Βιβλίο Θεός και δικαστής 
Συγγραφέας Χάρης Θεοδωράτος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χάρης Θεοδωράτος έγραψε ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο κινηματογραφικές σκηνές, δυνατές αποκαλύψεις και μια εσάνς μεταφυσικού στοιχείου. Η ιστορία κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα, παρακολουθούμε τις έρευνες και τις εξελίξεις μαζί με τον αστυνόμο που αναλαμβάνει την υπόθεση, ο σύζυγος σύντομα κατηγορείται για φόνο, κάποια πρόσωπα βγαίνουν στο προσκήνιο για να αρπάξουν τη δόξα και κάποια άλλα θα κάνουν τα πάντα για να μείνουν τα μυστικά τους κρυφά. Η ένταση κορυφώνεται, κάποιες εξελίξεις είναι μη αναμενόμενες και μια φασματική παρουσία δένεται σωστά με την όλη υπόθεση. Μπορεί να κατάλαβα ποιος είναι ο πραγματικός δολοφόνος όταν σε κάποια κεφάλαια αφηγείται τη σκηνή με δικά του λόγια, δεν μπόρεσα όμως να εντοπίσω την ταυτότητά του ούτε και να τον συνδέσω με τις εξελίξεις, οπότε, όταν όλα άρχισαν να μπαίνουν στην τελική ευθεία και το παζλ συμπληρώθηκε, έμεινα άφωνος για την κεντρική ιδέα του μυθιστορήματος και για τον τρόπο που θέλησε ο συγγραφέας να εμπλουτίσει το μυστήριο χωρίς να επιβαρύνει την πλοκή ή να φλυαρήσει.

Η Αγάθη Γερογιάννη υπήρξε έντιμη με τους ανθρώπους γύρω της, σοβαρή στην εκτέλεση των καθηκόντων της, αξιοπρεπής στις λύπες, μετρημένη στις χαρές, με σχετικά υψηλό δείκτη νοημοσύνης και στωική απέναντι και στα πιο δύσκολα προβλήματα. Εργαζόταν στο Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης μιας εταιρείας ασφαλείας, με τα τελειότερα συστήματα να χτυπάνε κόκκινο στη ζήτηση εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Η Αγάθη είχε πολλά προσόντα, η καριέρα της πήγαινε σφαίρα, όλοι τη θαύμαζαν και τη ζήλευαν. Σε προσωπικό επίπεδο δεν υπέκυψε σε θέλγητρα ανωτέρων της ή συναδέλφων της στη δουλειά, κι έτσι, ό,τι κατάφερε, το πέτυχε μόνη. Από την άλλη, ο Αντρέας Αγγέλου είναι προγραμματιστής στην ίδια εταιρεία και, μιας και το μυθιστόρημα ξεκινάει περίπου δύο χρόνια πριν τη δολοφονία της Αγάθης, μαθαίνουμε πώς γνωρίστηκαν, πώς πλησίασε ο ένας τον άλλον, ποιος έκανε το πρώτο βήμα κλπ.  Ο Αντρέας τρέφει βαθιά και άνευ όρων αγάπη για την Αγάθη, λατρεύει το διάβασμα και του αρέσει να επιδιορθώνει ηλεκτρονικούς υπολογιστές, «ένα παράξενο κράμα αντιθέσεων». Ο γάμος τους ορίστηκε για τις 19 Σεπτεμβρίου 2004, λίγες μέρες μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων.

Η Αγάθη εξαφανίζεται το βράδυ που ταξιδεύουν για Πάτρα με προορισμό την Ιταλία μετά από ένα τρακάρισμα που αφήνει αναίσθητο τον Αντρέα. Λόγω της δουλειάς τους, η υπόθεση παίρνει διαστάσεις και ο Αστυνομικός Υποδιευθυντής Πάνος Γενναδίου τη φορτώνεται δυσαρεστημένος, οπότε με τη σειρά του την αναθέτει στον αστυνόμο Στέφανο Επιτροπάκη, υπομονετικό και τετραπέρατο αξιωματικό, επαινέσιμο από φίλους κι εχθρούς. Ο Επιτροπάκης είναι απλός και αποτελεσματικός στη δουλειά του, προσπαθεί πάντα να κάνει το σωστό με πάθος και αφοσίωση. Κατά τη διάρκεια των εξελίξεων, αναπολεί τα φοιτητικά του χρόνια στη Σχολή, το μάθημα στο νεκροτομείο, το πρώτο πτώμα που αντίκρισε κ. ά. με αποτέλεσμα να συγκροτείται μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του χαρακτήρα του. Στο πλάι του, βρίσκεται ο υπαστυνόμος και βοηθός του Ηλίας Φουράκος, επικίνδυνα ευφυής, αφελώς τίμιος και ατρόμητος, απαραίτητο συμπλήρωμα του Επιτροπάκη. Οι δυο τους έχουν ταιριάξει καλά παρά τις μικρές τους κατά καιρούς κόντρες και τη διαφορά χαρακτήρων. Ο Επιτροπάκης είναι παντρεμένος με δυο παιδιά, με ήρεμη μικροαστική ζωή, ο Φουράκος έχει σχέση με μια μεταλλού κοπέλα και του αρέσει να ξενυχτάει. Η τάξη και το χάος που εκπροσωπούν συνεργάζονται αρμονικά και παράγουν αποτέλεσμα.

Μια πλειάδα χαρακτήρων πλαισιώνουν την ιστορία, μεταξύ αυτών η Έρικα Γιαννάτου, τηλεπαρουσιάστρια με δική της εκπομπή αστυνομικής έρευνας. Η υπόθεση πυκνώνει και τραβάει το ενδιαφέρον της, νιώθει ότι πρέπει να την ερευνήσει αυτή, η αδιαφιλονίκητη, σοβαρή δημοσιογράφος ενώ ταυτόχρονα αυτές οι εξελίξεις είναι η σωτηρία της για να ανακάμψουν τα νούμερα της εκπομπής της. Γιατί ο Επιτροπάκης δέχτηκε να μιλήσει στην εκπομπή της και γιατί αυτό πυροδότησε μια σειρά απρόσμενα γεγονότα, με αποτέλεσμα κύκλοι του Μαξίμου να απαιτούν εξηγήσεις από τον Γεννάδιο για κάτι απονενοημένο; Τι είπε ο Επιτροπάκης που δεν πρόσεξε κανείς, ούτε καν ο ίδιος και ενόχλησε ανώτερους κύκλους;

Σύντομα τα στοιχεία υποδεικνύουν τον Αντρέα για δολοφόνο της γυναίκας του, είναι όμως έτσι ή κάποιος προσπαθεί να τον παγιδέψει; Ο Επιτροπάκης βασίζεται στα γεγονότα και τον συλλαμβάνει, κάτι μέσα του όμως του λέει πως παραήταν εύκολο. Ποιο είναι το κίνητρο αν τη σκότωσε; Η δίκη του φερόμενου ως ενόχου μετατρέπεται σε τσίρκο, ο ίδιος σε αποδιοπομπαίο τράγο και αρχίζει να βλέπει όνειρα, μια φρικαλέα σειρά επισκέψεων που θα του  αλλάξουν τη ζωή. «Δεν βλέπεις όνειρο, δεν βλέπεις όραμα, βλέπεις αυτό που πρέπει… Όμως πρέπει να με βοηθήσεις… Υποφέρω εδώ, το ξέρεις… Μονάχα εσύ μπορείς να με λευτερώσεις… βρες αυτόν που με σκότωσε» (σελ. 135). Είναι η Αγάθη αυτή που τον επισκέπτεται; Πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στον ύπνο και στην πραγματικότητα; Ο Αντρέας παρακολουθεί τον εαυτό του να περπατά σε απόκοσμα, δύσοσμα τοπία που εναλλάσσονται δημιουργώντας εικόνες η μία χειρότερη από την άλλη. Η Αγάθη είναι εκεί, της μιλά αλλά εκείνη δεν του γυρίζει τον λόγο: «Δεν μπορώ, δεν μ’ αφήνουν… Εκείνοι που κάνουν κουμάντο εδώ». Σταδιακά «Η αίσθησή της γύρω του, μέσα του, έμοιαζε να γιγαντώνεται και να τον τυλίγει κι αυτό τον γέμιζε σιωπηρή ικανοποίηση». Εφιάλτες με παράδοξη λογική, με την αίσθηση πως κάτι τον ακολουθεί κατά πόδας, κάτι που θέλει το κακό το δικό του και της Αγάθης. Ποια είναι η ακαθόριστη, ασταθής λιγνή φιγούρα που ετοιμάζεται να τον κλείσει μέσα της;

Το μυθιστόρημα «Θεός και δικαστής» είναι μια δυνατή και ανατρεπτική ιστορία που κρύβει στην καρδιά της ένα σκοτεινό μυστικό και για να φτάσουμε ως εκεί παρουσιάζονται χαρακτήρες που άλλοτε θολώνουν τα νερά και άλλοτε βοηθούν ουσιαστικά. Από τη μια έχουμε έναν αγώνα δρόμου του αστυνόμου που αναλαμβάνει την υπόθεση για να βρει στοιχεία που αθωώνουν τον φερόμενο ως δράστη κι από την άλλη ο ίδιος ο κατηγορούμενος αρχίζει να αποκτά δύναμη μέσα από τα όνειρα που βλέπει κι αρχίζει να κάνει πράγματα που ίσως τον οδηγήσουν στη λύση του μυστηρίου. Πολλές και απανωτές σκηνές που θυμίζουν κινηματογραφική ταινία, προσεγμένες περιγραφές των ονείρων, σταδιακός φωτισμός ενός χαρακτήρα που κρατάει το κλειδί της υπόθεσης, λιτοί διάλογοι, αναπάντεχες εξελίξεις και υποδειγματικός συγκερασμός φαντασιακού και πραγματικού είναι γνωρίσματα που δίνουν κάτι παραπάνω στο μυθιστόρημα. Ίσως ο τρόπος που ολοκληρώθηκε η προσωπική ιστορία κάποιων ηρώων του βιβλίου να μη με ικανοποίησε και να με άφησε με την απορία «γιατί συνέβη αυτό αφού δεν επηρέασε άμεσα ή κατά πολύ τις επερχόμενες εξελίξεις», η κεντρική ιδέα του βιβλίου όμως, ο χορός των μυστικών που στήθηκαν γύρω της και ο τρόπος που κάποιοι θέλησαν να τα προστατεύσουν πάση θυσία για να μη διαλυθούν οι ζωές τους («Η μεγάλη αρετή του ανθρώπου δεν είναι να ξεχνάει τα άσχημα πράγματα. Είναι να βεβαιώνεται ότι οι άλλοι δεν θα τα μάθουν ποτέ», σελ. 277) με βοήθησαν να φτάσω σ’ ένα λυτρωτικό και δυνατό τέλος.

The post «Θεός και δικαστής», του Χάρη Θεοδωράτου, εκδ. Κύφαντα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Από πού πάμε για το αύριο;
Συγγραφέας Ανθούλα Αθανασιάδου
Κατηγορία Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ανθούλα Αθανασιάδου έγραψε ένα συναρπαστικό εφηβικό μυθιστόρημα για το στρες των πανελλήνιων εξετάσεων, τα αδιέξοδα της εφηβικής ηλικίας, τον αγώνα για επιβίωση των παιδιών ανάμεσα σε χιλιάδες υποχρεώσεις που δεν είναι δική τους επιλογή και πολλά άλλα. Με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Μαριάντζελας γνωρίζουμε την οικογένειά της, τις ανασφάλειες και τους φόβους της, τα αδιέξοδα που βλέπει μπροστά της, το δίλημμα ποια δουλειά των γονιών της ν’ ακολουθήσει, τα δικά της όνειρα και σχέδια που δε συνάδουν με το μέλλον που προσδοκούν η μητέρα κι ο πατέρας της κλπ. Η κοπέλα, από τις επτάμιση το πρωί ως τις δέκα το βράδυ, τρέχει σε σχολείο και φροντιστήρια, «στην αναζήτηση της τέλειας αποστήθισης», εν όψει των αγγουριών, όπως λέει η ίδια χαρακτηριστικά, που θα στρωθούν μπροστά της τον επόμενο χρόνο λόγω πανελληνίων. Έχει απελπιστεί: «Το σύστημα που πλέκεται γύρω μας είναι ασφυκτικό». Οι γονείς της διαφωνούν σε όλα μεταξύ τους, εκτός από το ότι πρέπει να πετύχει η κόρη τους στο πανεπιστήμιο. Η μητέρα είναι δικηγόρος διαζυγίων, μια δουλειά που θέλει να την κληρονομήσει η κόρη της. Μπορεί να είναι βαρετή ή δύσκολη αλλά θα εξασφαλίσει την ανεξαρτησία του παιδιού της. Από την άλλη, ο πατέρας είναι επιχειρηματίας, διαθέτει είδη τουριστικού εξοπλισμού σε ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα, οπότε η κόρη του μπορεί να συνεχίσει την επιχείρησή του.

