Βιβλίο Ο κώδικας του Τάλω 
Συγγραφέας Ian S. Cosmatos
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια έξυπνη παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να κυριαρχήσει η τεχνητή νοημοσύνη στη ζωή μας και ταυτόχρονα ένα ταξίδι στο αρχαίο ελληνικό παρελθόν μέσα από τη μυθολογία και την κουλτούρα του. Ο Αντώνης Κάλφας, με σπουδές στην Κλασική Αρχαιολογία και την Αρχαία Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, προσπαθεί να ξαναβρεί τον εαυτό του μετά τις μεγάλες αποκαλύψεις στο πρώτο βιβλίο της σειράς που έφεραν τα πάνω κάτω στη ζωή του. Στο πλάι του, ο αστυνόμος πλέον Τάκης Ραΐσης από το Εγκλημάτων Κατά Ζωής της ΓΑΔΑ, εξίσου σημαδεμένος σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, που προβιβάστηκε χάρη στην επίλυση του «Φακέλου: Υπό σκιάν». Οι δυο τους είχαν μήνες να μιλήσουν, παρά το κοινό τραύμα που τους συνδέει μετά τα γεγονότα του πρώτου βιβλίου, γιατί ο ένας θυμίζει στον άλλον πράγματα που θέλει να ξεχάσει παρά την κάθαρση απ’ όσα ακολούθησαν. Η νέα υπόθεση όμως αναγκάζει τον Ραΐση να καλέσει τον Κάλφα στο Σούνιο, απ’ όπου γκρεμίστηκε ένας άντρας στο κενό. Ο θάνατός του, που φαίνεται για αυτοκτονία ή ατύχημα, δείχνει να θυμίζει την πτώση του Αιγέα στη θάλασσα όταν αντίκρισε τα μαύρα πανιά του καραβιού του Θησέα που ερχόταν από την Κρήτη. Να όμως που το QR code στην πλάτη του θύματος δίνει ένα σαφές μήνυμα: «Έρχεται πένθος».

Ο νεκρός είναι ιδρυτής μιας εταιρείας έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, big data και νευρωνικών δικτύων, που κατάφερε να ανασυνθέσει από αποσπάσματα και σβησμένες επιγραφές τις χαμένες τραγωδίες των σημαντικών αρχαίων δραματουργών. Τι τον είχε ενθουσιάσει όμως στο οποίο αφοσιώθηκε μέσω της εταιρείας του, πώς σχετιζόταν με την αρχαία Ελλάδα και ποιανού την προσοχή τράβηξε; Η βοηθός του, Δανάη Αργυρού, συνεργάτης του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι μια γυναίκα αδίστακτη και αποφασισμένη, που μπλέκεται στην υπόθεση δυσχεραίνοντας τη θέση του Κάλφα, μιας και ο ερωτικός τους δεσμός δεν πήγε και πολύ καλά. Οι δύο άντρες, στην προσπάθειά τους να εξιχνιάσουν την υπόθεση, θα παίξουν τη γάτα με το ποντίκι μαζί της για να αποσπάσουν σημαντικές πληροφορίες, σύντομα όμως θα έρθουν τα πάνω κάτω.

Τα μηνύματα του δολοφόνου είναι φράσεις γραμμένες από κάποιον που γνωρίζει σε βάθος τα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας αλλά χάνει τις λεπτές αποχρώσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Ποιος λοιπόν αποτελεί τη νέμεση στην ύβρη που έχει διαπραχθεί προκειμένου να επιτευχθεί η κάθαρση; Όποιος κρύβεται πίσω από αυτό το σημαντικό παιχνίδι εξουσίας και θανάτου προειδοποιεί με τα μηνύματά του για ένα λάθος που έκανε: έχει απελευθερώσει μια δύναμη που είναι αδύνατον να ελέγξει. Διέπραξε ύβρη και δε φοβάται να το πληρώσει αλλά η Νέμεση θα πέσει και πάνω σε αθώα θύματα, εκτός κι αν βρεθούν τέσσερα κλειδιά πριν το προδιαγεγραμμένο τέλος. Μήπως όμως υπάρχει και δεύτερος αντίπαλος που θέλει όντως να συμβεί αυτή η καταστροφή; Βήμα προς βήμα παρακολουθούμε τον αγώνα δρόμου του Ραΐση και του Κάλφα απέναντι σε μια σκοτεινή και αποφασιστική δύναμη που έχει προαναγγείλει τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων και οι γρίφοι του τους κατευθύνουν σε αντίστοιχα σημαντικά θέατρα της Ελλάδας. Μήπως όμως όλο αυτό είναι ένα παιχνίδι αποπροσανατολισμού και το κακό χτυπήσει αλλού;

Ταυτόχρονα, δολοφονείται κι ένας αστυνομικός στην Παλαιά Καμμένη και την υπόθεση ερευνά η συνάδελφός του, Ρούσσα Σιγάλα. Τι ρόλο παίζει όμως στην ιστορία ο Κωνσταντίνος Θαλασσινός του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης; Γιατί ξαναπλησιάζει ερωτικά τη Ρούσσα; Θέλει πραγματικά μια δεύτερη ευκαιρία μαζί της ή είναι μπλεγμένος στην υπόθεση; Ο Θαλασσινός έχει καταλάβει τι πραγματικά φταίει για τις σεισμικές δραστηριότητες στη Σαντορίνη και θα το εκμεταλλευτεί προς όφελός του με κάθε τρόπο. Χειριστικός, κακοποιητικός, θα ασκήσει ψυχολογική και όχι μόνο βία όπου κρίνει απαραίτητο ώστε να κερδίσει αυτό που θέλει. Μόνο που σύντομα η Ρούσσα θα οδηγηθεί στην υπόθεση του Ραΐση και οι εξελίξεις θα είναι καταιγιστικές.

Το μυθιστόρημα είναι χωρισμένο σε πέντε μέρη βασισμένα στα στάδια της αρχαίας τραγωδίας ή, κατ’ άλλους, στον κύκλο της τιμωρίας σύμφωνα με τον Ησίοδο: Ύβρις (τύφλωση), Άτη (υπέρβαση ορίων), Νέμεσις (οργή), Κάθαρσις (αποκατάσταση ηθικής τάξης), Τίσις (τιμωρία). Έτσι, από σελίδα σε σελίδα βυθιζόμαστε όλο και πιο πολύ σε μια σκοτεινή ιστορία όπου τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και ταυτόχρονα πλησιάζουμε όλο και πιο κοντά στο τέλος του μεσογειακού κόσμου. Τα QR Codes του βιβλίου μπορούν όντως να σκαναριστούν και να οδηγήσουν στα χωρία που αναφέρονται στο μυθιστόρημα! Επίσης, η έρευνα του συγγραφέα μου έδειξε σε απόλυτο βαθμό πόσο άσχημα θα γίνουν τα πράγματα αν εκραγεί πραγματικά το ηφαίστειο της Σαντορίνης και πώς θα επηρεαστούν άλλα ηφαίστεια, πόσο μεγάλο τσουνάμι θα ακολουθήσει και πόσο καταστροφικοί θα είναι οι σεισμοί. Τέλος, με εντυπωσίασε ο τρόπος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη στην αποκατάσταση αρχαίων φθαρμένων κειμένων και πόσο βοηθάει στην έρευνα σε αυτό το πεδίο.

«Ο κώδικας του Τάλω» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα που βασίζεται και πάλι στην αρχαία ελληνική κουλτούρα που τόσο καλά ξέρει ο συγγραφέας, μαθαίνοντάς μας καινούργια πράγματα σχετικά με τη μυθολογία και όχι μόνο. Με αφορμή το αληθινό γεγονός της σεισμικής δραστηριότητας στη Σαντορίνη το 2025, ξεδιπλώνεται μια ιστορία γεμάτη ένταση και μυστήριο, που δείχνει ως υπαίτιο κάτι ασύλληπτο για τον ανθρώπινο νου. Ένα καλογραμμένο βιβλίο που με ταξίδεψε στο συναρπαστικό χτες και ταυτόχρονα με οδήγησε σ’ ένα δυσοίωνο αύριο.

