Εφημερίδες – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Tue, 08 Dec 2020 19:52:48 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.4.4 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Εφημερίδες – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Πόθοι και πάθη στην παλιά Αθήνα (1834-1938)», του Θωμά Σιταρά, εκδ. Ωκεανίδα https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%cf%8c%ce%b8%ce%bf%ce%b9-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%ac%ce%b8%ce%b7-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2580%25cf%258c%25ce%25b8%25ce%25bf%25ce%25b9-%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b9-%25cf%2580%25ce%25ac%25ce%25b8%25ce%25b7-%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b7%25ce%25bd-%25cf%2580%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25b9%25ce%25ac-%25ce%25b1%25ce%25b8%25ce%25ae%25ce%25bd%25ce%25b1-%25cf%2583%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25ac https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%cf%8c%ce%b8%ce%bf%ce%b9-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%ac%ce%b8%ce%b7-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac/#respond Tue, 08 Dec 2020 19:52:48 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=9037 Tο βιβλίο αυτό είναι αφιερωμένο στις γυναίκες της πόλης μας, στις Ατθίδες μας και στις σχέσεις τους με τους άντρες. Σχέσεις που πέρασαν από σαράντα κύματα! Από τη δουλική ιστορική υποταγή στον ‘Αφέντη’, μέχρι την πλήρη ανεξαρτητοποίηση, ιδιαίτερα στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Ο επαναπροσδιορισμός της κοινωνικής θέσης της γυναίκας συνοδεύτηκε από πρωτόγνωρη για τα ήθη της Αθήνας σεξουαλική απελευθέρωση. Είναι μια όψη της σχετικά πρόσφατης κοινωνικής και λαογραφικής μας ιστορίας, που μας αφήνει άφωνους με τις αχαλίνωτες προεκτάσεις που πήρε. Μέσα από αυθεντικές μαρτυρίες, σπάνιες φωτογραφίες και σκίτσα, χρονογραφήματα, σχόλια, διαφημίσεις και γελοιογραφίες παρουσιάζεται, σαν ένα μικρό ντοκιμαντέρ, ένα απίθανα ενδιαφέρον και πρωτότυπο υλικό. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Πόθοι και πάθη στην παλιά Αθήνα (1834-1938)
Συγγραφέας Θωμάς Σιταράς
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Θωμάς Σιταράς επιστρέφει! Μετά το «Η παλιά Αθήνα ζει, γλεντά, γεύεται (1834-1938)» επιστρέφει με ένα σκαμπρόζικο, πικάντικο ανθολόγιο κόρτε, φλερτ, ερωτικών σχέσεων και αντιλήψεων στην Αθήνα (κυρίως) της ίδιας εποχής (1834-1938). Μην το χάσετε! Έξυπνο, δηκτικό, αναλυτικό όπου δει, χιουμοριστικό, σαρκαστικό, απολαυστικότατο! Συνοδεύεται από διακριτικές (για σήμερα) προκλητικές για τότε φωτογραφίες και σκιτσάκια. Από την ανύπαρκτη κοινωνική ζωή στα τέλη του 18ου αιώνα για τις κλεισμένες μες στο σπίτι γυναίκες ως την απόλυτη έκλυση ηθών πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Σκιτσάκια, ευθυμογραφήματα, διάλογοι, αγγελίες, πώς επικοινωνούσαν και ερωτοτροπούσαν οι αθώοι νέοι του τότε, οι συγκρατημένοι του μετά και οι απελπισμένοι και ορμητικοί του αργότερα! Ξεφυλλίστε το, απολαύστε το και αφεθείτε να γελάσετε με την αγωνία, την αθωότητα, την αφέλεια, τις ιδέες για να βρεθούν παράνομα και μη ζευγαράκια! Καλογραμμένο, διανθισμένο με πολλά σχετικά κείμενα, δεν θα θέλετε να το τελειώσετε!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%cf%8c%ce%b8%ce%bf%ce%b9-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%ac%ce%b8%ce%b7-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac/feed/ 0 «Η παλιά Αθήνα ζει, γλεντά, γεύεται (1834-1938)», του Θωμά Σιταρά, εκδ. Ωκεανίδα https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1-%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%b3%ce%bb%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%ac-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b7-%25cf%2580%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25b9%25ce%25ac-%25ce%25b1%25ce%25b8%25ce%25ae%25ce%25bd%25ce%25b1-%25ce%25b6%25ce%25b5%25ce%25b9-%25ce%25b3%25ce%25bb%25ce%25b5%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25ac-%25ce%25b8%25cf%2589%25ce%25bc%25ce%25ac%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25ac%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1-%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%b3%ce%bb%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%ac-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/#respond Tue, 08 Dec 2020 19:44:09 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=9034 Πώς διασκέδαζε η παλιά Αθήνα; Πώς διαµορφωνόταν η καθηµερινή ζωή του Αθηναίου και της Αθηναίας; Ποια ήταν η γαστρονοµία της εποχής; Μέσα από αυθεντικές µαρτυρίες, φωτογραφίες, χρονογραφήµατα, διαφηµίσεις, µικρές πικάντικες ειδησούλες, σχόλια, ανέκδοτα και γελοιογραφίες, ο συγγραφέας µάς παρουσιάζει ένα ογκώδες υλικό µε τρόπο γλαφυρό κι ευχάριστο, κρατώντας αµείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη σε κάθε σελίδα. Στο τέλος ο αναγνώστης αποκτά µια εµπλουτισµένη οπτική και για τη σύγχρονη πόλη, αφού γνωρίζει την ιστορία και την εξέλιξή της στο χρόνο. Μέσα από τα ήθη και τα έθιµα κάθε περιόδου αναδεικνύεται ο χαρακτήρας του κατοίκου αυτής της πόλης και µε τις απαραίτητες συγκρίσεις µάς βοηθά να καταλάβουµε την εξέλιξή του σήµερα. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Η παλιά Αθήνα ζει, γλεντά, γεύεται (1834-1938)
Συγγραφέας Θωμάς Σιταράς
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μην το χάσετε! Έξυπνο, δηκτικό, αναλυτικό όπου δει, χιουμοριστικό, σαρκαστικό, απολαυστικότατο! Η παλιά Αθήνα μέσα από κείμενα και φωτογραφίες, δημοσιεύματα και άρθρα εφημερίδων, χρονογραφήματα, αναμνήσεις, με αφορμή το ταξίδι στη γαστριμαργία και την κοιλίτσα του δόλιου Έλληνα! Ο συγγραφέας, κιμπάρης στην παροχή του υλικού, μας γεμίζει με ένα σωρό φαιδρές στιγμές περασμένες και αλλοτινές και κάποιες φωτογραφίες που συγκινούν, προκαλούν θαυμασμό, απορία αλλά και θλίψη. Η καλύτερη στιγμή μου στη σελ. 261, όπου έχουμε φωτοτυπία δημοσιεύματος-αγγελίας: “Εις νεκροταφείον τε ευρέθη η εξής επιγραφή: Ενθάδε κείται η δούλη του Θεού Μαρούλα, σύζυγος Γιάννη Μαρμαρά. Το μνημείον αυτό κατεσκευάσθη εις το εργοστάσιόν του, όμοιον κοστίζει 1500 φράγκα!!!!” Ξεφυλλίστε το, απολαύστε το και αφεθείτε σε γεύσεις γνωστές και παραλλαγμένες, γεύσεις άγνωστες και πρωτότυπες. Η νεοελληνική Αθήνα, η ιστορία της, το παρελθόν της και το παρόν της, ταβέρνες, κρασοπουλειά, κομμωτήρια, Ατθίδες, μπεν-μιξτ και πολλά πολλά άλλα!!!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1-%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%b3%ce%bb%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%ac-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/feed/ 0 «Τα ανάλεκτα της παλιάς Αθήνας», του Θωμά Σιταρά, εκδ. Ωκεανίδα https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%bd%ce%ac%ce%bb%ce%b5%ce%ba%cf%84%ce%b1-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac%cf%82-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b1%25ce%25bd%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25b5%25ce%25ba%25cf%2584%25ce%25b1-%25cf%2580%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25b9%25ce%25ac%25cf%2582-%25ce%25b1%25ce%25b8%25ce%25ae%25ce%25bd%25ce%25b1%25cf%2582-%25ce%25b8%25cf%2589%25ce%25bc%25ce%25ac%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25ac%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%bd%ce%ac%ce%bb%ce%b5%ce%ba%cf%84%ce%b1-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac%cf%82-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/#respond Tue, 24 Nov 2020 18:51:36 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8545 «Τα ανάλεκτα της παλιάς Αθήνας» είναι αφιερωμένα σε μια πόλη και μια εποχή περασμένες αλλά όχι ξεχασμένες. Ο ακαταπόνητος και ακάματος κύριος Σιταράς παρουσιάζει τις όψεις μιας Αθήνας που ήταν γεμάτη με χαρακτηριστικές φιγούρες, κέντρα διασκέδασης, ταβέρνες, γυναίκες ναζιάρες και άντρες σοβαρούς, με σημαντικές και ιστορικές περιοχές, με ήθη και έθιμα διαφορετικά.