Μες σε αυτό το περιβάλλον μεγαλώνει ένα φυσιολογικό έφηβο κορίτσι χωρίς ξεκάθαρο στόχο, χωρίς κάποιο ταλέντο ή κλίση, που έχει απορρίψει τις επιλογές των γονιών της αλλά δεν έχει βάλει ακόμη κάτι στη θέση τους. Τι δουλειά θα βρει, πού, με τι συνθήκες, πώς θα αποκτήσει λεφτά για να φτιάξει τη δική της ζωή; Από την άλλη, ξέρει πως το πανεπιστήμιο δεν είναι μια εγγυημένη λύση για το μέλλον, αφού πολλοί νέοι δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ το πτυχίο τους, δουλεύοντας στη λάντζα ή μένοντας άνεργοι. Έχει θυμό: «Μα τι γίνεται με τη γενιά των γονιών μας; Σ’ εμάς πρέπει να βγάλουν όλα τα απωθημένα τους για τις απαίσιες ζωές τους;» (σελ. 36). «…μας παρέδωσαν ένα κουβάρι χωρίς συγκεκριμένες κατευθύνσεις, χωρίς μια πυξίδα καθοδήγησης, με ανύπαρκτες αξίες, με όλα όσα καθόριζαν παλιότερα τη στάση των ατόμων μέσα στην κοινωνία να βρίσκονται υπό κατάρρευση…όλα παίζονται, όλα επαναπροσδιορίζονται, όλα είναι ρευστά…ποιος θα μπει στον κόπο να παλέψει για να χτίσει μια γερή φιλία, μια σωστή ερωτική σχέση, να δουλέψει με τον εαυτό του και τις αδυναμίες του» (σελ. 123).  Δε χάνει ευκαιρία να κοιμάται στα διαλείμματα, αποζητώντας «πέντε λεπτά αμνησίας». Στο πλάι της βρίσκεται ο Γιάννης, το αγόρι της, που σπουδάζει ήδη και ονειρεύεται τη στιγμή που θα διευθύνει ως σεφ τη δική του κουζίνα. Τη στηρίζει, την καταλαβαίνει, την αγαπάει αληθινά και μαζί θα ζήσουν μια σειρά από περιστατικά που θα βάλουν τη σχέση τους σε νέες βάσεις ενώ μια σημαντική εξέλιξη για την καριέρα του Γιάννη θα τους οδηγήσει σε δύσκολες αποφάσεις.

Από την άλλη, έχουμε την κολλητή της Μαριάντζελας, τη Χλόη, μια κοπέλα εντελώς αντίθετη από κείνη, που μπλέκει σε μπελάδες, οι βαθμοί της είναι χαμηλότατοι, οι καθηγητές δεν την εκτιμούν, κοντεύει να μείνει από απουσίες. Είναι ένα κορίτσι που ουσιαστικά μεγαλώνει μόνη της, αφού η μητέρα της είναι νοσοκόμα σε κυλιόμενες βάρδιες. Η επαναστάτρια, αντιδραστική Χλόη, που αψηφά κανόνες και υποχρεώσεις, δεν μπορεί χωρίς τη χαμηλών τόνων κολλητή της και ταυτόχρονα η Μαριάντζελα μόνο κοντά στη Χλόη νιώθει πως μπορεί να αναπνεύσει. Κάτι απρόσμενο θα αλλάξει τη ζωή των κοριτσιών και θα αναγκάσει τη μητέρα της Χλόης να απαιτήσει πλέον από την κόρη της να αναλάβει τις ευθύνες της γιατί εκείνη κουράστηκε. Τα δυο κορίτσια ζουν ένα δύσκολο καλοκαίρι με διάφορες περιπέτειες που θα τις φέρουν πιο κοντά και θα δυναμώσουν τη φιλία τους. Εφηβικοί έρωτες, κρίσεις πανικού, ορμόνες, αδιέξοδα, άγχος και στρες για το αύριο, χωρισμένοι γονείς, σκληρότητα, «με προσδοκίες που δεν αντέχουμε», ένας δύσκολος και καυτός, όχι λόγω θερμοκρασίας, Αύγουστος που θα τις αναγκάσει να πάρουν αποφάσεις, να επιλέξουν, να πληρώσουν το τίμημα, να ωριμάσουν. Ένας Αύγουστος χωρίς διακοπές, με ρουφηγμένα πρόσωπα, μαύρους κύκλους και κουρασμένο ύφος και για τις δύο.

Η συγγραφέας καταφέρνει μέσα από μια σειρά ρεαλιστικών περιστατικών να αποτυπώσει όλες τις δυσκολίες και τον ψυχισμό των εφήβων της σημερινής εποχής και ταυτόχρονα, μέσα από την πλοκή, να δείξει πώς μπορεί κάποιος να βρει τον δικό του δρόμο, έχοντας απελπιστεί από τον εαυτό του, τις προσδοκίες του και τις επιθυμίες του. Η ιστορία κορυφώνεται όταν μπαίνουμε στην τελική ευθεία της τρίτης λυκείου, όπου «…στο σχολείο επικρατεί υπνηλία, ενώ στο φροντιστήριο νευρικότητα…». Όλα δείχνουν μονότονα, κουραστικά, πιεστικά και τότε ένα δεκαεπτάχρονο κορίτσι πέφτει από την ταράτσα, φορτισμένο και στρεσαρισμένο. Αυτό αλλάζει τη νοοτροπία και τον τρόπο σκέψης της Μαριάντζελας και της Χλόης που έχουν παγώσει από το σοκ. «Ένα κορίτσι σαν εμάς. Βασικά…εμείς» (σελ. 92). Αλήθεια: «Πώς ξέρεις πότε έχεις φτάσει στο μη περαιτέρω; Πότε δεν αντέχεις άλλο, ούτε καν να  λύσεις μια ακόμη εξίσωση, ούτε να γράψεις μια ακόμη έκθεση, απλώς δεν μπορείς άλλο;» (σελ. 92). Νέες εξελίξεις, απρόσμενες αλλαγές, θα θέτουν τη φιλία τους διαρκώς σε νέα διλήμματα και προβλήματα, θα καταφέρουν όμως να μείνουν μαζί ως την ενήλικη ζωή που κάποια στιγμή θα διαλέξουν;

Ένα μυθιστόρημα για τα «νέα παιδιά που οδηγούνται στα άκρα απ’ τα αδιέξοδα της ζωής τους» και μια σειρά γεγονότων που αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο τις δύσκολες στιγμές της εφηβείας εν όψει των πανελληνίων και της ενηλικίωσης. Ρεαλισμός, σωστοί διάλογοι, εκπλήξεις, αισιοδοξία, μια μικρή βοήθεια για τη μεγάλη δοκιμασία πριν την ωριμότητα. «…θα ‘πρεπε να χαιρόμαστε τα δεκαεφτά μας χρόνια, να περιμένουμε με λαχτάρα την επόμενη μέρα… για να χαρούμε τα νιάτα μας, τις εκδρομές, τους έρωτες και τις φιλίες μας. Γιατί δεν θα ξαναείμαστε ποτέ δεκαεφτά χρόνων, γεμάτες ενέργεια και προσδοκίες. Αλλά ένα σιχαμερό σύστημα μας ψαλιδίζει αυτές τις προσδοκίες, μας ρουφάει την ενέργεια…» (σελ. 94). Το τέλος συστήνει με τον καλύτερο τρόπο την εσωτερική αναζήτηση που οφείλουν να κάνουν τα παιδιά καθώς και τις λύσεις που υπάρχουν αν τύχει να έχουν αυτιά και μάτια ανοιχτά για κάτι καλύτερο, γι’ αυτό που θα τους δείξει σε τι πραγματικά μπορούν να διαπρέψουν αν το ακολουθήσουν με πάθος και όραμα. Μια γλυκόπικρη ιστορία γεμάτη ρεαλισμό και αγάπη για την αληθινή ζωή, αυτήν έξω από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια.

The post «Από πού πάμε για το αύριο;», της Ανθούλας Αθανασιάδου, εκδ. Κέδρος appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Η πρώτη τελευταία μέρα 
Τίτλος πρωτοτύπου Der erste letzte Tag
Συγγραφέας Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Γιώτα Λαγουδάκου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Sebastian Fitzek φεύγει για λίγο από τον δρόμο του αστυνομικού μυθιστορήματος και του θρίλερ και γράφει μια γλυκόπικρη και αστεία ιστορία για δύο διαφορετικούς ανθρώπους που θα κάνουν ένα ταξίδι ζωής. Στο αεροδρόμιο του Μονάχου, ο καθηγητής Γερμανικών και Ιστορίας Λίβιους Ράιμερ διαπιστώνει λίγο πριν την απογείωση πως η βαλίτσα του έχει ανοίξει και πως τα πράγματά του οι υπάλληλοι τα πετάνε όπως όπως στον χώρο των αποσκευών. Είναι «κανονικός, κανονικά σημαντικός και κανονικά μικροαστός», γεννήθηκε στο Βερολίνο, εν αντιθέσει με το 51% του πληθυσμού που μετεγκαταστάθηκε εκεί, κοντεύει να τελειώσει ένα non fiction βιβλίο που ελπίζει να εκδοθεί και αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο την ιστορία. Είναι παντρεμένος με μια γυναίκα που τον απάτησε και ο εραστής την παράτησε κι επιπλέον μόλις του ανακοίνωσε ότι είναι έγκυος. Ναι αλλά ποιανού είναι το παιδί; Στο ίδιο αεροπλάνο επιβαίνει η Λέα φον Άρμιν, μια μικροκαμωμένη κοπέλα με έναν τεράστιο ταξιδιωτικό σάκο, που γεννήθηκε στο Αμβούργο, μιλάει με ρυθμό πολυβόλου, ρωτάει και απαντάει μόνη της, ρωτάει και σχολιάζει ταυτόχρονα. Είναι πληθωρική, ιδιαίτερη, αντισυμβατική, αστεία, τρελή, εκκεντρική, παράξενη. Η πτήση τους ακυρώνεται λόγω επικείμενης χιονοθύελλας, τα τρένα έχουν επίσης ακινητοποιηθεί, τα ξενοδοχεία είναι γεμάτα κι έτσι νοικιάζουν μαζί ένα αμάξι και ξεκινάνε για ένα road trip που θα φέρει τα πάνω κάτω.

Μικρά κεφάλαια, απλές και σύντομες προτάσεις, απανωτές ανατροπές ζωντανεύουν μια διαδρομή που αλλάζει διαρκώς προορισμούς και γεμίζει με κυριολεκτικά απρόσμενα περιστατικά, φέρνοντας τον Λίβιους στα όριά του. Είναι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες που συναντιούνται υπό τις πιο αντίξοες συνθήκες κι «αναγκάζονται» να ταξιδέψουν μαζί για να φτάσουν στις δουλειές και στις εκκρεμότητες που τους περιμένουν στη γερμανική πρωτεύουσα. 566 χιλιόμετρα γεμάτα αντιθέσεις, διαφορές, αποκαλύψεις, εξομολογήσεις, μυστικά, μαθήματα ζωής. Εκείνος βρίσκεται σ’ έναν γάμο που παραπαίει και κάνει μια δουλειά που του αρέσει, εκείνη έχει ένα άσχημο οικογενειακό παρελθόν και πρέπει να επιστρέψει στο Αμβούργο για κάτι σοβαρό, για το οποίο όμως αδιαφορεί εξ ου και προτιμά το Βερολίνο, μήπως όμως κάτι κρύβεται πίσω από αυτήν την αρνητικότητα; Γιατί ξεσηκώνει τον συνοδοιπόρο της να κάνουν αυτά που έχουν απωθημένα, θεωρώντας πως αυτή είναι «η πρώτη τους τελευταία μέρα»; Ο Λίβιους είναι γαντζωμένος με πείσμα και ξεροκεφαλιά στις προκατασκευασμένες του απόψεις, η Λία του επισημαίνει τα λάθη του, του δίνει νέες προοπτικές και τρόπους σκέψης, τον στριμώχνει, τον ζορίζει. Σύντομα η «αναγκαστική συγκατοίκηση» και η ψιλοκουβέντα μετατρέπονται σε βαθιές εξομολογήσεις, σε συγνώμες που ξαλαφρώνουν την ψυχή, σε επικές γκάφες με καλοπροαίρετη βάση.