Βιβλίο Αστρο-ιστορίες 
Συγγραφέας Σταύρος Ι. Αυγολούπης
Εικονογράφος Μαρία Μανουρά
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Γεωργία Νικολοπούλου
Επιμέλεια κειμένου: Πάνος Τουρλής

Ο Σταύρος Ι. Αυγολούπης γνωρίζει πάρα πολλά για τα  άστρα και τους αστερισμούς, μιας και ο ίδιος είναι καθηγητής αστρονομίας και με τη μαγική του πένα μάς τα εξηγεί τόσο απλά σα να διαβάζουμε το πιο όμορφο παραμύθι του κόσμου. Μου άρεσε πολύ που σε κάθε κεφάλαιο μάθαινα και μία διαφορετική ιστορία, με ήρωες βγαλμένους από την ελληνική μυθολογία. Το κάθε κεφάλαιο χωρίζεται σε μικρές ευδιάκριτες ενότητες: αρχικά δίνεται με λίγα λόγια και σε ποιητική φόρμα η ιστορία του κάθε ήρωα, στη συνέχεια ο σχηματισμός του αστερισμού και στο τέλος πολλές σύντομες και εύληπτες πληροφορίες που συνδυάζουν τη μάθηση με το παιχνίδι. Ο Ωρίωνας, η Ανδρομέδα, η Καλλιστώ και όχι μόνο μου κράτησαν συντροφιά και μου είπαν τις ιστορίες τους, καθώς και πώς συνδέθηκαν με τους αστερισμούς. Ο αρχαίοι Έλληνες  πίστευαν ότι πολλοί θεοί και μυθικοί ήρωες μεταμορφώθηκαν σε αστέρια για να μείνουν για πάντα στον ουρανό δίνοντας αιώνια ζωή σε αυτά τα φωτεινά ουράνια σώματα αλλά και στις καρδιές μας, ώστε να μας θυμίζουν τη μυθολογία και την ιστορία μας. Μα τι όμορφη σκέψη!

Η ιστορία που ξεχώρισα ήταν αυτή της Καλλιστώς, που έγινε Μεγάλη Άρκτος. Ήταν μία όμορφη κοπέλα που την αγάπησε ο Δίας και η Ήρα τη ζήλεψε, αναγκάζοντας έτσι τον πατέρα των θεών να τη μεταμορφώσει μαζί με τον γιο της σε αρκούδα και στη συνέχεια σε αστερισμό. Έτσι, δημιουργήθηκαν η Μικρή και η Μεγάλη Άρκτος που φαίνονται στον ουρανό όλο τον χρόνο και όποτε κοιτάζω τον ουρανό ψάχνω να τις βρω. Μέσα από την ιστορία της Καλλιστώς, μαθαίνουμε ότι υπάρχουν αστερισμοί που φαίνονται όλο τον χρόνο και λέγονται αειφανείς, κάτι που δεν ήξερα πριν διαβάσω το βιβλίο. Υπάρχουν φυσικά κι άλλοι ορισμοί κι έτσι γνώρισα απλά και κατανοητά τον μαγικό κόσμο της αστρονομίας. Οι προσεγμένες οδηγίες του συγγραφέα για το πώς να βρούμε τους αστερισμούς στον ουρανό τη νύχτα μ’ έκαναν να νιώθω πως ζω ένα μαγικό ταξίδι στο διάστημα μέσα από το δωμάτιό μου.

Η εικονογράφηση της Μαρίας Μανουρά είναι υπέροχη! Είτε σχεδιάζει τους ανθρώπινους χαρακτήρες είτε τα μυθικά πλάσματα είτε τους αστερισμούς αποτυπώνει παραστατικά τις λεπτομέρειες και τα χαρακτηριστικά τους ενώ το μπλε χρώμα που επιλέγει για το φόντο ταιριάζει απόλυτα με την υποβλητική ατμόσφαιρα του ουρανού που μας αποκαλύπτει σιγά σιγά τα μυστικά του. Το βιβλίο το αγάπησα γιατί μέσα από τις τόσο ζωντανές εικόνες του, με έκανε να ονειρεύομαι ταξίδια στο διάστημα, σε μακρινούς γαλαξίες, σε έναν κόσμο τελείως διαφορετικό από τον δικό μας!

Βιβλίο Με τη φωνή της
 Τίτλος πρωτοτύπου She speaks: the women of greek myths in their own words
Συγγραφέας Honor Cargill-Martin
Εικονογράφος Camelia Pham
Μεταφραστής Άγγελος Αγγελίδης
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι ελληνικοί μύθοι είναι από τις σπουδαιότερες ιστορίες που έχουν ειπωθεί ποτέ και διαθέτουν συναρπαστικά συστατικά: μαγεία, μάχες, έρωτες, απάτες! Είναι ιστορίες που περνάνε από γενιά σε γενιά μέσα από την ποίηση, το τραγούδι και την τέχνη, βοήθησαν τους Έλληνες να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους και διασώθηκαν σε πολλές παραλλαγές, με την καθεμιά από αυτές να αντικατοπτρίζει τις πεποιθήσεις εκείνου που την αφηγήθηκε ή την κατέγραψε και τα ενδιαφέροντα της κοινωνίας στην οποία αυτός απευθυνόταν. Οι μύθοι που επέλεξε η Honor Cargill-Martin φέρνουν στο προσκήνιο τις γυναίκες, μιας και επί πολλά χρόνια οι μύθοι διασώζονται από την οπτική γωνία των αντρών, εξ ου και εκείνες έχουν υποστηρικτικό ρόλο στις αφηγήσεις. Ήρθε λοιπόν η στιγμή αυτές οι γυναίκες να αποκτήσουν φωνή και να πει η κάθε μία τη δική της πλευρά των γεγονότων. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση φωτίζει τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής τους ενώ ολόκληρη η ιστορία τους παρατίθεται σε σύντομες παραγράφους στο τέλος του βιβλίου.

Μικρά καλογραμμένα διηγήματα δοσμένα με συναρπαστικό τρόπο, με προσεγμένες λεπτομέρειες και διεισδυτικότητα στους χαρακτήρες ζωντανεύουν ένα σύμπαν γεμάτο εκπλήξεις και ολοζώντανους χαρακτήρες. Η συγγραφέας δεν έδωσε απλώς φωνή σε αυτές τις γυναίκες για να τονίσει τη σημασία και την αξία του φύλου τους στον κόσμο, καταφεύγοντας σε στεγνές κραυγές κατά της ανδροκρατίας αλλά έστησε ένα ολόκληρο, άψογα μελετημένο, συμπάν, γεμάτο συναρπαστικές λεπτομέρειες στις περιγραφές, ολοκληρωμένους χαρακτήρες και κλιμακούμενη πλοκή που αντικατοπτρίζει μέσα από τα γεγονότα τη δεινή θέση της γυναίκας κατά την αρχαιότητα (και δυστυχώς μέχρι σήμερα). Μπορεί να ξέρουμε το τέλος του κάθε μύθου, η οπτική γωνία της εκάστοτε ηρωίδας όμως μας βάζει σταδιακά στην εποχή και στον τόπο, μας συστήνει τις εκάστοτε κοινωνικές και όχι μόνο συνθήκες κι έτσι ζωντανεύουν με παραστατικότητα και ενάργεια όλη η καθημερινή ζωή, η κουλτούρα και ο τρόπος σκέψης της αρχαίας Ελλάδας. Σε αυτό συμβάλλουν οι λιτοί και σύντομοι διάλογοι και οι ενδιαφέρουσες περιγραφές των θεών και των ηρώων, για τους οποίους τόσα έχουμε ήδη διαβάσει αλλά σε αυτό το βιβλίο πάντα βρίσκουμε κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον ή μια διαφορετική λεπτομέρεια. Για παράδειγμα, μου άρεσε ο τρόπος που αποδίδεται η μεταφορά από τον Όλυμπο στον κόσμο των θνητών, το πώς εμφανίστηκε ο Ποσειδώνας στη Μέδουσα, οι περιγραφές των τόπων της κάθε ιστορίας που αποτυπώνουν όλη τη φαντασιακή γεωγραφία της εποχής των μύθων κ. π. ά. Αυτή ακριβώς η προσοχή στη λεπτομέρεια που με μάγεψε, με έκανε να αντιδράσω όταν διάβασα ότι οι Γοργόνες έτρωγαν για πρωινό «κέικ» με μέλι (σε δύο διαφορετικά κεφάλαια μάλιστα) ή όταν χρησιμοποιήθηκε η τουρκική λέξη «τσουβάλι», αυτές οι λεπτομέρειες όμως δε μου χάλασαν την άψογη συνολική εικόνα που έχω για το βιβλίο.