Βιβλίο Τα ανάλεκτα της παλιάς Αθήνας
Συγγραφέας Θωμάς Σιταράς
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

1920-1940 κυρίως λοιπόν και ο αναγνώστης σουλατσάρει σε γειτονιές, πλακόστρωτα δρομάκια, συνοικίες, παρακολουθεί τις συμπεριφορές και τα χαρακτηριστικά των πιο γνωστών αθηναϊκών τύπων ενώ ευωχείται και διασκεδάζει σε «τόπους κοινωνικής συνάθροισης». Κι όλα αυτά πάντα με το χιούμορ και τη διεισδυτικότητα του συγγραφέα. Κείμενα και κειμενάκια αποθησαυρισμένα από εφημερίδες και περιοδικά του Μεσοπολέμου και όχι μόνο, σατιρικά, χιουμοριστικά, σπιρτόζικα, σκαμπρόζικα, συνοδευμένα από γελοιογραφίες, σκίτσα και φωτογραφίες που τεκμηριώνουν το ιστορικό και πραγματολογικό περιβάλλον. Και ο κύριος Σιταράς δεν παραθέτει νέτα σκέτα τα χωρία, αντιθέτως, κάπου κάπου παρεμβαίνει με διεισδυτικά, καίρια και σαρκαστικά σχόλια, δίνοντας μια συνολική θεώρηση του περιστατικού που έχει ξετρυπώσει. Λάτρεψα τα παρακείμενα πλαίσια μέσα στα οποία επεξηγούνταν φράσεις που έμειναν μέχρι και σήμερα στην καθομιλουμένη, όπως «Έφαγε χυλόπιτα» ή «Σιγά τον πολυέλαιο»! Αμ το άλλο; «Μέγκλα» σημαίνει made in England, άρα εξαιρετικής ποιότητας!

Στο κεφάλαιο με τίτλο «Αττικές μέρες» καταγράφονται μικρές ανθρώπινες ιστορίες από την καθημερινή ζωή της πόλης, μέσα από τις οποίες δίνεται ανάγλυφα η ψυχοσύνθεση των κατοίκων της παλιάς εποχής, όπου η ευθυμία και η ανεμελιά είχαν τον πρώτο ρόλο! Σκίτσα και ανάγλυφες περιγραφές μου χάρισαν άφθονο γέλιο και ταυτόχρονα περίσκεψη για το αθώο εκείνης της εποχής. Στο επόμενο κεφάλαιο με τίτλο «Αθηναϊκοί περίπατοι», είμαστε πια στο σημείο όπου η Ερμού και η Αιόλου δεν είναι το κέντρο της Αθήνας, μιας και η Νεάπολη, τα Πετράλωνα και άλλες γειτονιές αρχίζουν να παίρνουν τα πάνω τους. Παγωτατζήδες, στραγαλάδες και πραματευτάδες σεργιανούν στις γειτονιές υπό τους ήχους της ρομβίας και του οργανέτου. Πώς ζούσαν λοιπόν οι Αθηναίοι εκείνη την εποχή και πώς αντιδρούσαν σε οποιαδήποτε αλλαγή στην καθημερινότητά τους από τη μοντέρνα Ευρώπη;

