώς διαφορετικό απ’ όσα έχω διαβάσει ως τώρα. Πολλές φορές έμεινα με ανοιχτό στόμα λόγω των απροσδόκητων τροπών των ιστοριών και πάντα ήθελα να έχει η κάθε μια τους και λίγο κείμενο ακόμη, να μη διακοπεί η μαγεία της ανάγνωσης τόσο νωρίς! Η θεία δίκη στο «Φαράγγι», το μαγικό χαλί στον «Ηθοποιό», ο γελωτοποιός στο «Μουσείο», το ανατριχιαστικό περιστατικό στον «Ζωγράφο», ο εμπνευσμένος «Αντικαθεστωτικός» που περιγράφει με ανατριχιαστικό τρόπο τον Σατανά είναι μερικές μόνο από τις έξυπνες ιστορίες της συλλογής που με παρέσυραν σ’ ένα σκοτεινό, «παράξενο» σύμπαν που έστησε ο ευφάνταστος συγγραφέας. Πολλά και διαφορετικά περιστατικά, διαφορετικά αφηγηματικά μοτίβα, ποικίλες κεντρικές ιδέες που, ακόμη κι αν στρέφονται γύρω από τον ίδιο περίπου θεματικό άξονα, δημιουργούν μια ξεχωριστή και ιδιαίτερη συλλογή μικρών κειμένων, την οποία συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Διηγήματα 
Τίτλος πρωτοτύπου Öyküleri
Συγγραφέας Sabahattin Ali
Μεταφραστής Θάνος Ζαράγκαλης
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Τσουκάτου 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι εκδόσεις Λέμβος επέλεξαν να παρουσιάσουν εννιά από τα διηγήματα του Τούρκου συγγραφέα σε μια καλαίσθητη έκδοση, σε μετάφραση του Θάνου Ζαράγκαλη. Στο «Βιολοντσέλο» έχουμε την τραγική κατάληξη ενός μεγάλου έρωτα που τον ντύνουν οι νότες του «τραγουδιού του φθινοπώρου», στον «Μύλο» ζούμε τον έρωτα ενός τσιγγάνου σε μια ιστορία που συνοδεύεται από προσωπικές απόψεις του συγγραφέα πάνω στην αγάπη, στην «Ιστορία της καντήλας που έσβησε ξαφνικά» έχουμε σε πρώτο επίπεδο έναν έρωτα που χώρισε ο θάνατος, σε μια δεύτερη ανάγνωση όμως διαπίστωσα πόσο έξυπνα και τρυφερά έχει παρομοιάσει ο συγγραφέας τις ανθρώπινες ψυχές με φωτεινές καντήλες, πάνω στις οποίες έχει στήσει μια αξιοπρόσεκτη πλοκή. Στην «Ιστορία του δάσους» οι χωρικοί προστατεύουν κυριολεκτικά με κάθε τρόπο τον αφανισμό του μοναδικού πνεύμονα οξυγόνου που τους μεγάλωσε, τους τάισε, τους ανέθρεψε, στην «Ιστορία ενός ναύτη» παρακολουθούμε την ανταρσία ενός πλοίου από πλήρωμα που απαιτούσε να φάει λίγο κρέας, γιατί «Με ξερά κουκιά δεν ανάβουμε φωτιά!», στα «Χελιδόνια» έχουμε την κουβέντα μεταξύ των δύο αυτών πουλιών που βλέπουν πως ταιριάζουν αλλά φοβούνται τον επικείμενο χωρισμό, αν έρθει ποτέ αυτός. Στο «Γυάλινο κτίριο» τρεις ανεπρόκοποι φίλοι που προτιμούν τους περιπάτους παρά να κερδίσουν τίμια το ψωμί τους κοροϊδεύουν μια ολόκληρη πόλη ψάχνοντας το ομότιτλο του διηγήματος κτίσμα κι αυτό είναι μια αξιοπρόσεκτη απόπειρα του συγγραφέα για δυστοπικό κείμενο που θυμίζει πολλά κακώς κείμενα διακυβέρνησης και μαζικής εξαπάτησης. «Η Τσιλλή» είναι μια γυναίκα χαμένη στους σκοτεινούς δρόμους της Σμύρνης που αποζητά κάποτε να τελειώσουν όλα αυτά που ζει και στο «Τσιρκίντζε» ο αφηγητής γνωρίζει ένα πανέμορφο χωριό της Μικράς Ασίας και ταυτόχρονα μια τραγική ιστορία του τόπου.

Τα κείμενα παρατίθενται σε χρονολογική σειρά (1927-1947) και κρατάνε το ενδιαφέρον ακόμη και σήμερα. Τρυφερότητα, λυρισμός, ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις και μεταφορές («Η φύση, βλέποντας να πλησιάζει η νύχτα, ετοιμαζόταν να πάρει μια βαθιά, δροσερή ανάσα», σελ. 43), εγκιβωτισμός (σε κάποια έχουμε ιστορία μέσα στην ιστορία δίνοντας έτσι μια πολυδιάστατη πλοκή που τραβάει ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον), γλώσσα ρέουσα, ποικίλη θεματολογία και διαφορετικοί τρόποι αφήγησης είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά κειμένων που μπορεί να γράφτηκαν στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, τα νοήματά τους, οι αφηγηματικοί πειραματισμοί και η γλώσσα τους όμως παραμένουν ζωντανά και ενδιαφέροντα ακόμη και στην εποχή μας.