Η εκκεντρικότητα της Λέα δημιουργεί μια σειρά αναπάντεχων περιπετειών και επεισοδίων που εντυπωσιάζουν πώς τα σκέφτηκε όλα αυτά ο συγγραφέας. Σφυρηλατούν τη σχέση μεταξύ των δύο ανθρώπων και ταυτόχρονα εμπλουτίζουν τη νοοτροπία, τον τρόπο σκέψης και τις αντιλήψεις τους με προκλήσεις, κινδύνους, αλλαγές, κινήσεις που δε θα έκαναν και επιλογές που δε θα ακολουθούσαν υπό άλλες συνθήκες. Από την παραφροσύνη περνάμε στη συγκίνηση, από το ξεκαρδιστικό γέλιο στην αγωνία και ο συγγραφέας ανατρέπει τα ίδια τα λόγια που διαβάζουμε σε ορισμένα σημεία, δίνοντας μιαν άλλη οπτική γωνία, δημιουργώντας σοκ από τις ανατροπές, από την αλήθεια στη ζωή της Λέα, από τον φόβο της για κάτι που προσπαθεί να αποφύγει. Ταυτόχρονα όμως ξεκαρδιζόμαστε με τις γκάφες του Λίβιους που κάνει όποια ακρότητα δεν μπορούσε να φανταστεί τον εαυτό του πως θα διαπράξει. Το κείμενο μας ταξιδεύει στις εθνικές οδούς της Γερμανίας: διασταυρώσεις, γέφυρες, βενζινάδικα, μαγαζιά με φαγητό, ουρητήρια, νταλίκες με νυσταγμένους οδηγούς, όλα αυτά σε μια παγωμένη και κρύα ατμόσφαιρα γεμάτη ψιλόβροχο ή και καταιγίδες. Κάποιες φορές μάλιστα δίνεται ακόμη μεγαλύτερη ζωντάνια όταν ο Λίβιους απευθύνεται στον αναγνώστη («Σας δίνω τρεις ευκαιρίες…» κ. ά. σημεία).

Πόσο μεγάλο ρόλο παίζουν οι επαγγελματικές και άλλες υποχρεώσεις στις αποφάσεις που δεν πήραμε και στις ευχάριστες, ξαφνικές ακρότητες που αφήσαμε πίσω μας χωρίς να τις υλοποιήσουμε; Μήπως γεμίσαμε απωθημένα επειδή φοβόμαστε τις αλλαγές; Το κείμενο είναι διαποτισμένο με όμορφες σκέψεις που προβληματίζουν, όπως ότι τα όνειρα αξίζουν περισσότερο από την πραγματοποίησή τους. Επίσης: «Οι άνθρωποι που θυμούνται δεν ζουν στο παρελθόν…Οι άνθρωποι που κάνουν πλάνα δεν ζουν στο μέλλον» (σελ. 45). Τονίζεται ιδιαιτέρως πως: «…το κάτι δέχεται πάντα μεγαλύτερη κριτική από το τίποτα» (σελ. 169) και κυρίως πως: «Αυτό είναι το μόνο που μετράει. Όχι πόσα χρόνια ζει κανείς αλλά πόσο καλά ζει. Όχι πόσο πολύ προσπαθούμε να γίνουμε αθάνατοι αλλά πόσο συνειδητά επιδιώκουμε να γεμίσουμε τον χρόνο μας με αναμνήσεις» (σελ. 171).

Ευτυχώς το χιούμορ σώζει πολλές φορές τη συγκίνηση και τις δύσκολες στιγμές που επηρεάζουν τους χαρακτήρες του βιβλίου: «Κατά τη γνώμη μου, τα πράγματα με αυτή τη μάρκα με σήμα το μήλο ήταν όπως και με το Βερολίνο: και τα δύο έχουν ολοφάνερα κουσούρια, ωστόσο ο κόσμος είτε δεν μιλάει γι’ αυτά είτε ανακηρύσσονται σε αντικείμενα λατρείας» (σελ. 18). Πότε ξεκαρδιστικό (τα δημόσια ουρητήρια στις γερμανικές εθνικές οδούς «η κόλαση της αμμωνίας»), πότε αναπάντεχο («…με κοίταξε σαν να της είχα ζητήσει να πιάσει λίγο το τιμόνι επειδή ήταν ώρα να βάλω αλοιφή για τις αιμορροΐδες»), πότε έξυπνο, πότε πεζό, με ατάκες αλλά και κρυμμένη ειρωνεία («…σωριάστηκα σ’ ένα σκληρό, μεταλλικό παγκάκι, που πρέπει να ήταν το νούμερο ένα στα προϊόντα ευεξίας για φακίρηδες»), το χιούμορ του συγγραφέα έρχεται να ελαφρύνει την κατάσταση σε αρκετά σημεία. Υπάρχει ακόμη και αυτοσαρκασμός, καλά κρυμμένος στα λόγια της Λέα προς τον Λίβιους: «Εξακολουθώ να πιστεύω ότι θα έπρεπε να γράφεις θρίλερ και όχι αυτά που γράφεις» (σελ. 143). Γέλασα πολύ μάλιστα και το έκανα εικόνα όταν η κοπέλα πειράζει τον καθηγητή για το βιβλίο του: «Λέει για κανέναν αιμοσταγή δολοφόνο με τσεκούρι που γδέρνει γυμνές γυναίκες για να κάνει σκοινάκι με τα άντερά τους;» (σελ. 34).

Αλήθεια, πώς θα αντιδρούσα αν μάθαινα πως ήρθε η τελευταία μου μέρα; Τι θα ήθελα να κάνω και πόσο εύκολα θα το πραγματοποιούσα; Σε αυτό το παιχνίδι μπαίνουν δύο άγνωστοι μέχρι πριν λίγοι άνθρωποι, οι οποίοι θα ζήσουν ένα road trip γεμάτο εκπλήξεις, γκάφες, ανατροπές, γέλιο και άφθονη τροφή για σκέψη. Εκεί που γελούσα δάκρυζα κι εκεί που προβληματιζόμουν απολάμβανα την ευφάνταστη πλοκή. Μάλιστα, σε κάποιο σημείο έκλεισα το βιβλίο γεμάτος οργή και λύπη ταυτόχρονα, αφήνοντας να κατακάτσει μέσα μου αυτό που διάβασα πριν προχωρήσω. «Η πρώτη τελευταία μέρα» είναι ένα ενδιαφέρον, γλυκόπικρο μυθιστόρημα ενός συγγραφέα που έχει διαπρέψει στο θρίλερ και στο αστυνομικό μυθιστόρημα και τώρα δοκιμάζεται με επιτυχία σ’ έναν «κόντρα ρόλο», χαρίζοντας όμορφες στιγμές, γεμάτες ανθρωπιά και διαχρονικές αλήθειες πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις, το τέλος, τον θάνατο, τη φιλία, τις λάθος αποφάσεις, τα παιχνίδια της μοίρας και του εαυτού μας. Τα σκίτσα του βιβλίου ανάμεσα στα κεφάλαια που δείχνουν με τον δικό τους τρόπο τα συμβάντα τα έκανε ο Jörn Stollmann (Γερν Στόλμαν) και είναι λιτά και παραστατικά. Πάντως, αν αυτή είναι η πρώτη θετική επαφή κάποιου με τον συγγραφέα, ας προετοιμαστεί πριν εντρυφήσει στον άλλο, στον σκοτεινό συγγραφικό του κόσμο. Δε θα βγει χαμένος από κανένα.

The post «Η πρώτη τελευταία μέρα», του Sebastian Fitzek, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Είμαι εδώ
Συγγραφέας Μυρτώ Κάζη
Εικονογράφος Ασπασία Ξυδέα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα

Ήταν κάποτε μια καρδιά που χτυπούσε δυνατά κι όταν αγάπησε μια άλλη καρδιά μέσα της μεγάλωσε για εννιά μήνες ακόμη  μία. «Μαζί, αχώριστα χτυπήματα, ενωμένα κάτω από ένα πέπλο μαγικό». Και να που η μικρή καρδιά βγήκε στον έξω κόσμο κι η μεγάλη, δακρυσμένη, αναρωτιόταν πώς θα μπορούσε να την προστατεύει αφού θα είναι μακριά της; Κι όμως, ήταν ενωμένες με ένα αόρατο ουράνιο τόξο από πολύχρωμες κορδέλες! Η μεγάλη στηρίζει, θαυμάζει και αγαπά τη μικρή. Κι όταν η ζωή συνεχίζεται και οι καρδιές αυξάνονται, η πρώτη, η μεγάλη, αρχίζει να χτυπά πιο αδύναμα. Οι άλλες καρδιές στενοχωριούνται: «είχαν μάθει να πονάνε, να γελάνε, να αγωνιούν, να υποφέρουν, να ξεκαρδίζονται μαζί». Και τώρα;

Η Μυρτώ Κάζη έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι που μέσα από απλές και βασικές έννοιες και μορφές βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν τον δεσμό που τα ενώνει με τους γονείς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους και τι συμβαίνει όταν κοπεί αυτός. Το κείμενο τα βοηθάει να κατανοήσουν τους δεσμούς αγάπης, τη σειρά στην ιεραρχία της ζωής και πάνω απ’ όλα τι θα συμβεί αν χαθεί ένας από τους μεγάλους. Ουράνια τόξα, αστέρια, καρδιές είναι όλα εκεί για να βοηθήσουν μικρούς και μεγάλους να αποδεχθούν την απώλεια, να αντιληφθούν πως, ακόμη κι αν συμβεί κάτι άσχημο, ο άνθρωπος που αγαπάνε θα βρει τον τρόπο να είναι πάντα πλάι τους.

Η εικονογράφηση της Ασπασίας Ξυδέα είναι γεμάτη παλ χρώματα, λιτή, απαλή. Οι καρδιές και το περιβάλλον τους ζωντανεύουν πολύ όμορφα, με ποικίλες διαβαθμίσεις χρωματισμού και ωραίες οπτικές γωνίες. Χωρίς λεπτομέρειες, χωρίς φόντο, βοηθάει την ιστορία να ξεδιπλωθεί απλά και τρυφερά. Φυσικά στην κρίσιμη στιγμή της ιστορίας τα πάντα σκουραίνουν και σκοτεινιάζουν, υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που δίνει φως και άρα ελπίδα για κάτι καλό, για κάτι πιο όμορφο από τη δύσκολη στιγμή της απώλειας. Όπως τονίζει και η ψυχολόγος Ζωή Στραβοπόδη στον πρόλογο: «Το πένθος δεν αφορά την εξαφάνιση του δεσμού αλλά τον μετασχηματισμό του… Γίνεται μια σταθερή, εσωτερική παρουσία που συνεχίζει να προσφέρει ασφάλεια και νόημα». Μια γλυκόπικρη ιστορία που δίνει δύναμη και απαλύνει τις δυσκολίες.

Βιβλίο Ένας γίγαντας στο σχολείο
Συγγραφέας Ιωάννης Γλωσσόπουλος
Εικονογράφος Γιάννης Σκουλούδης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα

Ο Τούφας, ένα ψηλό και δυνατό αγόρι, έρχεται για πρώτη φορά στο σχολείο του Ορφέα και του Ζακ. Αρχίζει αμέσως να παρενοχλεί και να φοβίζει τον Ορφέα και το παιδί, το βράδυ πριν κοιμηθεί, εύχεται να μάθει πώς να μη φοβάται τον Τούφα. Έτσι μπαίνει στη ζωή του ένας γίγαντας που κουβαλάει ένα μεγάλο μυστικό.