Στη συνέχεια, «Κοινωνία και κοινωνική ζωή» και περιγράφεται η συντηρητική και αυστηρών αρχών κοινωνία, που παλεύει με έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, ο οποίος διψά για ζωντάνια και διασκέδαση ενώ η θέση της γυναίκας αρχίζει να αλλάζει μες στην οικογένεια και την καθημερινή ζωή! Το σαβουάρ βιβρ γίνεται προαπαιτούμενο για τα αστικά σαλόνια ενώ ο μεζές στη λαδόκολλα γίνεται ανιό αλαπαριζιέν και ο παράφωνος κρασοπατέρας αντικαθίσταται από τον κονφερανσιέ. Χοροί, εσπερίδες, γιορτές και πανηγύρια,  όλα άφθονα, όλα αυθόρμητα και αθώα. Ή ίσως και επικίνδυνα: «Κύριε δάσκαλε, μη δέρνετε τον Γιώργο μας, εμείς ποτέ δεν τον χτυπούμε σπίτι ειμή μόνο όταν ευρεθώμεν εις κατάστασιν αμύνης», όπως γράφεται χαρακηριστικά σε εφημερίδα του 1925.

Και ακολουθούν κι άλλα ανάλεκτα, ώσπου φτάνουμε στα «Καφενεία και ζαχαροπλαστεία», όπου αναλύονται όλα τα μικρά και μεγάλα περιστατικά που διαδραματίζονται σε τέτοια μέρη, περιγράφονται καφέδες, γλυκά, το καφενείο του Ζαχαράτου, η δραστηριότητα του μικρόκοσμου που βουίζει σα μελίσσι σε αυτούς τους χώρους, καθημερινές και εορτές, αλλά και στις «Ταβέρνες και εστιατόρια», με το παλιό κρασί, την ευθυμία των πελατών, τις γυναίκες που περιμένουν σπίτι τον αχαΐρευτο να μαζευτεί (αξιοσημείωτη η παράθεση από τον Οδηγό Ιγγλέση του 1917 των καλύτερων εστιατορίων). Επίσης στις «Γυναίκες» περιγράφονται μυριάδες περιστατικά που προκαλούν γέλιο και περίσκεψη: καλλιστεία, ομορφιά, φλερτ, ό,τι έπεφτε στην προσοχή των αντρών και των πεθερών!

Ένας πραγματικός θησαυρός αυτό το βιβλίο, γεμάτος περιστατικά και φυσιογνωμίες, διασκεδαστικά στιγμιότυπα και αλησμόνητες εποχές. Ο κύριος Σιταράς παρέδωσε στους αναγνώστες το προϊόν άλλης μιας κοπιώδους έρευνας χρόνων, την οποία στόλισε με το προσωπικό του χιούμορ και τη διεισδυτική ματιά και με ταξίδεψε για άλλη μια φορά σε εποχές και στιγμιότυπα που θα ήθελα να είχα ζήσει εκ του σύνεγγυς.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%bd%ce%ac%ce%bb%ce%b5%ce%ba%cf%84%ce%b1-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac%cf%82-%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/feed/ 0 «Τα ευτράπελα της διαφήμισης στο πέρασμα των χρόνων», του Θωμά Σιταρά, εκδ. Μίνωας https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%ce%b5%cf%85%cf%84%cf%81%ce%ac%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ae%ce%bc%ce%b9%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25b1-%25ce%25b5%25cf%2585%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25ac%25cf%2580%25ce%25b5%25ce%25bb%25ce%25b1-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25b4%25ce%25b9%25ce%25b1%25cf%2586%25ce%25ae%25ce%25bc%25ce%25b9%25cf%2583%25ce%25b7%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25ac%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%ce%b5%cf%85%cf%84%cf%81%ce%ac%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ae%ce%bc%ce%b9%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/#respond Fri, 13 Nov 2020 06:59:36 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8161 Το 2018 διάλεξε τα «καλύτερα της παλιάς Αθήνας», «Ξεφυλλίζοντας παλιές εφημερίδες», παραθέτοντας ωσαύτως μια ανθολογία σκίτσων, χρονογραφημάτων, γελοιογραφιών και άλλων μορφών αποτύπωσης των αθηναϊκών στιγμιότυπων του χτες (1880-1937).Το 2019 μας ευχήθηκε «Καλό βόλι», καταγράφοντας τις κάλπες και τα τερτίπια μιας άλλης εποχής (1864-1940). Κι αντί να ξεκουραστεί και να απολαύσει τους καρπούς των κόπων του, η αγάπη του για την έρευνα, την αναδίφηση και φυσικά το παρελθόν μας δεν τον αφήνει σε ησυχία! Κυρίες και κύριοι, ο κιμπάρης Θωμάς Σιταράς είναι και πάλι εδώ!

Βιβλίο Τα ευτράπελα της διαφήμισης στο πέρασμα των χρόνων
Συγγραφέας Θωμάς Σιταράς
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο του βιβλίο είναι απότοκο μιας σειράς γεγονότων που τον έφεραν σε επαφή με τις παλιές διαφημίσεις, στις οποίες θαύμασε τη γραφή, την επικοινωνιακή αμεσότητα, την απλότητα και το χιούμορ ενώ του ξύπνησε νοσταλγικές αναμνήσεις των παιδικών του χρόνων από τη δεκαετία 1950-1960. Έτσι λοιπόν στράφηκε και πάλι στην περίοδο της παλιάς Αθήνας (1834-1940) κατά την οποία προέκυψαν αγγελίες, ρεκλάμες, ειδοποιήσεις, ρεπορτάζ, ειδήσεις, σχόλια, χρονογραφήματα και πολλά άλλα. Έτσι δημιουργήθηκε αυτή η «εκλαϊκευμένη λαογραφική, ιστορική προσέγγιση της καθημερινότητας των προγόνων μας, μέσα από τις καταναλωτικές τους συνήθειες, γραμμένη μάλιστα από τους ίδιους τους διαμορφωτές της». Περιλαμβάνει ανάλεκτα κείμενα, πλήρως εικονογραφημένα και σχολιασμένα ενώ σε ένθετες σελίδες παρουσιάζεται σημαντικός αριθμός χαρακτηριστικών διαφημίσεων της εποχής.