Γυναίκες της ελληνικής μυθολογίας με καλωσόρισαν στον κόσμο τους και μου έδειξαν τη μειονεκτική τους θέση σε αυτόν και πώς προσπάθησαν να τη βελτιώσουν ή να αντιδράσουν, συχνά με άσχημο και επαναστατικό τρόπο, ώστε να κυνηγήσουν τα όνειρα και τις προσωπικές τους φιλοδοξίες. Η Πανδώρα, η πρώτη γυναίκα στον κόσμο, γοητεύεται από το σύμπαν όπου τη δημιούργησαν οι θεοί και φυσικά δεν μπορεί ν’ αντισταθεί στην επίκτητη γυναικεία περιέργεια, εξ ου και ανοίγει το πιθάρι με τα δεινά του κόσμου. Αυτό το γνώρισμα εκμεταλλεύεται και ο Ιππομένης στην ιστορία της Αταλάντης, της δυνατότερης γυναίκας της εποχής της, που αποφάσισε να παντρευτεί μόνο αυτόν που θα την κερδίσει στο τρέξιμο. Η αδέσμευτη και ελεύθερη κυνηγός όχι μόνο ερωτεύτηκε αλλά δέχτηκε με χαρά την ήττα της από το έξυπνο σχέδιο του γοητευτικού άντρα. Ως προς την Πανδώρα, επειδή ακριβώς η γραφή και τα πραγματολογικά στοιχεία ξεδιπλώνουν άψογα τον χαρακτήρα της εκάστοτε ηρωίδας και την εποχή στην οποία έζησε, θα ήθελα να υπάρχει και μια αναφορά στο τι έκανε όταν άνοιξε το πιθάρι και ξαμολήθηκαν τα κακά στον κόσμο. Η ιστορία τελειώνει όταν ανακαλύπτει την ελπίδα κι έτσι δε μαθαίνουμε αν και κατά πόσο την άλλαξε αυτό το λάθος, τι έκανε στη συνέχεια, αν μετάνιωσε, στοιχεία δηλαδή που θα ταίριαζαν με την τρόπο που ξεδιπλώνεται η ζωή των άλλων γυναικών και που απολαμβάνουμε σε επιμύθια άλλων ιστοριών του βιβλίου. Αυτό το απότομο τέλος το συναντάμε και στην ιστορία της Πενθεσίλειας, όπου το κεφάλαιο κλείνει ξαφνικά λίγο πριν μπουν στη μάχη της Τροίας οι Αμαζόνες, μόνο που εδώ έχουμε ένα έξυπνο cliffhanger που ωθεί τον αναγνώστη να αναζητήσει περισσότερα στοιχεία και να μάθει τι συμβαίνει.

Με σασπένς και ρεαλισμό μαθαίνουμε και για τις άλλες γυναίκες, για τη Μέδουσα και πώς μεταμορφώθηκε σε τέρας, για τη Μήδεια και για τις μαγικές τελετές στη θεά Εκάτη και για την Κίρκη, τη μάγισσα-βασίλισσα που μεταμόρφωσε τους άντρες του Οδυσσέα σε γουρούνια. Μου άρεσε πολύ η ιστορία της Αριάδνης, που είναι από την αρχή αυστηρή απέναντι στους γονείς της: «Η οικογένειά μου, αν και βασιλική, έχει μπόλικα μυστικά. Υποθέτω πως όλες οι οικογένειες έχουν αλλά η δική μας είναι μεγαλύτερη και πιο τερατώδης απ’ τις άλλες». Αυτός ο θυμός αιτιολογεί τη βοήθεια προς τον Θησέα, μιας και η Αριάδνη νιώθει ντροπή για τον πατέρα της που ξεγέλασε τον Ποσειδώνα κι εκείνος τους τιμώρησε δικαίως με τον Μινώταυρο κι είναι έξαλλη όταν ανακαλύπτει πως ο Μίνωας ταΐζει αυτό το τέρας με ανθρώπους. Κατ’ εμέ η πιο ολοκληρωμένη προσωπικότητα είναι αυτή της Ελένης, μιας γυναίκας που έχει κουραστεί από τον μύθο της και θέλει να την αγαπήσει κάποιος με μια αγάπη που εκείνη θα διαλέξει, με μια αγάπη για την οποία είναι ικανή ν’ αφήσει να ξεκινήσει και πόλεμος. Είναι ένας χαρακτήρας που εξοργίζεται στην επιθυμία των επίδοξων μνηστήρων που τη θέλουν «σιωπηλή» και την οποία κανείς δε ρώτησε αν θέλει να παντρευτεί και ειδικά τον Μενέλαο που της επέλεξαν. Εδώ έχουμε ένα αποφασιστικό φινάλε: η Ελένη φοβάται πως ο Μενέλαος θα έρθει να την πάρει από την Τροία με στρατό και στόλο «αλλά αυτό είναι κάτι που βρίσκεται πλέον στα χέρια των θεών» και στο κάτω κάτω: «….αν πρόκειται να παλέψουν οι άντρες για μένα, ας μπορώ τουλάχιστον να επιλέξω με ποια πλευρά θα είμαι εγώ»!

«Με τη φωνή» τους παρουσιάζονται οκτώ γυναίκες της ελληνικής μυθολογίας και μας δείχνουν την άλλη πλευρά των μύθων, μέσα από τους οποίους αποτυπώνεται με ενάργεια και σαφήνεια η υποδεέστερη θέση της γυναίκας στην αρχαιοελληνική κοινωνία. Συναρπαστικές μικρές ιστορίες, με ανατροπές και παραστατικότητα, μας συστήνουν γυναίκες επαναστάτριες, ατίθασες, που αγωνίζονται να υπερασπιστούν και να προασπιστούν τη θέση τους σ’ έναν ανδροκρατούμενο κόσμο. Το κείμενο συνοδεύεται από την εικονογράφηση της Camelia Pham, η οποία εμπνεύστηκε από την αρχαία ελληνική τέχνη, μιας και τα κείμενα δε δίνουν πολλές πληροφορίες για την εμφάνιση των ηρώων, και αποτυπώνει με σαφήνεια και ρεαλισμό το πνεύμα που χαρακτηρίζει τις γυναίκες του βιβλίου. Ένα διαφορετικό και απολαυστικό ταξίδι στην αρχαία ελληνική μυθολογία.

Βιβλίο Ο τελευταίος Κένταυρος του Πηλίου 
Συγγραφέας Χρήστος Μπουλώτης
Εικονογράφος Φωτεινή Στεφανίδη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα παιδί αγαπάει τόσο πολύ την ιστορία των Κενταύρων που κάνει τα αδύνατα δυνατά για να αποδείξει στους γύρω του ότι αυτά τα μαγικά πλάσματα, ένας συνδυασμός αλόγου και ανθρώπου, υπάρχουν ακόμη κι έτσι ανεβοκατεβαίνει στο Πήλιο και αναζητά τα ίχνη τους. Όποτε κουράζεται ξαποσταίνει σ’ ένα πλάτωμα κοντά στην πόλη, όπου υπάρχουν αραδιασμένα τα φημισμένα εργαστήρια πλινθοκεραμοποιίας. Εκεί καθημερινά χιλιάδες μάστορες και τεχνίτες πλάθουν από πηλό χιλιάδες τούβλα και κεραμίδια και τα ψήνουν στους κλίβανους. Μια μέρα το αγόρι εντοπίζει διάφορα σημάδια και ακολουθεί τα ίχνη τους, με χίλιες δυο απορίες στο μυαλό του γι’ αυτά. Ανήκουν όντως σε Κένταυρο ή είναι παιχνίδι της φαντασίας του; Τα καρύδια που τον συντροφεύουν σε κάθε του αναζήτηση, σαν από θαύμα, είναι γεμάτα με χρήσιμες και σημαντικές πληροφορίες για την κεραμοποιία και για τη συναρπαστική διαδικασία της επεξεργασίας των πρώτων υλών. Άργιλος και πηλός, πλάσιμο και ψήσιμο δημιουργούν αντικείμενα σημαντικά για την καθημερινή χρήση, όχι μόνο οικοδομικά αλλά και καθημερινά, όπως σκεύη για το νοικοκυριό, παιχνίδια και ειδώλια.

Ο δεύτερος πρωταγωνιστής του βιβλίου είναι ο γλυκός και τρυφερός Κένταυρος, γεμάτος λύπη και στενοχώρια που ξέρει πως οι άνθρωποι δεν τον βλέπουν αφού δεν πιστεύουν ότι υπάρχει. Αυτό δεν τον εμποδίζει όμως να συμπεριφέρεται με αλτρουισμό και να τους βοηθάει σε δύσκολες στιγμές χωρίς να εμφανίζεται, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να αποδίδουν τη βοήθειά του σε θαύμα. Ο Κένταυρος δεν έχει σταματήσει να μπερδεύεται με τους κατοίκους του Πηλίου, να μοιράζεται τις αγωνίες τους, να χαίρεται με τη χαρά τους και να τους συμπονάει. Όσο κι αν τους αγαπάει όμως, ξέρει πως, αν προσπαθήσει να εμφανιστεί μπροστά τους, εκείνοι θα τον κλείσουν σε ζωολογικό κήπο ή σε τσίρκο και θα τον κάνουν πειραματόζωο. Είναι ένα μυθικό πλάσμα, οπότε ζει αιώνες στη γη, γι’ αυτό και μέσα από τις συναρπαστικές του αφηγήσεις ταξιδεύουμε στα αρχαία και στα μυθολογικά χρόνια, συναντάμε τον Φρίξο και την Έλλη, ακόμη και τους Αργοναύτες κι από κει φτάνουμε στους πρόσφυγες της Νέας Ιωνίας Βόλου και στα πρώτα βήματα των πλινθοκεραμοποιείων του τόπου. Ο Κένταυρος μάλιστα παραδέχεται πως τα μουγκρητά των μηχανών και η μαυριδερή όψη τους τον φοβίζουν! Ακόμη και τον Θεόφιλο γνώρισε που ζωγράφιζε τα σπίτια του τόπου και αναζητούσε κι αυτός τον Κένταυρο! Επομένως, μήπως έφτασε η ώρα το αγόρι της ιστορίας να τον συναντήσει και να γνωριστούν; Η εικονογράφηση της Φωτεινής Στεφανίδη κινείται σε παλ χρώματα και αποτυπώνει με καλοδουλεμένη προοπτική και ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες τη θέα από το βουνό του Πηλίου, την Πλινθοκεραμοποιία Τσαλαπάτα και τον Παγασητικό κόλπο. Ποικίλες εκφράσεις σε πρόσωπα, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες όπως ο καπνός που παίρνει το σχήμα του Κένταυρου ή η γατούλα που ψαχουλεύει στα τούβλα, οι σωστές διαστάσεις παιδιού και Κένταυρου, το φόντο και το βάθος που υπάρχουν σε πολλές εικόνες είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά της δουλειάς που έκανε η Φωτεινή Στεφανίδη.