Ο Ιωάννης Γλωσσόπουλος έγραψε μια έξυπνη και ανατρεπτική ιστορία για τον σχολικό εκφοβισμό, διανθίζοντάς την με απλές φράσεις και προτάσεις πάνω στον τρόπο αντιμετώπισης του bullying. «Μερικές φορές, τα παιδιά που είναι πολύ δυνατά χρησιμοποιούν τη δύναμή τους με λάθος τρόπο για να κερδίσουν την προσοχή ή να δείξουν ότι είναι οι αρχηγοί. Μπορεί να πιστεύουν ότι αν γίνουν τρομακτικοί είναι ο μόνος τρόπος για να μην τους αφήσει κανείς μόνους». Η καλοσύνη, η βοήθεια, η αποδοχή και η διόρθωση του λάθους είναι μερικά μόνο από τα μυστικά που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν τι πραγματικά συμβαίνει στην ψυχή αυτού που τους φέρεται βάναυσα και άσχημα. Με υπομονή και κατανόηση, με σεβασμό στα αισθήματα των άλλων, μπορούν να λειάνουν τη «σκληρότητα» του συμμαθητή τους και να τον κερδίσουν, άλλωστε: «Η αγάπη φέρνει περισσότερους φίλους από τον φόβο». Ο σχολικός εκφοβισμός είναι πλέον ένα σύνηθες φαινόμενο και το παραμύθι του Ιωάννη Γλωσσόπουλου δείχνει στα παιδιά τον καλύτερο τρόπο για να πλησιάσουν αυτόν που τους κάνει κακό. Φυσικά και πρέπει να αναφερθεί το περιστατικό στους δασκάλους, άλλωστε συνεκδοχικά ο γίγαντας της ιστορίας αυτούς εκπροσωπεί κι επιπλέον υπάρχει μια σκηνή στο βιβλίο όπου ο Ορφέας το συζητάει με τους γονείς του. Ο σκοπός του βιβλίου είναι απλώς να ανοίξει ένας διάλογος για την ενσυναίσθηση, τη φιλία και τον σεβασμό, πριν καν εμφανιστεί το πρόβλημα. Αλλιώς, χρειάζεται άμεση δράση, μιας και είναι μια τραυματική εμπειρία που απαιτεί στοχευμένη παρέμβαση.

Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη είναι όμορφη, με ποικίλες οπτικές γωνίες και λίγες λεπτομέρειες που ζωντανεύουν ρεαλιστικά το σχολείο και το σπίτι του Ορφέα. Πληθώρα παιδιών στην τάξη και στην αυλή, μικρές αλλά και ολοσέλιδες εικόνες, σουρεαλιστικές κάποιες φορές αποτυπώσεις δίνουν το κατάλληλο πλαίσιο για να ζωντανέψει η ιστορία και για να την απολαύσουν οι μικροί αναγνώστες. Στο βιβλίο υπάρχουν επίσης σύντομη εισαγωγή του συγγραφέα για γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς και συμβουλές για όσους θέλουν να συνεχίσουν τη συζήτηση και μετά το παραμύθι. Προτάσεις για όσους μεγαλώνουν παιδιά σαν τον Ορφέα και τον Τούφα αλλά και τους ανθρώπους που βρίσκονται στην τάξη και διδάσκουν στα παιδιά σημαντικές έννοιες μαζί με την ύλη του σχολείου δημιουργούν ευκαιρίες για κουβέντα και γεννούν ιδέες πρόληψης και αντιμετώπισης.

The post «Είμαι εδώ», της Μυρτώς Κάζη & «Ένας γίγαντας στο σχολείο», του Ιωάννη Γλωσσόπουλου, εκδ. Διόπτρα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Ο Παράδεισος είναι σωστή κόλαση
Συγγραφέας Χρήστος Αζαριάδης 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Χρήστου Αζαριάδη είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι στη μεταθανάτια ζωή, η οποία τελικά δε διαφέρει σε τίποτα από αυτήν που βιώνουμε όλοι μας: έχει καλό και κακό, γραφειοκρατία, ζήλιες, σατανικά σχέδια και πολλά άλλα. Με πολύ προσεκτικό χειρισμό και διακριτικό χιούμορ που σέβεται τις βασικές αρχές της θρησκείας του χριστιανισμού και όχι μόνο, ο συγγραφέας έγραψε μια ιστορία που με κράτησε σε αγωνία χάρη στις έξυπνες ανατροπές, στους καλοσχεδιασμένους χαρακτήρες, στα διαχρονικά και καίρια μηνύματα περί αγάπης, φιλίας, δοτικότητας και στο γλυκόπικρο τέλος. Θα μπορούσε να είναι ένα σκέτο κωμικό χρονικό του καθημερινού βίου στον Παράδεισο (για λόγους πολιτικής ορθότητας, αποκαλείται Αναπτυγμένη Μεταθανάτια Ζωή) και στην Κόλαση (ωσαύτως Αναπτυσσόμενη Μεταθανάτια Ζωή) αλλά υπεισέρχονται λογοτεχνικές αρετές που το κάνουν ακόμη καλύτερο και πιο στέρεο. Για παράδειγμα, ένας από τους ωραιότερους προβληματισμούς του κειμένου έχει να κάνει με την αδιαφορία και τον εγωισμό: «-Άσε να ασχοληθεί κάποιος άλλος. –Κι αν δεν υπάρχει κανείς άλλος για ν’ ασχοληθεί, Ζωρζ; Τι θα γίνει μ’ αυτούς τους ανθρώπους, αν όλοι θεωρούν ότι είναι πρόβλημα κάποιου άλλου»; Επιπλέον, γινόμαστε μάρτυρες μιας σταδιακής φιλίας που χτίζεται ανάμεσα σε εντελώς αντίθετους χαρακτήρες, εκ των οποίων ο ένας τελικά επηρεάζει τον άλλον, με αποτέλεσμα τα πάντα στη μεταθανάτια ζωή να έρθουν τούμπα.

Στα μικρά και σύντομα κεφάλαια του βιβλίου ξεδιπλώνονται παράλληλα η μεταθανάτια ζωή του Σαμ (εκ του Σαμαήλ) και η προθανάτια του Αθανάσιου Συνοδινού ώσπου αυτοί οι δύο να συναντηθούν και να δημιουργήσουν ένα όμορφο ντουέτο γεμάτο κωμικοτραγικά επεισόδια και ενδιαφέρουσες «συγκρούσεις». Ο Σαμ είναι ένα πλάσμα που είδε τη γέννηση του κόσμου και συνέβαλε σε αυτόν αλλά έχει πλέον αντιρρήσεις, τις οποίες εκφράζει συχνά με άκοσμο, προσβλητικό και έκνομο τρόπο. Αποτέλεσμα αυτού του «βίου» είναι να πέφτει συνεχώς στην ιεραρχία των αγγέλων αφού ακολουθεί τους δικούς του ηθικούς κανόνες, αποδεχόμενος φυσικά τις συνέπειες. Παραδέχεται: «-Απλά έπειτα από τόσες χιλιετίες αποστασιοποίησης, έφτασα να θεωρώ ότι αυτό είναι το φυσιολογικό. Να είμαστε θεατές στα προβλήματα του κόσμου» (σελ. 53). Φιλόδοξος, πιστεύει στον εαυτό του, δε σωπαίνει μπροστά στα λάθη του συστήματος που συναντά κι όταν βάζει έναν στόχο μηχανορραφεί για να τον καταφέρει. Η τελευταία του δοκιμασία όμως, πριν τον ρίξουν στην Κόλαση, η προσαρμογή του Θάνου, τον φέρνει συχνά στα όριά του!

Ο Θάνος λοιπόν είναι μια ψυχή που παραβιάζει τους κανόνες που αγνοεί και μαθαίνουμε σταδιακά πώς πέθανε, πώς και γιατί χώρισε, πώς έπεσε σε κατάθλιψη. Η μεταθανάτια ζωή είναι, φυσικά, μια πρωτόγνωρη εμπειρία και ο Σαμ αγωνίζεται να τον ντύσει με στυλ και να του εμφυσήσει μια καλύτερη προσωπικότητα. Ο Θάνος δεν είναι πολύ ευφυής, ο φόβος της μοναξιάς τον έφθειρε και τον έκανε να αρνείται να δεχτεί πως η σχέση του με την Έλενα είχε τελειώσει. Αυτά τα γνωρίσματα απογοητεύουν τον Σαμ που βρίζει θεούς και δαίμονες (παρντόν) για την ατυχία του να του «κληρωθεί» αυτός ο νέωπας. Ο Θάνος έχει μια ιδιαίτερη προσωπικότητα που τον κάνει να ξεχωρίζει κι αυτό σταδιακά έλκει τον Σαμ, που προσπαθεί να τον πείσει ν’ αλλάξει, μόνο και μόνο για ν’ ακούσει αυτό: «-Όλος ο κόσμος παλεύει με χίλιους τρόπους να διαφέρει. Κι εγώ το καταφέρνω χωρίς να προσπαθώ. Πώς μου ζητάς να το εγκαταλείψω αυτό» (σελ. 226); Αυτά και άλλα γνωρίσματα του Θάνου, καθώς και η ταυτόχρονη επιδείνωση της επαγγελματικής θέσης του από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, βάζουν τον Σαμ σε σκέψεις, τον κάνουν να αναθεωρήσει και να μπει σε δίλημμα: να αφήσει την προφητεία να εκπληρωθεί, με αποτέλεσμα αυτός να καταλήξει στην κόλαση, ή να σαμποτάρει τις ενέργειες του Θάνου; Αφού ο Παράδεισος κάνει ό,τι μπορεί για να του δείξει ότι δεν ανήκει εκεί, γιατί φοβάται ότι θα καταλήξει στην αγκαλιά του Εωσφόρου;

Το περιβάλλον του Παραδείσου, και στη συνέχεια της Κόλασης, είναι άψογα σχεδιασμένο, γεμάτο έξυπνες λεπτομέρειες, ευφάνταστη δόμηση και ρεαλιστική διάρθρωση. Η καφετέρια «Το ελαφρύ χώμα» και άλλα μέρη όπου οι ψυχές τρώνε και πίνουν, παρ’ όλο που δεν πεινάνε, είναι μέρη που ικανοποιούν τη ματαιοδοξία τους, αφού στα καταλύματά τους δεν υπάρχουν κουζίνες και μαγειρικά σκεύη. Τα Υπουργεία Αφίξεων, Δικαιοσύνης, Υποδομών, Δημοσίου Τομέα κ. ά., το Συμβούλιο των Οκτώ (που συγκροτήθηκε όταν οι άνθρωποι αυξήθηκαν και ο Θεός δεν προλάβαινε να είναι πανταχού παρών), η Ιστορική Βιβλιοθήκη της Ζωής (ένα βιβλίο για κάθε άνθρωπο, όλοι οι βίοι των γεγενημένων και αγέννητων φυλάσσονται στα ράφια της), τα δικαστήρια, οι ψηφιακές μορφές που αποτελούν το κεντρικό σύστημα των σπιτιών των ψυχών και πολλά άλλα ζωντανεύουν ένα μέρος όπου πραγματικά θα ήθελες να πας. Από την άλλη, η κόλαση είναι γεμάτη χαρούμενους ανθρώπους, δημιουργικές δραστηριότητες, καθαρό ουρανό, όλα αυτά όμως είναι επιφανειακά. Οι πειρασμοί αυτοί δίνουν σε αφθονία ό,τι λαχταράει κάποιος ώστε να κρατήσει την ψυχή του δέσμια εκεί.

Καλοδεχούμενο και διακριτικό είναι το χιούμορ του συγγραφέα. Γέλασα πολύ με την επιλογή του Αβραάμ να είναι ένας από τους καθηγητές στο Φροντιστήριο που μαθαίνει στους νεοφερμένους για την καινούργια τους ζωή, μιας και ο Πατριάρχης φημίζεται για την υπομονή του, ώσπου να συναντήσει τον Θάνο όμως. Μου άρεσε επίσης ο τρόπος που επεξηγήθηκαν ο ιός του 2000 και η περίοδος του Μεσαίωνα, όπου όλα πήγαιναν κατά διαόλου γιατί οι άγγελοι είχαν κατέβει σε απεργία διαρκείας! Τα προνόμια, οι πόντοι καλοσύνης που μαζεύουν οι ψυχές, το πρόγραμμα Κρίση που γνωρίζει τις πεποιθήσεις και το ποιόν των μελλοθάνατων συγκροτούν ένα συναρπαστικό φαντασιακό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό σκηνικό. Φυσικά, δε λείπουν οι καμέο εμφανίσεις γνωστών προσώπων, όπως ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ και ο Ζωρζ Σιμενόν, ο Πελέ και η Μητέρα Τερέζα, η Παναγία και η Νταϊάνα, ο Κερτ Κομπέιν κ. ά., που όλοι τους έχουν έναν μικρό ή μεγαλύτερο ρόλο στην ιστορία.