Το υπέροχο, απολαυστικό και τεκμηριωμένο αυτό βιβλίο χωρίζεται σε δέκα μέρη, μαζί με πρόλογο, εισαγωγή, βιβλιογραφία κλπ. Ξεκινάμε από την ιστορία της διαφήμισης, την ανάγκη και τις τεχνικές της ρεκλάμας, τις ξένες επιρροές, προχωράμε σε «Ρεκλάμες που ξεχώρισαν», σε ειδικές κατηγορίες και επιγραφές, για να φτάσουμε στο θέμα της γλώσσας, στη διαλάληση, στη βιτρίνα και στην υπαίθρια διαφήμιση. Βήμα βήμα ταξιδεύουμε από την αρχή της ρεκλάμας ως το σήμερα, γνωρίζουμε τον τελάλη («τη ζώσα αγγελία») και τις πρωτόλειες μορφές αναγγελιών και ειδήσεων, μαθαίνουμε πόσο σημαντικές ήταν οι εφημερίδες και ό,τι γραφόταν σε αυτές για την πληροφόρηση του κόσμου και διαπιστώνουμε πως στην αρχή «κράχτης» ήταν το καλό όνομα του εμπόρου και όχι οι ανύπαρκτες ακόμη τότε επωνυμίες. Μου έκανε εντύπωση πόσο ταυτισμένη είναι η εξέλιξη της διαφήμισης με τις αλλαγές στην κοινωνία και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου καθώς και την «άρνηση» της ελληνικής αγοράς να ακολουθήσει τις μεθόδους οργάνωσης και προετοιμασίας της ρεκλάμας που είχαν εγγυημένα αποτελέσματα στο εξωτερικό: «Εμείς εξακολουθούμε να επιμένουμε παραδοσιακά», τονίζει ο συγγραφέας. Γι’ αυτό στα πρώτα βήματα της ελληνικής αγοράς συναντάμε φαιδρά και ευτράπελα κείμενα που, παρ’ όλ’ αυτά, λειτουργούν άψογα για την προσέλκυση πελατείας.

Ελληνικές ευρεσιτεχνίες, πληρωμένες και έμμεσες διαφημίσεις, εξωφρενικές επιγραφές αλλά με το άρωμα της εποχής τους, έμμετρες αγγελίες, ρεκλάμες με φωτογραφία του ιδιοκτήτη του μαγαζιού που διαφημίζεται κι όλα αυτά δημοσιεύονται σε αθηναϊκές και επαρχιακές εφημερίδες. Επιπλέον, εκτός από την ιστορία του Τύπου που ξεδιπλώνεται με την εξέλιξη της διαφήμισης, έχουμε και την ιστορία των εμπορικών εκθέσεων, που κι αυτές αποτελούν το ιδανικό μέσον προβολής. Ο κύριος Σιταράς όμως ερευνά όλες τις πτυχές του θέματος κι έτσι καταγράφει με τη γλαφυρή του πένα και τις κοινωνιολογικές προεκτάσεις: τι περίμενε ο κόσμος από τη διαφημιστική τέχνη, γιατί δημιουργήθηκε αυτή, πώς εξελίχθηκε, πώς επηρέασε και πώς επηρεάστηκε κατά την πορεία της στον χρόνο.

Και δε φτάνει μόνο το άφθονο ελληνικό υλικό που έχει στα χέρια του, ο συγγραφέας στρέφει τη ματιά του και παρακολουθεί τις παγκόσμιες εξελίξεις και αλλαγές γύρω από την κοινωνία και τη διαφήμιση των αρχών του 20ού αιώνα. Το υψηλό για την εποχή επίπεδο που λειτουργούσε η επαγγελματική διαφήμιση και δημοσιότητα καταδεικνύεται με τις ανταποκρίσεις από τα τέσσερα Διεθνή Διαφημιστικά Συνέδρια και από ένα απάνθισμα των εξελίξεων στον χώρο αυτό, κάτι που τονίζει τη δική μας φτώχεια, μιας και οι Έλληνες διαφημιζόμενοι της ίδιας εποχής ήταν συντηρητικοί και δεν είχαν διάθεση να επενδύσουν σε καμπάνιες ή πιο έντονη διαφημιστική παρουσία. Λονδίνο, Παρίσι και Βερολίνο αλλά και Αμερική πρωτοστατούν στα γεγονότα κι έχουν την τύχη, για το ελληνικό κοινό, να αποτυπωθούν στις εφημερίδες της εποχής!

Ένας πραγματικός θησαυρός είναι αυτό το βιβλίο, γεμάτο περιστατικά και φυσιογνωμίες, διασκεδαστικά στιγμιότυπα και αύρα από αλησμόνητες εποχές. Ο κύριος Σιταράς παρέδωσε στους αναγνώστες το προϊόν άλλης μιας κοπιώδους έρευνας χρόνων, την οποία στόλισε με το προσωπικό του χιούμορ και τη διεισδυτική του ματιά και με ταξίδεψε πάλι σε ζωές ανθρώπων και στιγμιότυπα που θα ήθελα να είχα ζήσει εκ του σύνεγγυς. Ένα νοσταλγικό ταξίδι με τον πιο διασκεδαστικό κι ευφάνταστο τρόπο!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%b1-%ce%b5%cf%85%cf%84%cf%81%ce%ac%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ae%ce%bc%ce%b9%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/feed/ 0 «Καλό βόλι: οι κάλπες και τα τερτίπια μιας άλλης εποχής», του Θωμά Σιταρά, εκδ. Μίνωας https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%bb%cf%8c-%ce%b2%cf%8c%ce%bb%ce%b9-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25bb%25cf%258c-%25ce%25b2%25cf%258c%25ce%25bb%25ce%25b9-%25ce%25b8%25cf%2589%25ce%25bc%25ce%25ac%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25ac%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%bb%cf%8c-%ce%b2%cf%8c%ce%bb%ce%b9-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/#respond Tue, 08 Sep 2020 20:38:33 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=6754 Μετά από μια άτυπη τριλογία της Αθήνας, για μια πόλη και μια εποχή περασμένες αλλά όχι ξεχασμένες κι επειδή το στυλ του και τα ευρήματα που εντοπίζει σκαλίζοντας στον χτεσινό αλλά τόσο σημερινό Τύπο ήταν πάμπολλα, το 2018 κυκλοφόρησε το «Ξεφυλλίζοντας παλιές εφημερίδες», όπου η ματιά του και η σκωπτική και ενημερωτική διάθεσή του έφτασαν στο ζενίθ τους. Κι αντί να ξεκουραστεί και να απολαύσει τους καρπούς των κόπων του, η πολιτική επικαιρότητα δεν τον αφήνει σε ησυχία! Κυρίες και κύριοι, ο «Σουρής του 21ου αιώνα» Θωμάς Σιταράς είναι και πάλι εδώ, αυτήν τη φορά με μια ανθολογία σκίτσων, χρονογραφημάτων, γελοιογραφιών και άλλων  μορφών αποτύπωσης των εκλογών του χτες (1864-1940).