«Ο τελευταίος Κένταυρος του Πηλίου» είναι μια υπέροχη ιστορία για τη δύναμη της φαντασίας που όλα μπορεί να τα κάνει πραγματικότητα, όπως με τον Κένταυρο: αν έστω και ένα παιδί πιστεύει πως υπάρχει, αυτός θα εξακολουθεί να κινείται στη σφαίρα του θρύλου και του μύθου και δε θα χαθεί, δε θα εξαφανιστεί από τη συλλογική μνήμη, δε θα δοθεί στη λήθη. Καλογραμμένο κείμενο, με πλούσιο λεξιλόγιο και μικρές προτάσεις, με παραστατική αφήγηση, με πολλά πραγματολογικά στοιχεία που παρατίθενται ευσύνοπτα και με ένα υπέροχο, συγκινητικό φινάλε. Με μια αλληγορική προτροπή, ο συγγραφέας μέσω του Κένταυρου προτρέπει τα παιδιά να συγκεντρώνουν, να ψάχνουν, να απολαμβάνουν, να μαθαίνουν τους μύθους, τα παραμύθια και τις παραδόσεις του τόπου τους, ώστε να φτιάξουν μια «πολιτεία ξεχασμένων μύθων και σπάνιων παραμυθιών» για να μην ξεχάσουν τις ρίζες τους και την καταγωγή τους, να σεβαστούν έτσι την παράδοση και να τη συνεχίσουν στο μέλλον. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες για όσα ιστορικά και μυθολογικά στοιχεία αναφέρονται στο παραμύθι, δοσμένες με τέτοιο τρόπο που θα ωθήσουν τα παιδιά να ψάξουν περισσότερο γι’ αυτές.

Βιβλίο Εγχειρίδιο μυθικών πλασμάτων 
Συγγραφέας Κωνσταντίνος Λουκόπουλος
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, ο αγαπημένος μας Mythologist, έγραψε ένα συναρπαστικό βιβλίο αφιερωμένο αποκλειστικά στα μυθικά πλάσματα, στα «τέρατα» της ελληνικής μυθολογίας, που η μορφή τους και η θέση τους στο μυθολογικό πάνθεον ακόμη και σήμερα εξάπτουν τη φαντασία, προβληματίζουν και εμπνέουν. Όλα τους είναι προϊόντα της αρχαίας σκέψης και συγκεντρώνουν τις πιο επικίνδυνες και σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης ύπαρξης ενώ η εμφάνισή τους είναι η διηνεκής απόδειξη του ανθρώπου να συνδέσει τα φυσικά φαινόμενα με το μεταφυσικό. Κάποια από αυτά όμως δεν προξενούν κακό ούτε τρόμο αλλά δίνουν υπόσταση και απαντήσεις σε ερωτήματα που εκείνη την εποχή ήταν δύσκολο να ερμηνευτούν ορθολογικά ή σύμφωνα με τα σημερινά μέσα έρευνας και μελέτης. Με απλά λόγια και χωρίς να κουράζει, ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος μας παρουσιάζει τριάντα ένα πλάσματα της πιο άγριας φαντασίας μας, τα παραθέτει αλφαβητικά σε μικρά αυτοτελή κεφάλαια και τα παρουσιάζει όσο γίνεται πιο εμπεριστατωμένα. Αυτό που ξεχωρίζει το βιβλίο από άλλα της ίδιας κατηγορίας είναι η διαχρονική και αντικειμενική ματιά του συγγραφέα, ο οποίος καταφέρνει να ταιριάξει τα πλάσματα αυτά με τη σημερινή μας εποχή και να αποδείξει πως ακόμη και στον 21^ο αιώνα έχουν να μας διδάξουν και να μας δείξουν κάτι για τον εαυτό μας και για τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Παραθέτει τα μυθολογικά περιστατικά στα οποία εμπλέκονται τα τέρατα, τα αναλύει εν συντομία και σε ξεχωριστό σημείο των κεφαλαίων («Γιατί να τα αναζητήσετε;») κάνει μια ενδιαφέρουσα σύνοψη πληροφοριών και παρακινεί τον αναγνώστη να ψάξει περισσότερο για όποιο από αυτά του έχει κάνει περισσότερη εντύπωση.

Ο συγγραφέας παραθέτει τις διαφωνίες των πηγών που έχουν φτάσει στα χέρια μας (από τις αρχαίες τραγωδίες μας περνάει στα βιβλία του Ψευδο-Απολλόδωρου και του Κόιντου Σμυρναίου κι από κει στα κείμενα του Πλάτωνα και του Ησίοδου) με τρόπο που δείχνει εύρος και βάθος μελέτης και ακόμη μεγαλύτερη ποικιλία απόψεων και οπτικών γωνιών. Επίσης, ερμηνεύει ετυμολογικά τις λέξεις, παρουσιάζει το κάθε πλάσμα απ’ όλες τις πλευρές του διεξοδικά και κάνει σημαντικές κοινωνιολογικές και ανθρωπολογικές παρατηρήσεις, όπως για παράδειγμα όταν αναφέρεται στις πρώιμες στιγμές της ελληνικής μυθολογίας που χαρακτηρίζονται από τη διαδοχή, με τον Κρόνο να εκθρονίζει τον Ουρανό, τον Δία να εκθρονίζει τον Κρόνο κλπ. Αυτές οι αλλαγές θυμίζουν τη ρευστότητα της ζωής και των πραγμάτων και οι αρχέγονοι, απρόβλεπτοι και πανίσχυροι πρωταγωνιστές αυτών των ιστοριών ενσαρκώνουν τους απρόβλεπτους παράγοντες που αλλάζουν την τάξη των πραγμάτων. Άρπυιες, Γίγαντες, Γοργόνες, Δράκοντες, Κένταυροι, Κέρκωπες, η Λάμια, ο Μινώταυρος, η Έμπουσα και η Έχιδνα, ο Πήγασος και πολλά άλλα πλάσματα είναι όλα συγκεντρωμένα σε αυτό το καλογραμμένο βιβλίο και μας συντροφεύουν σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στην ανεξάντλητη ελληνική και παγκόσμια μυθολογία.