Κι όταν έχουμε πλέον εξοικειωθεί με τον χώρο, έχουμε γνωρίσει τους χαρακτήρες, έχουμε γελάσει και προβληματιστεί με τα όσα γίνονται, τότε ανακαλύπτουμε την Ενδιάμεση Έρημο, ένα σημείο που τραβάει κοντά του τον Θάνο για να περάσει από την άλλη μεριά, κάτι που καταφέρνει παρά τις απανωτές προσπάθειες του Σαμ να τον εμποδίσει. Ένα σημείο γεμάτο ξεραΐλα, έλλειψη χρωμάτων, μυρωδιά θλίψης και μια πένθιμη βουβαμάρα. Με απαράμιλλη τεχνική οδηγούμαστε στα Ζεστά Σημεία, όπου κυκλοφορούν οι Εκκρεμείς, όσοι πέθαναν αιφνιδίως και το πρόγραμμα Κρίση δεν πρόλαβε να τους εντάξει κάπου. Φυσικά, ο παραλληλισμός με τις δομές των σημερινών προσφύγων (hot spots) είναι αναπόφευκτος, μιας και υπάρχουν ανασφάλεια, απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης, άνθρωποι ο ένας πάνω στον άλλον, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια κλειστή κοινωνία γεμάτη απελπισία, ανασφάλεια, έτοιμη να κάνει τα πάντα για να επιβιώσει. Εκεί εμφανίζονται νέα πρόσωπα, νέες ανατροπές που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε όσα θέλει να αποφύγει ο άγγελος ενώ ο Θάνος μπαίνει σ’ έναν κυκεώνα πράξεων συμβατών με τον χαρακτήρα του αλλά αντίθετων με τα θέσφατα του τόπου που τον φιλοξενεί. Τι αναφέρει λοιπόν η Προφητεία γι’ αυτόν τον τόπο και πώς θα μπλεχτεί ο Θάνος σε μια ιστορία που θα ανατρέψει οριστικά όλες τις γνωστές ιστορίες περί παραδείσου και κόλασης;

Το μυθιστόρημα «Ο Παράδεισος είναι σωστή κόλαση» είναι «ένα χιουμοριστικό παραμύθι για τη ζωή μετά ή ένα παρηγορητικό ανάγνωσμα για όσους πιστεύουν ότι τίποτα δε χάνεται με τον θάνατο», όπως υποστηρίζει η σκηνοθέτρια Αναστασία Κουρή στον πρόλογο του βιβλίου. Ένα ενδιαφέρον, πρωτότυπο, προσεγμένο, καλοσχεδιασμένο μυθιστόρημα αφιερωμένο στη μάχη του καλού και του κακού όχι ως μάχη εξουσίας αλλά ως παιχνίδι ανάμεσα σε φυσικές αντίρροπες δυνάμεις. Ποια είναι η πραγματική σχέση του Σαμ με τον Θεό; Γιατί τον εποφθαλμιά ο Εωσφόρος; Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του Θάνου στην πλοκή; Χωράει ο έρωτας στη μετά θάνατον ζωή; Για ποια αδικήματα κατηγορείται ο Σαμ και γιατί συμπεριφέρεται υπερφίαλα απέναντι στην καθεστηκυία τάξη του Παραδείσου; «Ένας έκπληκτος μακαρίτης κι ένας δικαιωμένος άγγελος» γίνονται φίλοι και τα πάντα αλλάζουν στον ήρεμο ως τότε Παράδεισο που σταδιακά γίνεται σωστή κόλαση!

The post «Ο Παράδεισος είναι σωστή κόλαση», του Χρήστου Αζαριάδη, εκδ. Bell appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Λαϊκά παραμύθια και μύθοι για την απώλεια και το πένθος
Συγγραφέας Δημήτρης Μάλλης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Ηδύφωνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δημήτρης Μάλλης συγκέντρωσε κείμενα από όλες τις ηπείρους της γης και τα ζωντάνεψε με λυρισμό και ατμοσφαιρικότητα. Συγκινητικές και τρυφερές ιστορίες ζωντανεύουν με παραστατικότητα και πλούσιο λεξιλόγιο, χαρίζοντάς μας διαχρονικά μηνύματα και μια διακριτική αισιοδοξία. Ιστορίες που μιλούν με τη σοφία και την απλότητά τους για τον θάνατο, την απώλεια, την απουσία καθώς και για τον αγώνα του ανθρώπου για υπέρβαση του πόνου. Πώς βρίσκουμε ανακούφιση στην ελπίδα, πώς συνεχίζουμε να ζούμε και να αγαπάμε, τι κάνουμε όταν μένουμε πίσω; Αυτά και άλλα θέματα απαντώνται με τον πιο τρυφερό τρόπο: μέσα από τα παραμύθια. Γιατί: «Ο θάνατος είναι παντού. Μα κι η αγάπη είναι παντού. Κι όταν η αγάπη δεν νικά τον θάνατο, τον μεταμορφώνει» (σελ. 15). Σύμφωνα με την ψυχολόγο Ελένη Παναγιωτακοπούλου, «τα παραμύθια μάς βοηθούν να εμπλουτίσουμε τη φαντασία μας, να αναστοχαστούμε πάνω σε σημαντικά φιλοσοφικά, ηθικά ή υπαρξιακά ερωτήματα, να περάσουμε καλά, να επικοινωνήσουμε, να μοιραστούμε αγωνίες, χαρές και όνειρα, άρα τελικά να γνωρίσουμε τον κόσμο» (σελ. 11). Χάρη σε αυτά μπορούμε να μιλήσουμε στα παιδιά για τον έρωτα, τον πόνο, την ευτυχία και την απώλεια αλλά, κι όταν μεγαλώσουμε, σε αυτά καταφεύγουμε ώστε να επιστρέψουμε στην παιδικότητά μας όταν η ενήλικη φάση μας έχει προβλήματα.

Στο «Ο καιρός γιατρεύει τις πληγές», η Γιάμι χάνει τον αδελφό της, Γιάμα, και ο θρήνος της συγκινεί τους θεούς που αποφασίζουν να σπρώξουν μακριά το «σήμερα» του θανάτου. Έτσι «κάθε μέρα που έφευγε έπαιρνε μαζί της και ένα αγκάθι από την καρδιά της… απάλυνε ο πόνος της, έγινε ο πόνος μνήμη» (σελ. 27). Στη «Γαζέλα του βεδουίνου», ένας βεδουίνος χάνει τον γιο του και μέσα από την κουβέντα με τη γυναίκα του διαπιστώνουμε πως «Όλοι οι άνθρωποι έχουν γευτεί το μερίδιο της θλίψης». Το ίδιο επιμύθιο έχουν και «Οι σπόροι της μουστάρδας», όπου μια μάνα που έχασε το παιδί της «κατάλαβε πως οι ζωντανοί είναι πολλοί μα οι νεκροί περισσότεροι». Στους «Τρεις δρόμους», ένας πατέρας πεθαίνοντας ζητά από τα τρία παιδιά του να ταξιδέψουν σε άλλους τόπους, σε ξένα μέρη και να γυρέψουν δουλειά για να διώξουν τη φτώχεια τους. Σ’ ένα τρίστρατο, ένας γέρος τους λέει πως ο ένας δρόμος οδηγεί σε μέρος με δουλειά κοντά στο σπίτι όποιου τον διαλέξει, ο άλλος σε πολιτεία μακρινή κι όποιος πάει γυρνάει στα μέρη του μια στο τόσο κι ο τρίτος σε έναν τόπο απ’ όπου δε γύρισε κανείς πίσω. Ποιο μονοπάτι θα ακολουθήσει το καθένα από τ’ αδέρφια και με τι συνέπειες; Πώς συνδέεται αυτή η ιστορία με την απώλεια;

Στο «Πένθους γέρας» μαθαίνουμε πώς και γιατί ο Δίας χάρισε στο Πένθος τις τιμές που έχουν σχέση με τους πεθαμένους και πώς πρέπει να φέρεται ο άνθρωπος στο πένθος. Γιατί, αν το τιμάει διαρκώς με λύπες και θρήνους, κινδυνεύει από αυτό; Στα «Δυο πιθάρια» έχουμε μια συγκινητική ιστορία για την απώλεια της μάνας, την οποία η κόρη βλέπει σε όνειρο να κουβαλάει δυο πιθάρια. Τι έχουν μέσα αυτά και γιατί είναι ασήκωτα; Η εξήγηση είναι ανατριχιαστική και συγκινητική. Στο ίδιο μοτίβο κινείται και το «Λευκό πουκάμισο», αν και με λιγότερο λυρισμό. Όση τρυφερότητα υπάρχει στην πρώτη ιστορία, τόση δωρικότητα βρίσκουμε στη δεύτερη. Στις «Γυναίκες που έκλαιγαν» ένας πρίγκιπας, στην περιήγησή του στα μέρη της φυλής του, συναντάει δυο γυναίκες που θρηνούν για διαφορετικούς λόγους η κάθε μία και το επιμύθιο είναι ανατριχιαστικό. Στον «Τόπο που οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν ποτέ», ένας πλούσιος άνθρωπος που δεν του λείπει τίποτα, άρχοντας σωστός, νιώθει την ανάγκη να βρει έναν τόπο όπου οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν ποτέ για να ζήσει με την οικογένειά του κι όταν τον βρίσκει τον περιμένει μια μεγάλη έκπληξη. Στον «Χάρο σε ένα τσόφλι», ένας νεαρός βρίσκει τον Χάρο και μαθαίνει πως ήρθε για τη μητέρα του. Έτσι ο ήρωας της ιστορίας δέρνει τον Χάρο και τον παγιδεύει σ’ ένα τσόφλι από καρύδι, κάτι που θα φέρει απρόσμενες συνέπειες για την ανθρωπότητα, γιατί «Ο Χάρος είναι απαραίτητος για να υπάρχει ζωή».

«Ο Ποντικαλάκης» είναι ένας μικρός σαν ποντικάκι άντρας που παθαίνει ένα ατύχημα κι αυτό θα έχει αλυσιδωτές αντιδράσεις στον περίγυρό του. Απολαυστικό κείμενο, με αφηγηματικές επαναλήψεις που δημιουργούν εξαρχής ένα παιχνίδισμα και δείχνουν τη σημασία της υποστήριξης και της παραμυθίας από φίλους και συγγενείς. «Στο νησί των ψυχών», ένας άντρας χάνει τη σύζυγό του κι αποφασίζει να την ακολουθήσει στον κόσμο των ψυχών, ένα ταξίδι που θα τον μεταμορφώσει και θα τονίσει τη σημασία της οικογένειας. Στο υπέροχο «Πώς οι πεταλούδες ήρθαν στον κόσμο», ο Δημιουργός, από συμπόνια που οι άνθρωποι που δημιούργησε ήταν στενοχωρημένοι λόγω του θανάτου, τους χάρισε τις πεταλούδες. Πώς τις έφτιαξε, γιατί παραμένουν σιωπηλές, σε τι ζήλεψαν τα πουλιά και πολλά άλλα μαγικά αποκαλύπτονται στην πανέμορφη αυτή ιστορία. Τέλος, «Η ψείρα και ο ψύλλος» είναι μια ιστορία απώλειας που χαρίζει τρυφερότητα και χαμόγελο, μιας κι έχουμε ένα διασκεδαστικό ποίημα, με κεντρικό θέμα την ψείρα που πέφτει στην μπύρα. Αυτό οδηγεί σε μια σειρά γεγονότων εντελώς σουρεαλιστικών, «μια φορά κι έναν καιρό».

Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Μάλλη είναι μια συλλογή κειμένων που μοιάζουν να μιλούν όλα την ίδια γλώσσα, ένα ψηφιδωτό παρηγοριάς και παραμυθίας που υμνεί το αναπόφευκτο του θανάτου αλλά και απαλύνει τον πόνο εξ αυτού. Τα παραμύθια αυτά τονίζουν πως «η θλίψη απαιτεί τον σεβασμό μα όχι τη λατρεία μας», δηλαδή πως ο πόνος είναι δεκτός και ανθρώπινος, αρκεί να μην αφηνόμαστε στην κατάθλιψη. Η ασπρόμαυρη εικονογράφηση της Έλενας Λεώνη αποπνέει έναν εκπληκτικό ρεαλισμό και αναμιγνύει υποδειγματικά τον σουρεαλισμό με την πραγματικότητα. Φιγούρες και σκιές ανακατεύονται με μορφές που έχουν πιο αδρά χαρακτηριστικά και κινούνται σ’ ένα αφαιρετικό φόντο που όμως δείχνει γεμάτο ένταση και δύναμη. Η συλλογή συμπληρώνεται από τη λιτή και περιεκτική εισαγωγή της Δρ. Ρητορικής Φωτεινής Εγγλέζου και την απαραίτητη βιβλιογραφία.