Βιβλίο Καλό βόλι: οι κάλπες και τα τερτίπια μιας άλλης εποχής
Συγγραφέας Θωμάς Σιταράς
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο έχει μια εξαιρετική δομή, που αγκαλιάζει όλες τις πτυχές μιας εκλογικής αναμέτρησης, δηλαδή το πριν, τη διαδικασία και το μετά, όχι μόνο των εθνικών αλλά και των δημοτικών εκλογών! Η λειτουργία της Βουλής, τα ευτράπελα των υποψηφιοτήτων, μικρής και μεγάλης έκτασης γεγονότα, που είναι απότοκα, προϊόντα ή προεόρτια των εκλογών, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα μιας πετυχημένης υποψηφιότητας, τα ρουσφέτια και τα πεσκέσια, τα καφενεία («Ακαδημία Πολιτικών Επιστημών»), Ψαθάς και Καραγκιόζης, οι χαρακτηριστικοί τύποι της Αθήνας σαν τον Αρμάνδο Δελαπατρίδη, η γυναικεία ψήφος, ακόμη και η καθημερινή ζωή στα υπουργεία, όλα περνάνε από την κρησάρα που λέγεται Θωμάς Σιταράς και χαρίζουν άφθονο γέλιο αλλά και επίκαιρους προβληματισμούς στον αναγνώστη.

Πώς να μην ευχαριστηθείς ένα βιβλίο που ξεκινάει με τη λαϊκή θυμόσοφη ρήση: «Οι πολιτικοί και οι πάνες πρέπει να αλλάζονται τακτικά, για τον ίδιο ακριβώς λόγο» και μάλιστα όταν ο ίδιος ο τίτλος του σε προϊδεάζει για την ατμόσφαιρα που θα συναντήσεις ξεφυλλίζοντας ή μελετώντας το; Ο συγγραφέας εξηγεί πως «καλό βόλι» στην Επανάσταση του 1821 ήταν η ευχή για εύστοχη βολή, κάτι που μετά το 1864 άρχισε να χρησιμοποιείται για εύστοχη πολιτική εκλογή! Χρονογραφήματα, ευθυμογραφήματα, σατιρικά στιχάκια, ρεπορτάζ, φωτογραφίες και σκίτσα, παρατηρήσεις και μαρτυρίες, οι απολυμένοι δημόσιοι υπάλληλοι ή «παυσανίες», ακόμη και αφίσες εκείνων των εποχών είναι όλα σε αυτό το τεκμηριωμένο βιβλίο και μας ταξιδεύουν από τις εκλογές «βίας και νοθείας» στις διαδηλώσεις, τους μπράβους και το χάος στις δημόσιες υπηρεσίες (αφάνταστα μακρύς ο δρόμος από το Πρωτόκολλο μέχρι το Αρχείο).

Ένας πραγματικός θησαυρός είναι αυτό το βιβλίο, γεμάτος περιστατικά και φυσιογνωμίες, διασκεδαστικά στιγμιότυπα και αλησμόνητες εποχές. Ο κύριος Σιταράς παρέδωσε στους αναγνώστες του το προϊόν άλλης μιας κοπιώδους έρευνας χρόνων, την οποία στόλισε με το προσωπικό του χιούμορ και τη διεισδυτική ματιά και με ταξίδεψε για άλλη μια φορά σε εποχές και στιγμιότυπα που, εκτάκτως αυτήν τη φορά ίσως να μην ήθελα να είχα ζήσει εκ του σύνεγγυς. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε το μότο του: «Τα έχουμε δει όλα στα παλιά χρόνια, απλά δεν τα μελετήσαμε όσο έπρεπε!» (σελ. 17).

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%ce%bb%cf%8c-%ce%b2%cf%8c%ce%bb%ce%b9-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%82/feed/ 0 «Ξεφυλλίζοντας παλιές εφημερίδες», του Θωμά Σιταρά, εκδ. Μίνωας https://www.vivliokritikes.com/%ce%be%ce%b5%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%bb%ce%af%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82-%ce%b5%cf%86%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%82-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25be%25ce%25b5%25cf%2586%25cf%2585%25ce%25bb%25ce%25bb%25ce%25af%25ce%25b6%25ce%25bf%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b1%25cf%2582-%25ce%25b5%25cf%2586%25ce%25b7%25ce%25bc%25ce%25b5%25cf%2581%25ce%25af%25ce%25b4%25ce%25b5%25cf%2582-%25ce%25b8%25cf%2589%25ce%25bc%25ce%25ac%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25b1 https://www.vivliokritikes.com/%ce%be%ce%b5%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%bb%ce%af%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82-%ce%b5%cf%86%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%82-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1/#respond Tue, 02 Jun 2020 14:39:15 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=4994 Μετά από μια άτυπη τριλογία της Αθήνας, για μια πόλη και μια εποχή περασμένες αλλά όχι ξεχασμένες, ο κιμπάρης Θωμάς Σιταράς είναι και πάλι εδώ, αυτήν τη φορά με μια ανθολογία σκίτσων, χρονογραφημάτων, γελοιογραφιών και άλλων μορφών αποτύπωσης των αθηναϊκών στιγμιότυπων του χτες (1880-1937).