Βιβλίο Τρεις και ο Ηρακλής
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Τασσοπούλου
Εικονογράφος Βέρα Κολοκούρη
Κατηγορία Non fiction / Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Ίτανος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κωνσταντίνα Τασσοπούλου μας συστήνει με συμπυκνωμένο τρόπο και με γρήγορους, στακάτους διαλόγους τους άθλους του Ηρακλή από την αρχή ως το τέλος. Με αφορμή τη ημέρα που θα περάσουν στο σπίτι του, ο επιμελής Ηλίας, ο κυνικός Άρης και η ρομαντική Ρέα θα ψάξουν, θα ρωτήσουν, θα γράψουν, θα μασουλήσουν και θα μάθουν πολλά πράγματα γύρω από την ελληνική μυθολογία. Θα γνωρίσουν τον Ηρακλή και όλες τις πτυχές του χαρακτήρα του, πώς και πότε γεννήθηκε, γιατί τον έβαλε στο μάτι η Ήρα, γιατί ανέλαβε τους άθλους, τι σκοπούς είχε ο Ευρυσθέας που του τους ανέθεσε, τι κατάφερε και πολλά άλλα. Οι άθλοι του Ηρακλή κρύβουν πολύτιμες αλήθειες και η συγγραφέας δε χάνει στιγμή να τις τονίζει στα μικρά κεφάλαια που αφορούν τον κάθε άθλο χωριστά. Με σύγχρονη γλώσσα και μοντέρνες φράσεις τα κατορθώματα του ημίθεου γίνονται κτήμα του αναγνώστη χωρίς να τον κουράζουν ενώ η μέθοδος των ερωτοαπαντήσεων βοηθάει αρκετά στην εκμάθηση των πληροφοριών και στην απόλαυση του κειμένου. Φυσικά, το πάντα καλοδεχούμενο χιούμορ είναι πανταχού παρόν για να ελαφραίνει την κατάσταση είτε με δηκτικά σχόλια είτε με ατάκες μεταξύ των παιδιών: «-Τι ήθελε πάλι ο Ευρυσθέας; -Μια ζώνη. -Τον πονούσε η μέση του;» (σελ. 51). Ή: «Παίζει πολύ η διαφορετικότητα στην ιστορία. Όλοι πειραγμένοι..» (σελ. 63). Θα αναφερθώ ξεχωριστά στο αισθητικό κομμάτι του βιβλίου, μιας και το στήσιμο των σελίδων και του κειμένου είναι αξιέπαινα. Η Βέρα Κολοκούρη έκανε μια εκπληκτική εικονογράφηση με κολάζ και ζωγραφική που δίνει μια άλλη διάσταση στην απεικόνιση των μύθων. Συμβολισμοί και ρεαλισμός, επιχρωματισμένες φωτογραφίες, έμφαση σε απρόσμενες λεπτομέρειες στήνουν ένα άκρως σουρεαλιστικό σύμπαν που τραβάει το μάτι του αναγνώστη. Ταυτόχρονα, μέσα στο κείμενο, οι τρεις φίλοι έχουν κι από ένα συγκεκριμένο χρώμα, οπότε αποφεύγεται η φράση «είπε ο τάδε», «είπε ο δείνα», με αποτέλεσμα το κείμενο να γίνεται γρήγορo, κινηματογραφικό, με γρήγορη πλοκή.

Το «Τρεις και ο Ηρακλής» είναι ένα συναρπαστικό βιβλίο για τους άθλους του Ηρακλή και για τα διαχρονικά μηνύματα που αυτοί συμβολίζουν, όπως για παράδειγμα το δέρμα του λιονταριού της Νεμέας που φορούσε ο ήρωας μετά τον πρώτο άθλο αντιπροσωπεύει το γεγονός πως μια δυσκολία ή ένα πρόβλημα που λύσαμε πάντα το κουβαλάμε μαζί μας για ενθύμιο. Έξυπνος, ευέλικτος, επιδέξιος, εφευρετικός ο Ηρακλής, έβαλε τη δύναμη του μυαλού όπου χρειαζόταν και νικούσε τη δύναμη του σώματος. «…το να επιλέξεις τον σωστό δρόμο είναι ο πιο δύσκολος και ο πιο σημαντικός άθλος», τονίζει η συγγραφέας ενώ σε άλλο σημείο του βιβλίου διαβάζουμε πως αν θρέφεις το κακό, θα έρθει η στιγμή που θα στραφεί εναντίον σου, όπως στην περίπτωση του Διομήδη που τον έφαγαν τα ανθρωποφάγα άλογά του. Ένα απολαυστικό, διαφορετικό, ξεκούραστο και επιμορφωτικό βιβλίο για έφηβους και όχι μόνο αναγνώστες που μιλάει για την ελληνική μυθολογία με ευσύνοπτες πληροφορίες και ταυτόχρονα για τα σημαντικά διαχρονικά μηνύματα που κρύβονται πίσω από αυτήν.

Βιβλίο Μυστήριο στην παιδική χαρά 
Συγγραφέας Μαρία Προδρόμου
Εικονογράφος Γιάννης Σκουλούδης
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Οδυσσέας και η Αυγή ανακαλύπτουν στην άμμο της παιδικής χαράς ένα αυτοκινητάκι κι αποφασίζουν να βρουν τον ιδιοκτήτη του. Με επαγωγική σκέψη, λογικά συμπεράσματα, χιούμορ, ανατροπές, εξελίσσεται μια ιστορία γεμάτη μυστήριο και εκπλήξεις που δείχνει στα παιδιά από 6 ετών και πάνω ότι δεν πρέπει να βγάζουν βιαστικά συμπεράσματα ούτε να μένουν προσκολλημένα σε στερεότυπα και σε καθαρά υποκειμενικές απόψεις, μιας και ο κάτοχος του παιχνιδιού είναι μια πραγματική έκπληξη! Η πλοκή εξελίσσεται γοργά, είναι έξυπνη, ζωντανεύει ρεαλιστικά τον μικρόκοσμο και τη νοοτροπία των παιδιών και μου χάρισε αξέχαστες στιγμές. Η εικονογράφηση του Γιάννη Σκουλούδη ζωντανεύει παραστατικά τον τόπο διερεύνησης του μυστηρίου, αποτυπώνει με πολύ χρώμα και φως παιδιά και αντικείμενα, δίνει ποικιλία εκφράσεων και οπτικών γωνιών και δε διστάζει να χρησιμοποιήσει ακαθόριστο φόντο ώστε να δώσει έμφαση στην καθαυτή δράση σε πρώτο πλάνο. Γέλιο, ανατροπές μυστήριο κι εκπλήξεις θα κρατήσουν αιχμάλωτα τα παιδιά ως την τελευταία σελίδα!

Βιβλίο Ο ουρανός μιλά ελληνικά
Συγγραφέας Λίτσα Τότσκα
Εικονογράφος Μαρία Μανουρά
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αστρονομούλα καλωσορίζει τα παιδιά από 8 ετών και πάνω στον μαγικό κόσμο της αστρονομίας και μας αποκαλύπτει τα κρυμμένα μυστικά του διαστήματος. Ναι, ο ουρανός μιλά ελληνικά! Πολλοί αστερισμοί έχουν ονόματα θεών, ηρώων και πλασμάτων από την ελληνική μυθολογία, οπότε πάμε να τα γνωρίσουμε ένα προς ένα! Η συγγραφέας με απλό λεξιλόγιο, κατανοητή γλώσσα, σύντομες και απλές προτάσεις και μπόλικη φαντασία εξηγεί στα μικρά παιδιά πώς και γιατί σχηματίστηκαν οι πρώτες ιδέες για τους αστερισμούς, πώς κατάφεραν οι αρχαίοι να φανταστούν τις μορφές των ηρώων και των θεών στο στερέωμα, πώς και αν απάντησαν σε σημαντικά ερωτήματα όπως αυτά της καταγωγής του ανθρώπου, της γης, του σύμπαντος κλπ. Οι ιστορίες είναι συναρπαστικές, μικρές και μεστές, γεμάτες από τις ανατροπές της ελληνικής μυθολογίας και αποκαλύπτουν τα μυστικά αστερισμών και πλανητών. Μεγάλη και Μικρή Άρκτος, Ωρίων και Σκορπιός, Δίδυμοι, Ταύρος, Πλειάδες, Υάδες, Αρκτούρος, Περσέας, Ηρακλής και τόσα άλλα περιμένουν τα παιδιά να τα συντροφέψουν και να τα ταξιδέψουν. Η εικονογράφηση της Μαρίας Μανουρά είναι υπέροχη, γεμάτη χρώματα και άφθαστες λεπτομέρειες. Κρατάει την παιδικότητα στις γραμμές και ταυτόχρονα αποτυπώνει ρεαλιστικές λεπτομέρειες, χαρίζοντάς μας εκπληκτικά στιγμιότυπα και βοηθώντας τα παιδιά να κατανοήσουν το συναρπαστικό περιβάλλον της μυθολογίας και της αστρονομίας. Η αποτύπωση των αστερισμών βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να αναγνωρίσουν τους αντίστοιχους στον ουρανό κατά τη διάρκεια μιας ξάστερης νύχτας και πυροδοτεί τη φαντασία τους! Τι λέτε; Θα βρείτε τον επόμενο αστερισμό;

Βιβλίο Τα χειρόγραφα της Μέλισσας
Συγγραφέας Μαρία Χίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Έξη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Χίου με το νέο της μυθιστόρημα ασχολείται με κάτι εντελώς διαφορετικό απ’ ό,τι μας έχει συνηθίσει ως τώρα: με τη φυσική, την ενέργεια, τους παράλληλους κόσμους και το βάθος της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. Ξεδιπλώνει την ιστορία της σε δύο παράλληλες και εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους χρονικές περιόδους και χαρίζει μέσα από συναρπαστικές ανατροπές και μια κλιμακούμενη πλοκή πολλές και σημαντικές πληροφορίες γύρω από έναν κόσμο που ελάχιστοι γνωρίζουμε και ακόμη λιγότεροι κατανοούμε με σκοπό να αναδείξει τις αρετές της ανθρώπινης ψυχής και να τις βάλει να αντιπαλέψουν με την επιστημονική δεοντολογία. Τα πραγματολογικά στοιχεία δίνονται σε υποσημειώσεις κι έτσι ήταν στο χέρι μου να εντρυφήσω περισσότερο σε θεωρήματα, έρευνες, αξιώματα ή να προχωρήσω απλώς στην ανάγνωση της ιστορίας. Με την εξιστόρηση σε διαφορετικούς χρόνους και με μια πλούσια σε πρόσωπα και πλοκή αφήγηση όπως αυτή του σήμερα το βιβλίο κυλούσε σα νεράκι και μου δημιουργούσε ανάμικτα κατά καιρούς συναισθήματα, αγωνία και σασπένς, συγκίνηση και ενδιαφέρον κλπ.