The post «Λαϊκά παραμύθια και μύθοι για την απώλεια και το πένθος», του Δημήτρη Μάλλη, εκδ. Ηδύφωνο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Πασκάρ και Μία 
Συγγραφέας Δημήτρης Μαμαλούκας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα/ Αλληγορία
Εκδότης Μονόκλ
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δημήτρης Μαμαλούκας έγραψε μια συναρπαστική και συγκινητική νουβέλα για τη δοτικότητα του έρωτα και τη θυσία της αγάπης. Με λιτά εκφραστικά μέσα και ρεαλιστικές σκηνές ζωντανεύει δύο αντίθετους κόσμους που κοντράρονται και μας συστήνει δύο πλάσματα που ερωτεύονται ενάντια στις κοινωνικές επιταγές του κύκλου τους. Είναι μια ιστορία αγάπης γραμμένη με τρόπο που θυμίζει νουάρ μυθιστόρημα και γεμάτη συναρπαστικές εξελίξεις. Εκτυλίσσεται σ’ ένα άχρονο περιβάλλον όπου σ’ ένα ξέφωτο μαζεύονται κάθε βράδυ από τη μια οι ζοφεροί κι απ’ την άλλη οι άσπροι. Οι πρώτοι φοράνε μαύρα ρούχα και ανάμεσά τους βρίσκουμε τον Πασκάρ, έναν άνθρωπο που εκπέμπει ηρεμία και γαλήνη ενώ το χαμόγελό του είναι ακαταμάχητο. Οι δεύτεροι είναι άντρες με γκρίζα ρούχα και γυναίκες ντυμένες στα άσπρα. Ανάμεσά τους είναι η Μία, μια γυναίκα με σπάνια μεθυστική ομορφιά και ακαταμάχητο χαμόγελο, «μπροστά στη μαυρίλα της πόλης έδειχνε υπερβολικά εύθραυστη» (σελ. 23). Πώς μαγεύει τον κόσμο και ανοίγουν δρόμο μπροστά της για να περάσει; Τι το παράξενο έχει αυτή η γυναίκα και γιατί όποιος την αγγίζει νιώθει πως είδε το πιο γλυκό όνειρο;

Ο Μαχίτ, ένας ηλικιωμένος άγνωστος, καλεί τον Πασκάρ να τον εκπαιδεύσει για μια εβδομάδα, απαγορεύοντάς του να έρθει σε επαφή με τους άσπρους, κι έτσι ξεκινάει μια σειρά από γεγονότα που προβληματίζουν τον Πασκάρ για την αποστολή του. Τι εννοεί ο Μαχίτ «μόλις μεταδίδουμε, φεύγουμε;» Τι δεν αρέσει στον Πασκάρ κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του; Ο εκπαιδευόμενος ερωτεύεται τη Μία όταν την αντικρίζει κρυφά και, παρά τις απαγορεύσεις του Μαχίτ, της μιλάει. Περνάνε όμορφες στιγμές μαζί κι ο Πασκάρ συνειδητοποιεί ότι θέλει να γίνει γκρίζος σαν τους άντρες της παρέας της, να τη βλέπει συνέχεια, πώς θα γίνει αυτό όμως και κυρίως με τι συνέπειες; Ποιος είναι ο δικός του ρόλος και πόσο αντιβαίνουν τα δικά του όνειρα στην εκπαίδευσή του; Τι θα συμβεί όταν φιληθούν με τη Μία κι εκείνος προδώσει τους ζοφερούς για χάρη της;

Συναρπαστικές περιγραφές και ρεαλιστικές σκηνές ζωντανεύουν μια ξεχωριστή ιστορία αγάπης. Είναι τέτοιο το στυλ γραφής που ένιωθα σα να περπατούσα κι εγώ στους ανηφορικούς παγωμένους δρόμους της, πόλης, σα να έμπαινα στα μαγαζιά με τις φθαρμένες επιγραφές νέον και τα βρώμικα μωσαϊκά, σα να περπατούσα στους διαδρόμους των πολυκατοικιών που μύριζαν κρεμμύδια και ανθρώπινο ιδρώτα. Η ιστορία ξεδιπλώνεται σιγά σιγά, με ερωτήματα να πλανώνται στον αέρα και να απαντώνται σχεδόν αμέσως για να δώσουν τη θέση τους σε επόμενα και με τον έρωτα ανάμεσα στο πρωταγωνιστικό ζευγάρι να κλιμακώνεται. Μου άρεσαν η αλληγορία της ιστορίας, ο ρόλος των ζοφερών και των άσπρων, η εξήγηση ότι συναντιούνται κοντά η μία παρέα με την άλλη αλλά δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή («ίσως γιατί η ευτυχία και η δυστυχία συχνά απέχουν ελάχιστα») και φυσικά το απροσδόκητο τέλος με το σοκαριστικό τίμημα.

«Πασκάρ και Μία», ένας απαγορευμένος έρωτας στη σκιά μυστηριωδών αποστολών. Καλοί και κακοί, χαρά και πόνος, άνθρωποι που ξυπνάνε από εφιάλτες και άλλοι που ζουν το πιο γλυκό τους όνειρο. Είναι έτοιμος ο Πασκάρ να πληρώσει το τίμημα από την επιθυμία του ν’ αλλάξει στρατόπεδο ώστε να είναι συνέχεια δίπλα στη γυναίκα που αγαπάει; Ο μυστηριώδης χαρακτήρας που εμφανίστηκε στα «Παράξενα Χριστούγεννα του κυρίου Σέριμαν» τώρα στην πιο προσωπική του περιπέτεια.

The post «Πασκάρ και Μία», του Δημήτρη Μαμαλούκα, εκδ. Μονόκλ appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Το κορίτσι και η κινητή βιβλιοθήκη
Τίτλος πρωτοτύπου La nena i la biblioteca ambulant
Συγγραφέας Eulàlia Canal
Εικονογράφος Sebastia Serra
Μεταφραστής Ιωάννα Καπετάνου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αρκούδος και ο Κάστορας έχουν μια κινητή βιβλιοθήκη γεμάτη πολλά βιβλία. Μια μέρα συναντούν μπροστά τους έναν τοίχο από τούβλα που τους εμποδίζει να συνεχίσουν κι ένα κορίτσι που θέλει να περάσει από την άλλη μεριά για να βρει τη μητέρα της. Η ιδέα τους θα φέρει μεγάλη αναστάτωση στους φρουρούς του τοίχου, θα πετύχει όμως; Θα καταφέρουν να συνεχίσουν τον δρόμο τους;

Η ιστορία είναι αρκετά ενδιαφέρουσα και η πλοκή κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα. Σχεδόν από το πουθενά εμφανίζονται ο Κάστορας και ο Αρκούδος με μια κινητή βιβλιοθήκη και σταματούν μπροστά στον τοίχο. Εκεί γνωρίζουν το κορίτσι που ψάχνει τη μαμά του και αποφασίζουν να το βοηθήσουν. Όσο κρατάει η προσπάθειά τους να περάσουν τον τοίχο χωρίς να γίνουν αντιληπτοί μοιράζονται περιστατικά, ιστορίες και αναμνήσεις από τις ζωές τους, οπότε δημιουργείται ένας ισχυρός φιλικός δεσμός. Όταν όμως βγαίνουν από την άλλη μεριά τα πράγματα δυσκολεύουν αρκετά κι ένας ανέλπιστος σύμμαχος θα τους βοηθήσει. Μου άρεσε πολύ η κεντρική ιδέα του παραμυθιού και πώς εφαρμόζεται στην περιπέτεια των τριών πρωταγωνιστών: τα βιβλία έχουν δύναμη και οι λέξεις μπορούν να γκρεμίσουν τείχη και να οδηγήσουν προς την ελευθερία. Η μάθηση, το διάβασμα, η σκέψη είναι τα «όπλα» που απελευθερώνουν το μυαλό, γκρεμίζουν τα εμπόδια και απελευθερώνουν τον καθένα μας από οποιαδήποτε δεσμά.

Ο στρατιώτης, το φυλάκιο, το τρίκυκλο-βιβλιοθήκη, ακόμη και το ντύσιμο του κοριτσιού θυμίζουν εικόνες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, μια αναγκαία εικαστική αναφορά ως αναγνωριστικό σημείο της δυσχέρειας που προκαλεί η φυλάκιση, η τιμωρία, ο αποκλεισμός, η βία. Ο εικονογράφος Sebastia Serra δούλεψε πολύ πάνω σε αυτές τις λεπτομέρειες και δημιούργησε στιγμιότυπα γεμάτα χαρά και φως αλλά και σασπένς. Φυσικά, λάτρεψα το όχημα του Κάστορα και του Αρκούδου, καθώς και την αρχική εικόνα όπου διαβάζουν. Επιπλέον, απόλαυσα τις εικόνες με τα βιβλία που απελευθερώνουν τα τούβλα και σκορπάνε στον αέρα, καθώς και τους διάφορους χρωματικούς τόνους του δάσους και της φύσης όπου διαδραματίζεται η ιστορία. Πρωτότυπες και δύσκολες να αποτυπωθούν τόσο όμορφα οπτικές γωνίες, υπέροχες φωτοσκιάσεις, ολοζώντανες φιγούρες συνοδεύουν με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία και πυροδοτούν τη φαντασία των παιδιών.

Βιβλίο Το αόρατο νήμα
Τίτλος πρωτοτύπου El hilo invisible
Συγγραφέας Miriam Tirado
Εικονογράφος Marta Moreno
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Νούρα συζητάει με τη μαμά της για τον αφαλό της και τη ρωτάει σε τι της χρησιμεύει πλέον, αφού γεννήθηκε πια. Η μητέρα της της αποκαλύπτει πως εκεί φυλάσσεται ένα μεγάλο μυστικό: από τον αφαλό βγαίνουν αόρατα νήματα που μας συνδέουν με όσους αγαπάμε και παραμένουμε δεμένοι μαζί τους ακόμη κι αν είμαστε σε απόσταση. «…είμαι δίπλα σου κι ας μη με βλέπεις, είσαι μαζί μου κι ας μην μπορώ να σε αγγίξω»!

Με γλυκό, ευφάνταστο και ευφυή τρόπο η συγγραφέας μιλάει στους μικρούς αναγνώστες για το θαύμα της μητρότητας, για τα αισθήματα που αναπτύσσει η μητέρα προς το παιδί της πριν καν αυτό γεννηθεί: «Και πριν, όταν ακόμη δεν ήσουν στην κοιλιά μου, σε αγαπούσα ήδη, σου μιλούσα και σου έλεγα πως μπορείς να έρθεις όποτε θέλεις, πως σε περιμένουμε…Το αόρατο νήμα με έδενε ήδη μαζί σου κι ας μη σε είχα γνωρίσει ακόμη». Επειδή είναι αόρατο όμως και δεν μπορούμε να το πιάσουμε, δε σημαίνει πως δεν υπάρχει. Τόσα πράγματα είναι άυλα κι όμως γεμίζουν τη ζωή μας, όπως η αγάπη, οι οικείες μυρωδιές που δημιουργούν αναμνήσεις, τα συναισθήματα. Αυτά και άλλα υπέροχα λόγια γεμίζουν ασφάλεια, σιγουριά και αυτοπεποίθηση τη Νούρα, που πλέον δε νιώθει μοναξιά και φόβο. Έτσι παρακολουθούμε στη συνέχεια διάφορα περιστατικά από τη ζωή του κοριτσιού και πόσο απλόχερα δίνει μαθήματα ζωής στον συμμαθητή της που φοβάται μακριά από τη μαμά του, στη γιαγιά της που ξέρει πως κάποια στιγμή θα πεθάνει αλλά το αόρατο νήμα θα τις έχει για πάντα δεμένες κ. π. ά. Τι όμορφα λόγια, πόσο γλυκές στιγμές, τι υπέροχο πλάσμα η Νούρα, τι εκπληκτική γραφή!

Η εικονογράφηση της Marta Moreno αποτυπώνει μεγάλες, χορταστικές φιγούρες, γεμάτες όμως μόνο από βασικές λεπτομέρειες, οπότε δεν κουράζεται το μάτι των παιδιών. Τα νήματα είναι χιλιάδες, πολύχρωμα, προς κάθε κατεύθυνση και δημιουργούν αστείες μικροπεριπέτειες. Κοντινά πλάνα και γενικές αποτυπώσεις, ανοιχτά και χαρούμενα χρώματα, παραστατικές εικόνες που ζωντανεύουν τα καθημερινά περιστατικά στην οικογένεια της Νούρα, μια γλυκιά γιαγιά, μια όμορφη μαμά, δεν ξέρω τι να πρωτοαναφέρω! Ένα μεγάλο μπράβο στις δημιουργούς γι’ αυτό το ξεχωριστό παραμύθι.