Βιβλίο Ξεφυλλίζοντας παλιές εφημερίδες
Συγγραφέας Θωμάς Σιταράς
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε ευδιάκριτες ενότητες: 1) στιγμιότυπα από τα δικαστήρια της εποχής («οι εφημερίδες έστελναν εκεί τις καλύτερες πένες, γιατί το δικαστικό ρεπορτάζ διαβαζόταν ανελλιπώς»), 2) κωμικοτραγικά περιστατικά με επαγγελματίες του παλιού καιρού, 3) τραγελαφικές περιπτώσεις συνοικεσίων και όχι μόνον, 4) ταβέρνες, εστιατόρια και ζαχαροπλαστεία, 5) θέατρα, συναυλίες, ακόμη και ιπποδρομίες και αγώνες μποξ!

Στο 1ο μέρος παρελαύνουν πάμπολλα φαιδρά και σχεδόν σουρεαλιστικά περιστατικά που αποτυπώθηκαν στις εφημερίδες και χάρισαν μειδίαμα σε δικαστές και ακροατήριο. Πλημμελειοδικείο, πταισματοδικείο, αισχροδικείο και ειρηνοδικείο διανθίζουν το πινάκιό τους με ουκ ολίγες ευχάριστες στιγμές ανάπαυλας από την αυστηρότητα των καθηκόντων. Στο 2ο μέρος ο συγγραφέας αναφέρεται σε επαγγέλματα και επαγγελματίες («Η δική μου αίσθηση είναι ότι υπήρχε τότε άλλη στάση ζωής απέναντι στην εργασία. Άλλη οπτική. Όσο σκληρή κι αν ήταν η δουλειά, κανείς δεν βαρυγκομούσε», σελ. 85) και σε συντεχνίες («Αυτές εξασφάλιζαν στην αγορά, με τον τρόπο λειτουργίας τους, πρώτα τίμιους ανθρώπους και μετά καλούς και επιδέξιους τεχνίτες», όπ. π.): φανοκόροι, αρτοποιοί, υποδηματοποιοί και φυσικά ο παλαιοπώλης Μποχώρ Γιουσουρούμ έχουν τη θέση τους σε αυτές τις σελίδες. Αν ανοίξουμε δε συζήτηση για τις υπηρέτριες, καταλαβαίνετε τι θα βρείτε εδώ!

Στο 3ο κεφάλαιο ξεκαρδίστηκα με τη Σχολή Γάμου (1911), τα διάφορα συνοικέσια, τη φαντασία στην άγρα γαμπρού αλλά και τα περιστατικά στα νυφοπάζαρα, τον δεκάλογο του καλού συζύγου και τόσα άλλα. Φυσικά σε όλα αυτά τα τερπνά και ευφάνταστα δε θα μπορούσε να λείπει ο γαστρονομικός περίπατος του επόμενου κεφαλαίου, με τις μαγειρικές του, τα ψώνια του, τους λουκουμάδες του (ναι, φυσικά και αναφέρεται ο «Κρίνος»), τα παντοπωλεία και τις λαϊκές αγορές.

Στο 5ο κεφάλαιο σεργιανίζουμε στα θέατρα, τα καφέ-σαντάν, τα καφέ-αμάν, τον κινηματογράφο και τις συναυλίες, με ιδιαίτερη μνεία στην παριλίσια κοίτη, όπου άρχισε να εμφανίζεται το ελαφρό θέατρο. Το σαβουάρ βιβρ στους πρωτόγνωρους αυτούς χώρους είναι για γέλια και για κλάματα, καθώς και οι αντιδράσεις των θεατών σχετικά με τους γύρω τους, τους πίσω τους ή το θέαμα που απολαμβάνουν, μιας και πολλές φορές δεν ήξερες ούτε τι θα δεις αλλά ούτε και τι θα πάθεις μες στα σκοτάδια! Συγκινήθηκα ιδιαίτερα με την πολυσέλιδη αναφορά στον Καραγκιόζη, που συνοδεύεται από φωτογραφίες-ντοκουμέντα σκηνών και σκηνικών. Στη συνέχεια, Νινή Ζαχά, Ζοζεφίν Μπαίκερ, Αττίκ, τα πρώτα σινεμά και θέατρα της πόλης των Αθηνών, όλα παρατίθενται σε αυτές τις σελίδες. Αλλά και αγώνες πυγμαχίας και ιπποδρομίες και άλλα πολλά σπορ για.. σποράκια!