Η Μέλισσα καταγράφει σε χειρόγραφα την ιστορία της και μέσα από αυτά ξεδιπλώνεται η μοναχική και σκληρή ζωή της ως τη στιγμή που τη βρήκε Εκείνος, ο Δάσκαλος. Κάποιος την εγκατέλειψε μωρό ακόμη στα σκαλιά του ναού της Ήρας στη Σάμο και την έσωσε η Λευκάτη, η πιο τρανή μάγισσα του νησιού. Στο πλάι της μεγάλωσε και τελικά παγιδεύτηκε, μιας και καταλαβαίνει πως η γυναίκα που τη μεγάλωσε δεν έχει και τα πιο αγαθά κίνητρα. Έτσι, αποφασίζει να κάνει την επανάστασή της, δυστυχώς πληρώνοντας το αντίστοιχο τίμημα. Η γνωριμία της με τον άγνωστο άντρα τη βοηθάει να εμβριθήσει στην ψυχοσύνθεσή της και να κατανοήσει βασικές αρχές της ανθρώπινης σκέψης και διανόησης. Γιατί τον κυνηγάει όμως ο τύραννος της Σάμου Πολυκράτης; Τι φοβάται από αυτόν τον φιλόσοφο;

Η ζωή της Μέλισσας λειτουργεί συμπληρωματικά με την κυρίως ιστορία, η οποία εμπλουτίζεται από ενδιαφέροντα πρόσωπα, αναπάντεχες εξελίξεις και σωστά μελετημένα πραγματολογικά στοιχεία. Μπορεί να ξεκινάει με το όνειρο ενός νεαρού άντρα να σπουδάσει στην Αθήνα ενώ προσπαθεί να ξεχάσει τον θάνατο της γυναίκας που αγαπούσε, διαπιστώνουμε όμως σύντομα πως αυτό είναι η αρχή ενός ιστού που εξυφαίνεται δεξιοτεχνικά από τη συγγραφέα και που θα φέρει σε σύγκρουση ή σε θετικές επαφές τους ήρωες του βιβλίου. Ο Νίκος λοιπόν, γιος της Θεοδώρας και του τσαγκάρη Φανούρη, ζούσε με την αρραβωνιαστικιά του, Αναστασία, μια περίεργη γυναίκα που του έλεγε πράγματα για κείνον χωρίς να της τα έχει εκμυστηρευτεί ποτέ αυτός! «Να εξάρεις τα καλά και τα σπουδαία», του τόνιζε συχνά. Αυτό το ιδιαίτερο πλάσμα τράβηξε την προσοχή ενός επιστήμονα, ο οποίος έστησε γύρω της μια ολόκληρη ερευνητική εργασία. Τι το ιδιαίτερο είχε αυτή η κοπέλα; Τι σχέση είχε με όλα αυτά ο θάνατός της; Ο Νίκος διαπιστώνει πως εξακολουθεί να παθαίνει ανεξήγητες διαλείψεις και να βιώνει περίεργες καταστάσεις όποτε βρίσκεται μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, κάτι που θα προσέξει ο ηλικιωμένος γείτονάς του, Φαίδωνας, ένας μοναχικός και απόμακρος άντρας που τα βράδια διαβάζει ασταμάτητα. Μήπως όμως έχει κι αυτός κρυμμένα μυστικά;

Με πρωτοπρόσωπη αφήγηση που δίνει ένταση και ταχύτητα, με προσεγμένο λεξιλόγιο και πιστή αναπαράσταση της εποχής (θαύμασα τον τρόπο μέτρησης του αρχαίου χρόνου μεταξύ άλλων) εμβαθύνουμε στην εσωτερική αναζήτηση της Μέλισσας και σε διάφορα φιλοσοφικά, μυθικά και επιστημονικά στοιχεία που θα τη βοηθήσουν να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της. Πολλά από αυτά μάλιστα διασταυρώνονται, καταρρίπτονται ή εμπλουτίζονται από τις εξελίξεις στην εποχή του Νίκου κι έτσι μαθαίνουμε για την «Πολιτεία» του Πλάτωνα όπου βρίσκουμε τις απαρχές της αναζήτησης για το πού πάνε οι ψυχές όταν φεύγουν, για το δίπολο «νείκος-φιλότητα», για το ποροφάραγγο των αρχαίων και τη μελανή οπή των αστρονόμων, για τη θεωρία των χαμηλών συχνοτήτων και την επιστήμη της νευροφυσιολογίας ενώ ταυτόχρονα διαβάζουμε προσπάθειες ερμηνείας στο ερώτημα «τι είναι ύλη και τι ψυχή», τι τις ορίζει στον χώρο και στον χρόνο, γιατί είναι η βάση των πάντων κ. ά. Πώς βοηθάνε οι μαθηματικές εξισώσεις να περιγράψουν σχήματα που τα ανθρώπινα μάτια δε βλέπουν; Τι ρόλο παίζει στην πλοκή ο Άγγελος Τανάγρας, ο πατέρας της ελληνικής παραψυχολογίας; Πληροφορίες όπως η εντυπωσιακή για μένα άποψη της σύγχρονης φυσικής πως η έννοια της γέννησης ενός σώματος ταυτίζεται με την αύξηση της πυκνότητας της ενέργειας σε μια περιοχή κι αντίστοιχα του θανάτου ότι οφείλεται στην ελαχιστοποίηση αυτής της πυκνότητας κάτω από συγκεκριμένο όριο ή ακόμη και πέρα από ένα άλλο ανώτερο όριο με άφησαν με ανοιχτό το στόμα και μου άρεσε ο τρόπος που εντάσσονταν στις εξελίξεις.

Τι είναι το φυτό ροδιόλα ή «χρυσή ρίζα» του Προμηθέα; Τι συνδέει τα μυστηριώδη Αναστενάρια με τα Ελευσίνια μυστήρια; Ποιος είναι ο καθηγητής Αριστομενέας και γιατί προκάλεσε σάλο στην επιστημονική κοινότητα με τη θεωρία που διατύπωσε γύρω από τα ερεθίσματα και την αντίληψη; Πώς συνδέεται με την κλοπή ενός πειραματικού φαρμάκου από ένα ίδρυμα ερευνών και ποιος το έχει στην κατοχή του; Πώς θα το χρησιμοποιήσει χωρίς να υπολογιστούν οι συνέπειες στον ανθρώπινο εγκέφαλο; Πώς θεραπεύει η τρεβετόλη τη σχιζοφρένεια και γιατί, μία στις δέκα που δεν πετυχαίνει στα ποντίκια, προκαλεί τρόμο στους επιστήμονες που πειραματίζονται μαζί της; Γιατί τα πέντε αξιώματα του Ευκλείδη δεν έχουν αποδειχθεί ποτέ και πώς αυτό θεωρείται αποτέλεσμα της περιορισμένης επεξεργασίας του ανθρώπινου εγκεφάλου; Πώς έχει αποδειχθεί πως αυτό που μπορούμε να δούμε γύρω μας δεν είναι η πραγματικότητα αλλά μια εικόνα της, δηλαδή προβολές πάνω σ’ έναν χώρο; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται σε ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα που πότε μας ταξιδεύει στην αρχαιότητα και πότε μας φέρνει σε ένα πιο κοντινό μας παρελθόν. Οι ήρωες μπλέκονται σε επικίνδυνες καταστάσεις, γνωρίζουν πρωτόφαντα μυστικά, αγωνίζονται να μάθουν και να κατανοήσουν και όλα τελειώνουν μ’ ένα υποδειγματικό κλείσιμο που επιφέρει τη λύτρωση και εξάρει τις αρετές του ανθρώπου που θα αποτελεί πάντα αστάθμητο παράγοντα απέναντι στην τυπολατρική, προσεκτική, μετρημένη επιστήμη. «Τα χειρόγραφα της Μέλισσας» είναι ένα διαφορετικό, πρωτότυπο, καλογραμμένο μυθιστόρημα που χαρίζει άφθονες πληροφορίες γύρω από τη διάσταση, την πραγματικότητα, τον χώρο και τον χρόνο, εντάσσοντάς τες σε μια ιστορία γεμάτη ανατροπές και κινδύνους που με κράτησε ως το τέλος.