The post «Το κορίτσι και η κινητή βιβλιοθήκη», της Eulàlia Canal & «Το αόρατο νήμα», της Miriam Tirado, εκδ. Μεταίχμιο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Το μυστικό των μυστικών
Τίτλος πρωτοτύπου The secret of secrets
Συγγραφέας Dan Brown
Μεταφραστής Χρήστος Καψάλης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Dan Brown κινείται στα γνωστά, οικεία και πάντα συναρπαστικά μονοπάτια συνωμοσιολογίας, μυστικών και ανατροπών. Καλοδουλεμένη πλοκή, cliffhangers στο τέλος σχεδόν κάθε κεφαλαίου, σταδιακή κορύφωση της δράσης, ανάμιξη πραγματολογικών στοιχείων με αχαλίνωτη φαντασία, ένας αγαπημένος πρωταγωνιστής, κώδικες και σύμβολα (κεντροπερίβλητα, εικονογράμματα), μυστικά και απειλή κατά της ανθρωπότητας, ανατροπές, ενδιαφέρουσα κεντρική ιδέα που παίρνει βασικές εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, συμπεράσματα ερευνών και πορίσματα και «την προχωράει παρακάτω», σε ένα γνωστικό και γνωσιακό επίπεδο που μπορεί να το εκμεταλλευτεί κάποιος για κακό σκοπό, ένας ισχυρός εχθρός που κρύβεται στα σκοτάδια, απρόσμενες συμμαχίες, προδοσίες, ανθρωποκυνηγητά, μυστικές υπηρεσίες, απαγωγές, επιθέσεις, δολοφονίες, όλα αυτά συγκροτούν άλλο ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα δράσης και αγωνίας που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο.

Τη λαμπερή μέρα της διάλεξης της Κάθριν Σόλομον ακολουθούν μια σειρά από φρικιαστικά γεγονότα: η Κάθριν εξαφανίζεται, ο Λάνγκντον κάνει κάτι που θα  τραβήξει την προσοχή της Ούζι, της τσέχικης υπηρεσίας πληροφοριών, με αποτέλεσμα να τον κυνηγάει ο αστυνόμος Όλντριχ Γιανάτσεκ αλλά και ο Μάικλ Χάρις, νομικός εκπρόσωπος της αμερικανικής πρεσβείας. Τα ίχνη για τον εντοπισμό της επιστήμονα είναι κωδικοποιημένα κι ο Λάνγκντον αναλαμβάνει δράση. Αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί, αραβικοί αριθμοί, λατινικό αλφάβητο, ενωχιανά (γλώσσα μέσω της οποίας υποτίθεται ότι τα μέντιουμ επικοινωνούν με τα πνεύματα) παίρνουν και πάλι τη σκυτάλη σ’ έναν αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο.

Σταδιακά μπαίνουν κι άλλοι χαρακτήρες στο παιχνίδι που θα δείξουν σε κρίσιμα σημεία την πραγματική τους ταυτότητα και τι πραγματικά αποζητούν. Για παράδειγμα, ο Μάικλ Χάρις παίζει έναν ιδιαίτερο ρόλο στην αμερικάνικη πρεσβεία, με αποτέλεσμα να διαπιστώσει αμέσως τι πραγματικά συμβαίνει, μόνο που έχει ήδη αναθέσει στην ερωμένη του, Ντάνα Ντάνεκ, υπεύθυνη των δημοσίων σχέσεων της πρεσβείας, κάτι που θα τη βάλει σε κίνδυνο. Η Δρ Μπριγκίτα Γκέσνερ, κορυφαία Τσέχα νευροεπιστήμονας, επιτυχημένη στον τομέα τεχνολογίας απεικόνισης του εγκεφάλου και στα νευροπληροφοριακά δίκτυα, είναι εκείνη που κάλεσε τη Σόλομον για τη διάλεξη, τι έχει όμως δημιουργήσει με τους συνεργούς της; Γιατί ενδιαφέρεται τόσο πολύ για το βιβλίο της Κάθριν Σόλομον και θέλει σχεδόν με το ζόρι να την οδηγήσει στο εργαστήριό της; Η Σάσα Βέσνα, βοηθός της Μπριγκίτα, είναι μια γυναίκα που ήρθε από τη Ρωσία και παθαίνει κρίσεις επιληψίας, μια κατάσταση που την οδήγησε σ’ ένα παρακμιακό κρατικό ψυχιατρικό ίδρυμα, όπου έζησε «μια ζωή ποτισμένη από τα φάρμακα και τη μοναξιά». Η Μπριγκίτα Γκέσνερ την έφερε στην Πράγα και τη θεράπευσε από τις κρίσεις της, ποιο ήταν όμως το τίμημα; Και τι θα γίνει με τα κενά μνήμης που εξακολουθεί να έχει;

Επίσης, ποιο είναι το μυστηριώδες Γκόλεμ, μια φιγούρα με μανδύα, βαριά υποδήματα, πασαλειμμένο με πηλό στο κεφάλι και γιατί στο μέτωπό του έχουν χαραχτεί τρία εβραϊκά γράμματα; Σε ποιον είναι αφοσιωμένο να προστατεύει και ως πού θα φτάσει για να το καταφέρει; Η πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Πράγα Χάιντε Νάγκελ διαπιστώνει πως ήρθε η ώρα να πάρει την κατάσταση στα χέρια της και να εκδικηθεί όσους τη δελέασαν να πάρει αυτήν τη θέση, αποκρύπτοντάς της τους πραγματικούς λόγους που την ήθελαν σε αυτό το πόστο. Έχουμε όμως και τον Τζόνας Φόκναμ, επιμελητή εκδόσεων στα κεντρικά του Penguin Random House στη Νέα Υόρκη, που είναι έτοιμος να διαβάσει το χειρόγραφο της Σόλομον, όταν μια επίθεση από χάκερ το εξαφανίζει, περνώντας από όλες τις δικλείδες ασφαλείας. Πιστός όμως στην πατροπαράδοτη σχολή έχει εκτυπώσει ένα αντίγραφο, εξ ου και πέφτει θύμα απαγωγής. Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες και μερικοί ακόμη αγωνίζονται ο καθένας με τον τρόπο του να φυλάξει κρυμμένο ή να φέρει στο φως ή να ανακαλύψει το μυστικό των μυστικών.

Για άλλη μια φορά, ο Dan Brown έχει εντρυφήσει βαθιά στο θέμα του κι έχει στήσει έναν καλοπλεγμένο ιστό, αποκαλύπτοντας σταδιακά διάφορα πραγματολογικά στοιχεία, οδηγώντας τον αναγνώστη όλο και πιο κοντά στην κεντρική ιδέα εξαιτίας της οποίας η Κάθριν Σόλομον έχει μπει στο στόχαστρο. Ξεκινάμε από τον ορισμό της νοητικής επιστήμης: «Είναι η μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης, ένα αντικείμενο που απασχόλησε τον άνθρωπο για αιώνες, μόνο που τα ερωτήματα αυτά τα ερευνούσαμε μέσω της θρησκείας». Οι άνθρωποι αναλογίζονται τη συνείδηση αλλά δυσκολεύονται να την προσδιορίσουν ή και να συζητήσουν γι’ αυτήν. Η μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης χωρίζεται σε Υλισμό και Νοητική, με τους υλιστές να θεωρούν πως η συνείδηση είναι υποπροϊόν σωματικών διεργασιών και τους νοητιστές πως η συνείδηση προήλθε από μια θεμελιώδη πτυχή του σύμπαντος που δεν εντοπίζεται καν μέσα στο σώμα. Όλα αυτά γυρίζουν γύρω από τον ανθρώπινο εγκέφαλο που περιέχει 86 δισεκατομμύρια νευρώνες, οι οποίοι σχηματίζουν περισσότερες από 1 τρισεκατομμύριο συνάψεις. Αντιστοιχεί στο μόλις 2% του ανθρώπινου βάρους και καταναλώνει το 20% της ενέργειας και του οξυγόνου του αίματος.

Όσο βαθύτερα προχωράμε στην κεντρική ιδέα, τόσο πιο περίπλοκα γίνονται διάφορα συναφή θέματα γύρω από τη συνείδηση, τον φόβο του θανάτου (ο συγγραφέας κατακεραυνώνει: «Ο φόβος του θανάτου είναι ο πατέρας της θρησκείας»!), την άλω και το φωτοστέφανο, την ενόραση, ακόμη και το «σύνδρομο του σοφού», όπου κάποιος, μετά από ατύχημα, μπορεί να εμφανίσει ιδιαίτερες δεξιότητες ή γνώσεις που δεν κατείχε πριν, να παίξει βιολί π. χ. ή να μιλάει μια ξένη γλώσσα (συναρπαστικά και αυθεντικά τα παραδείγματα των ανθρώπων που αναφέρονται). Αυτές οι ανεξήγητες «γνήσιες ανωμαλίες» αμφισβητούν σε θεμελιώδες επίπεδο το υφιστάμενο μοντέλο της συνείδησης και βοηθούν στην αποδοχή πως οι εδραιωμένες επιστημονικές απόψεις για τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου έχουν πάψει να είναι επαρκείς. «Είναι καιρός για ένα νέο μοντέλο. Είναι καιρός να ομολογήσουμε ότι δε γνωρίζουμε την απάντηση σε μια απλούστατη ερώτηση: από πού πηγάζουν οι σκέψεις, τα ταλέντα και οι ιδέες μας;» (σελ. 177). Από την άλλη, μπορεί η ανθρώπινη σκέψη όταν εστιάζεται να μεταβάλλει κυριολεκτικά τη χημεία του σώματος; Υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο; Γιατί η αγγλική λέξη για το σύμπαν βασίζεται στο uni-versum («τα πάντα ως ένα»); Γιατί οι άνθρωποι αδυνατούν να αντιληφθούν την πραγματικότητα στις γνήσιες διαστάσεις της; Συνεχίζει η συνείδηση πέρα από τον θάνατο;

Φυσικά, διατυπώνονται και καταγράφονται πληροφορίες και για δευτερεύοντα ζητήματα, όπως τι είναι η ενόραση, αν μπορεί κάποιος να προβλέψει το μέλλον και γιατί πάντα ο άνθρωπος κατέφευγε σε αστρολόγους, χαρτορίχτρες κλπ.;  Ο σκεπτικιστής Ρόμπερτ Λάνγκντον δε διστάζει να αποκαθηλώσει μέχρι και τον Νοστράδαμο: έγραψε «εκτενώς, αινιγματικά και κοινότοπα», με αμφίσημες διατυπώσεις και αναφορά σε κοινότοπα γεγονότα, όπως πολέμους, φυσικές καταστροφές και συγκρούσεις εξουσίας κι αυτό μας οδηγεί στο φαινόμενο Μπαάρνουμ («είναι έντονη η επιθυμία του ανθρώπου να διακρίνει προσωπική αλήθεια σε γενικόλογες τοποθετήσεις»). Η θρησκεία είναι και σε αυτό το βιβλίο παρούσα, ώστε να αντιδιαστέλλεται με τον πραγματισμό της νευροεπιστήμης, με ενδιαφέροντα στοιχεία ανάλογα με την εκάστοτε αφορμή. Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο είναι η αναφορά στο φωτοστέφανο, το συνηθέστερο θρησκευτικό σύμβολο του πλανήτη. Είναι ο φωτεινός δίσκος που εμφανίζεται πάνω από το κεφάλι ενός πεφωτισμένου όντος και το εντοπίζουμε στην αιγυπτιακή στήλη του Ρα, στο βουδιστικό φέρετρο του Κανίσκα, σε αναγεννησιακούς πίνακες, όχι μόνο στους αγίους. Εξειδικευμένη μορφή του φωτοστέφανου είναι το ακτινωτό στέμμα που συναντάμε στα κεφάλια του Ώρου, του Πτολεμαίου, του Καίσαρα, ακόμη και του Κολοσσού της Ρόδου ή του Αγάλματος της Ελευθερίας. Ήσσονος σημασίας για την πλοκή αλλά συναρπαστικές είναι οι πληροφορίες για το λογότυπο των Starbucks (δεν είναι γοργόνα αλλά σειρήνα αφού έχει δύο ουρές) και για την ανέλιξη του Penguin Random House, του μεγαλύτερου και σημαντικότερου εκδοτικού οίκου του κόσμου, με 20.000 τίτλους κάθε χρόνο και μεικτά έσοδα πέντε δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενός κολοσσού που ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα από δύο ανθρώπους με ποικίλες και διαφορετικές λογοτεχνικές προτιμήσεις που φάνταζαν «τυχαίες» (random).