Ένας πραγματικός θησαυρός είναι αυτό το βιβλίο, γεμάτο περιστατικά και φυσιογνωμίες, διασκεδαστικά στιγμιότυπα και αύρα από αλησμόνητες εποχές. Ο κύριος Σιταράς παρέδωσε στους αναγνώστες το προϊόν άλλης μιας κοπιώδους έρευνας χρόνων, την οποία στόλισε με το προσωπικό του χιούμορ και τη διεισδυτική του ματιά και με ταξίδεψε πάλι σε ζωές ανθρώπων και στιγμιότυπα που θα ήθελα να είχα ζήσει εκ του σύνεγγυς. Το βιβλίο κλείνει με μια τρυφερή παρατήρηση: «Πολλά μηνύματα, πολλές εικόνες, πολλή νοσταλγία για μια άλλη ποιότητα ζωής, που αμφιβάλλω πολύ αν θα την ξαναζήσουμε ποτέ» (σελ. 445). Ένα νοσταλγικό ταξίδι με τον πιο διασκεδαστικό κι ευφάνταστο τρόπο!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%be%ce%b5%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%bb%ce%af%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82-%ce%b5%cf%86%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%82-%ce%b8%cf%89%ce%bc%ce%ac%cf%82-%cf%83%ce%b9%cf%84%ce%b1/feed/ 0 «Το ζήτημα της γλώσσας στην Κωνσταντινούπολη», της Κορνηλίας Τσεβίκ-Μποβερτιάν, εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b6%ce%ae%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b3%ce%bb%cf%8e%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%82-%ce%bc%cf%80%ce%bf%ce%b2%ce%b5%cf%81/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25bf-%25ce%25b6%25ce%25ae%25cf%2584%25ce%25b7%25ce%25bc%25ce%25b1-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25b3%25ce%25bb%25cf%258e%25cf%2583%25cf%2583%25ce%25b1%25cf%2582-%25ce%25bc%25cf%2580%25ce%25bf%25ce%25b2%25ce%25b5%25cf%2581 https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b6%ce%ae%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b3%ce%bb%cf%8e%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%82-%ce%bc%cf%80%ce%bf%ce%b2%ce%b5%cf%81/#respond Fri, 17 Apr 2020 11:45:59 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=3916 Πρώτα πρώτα να ξεκαθαρίσω ότι το βιβλίο το διάβασα ως αναγνώστης και δεν το μελέτησα ως ερευνητής, επομένως δεν είμαι σε θέση να εντοπίσω λάθη ή αβλεψίες συγκριτικά με άλλες πηγές. Υπό αυτές τις συνθήκες λοιπόν εδώ έχουμε μια προσωπική εργασία της συγγραφέως, την οποία είχε υποβάλει ως διδακτορική διατριβή στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το γλωσσικό ζήτημα και ο εκπαιδευτικός δημοτικισμός αποτέλεσαν πεδία πολιτικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών αντιπαραθέσεων στο σύνολο του νέου ελληνισμού και παράλληλα έδωσαν το καθοριστικό στίγμα στο εκπαιδευτικό και πολιτισμικό προφίλ της σύγχρονης Ελλάδας. Τον ελληνικό πληθυσμό της Πόλης διαπερνούσαν και επηρέαζαν την περίοδο αυτή όλα τα ιδεολογικά, κοινωνικά και πολιτικά ρεύματα που διαμορφώνονταν στο ελεύθερο ελληνικό κράτος και απασχολούσαν την ελληνική κοινωνία. Ειδικά στην Πόλη όμως τα ζητήματα της γλώσσας και του εκπαιδευτικού δημοτικισμού όχι μόνο απασχόλησαν και διαίρεσαν τους ομογενείς, αλλά ορισμένες φορές εκδηλώθηκαν χρονικά νωρίτερα απ’ ό,τι στο ελληνικό βασίλειο.

Βιβλίο Το ζήτημα της γλώσσας στην Κωνσταντινούπολη
Συγγραφέας Κορνηλία Τσεβίκ-Μποβερτιάν
Κατηγορία Δοκίμιο
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση, μελέτη και ερμηνεία του γλωσσικού και του εκπαιδευτικού δημοτικισμού, όπως εμφανίστηκαν και διαμορφώθηκαν στον ελληνισμό της Πόλης, στην Εκκλησία, τους διανοούμενους και τους εκπαιδευτικούς της, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, όπως και η εφαρμογή των απόψεων του εκπαιδευτικού δημοτικισμού στα σχολεία της Πόλης. Οι πηγές για τη διερεύνηση του θέματος είναι οι σχετικές εργασίες για τον δημοτικισμό και τα έντυπα που εκδίδονται στην Πόλη, κυρίως η εφημερίδα Ταχυδρόμος (κυκλοφόρησε την περίοδο 1898-1908) και η συζήτηση που έλαβε χώρα μέσα από τις στήλες της μετά τη δημοσίευση συγκεκριμένων άρθρων του λογίου Φώτου Φωτιάδη.

Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη και συνοδεύεται από Παράρτημα. Στο Α΄ μέρος αναπτύσσονται αναλυτικά το γλωσσοεκπαιδευτικό ζήτημα, η κοινωνικοπολιτική δομή και η δημοτικιστική κίνηση στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Στο Β΄ μέρος καταγράφονται ακέραια τα εβδομήντα τρία κείμενα της εφημερίδας Ο Ταχυδρόμος ενώ στο Παράρτημα περιλαμβάνονται συμπληρωματικά κείμενα για την ευρύτερη αντίληψη της εποχής της εφημερίδας και των δεδομένων του γλωσσικού ζητήματος. Το όλο πόνημα ολοκληρώνει η παράθεση αναλυτικής βιβλιογραφίας.

Η εργασία είναι επεξηγηματικότατη και σφαιρικότατη, με πολλές παραπομπές και σημειώσεις. Αποδίδεται σε πολύ καλό βαθμό η ατμόσφαιρα, η νοοτροπία, οι απόψεις, οι εξελίξεις, οι συνέπειες, οι αντιδράσεις σε όποιον τομέα σχετίζεται με τη γλώσσα και την εκπαίδευση. Από τον πληθυσμό των Ελλήνων της Πόλης την ίδια περίοδο, τις σχέσεις των Ελλήνων με την οθωμανική εξουσία και την πληθυσμιακή, κοινωνική και οικονομική κατάσταση των Ελλήνων της Πόλης φτάνουμε σιγά σιγά στο ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης στα εκπαιδευτικά ζητήματα και στη διοίκηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, στην πνευματική κίνηση από τους Έλληνες της Πόλης και στον Τύπο στην Κωνσταντινούπολη. Δίνεται επίσης αναλυτικά το γλωσσικό και εκπαιδευτικό ζήτημα της ίδιας περιόδου, με έμφαση στην ανάπτυξη της γυναικείας εκπαίδευσης και στη δράση της εξέχουσας παιδαγωγού Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου. Όλα αυτά δένουν με την παράθεση και την κριτική αποτίμηση των άρθρων και των άλλων δημοσιευμάτων στην εφημερίδα Ταχυδρόμος ως προς το γλωσσικό ζήτημα και γενικότερα με τις συλλογικές δραστηριότητες σε δημοτικιστικά έντυπα.