Βιβλίο Από ήλιο σε ήλιο: Αποσπερίτης 
Συγγραφέας Μαίρη Κόντζογλου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο πρώτο βιβλίο, στον «Αποσπερίτη», πιάνουμε το νήμα από την αρχή και γνωρίζουμε τις συνθήκες στο νησί από τα τέλη του 19^ου αιώνα ως την πρώτη δεκαετία του 20ού. Με συγγραφική μαεστρία, διεισδυτικά ψυχογραφήματα, άφθαστη καταγραφή ανθρώπων και κουλτούρας, βιώνουμε τις συνθήκες εκμετάλλευσης του τόπου από τον Εμίλ Γκρόμαν και ταυτόχρονα την ανύπαρκτη θέση της γυναίκας σε μια κλειστή κοινωνία που πνίγει κάθε της πρωτοβουλία και όνειρο. Οι βασικοί πρωταγωνιστές του έργου είναι ο Περσέας και η Δανάη, που, σαν τους συνονόματούς τους ήρωες της σερφιώτικης μυθολογίας, ζουν έναν μεγάλο έρωτα που κινδυνεύει όταν μπαίνει στη μέση το κήτος του συμφέροντος. Μόνο που στο πρώτο βιβλίο της σειράς γνωρίζουμε τους γεννήτορές τους, οι οποίοι έχουν μια εξίσου συναρπαστική ιστορία και βάζουν τα θεμέλια της πλοκής που θα κορυφωθεί στο δεύτερο.

Το 1886 ο καιροσκόπος Εμίλ Γκρόμαν, με γνώσεις και επαγγελματική κατάρτιση, αποφασισμένος να πλουτίσει, έρχεται στην Ελλάδα και αναλαμβάνει τα μεταλλεία Σερίφου: δεν απαιτούνται υποδομές και επενδύσεις, η επιλογή του δε θα επηρεάσει τα σχέδια των ανθρώπων που εκμεταλλεύονται τα μεταλλεία Λαυρίου, θα απασχολήσει ανειδίκευτους και άρα κακοπληρωμένους εργάτες, αγνοώντας τα μέσα προστασίας και ό,τι ορίζεται για την αμοιβή τους, ελλείψει σωματείων, η Σέριφος είναι μακριά και το κράτος την παράτησε στην τύχη της, οπότε με αυτά τα σχέδια ο Γκρόμαν μπορεί να βγάλει πολύ μεγάλα κέρδη και μάλιστα κάτω από τη μύτη τυχόν επιτηρητών του! Σχεδιάζει πολύ προσεκτικά τα ύπουλα σχέδιά του, καταστρώνει τρόπους να ξεγελάσει τους εκπροσώπους, εφαρμόζει απάτες, συκοφαντίες, τα πάντα. Πώς όμως θα τον υποδεχτούν οι κάτοικοι του νησιού και πώς θα τους πείσει να εγκαταλείψουν ζώα και χωράφια για να έρθουν στη δούλεψή του, ειδικά από τη στιγμή που ήδη προσπάθησαν δύο εργολάβοι πριν από αυτόν με ολέθρια για την οικονομία του νησιού αποτελέσματα; Στο πλάι του Γκρόμαν βρίσκεται ο Ανδρεάκος Δρακούλης, ο γερμανόφωνος διερμηνέας που όρισε η Εταιρεία Λαυρίου με την οποία συνήψε τη συμφωνία για την εκμετάλλευση της Σερίφου, ένας άνθρωπος που συμπληρώνει σε κακία, μοχθηρία, δολιότητα το αφεντικό του. Εκμεταλλεύεται στο μέγιστο την ευκαιρία που βρήκε για μια πιο μόνιμη δουλειά ως δεξί χέρι του Γερμανού, προσπαθεί να βρει τρόπους να του φανεί απαραίτητος και χρήσιμος για να μείνει κοντά του όσο γίνεται περισσότερο. Σταδιακά γίνεται εξίσου άπληστος με αυτόν, διαφεντεύει σχεδόν τα πάντα, σκληραίνει, αποκτά από μόνος του εξουσία στους ντόπιους και στους εργάτες, μέχρι και για γυναίκα ψάχνει. Θέλει λεφτά, θέλει σταθερότητα, θέλει να εδραιωθεί.

Ποικίλες οι αντιδράσεις από την υποδοχή του ξένου, με τους περισσότερους να προσμένουν ψωμί, χωρίς να έχουν όμως ξεχάσει πως μόνο το αίμα τούς ήπιαν όσοι πάτησαν το πόδι τους στο νησί. Δάκρυζα από οργή όταν ο Γκρόμαν μοίραζε υποσχέσεις και αγαθοεργίες πατώντας πάνω στα όνειρα των ντόπιων. Απομονωμένοι, άνθρωποι αγνοί και αθώοι, δεν ξέρουν πως τέτοιες φιλανθρωπίες είναι πάγια τακτική των εταιρειών που εκμεταλλεύονται μεταλλεία. Σιδερένια πυγμή, χωρίς ευαισθησίες, «η φτώχεια κοφτερό δρεπάνι πάνω από τα κεφάλια» κι έτσι οι εργάτες ενδίδουν στις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας. Σοβαρά ατυχήματα και πνευμονοκονίαση οι συνέπειες, συνθήκες εργασίας που χώρισαν τελικά τους εργάτες και τους έκαναν να βλέπει ο ένας τον άλλον με μισό μάτι. Ο Ζαννής Κονόμος, ιδιοκτήτης της μεγαλύτερης έκτασης του νησιού, στην οποία ο Γκρόμαν θέλει να επεκταθεί, είναι ο μόνος πλούσιος κάτοικος, όπου στην οικογένειά του ο λόγος του Ευαγγέλιο και στο νησί νόμος. Ο γιος του όμως θα ερωτευτεί τη φτωχή και όμορφη Κατερινέτα («να τη φάει η μάνα της δε θα τη χόρταινε», σελ. 61), η οποία μεγαλώνει με τη μάνα και τ’ αδέρφια της, αφού ο πατέρας της δεν άντεξε την οικονομική απραξία, καθώς και τη ζήλια και τις βρισιές της γυναίκας του κι απομονώθηκε σε μια καλύβα να ψαρεύει, ώσπου χάθηκε τελείως. Μαύρη και λυπημένη η ζωή της Κατερινέτας, της κόρης του Λωλοκούτρη, μέχρι που ερωτεύεται τον γιο του Ζαννή Κονόμου κι από κει και πέρα μια σειρά από γεγονότα θα τους οδηγήσουν σε κοινές αποφάσεις που θα αλλάξουν την πορεία των γεγονότων του βιβλίου. «Όλα θα πήγαιναν μια χαρά γιατί ήταν οι δυο τους, σε λίγο τρεις. Για τα άλλα είχε ο Θεός. Έτσι ξέρει ο φτωχός» (σελ. 140).

Κι έρχεται στο προσκήνιο η επόμενη γενιά των πρωταγωνιστών που θα μας συντροφέψει ως το επόμενο βιβλίο της διλογίας: ο Περσέας, ορφανός από πατέρα («Μικρά τα όνειρά του, στο μέγεθος του νησιού. Όταν θα ξεπερνούσαν το μπόι του, λίγο αργότερα, θα έπρεπε να πολεμήσει σκληρά», σελ. 372) και η Ανδρομέδα, που η θεία της ήταν να παντρευτεί αλλά η μάνα της πήρε γαμπρό, ο Κώνσταντης Σπέρας που θα δεθεί με φιλία με τον Περσέα, μεγαλωμένος σε μια πάμφτωχη οικογένεια όπου «τα δυο μεγάλα παιδιά έγλειφαν τις πέτρες να χορτάσουν την πείνα τους», ένα παιδί με ιδέες και όραμα για κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα, καθώς και η φιλάσθενη και επιληπτική Λόττε. Παιδιά με διαφορετικές καταβολές, άμαθα από τα οικογενειακά μυστικά που θα τους βαρύνουν στη συνέχεια, παίζουν μεταξύ τους, κάνουν παρέα, μαθαίνουν και μεγαλώνουν. Δίπλα τους, ή μάλλον απέναντί τους, βρίσκεται ο Γκέοργκ Γκρόμαν που έγινε χειρότερος από τον πατέρα του, στριφνός, ακατάδεκτος, αγενής, απότομος, απάνθρωπος, ψηλομύτης, μεγαλωμένος σε άνετο περιβάλλον αλλά με προβληματική συμπεριφορά, με γονείς που αδιαφορούσαν ή φοβόντουσαν να ασχοληθούν με την προκλητική συμπεριφορά του: «Και φταίνε όλοι. Εκείνη που τον ανάθρεψε, ο Εμίλ που δεν τον ανάθρεψε, ο Γκέοργκ που δεν ικανοποίησε τις προσδοκίες τους» (σελ. 375). Το βάζει πείσμα να ξεπεράσει τον πατέρα του, είναι αποφασισμένος να καθυποτάξει τους πάντες, να γίνει σταδιακά βασικός προμηθευτής της πανίσχυρης Γερμανικής Αυτοκρατορίας, πανίσχυρος και πάμπλουτος: «Όσο είχαν παίξει οι εργάτες στα μεταλλεία τους, είχαν παίξει, ώρα τέλος! Έπρεπε να δουλέψουν πιο σκληρά, να ματώσουν» (σελ. 288). Ξεσπάει έτσι ένας εμφύλιος μεταξύ πατέρα και γιου όσο οι κάτοικοι του νησιού, με μονόδρομο επιβίωσης τα μεταλλεία, παρακολουθούν γεμάτοι αγωνία τα αποτελέσματα και ταυτόχρονα η δουλειά αυξάνεται, οι άνθρωποι αργοπεθαίνουν στις στοές.