Τέλος πάντων, η καθαυτή πλοκή κλιμακώνεται διαρκώς, οι χαρακτήρες αποκαλύπτουν πολλά κρυμμένα μυστικά, όσο βυθιζόμαστε στη νευροεπιστήμη, στα μυστικά του εγκεφάλου, στη μαγεία της συνείδησης και του γύρω μας κόσμου, τόσο αρχίζει να αποκαλύπτεται το μυστικό των μυστικών. Κι όλα αυτά συμβαίνουν κυρίως στην Πράγα: «Ένα μνημείο παγωμένο στον χρόνο», ένας συνδυασμός κτηρίων ρομανικού, γοτθικού, μπαρόκ, αρ νουβό και νεοκλασικού ρυθμού, με περισσότερα από εφτακόσια καμπαναριά και πύργους, μια πόλη που για αιώνες είχε αποτελέσει ευρωπαϊκό κόμβο αποκρυφισμού. Ο Dan Brown έχει πάρει όλα τα τοπόσημα και στήνει αξέχαστες σκηνές δράσης και σασπένς: η Γέφυρα του Καρόλου, ο ποταμός Μολδάβας, η Αίθουσα Βλάντισλαβ του Κάστρου της Πράγας, η πλατεία Σταρομάκ, η Συναγωγή της συνοικίας του Γιοζέφοβ που παραμένει ανέπαφη από τον 13^ο αιώνα, η έπαυλη Πέτσεκ (εδράζεται η Αμερικανική Πρεσβεία), η Βίβλος του Διαβόλου με την ανατριχιαστική ιστορία της δημιουργίας της που απεικονίζει τον Σατανά με περίζωμα από ερμίνα (σύμβολο των γαλαζοαίματων), ο Πύργος Πετρίν, το παλιό Εβραϊκό Νεκροταφείο, το καταφύγιο Φολιμάνκα των 1500 τ.μ., το πιο στοιχειωμένο μέρος της πόλης, το Καφέ Λα Μποέμ, το Κλεμεντίνουμ με τους 20.000 τόμους θεολογικής βιβλιογραφίας (αξέχαστη θα μου μείνει η απόπειρα απόδρασης με άναμμα φωτιάς μέσα σε αυτόν τον σπάνιο και πανέμορφο χώρο) και πολλά άλλα.

«Το μέλλον έρχεται καταπάνω μας όλο και γρηγορότερα, σε καθημερινή βάση» (σελ. 687). Αυτό είναι το βασικό μότο ενός μυθιστορήματος που καταφέρνει να παρασύρει τον αναγνώστη ως την τελευταία σελίδα και που αναλύει βαθιές έννοιες της συνείδησης, της νευροεπιστήμης και της εγκεφαλικής λειτουργίας, κάτι που απαιτεί λίγο χρόνο κατανόησης παραπάνω αλλά το τελικό αποτέλεσμα εντυπωσιάζει. Σίγουρα θα υπάρξουν και ενστάσεις ή εύλογες απορίες, όπως για παράδειγμα η χτυπητή έλλειψη φύλαξης σε ένα σημαντικό μέρος με τη δικαιολογία ότι «δεν είναι σε λειτουργία ακόμη» ή ότι, αντί να το βάλουν στα πόδια αυτοί που βρίσκουν τις αποδείξεις που ζητάνε, προτιμούν να αναλύσει ο ένας στον άλλον τι βρήκαν και πόσο σημαντικές είναι κλπ. Με χιούμορ («Μέσα κοινωνικής δικτύωσης… Το μεγαλύτερο δώρο για τις υπηρεσίες πληροφοριών, από την εποχή που η Καθολική Εκκλησία εφηύρε την εξομολόγηση», σελ. 192), εκπλήξεις, πραγματολογικά στοιχεία, καλογραμμένη πλοκή εκτυλίσσεται μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη καλούς και κακούς, προδοσίες και εγκλήματα, ανατροπές και απρόσμενες εξελίξεις, μυστικές υπηρεσίες και επιστημονικά εργαστήρια, γενικά με όλα τα γνωστά και οικεία χαρακτηριστικά γνωρίσματα των μυθιστορημάτων του Dan Brown.

The post «Το μυστικό των μυστικών», του Dan Brown, εκδ. Ψυχογιός (Robert Langdon #6) appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Δυτικά της Σαντορίνης
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Μόσχου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κωνσταντίνα Μόσχου έγραψε ένα τρυφερό, γλυκό και γεμάτο αισιοδοξία μυθιστόρημα που παίζει με τον ρεαλισμό και το υπερφυσικό, ισορροπώντας υποδειγματικά ανάμεσα σε αυτά τα είδη. Οι περιγραφές του νησιού το ζωντανεύουν ολοκάθαρα και παραστατικά και δημιουργούν την κατάλληλη ατμόσφαιρα για τις εξελίξεις. Ένας τόπος άνυδρος, παραδομένος στους ανέμους, όπου ο χρόνος σταμάτησε τη δεκαετία του 1950, αφήνοντας τα πάντα ανέγγιχτα, έχει από μόνος του μια μαγεία, μια υποβλητικότητα και δημιουργεί μια ακαθόριστη θλίψη για τη μικρότητα της ζωής, πόσο μάλλον όταν σε αυτόν κατοικεί μια γυναίκα-θαύμα, για την ποιότητα ζωής και για την υγεία της οποίας η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά.

Στη Θηρασιά λοιπόν φτάνει ο γεροντολόγος Ντάνιελ Μπεργκ, που ανέλαβε μια νέα έρευνα με υποκείμενο μελέτης την Αθανασία. Είναι ψυχρός, απόμακρος και υπερόπτης αλλά λαμπρός επιστήμονας, «σφιχτός σαν μπάλα από κανόνι, έτοιμος να εκτοξευτεί». Κάτι όμως η δύναμη και η ενέργεια του τόπου και της πρωταγωνίστριας, κάτι ο απρόσμενος έρωτας, σύντομα θα τον αλλάξουν. Μαζί του φτάνει στο νησί και ο διερμηνέας του, Νικόλαος Καλογιάννης, που δεν τον συμπαθεί λόγω της υπεροψίας του. Ο ταπεινός τόπος τον έχει συνεπάρει, νιώθει πως μεταφέρθηκε σ’ έναν άλλο χωροχρόνο, δυτικά της Εδέμ και σταδιακά αρχίζει να νιώθει μια περίεργη αγάπη για την Αθανασία. Είναι πολύ χαρούμενος με το νησί αλλά στενοχωριέται που δεν μπορεί να μοιραστεί τα αισθήματά του με τον κατηφή Γερμανό, μιας και η στάση του επιστήμονα του ξυπνάει έναν φουσκωμένο εγωισμό και πεισμώνει να αποδείξει την αξία του.

Με φόντο τα νυσταγμένα φώτα της Σαντορίνης τα βράδια και τους απέραντους κυματισμούς της θάλασσας γύροθεν, η Αθανασία Ζάννου, μια γυναίκα με μια σπάνια μορφή γήρανσης, έχει δημιουργήσει έναν ζεστό και φιλικό κύκλο γύρω της από ανθρώπους που τη φροντίζουν και την προσέχουν, όχι ότι τους έχει ανάγκη. Ακούει, βλέπει, συνομιλεί με διαύγεια και ισχυρίζεται πως την ξέχασε ο Χάρος. Δε σταματάει να χαμογελάει και να είναι αισιόδοξη ενώ ταυτόχρονα ασκεί μια παράξενη επιρροή στους ανθρώπους που την τριγυρίζουν, τον Λάζο που ξέρει τον τόπο του σπιθαμή προς σπιθαμή και ξεπετάχτηκε από τα υπόσκαφα εγκαταλελειμμένα σπίτια σαν αναστημένος Λάζαρος, τον ζωγράφο Άντζελο, το «φίδι» του νησιού Στέντορα, την κολλητή της φίλη Αργυρώ, τη μυστηριώδη Βαλεντίνη με τον γιο της τον Ερμή κ. ά.

Γελαστή, σοφή («σοφία που δεν ήταν εμφανής, όμως την εισέπραττες στις μικρές ασήμαντες στιγμές μαζί της, όταν το μεγαλειώδες παρουσιαζόταν ντυμένο μέσα στην απόλυτη καθαρότητα και στην απλότητά του», σελ. 143), έχει μάθει να ζει με όσα έχει, χωρίς άγχος κι όσο προχωράει το μυθιστόρημα επιστρέφουμε αποσπασματικά στη νεότερη ζωή της, γνωρίζουμε τους ανθρώπους που έχασε, μαθαίνουμε για τις τραγικές ιστορίες στις οποίες γύρισε την πλάτη ώσπου ο Νικόλαος κάνει ένα μοιραίο λάθος. Η Αθανασία είναι μια κοσμοπολίτισσα γυναίκα που όμως διάλεξε την εξορία και την απομόνωση, έζησε ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί, έχοντας δραπετεύσει στην Αθήνα του μεσοπολέμου για να ξεφύγει από τη μητριά της και γνωρίζοντας έτσι την αρτίστα Λίλα, μια γυναίκα που την κατέστρεψε. Η ηρωίδα του βιβλίου γλέντησε, γέλασε, απόλαυσε, κούρσεψε τη ζωή ως το μεδούλι και πλέον η θετική της πλευρά υπερισχύει σε σχέση με οτιδήποτε αρνητικό. Είναι μια παρουσία που έδωσε ζωή στο νησί, «τους είχε μαζέψει όλους σαν μια γροθιά, τους είχε κάνει μια παρέα».

Το μυθιστόρημα «Δυτικά της Σαντορίνης» μας ταξιδεύει σ’ έναν άνυδρο τόπο γεμάτο άγρια και αυθεντική ομορφιά και μας συστήνει έναν κύκλο ανθρώπων που περιτριγυρίζουν μια υπέργηρη γυναίκα. Λιτές και άκρως ρεαλιστικές περιγραφές του νησιού, με τη μυρωδιά των ελάχιστων θάμνων και το κελάηδημα του καλόγιαννου να ξεχύνονται από τις σελίδες, με το απέραντο γαλάζιο και τη θέα της Σαντορίνης να αποτελούν το ιδανικό σκηνικό για ένα λογοτεχνικό ταξίδι που ακροβατεί ανάμεσα στην πραγματικότητα και στον σουρεαλισμό. Λιτά καλολογικά στοιχεία και περιγραφές, ενδιαφέροντες χαρακτήρες και η τελική αποκάλυψη δείχνουν τον σεβασμό της συγγραφέως απέναντι στον αναγνώστη ενώ διάφορες σκέψεις γύρω από τη ζωή, το εφήμερο και τη διάρκειά της, δεν αποτελούν αμπελοφιλοσοφίες αλλά σωστή καταγραφή των βασικών φόβων του ανθρώπου, με ερμηνείες που αντιστοιχούν στο επίπεδο του κάθε χαρακτήρα. Δυτικά της Σαντορίνης ή αλλιώς δυτικά της ζωής, έρχεται ένας απολογισμός γεμάτος ειλικρίνεια και αντικειμενικότητα που ζωντανεύει μια γεμάτη ζωή μέσα σε λίγες σελίδες, χαρίζοντας πολλές νότες αισιοδοξίας και συστήνοντάς μας μια γυναίκα απλή, λιτή, ικανοποιημένη και σαρκαστική: «Σιγά τον πολυέλαιο. Ήρθαμε, φεύγουμε» (σελ. 197).

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Να δίνεις… γιατί μονάχα έτσι είσαι γεμάτος: όταν αδειάζεις» (σελ. 32).

«Ένα απ’ τα μυστικά της μακροζωίας είναι να μη χάνεις μέρα δίχως φίλους… Μονάχα έτσι θα έχεις μια υγιή ζωή, πνευματικά τουλάχιστον» (σελ. 60).

«Το σμίξιμο και το νοιάξιμο, το γέλιο και η χαρά του να δίνεις και να σκορπιέσαι άφοβα και άφθονα ήταν… ίσως το μυστικό μιας εφήμερης αθανασίας» (σελ. 125).

«Η ζωή είναι πολύ μικρή, Νικόλα, πίστεψέ με. Αλλά αξίζει περισσότερο απ’ την αθανασία» (σελ. 89).

«Το παρελθόν μάς βαραίνει αβάσταχτα. Σαπίζουμε μαζί του καθώς περνάνε τα χρόνια. Γεμίζουμε από αναμνήσεις κι αυτές μας χτίζουνε μέχρι πάνω με πέτρα και μας κλειδώνουν μέσα τους» (σελ. 162).

The post «Δυτικά της Σαντορίνης», της Κωνσταντίνας Μόσχου, εκδ. Bell appeared first on Πανος Τουρλης.