Ποιες οι σχέσεις των Ελλήνων με την οθωμανική εξουσία, από ποια στάδια πέρασε η ανεξαρτησία τους και σε τι βαθμό προόδου έφτασαν, πώς και γιατί συστάθηκε ο Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως και ποια τα έργα του, ποιος ο ρόλος του Πατριαρχείου στα εκπαιδευτικά πράγματα, ποιο το ποσοστό των Ελλήνων στον πληθυσμό της Πόλης, ποια η γενικότερη πνευματική κίνηση στην Πόλη, ποιοι έγραφαν τι, ποιες εφημερίδες κυκλοφορούσαν την ίδια περίοδο στην Πόλη και ποιες θέσεις υποστήριζαν κι ένα σωρό άλλα ερωτήματα βρίσκουν απάντηση σε αυτό το πληρέστατο και εμπεριστατωμένο βιβλίο.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b6%ce%ae%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b3%ce%bb%cf%8e%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%82-%ce%bc%cf%80%ce%bf%ce%b2%ce%b5%cf%81/feed/ 0 «Οι Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το ελληνικό ζήτημα (1866-1881)», του Ανδρέα Αθ. Αντωνόπουλου, εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf%ce%b9-%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b5%cf%82-%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%89%ce%bd%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%bf%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bf%25ce%25b9-%25ce%25ad%25ce%25bb%25ce%25bb%25ce%25b7%25ce%25bd%25ce%25b5%25cf%2582-%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25cf%2589%25ce%25bd%25cf%258c%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%2585%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf%ce%b9-%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b5%cf%82-%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%89%ce%bd%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%bf%cf%82/#respond Tue, 18 Feb 2020 19:52:00 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=3488 Διδακτορική διατριβή, που μέσω των σελίδων της εφημερίδας Νεολόγος, μας κατατοπίζει για τις συνθήκες διαβίωσης των Ελλήνων στην Οθωμανικής Αυτοκρατορία, καθώς και για το Ανατολικό ζήτημα, που εκείνη την εποχή ανέκυψε. Μια εκπληκτική, αναλυτική, διεξοδική και επαρκέστατη μελέτη για τον ελληνικό Τύπο της Κωνσταντινούπολης με κύριο άξονα την εφημερίδα Νεολόγος, η οποία διανθίζεται από ιστορικά στοιχεία που ολοκληρώνουν την εικόνα της εποχής, των αντιδράσεων και της νοοτροπίας.

Βιβλίο Οι Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το ελληνικό ζήτημα (1866-1881)
Συγγραφέας Ανδρέας Αθ. Αντωνόπουλος
Κατηγορία Δοκίμιο
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η εφημερίδα Νεολόγος της Κωνσταντινούπολης (1866-1897) υπήρξε σημαντική φωνή του ελληνισμού στην ευρύτερη περιοχή της καθ’ ημάς Ανατολής. Η ιστορική αυτή περίοδος περιλαμβάνει κρίσιμες και σοβαρές εξελίξεις στα Βαλκάνια και τη Μικρά Ασία. Το Ανατολικό Πρόβλημα διχάζει: ποια θα είναι η διάδοχος κατάσταση μετά το θάνατο του ασθενούς που ακούει στο όνομα Οθωμανική Αυτοκρατορία; Ο ελληνισμός βρίσκεται σε δίλημμα: ποια πορεία θα ακολουθήσει έχοντας σημαντικό μέρος του γένους των Ελλήνων να ζει εκτός του ελληνικού κράτους (που περιορίστηκε εδαφικά); Η μελέτη των φύλλων της εφημερίδας Νεολόγος προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το ανωτέρω δίλημμα.

Η έρευνα επικεντρώνεται στην καρδιά του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα και συνάπτει εκ των πραγμάτων τις τύχες του ελληνισμού της Πόλης με δύο πραγματικότητες: την εισαγωγή των μεταρρυθμίσεων και την ανάδυση των εθνικισμών στο εσωτερικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μέσω των διεξοδικότατων και αναλυτικότατων στοιχείων που αναφέρονται στην ίδρυση, στα στελέχη, στους συντάκτες και ανταποκριτές, στα στάδια εκτύπωσης, στις μεθόδους διανομής, στην επιλογή και διάταξη της ύλης και στο ιδεολογικό στίγμα της εφημερίδας εξετάζεται επισταμένως το περιεχόμενο της εφημερίδας Νεολόγος ως πηγή στη διάχυση συγκεκριμένων πληροφοριών και ως μέσο εξυπηρέτησης της αναγκαίας πληροφόρησης.

Η εργασία χωρίζεται σε τέσσερα μέρη:
-στο πρώτο μέρος έχουμε μια σύντομη επισκόπηση του ελληνικού ημερήσιου και περιοδικού Τύπου της Κωνσταντινούπολης ως την αυγή του 20ού αιώνα, καθώς και η γέννηση και η ανάπτυξη του αντίστοιχου οθωμανικού Τύπου ως τα τέλη του 19ου αιώνα.
-στο δεύτερο μέρος περιγράφονται οι αντιδράσεις της εφημερίδας στην εισαγωγή μεταρρυθμίσεων δυτικού τύπου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
-στο τρίτο μέρος επιχειρείται η ανάλυση της θέσης της εφημερίδας απέναντι στο βουλγαρικό ζήτημα και στις προσπάθειες απόσχισης από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
-στο τέταρτο μέρος εξετάζεται η πολιτική του ελληνικού Βασιλείου, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Μεγάλων Δυνάμεων κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, κάτω από το ιδιαίτερο ιδεολογικό πρίσμα της εφημερίδας.

Αυτήν την εργασία συμπληρώνουν σε παράρτημα: τα βιογραφικά σημειώματα όλων των συντελεστών του Νεολόγου, κατάλογος με τα αρχικά των ονομάτων ή τα ψευδώνυμα των συνεργατών της εφημερίδας, πίνακας με τους ανταποκριτές της εφημερίδας στην επικράτεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στο εξωτερικό και χαρακτηριστικά παραδείγματα βιβλίων που εκδόθηκαν από το τυπογραφείο του συγκροτήματος Βουτυρά που είχε αναλάβει και την εφημερίδα. Το κείμενο συνοδεύουν σε κάθε σελίδα αναλυτικές σημειώσεις.

Σε γενικές γραμμές έχουμε μια εμπεριστατωμένη και αναλυτική εργασία, καθώς και μια σημαντική συμβολή στη μελέτη του Ανατολικού Ζητήματος από τη μεριά του αυτόπτη μάρτυρα, αυτόν μιας καθημερινής εφημερίδας!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf%ce%b9-%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b5%cf%82-%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%89%ce%bd%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%bf%cf%82/feed/ 0