Από σελίδα σε σελίδα ξεδιπλώνεται το χρονικό της εξόρυξης των μεταλλευμάτων της Σερίφου, τα ατυχήματα, οι αλλαγές στον κοινωνικό ιστό του νησιού, η οικιστική ανάπτυξη, οι μεταμορφώσεις του εσωτερικού και του εξωτερικού της χέρσας αυτής γης. Με τη συναρπαστική γραφή της η Μαίρη Κόντζογλου δίνει μια πλήρη καταγραφή των αλλαγών των εποχών και των μέσων εξόρυξης, χαρίζοντας ανατρεπτικά γεγονότα που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον και άφατο ρεαλισμό. Δε μένει τίποτα απ’ έξω, τονίζονται με αντικειμενικότητα οι συνθήκες στις οποίες δρουν οι ήρωες του βιβλίου και το περιβάλλον στο οποίο αγωνιούν, τσακώνονται, ονειρεύονται ώστε να δικαιολογηθούν οι πράξεις και οι αντιδράσεις τους. Πρόκειται για ένα χρονικό εξαπάτησης, εκμετάλλευσης, διχόνοιας, ευτελισμού των ανθρώπων που ζητούσαν ένα κομμάτι ψωμί από έναν τυχοδιώκτη που ήρθε για να γίνει πλούσιος αδιαφορώντας για όλα τα υπόλοιπα. Μικρές ιστορίες συνοδεύουν τον κύριο άξονα της πλοκής, αίτια και αιτιατά βγαίνουν στο φως, χαρακτήρες που έρχονται και φεύγουν ή στήνουν τα γερά θεμέλια που θα μας οδηγήσουν στο δεύτερο βιβλίο, όλα αυτά συγκροτούν ένα πλούσιο σε καλλιέπεια έργο, γραμμένο με άφθονα καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις και μεταφορές: «άνοιξη στα μέσα της και η μέρα χασομεράει» (σελ. 19), «…στην ηλικία τους η ζωή είναι ένα ατέλειωτο καλοκαίρι, ώσπου να πεις δέκα σ’ αγαπώ έφευγε ο χειμώνας» (σελ. 138), «…αρχή φθινοπώρου είναι αλλά η κάψα έχει γαντζωθεί στα βράχια της Σερίφου και δεν λέει να φύγει» (σελ. 300) κ. ά. Επιπλέον, η συχνή χρήση ενεστώτα διαρκείας δίνει ένταση και ρυθμό στο κείμενο, οι διακριτικές παρεμβάσεις της συγγραφέως στη ροή («αν θέλετε τη γνώμη μου», «και εδώ πρέπει να τονίσουμε πως…» κλπ.) κάνουν την εξιστόρηση πιο προσωπική και δένουν ανεπαίσθητα τον αναγνώστη με τα προσωπικά βιώματά της κατά τη συγγραφή. Συναρπαστικές λεπτομέρειες, ρεαλισμός και παραστατικότητα, καλομελετημένοι χαρακτήρες, ενδιαφέρουσες εξελίξεις, πιστότητα και αυθεντικότητα εποχής και τόπου είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός ακόμη καλογραμμένου βιβλίου της Μαίρης Κόντζογλου.

«Από ήλιο σε ήλιο» δουλεύουν οι φτωχοί μεροκαματιάρηδες κάτοικοι της Σερίφου και το μυθιστόρημα μας ξεναγεί σε αυτό το ανεμοδαρμένο, άγονο, φτωχό, κακοτράχαλο νησί. Πάνω Πιάτσα, Κάστρο, η κορυφή του Τούρλου, Χώρα, Μεγάλο Λιβάδι, Κουταλάς, Μία Χωριό, Μονή Ταξιαρχών είναι οι τόποι δράσης και πότε μπαίνουμε σε σπίτια κι εκκλησίες και πότε βυθιζόμαστε στις σκοτεινές στοές, σε κεκλιμένα, φρεάτια, ράμπες, σκάλες φόρτωσης, μηχανοστάσια. Με πόση φροντίδα και σεβασμό περικλείεται ο μεταλλωρύχος: «Στη δουλειά εκείνη κάθε λεπτό μπορεί να ήταν το τελευταίο, τα βάζεις με τη γη και νικάς, έτσι νιώθεις άτρωτος, θεός. Κι αυτό ίσως να σε παρασύρει σε ακόμη πιο επικίνδυνα πράγματα. Δεν ήταν μόνο αντικειμενικά επικίνδυνη η δουλειά του μεταλλωρύχου. Ήταν και υποκειμενικά επικίνδυνη» (σελ. 367). Παράλληλα με τα συναρπαστικά γεγονότα, απότοκα της εκμετάλλευσης των Γκρόμαν, που θα οδηγήσουν στα αιματηρά γεγονότα του επόμενου βιβλίου, σε δεύτερη ανάγνωση βλέπουμε τη δύσκολη και ανύπαρκτη ουσιαστικά θέση της γυναίκας που δεν έχει αντίλογο ούτε γνώμη και άποψη αλλά δουλεύει στο σπίτι και στα χωράφια, χωρίς δικαίωμα σκέψης και μάθησης: «Γιατί το φύλο τους να μαραίνεται κατά πώς θέλουν οι άλλοι;» (σελ. 593). Επίσης, ενδιάμεσα στα κεφάλαια εξελίσσεται και η αφήγηση της μυθολογίας του νησιού, με τον βασιλιά Πολυδέκτη, τον Περσέα και τη Δανάη, τον Κηφέα και την Κασσιόπη, να βιώνουν εξίσου σκληρές και δύσκολες συνθήκες που συνδέονται άρρηκτα με τις εξελίξεις στο σήμερα, καταφέρνοντας έτσι το βιβλίο να συνενώσει το απώτερο παρελθόν με το παρόν, γιατί η Σέριφος είναι τόπος άρρηκτα δεμένος με τη μυθολογία του. Όπως τονίζει και η συγγραφέας, λίγα γράμματα γνώριζαν οι άνθρωποι, όσοι γνώριζαν, μα από στόμα σε στόμα κι από γενιά έφτασαν ως αυτούς οι μύθοι του  νησιού τους. Μάλιστα, βρήκα έξυπνο τον παραλληλισμό της ιστορίας του Περσέα που σώζει την Ανδρομέδα από το κήτος, όταν η Ανδρομέδα του σήμερα υποκύπτει στις προτάσεις του κήτους της ιστορίας κι αφήνεται να φαγωθεί! Το πρώτο βιβλίο της διλογίας με τίτλο «Αποσπερίτης» είναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα πλούσιο σε εξελίξεις, συναισθήματα και προβληματισμούς και μια δυνατή αρχή που θα μας οδηγήσει στο επόμενο βιβλίο.

Βιβλίο Τρωική ραψωδία 
Συγγραφέας Μιχάλης Σπέγγος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Επίμετρο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Μιχάλη Σπέγγου αφορά την ιστορία του Τρωικού πολέμου που όλοι έχουμε γνωρίσει στα σχολικά μας χρόνια είτε μέσα από το πρωτότυπο κείμενο είτε από μεταφράσεις. Αυτήν τη φορά τα γεγονότα είναι δοσμένα αλλιώς, διαφορετικά, μυθιστορηματικά μεν αλλά απολύτως τεκμηριωμένα και αληθοφανή, μακριά από την αχλύ του μύθου. Μάλιστα, στην εισαγωγή, τα όρια μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας καταργούνται, οι χαρακτήρες υπερβαίνουν το στενό χωροχρονικό πλαίσιο και βρίσκονται στο πλάι μας, αφηγούμενοι τα γεγονότα ως γνώστες φιλοσοφικών, ιστορικών και κοινωνικών αντιλήψεων που θα εμπλουτίσουν την αφήγηση με άλλη ματιά, παραδίδοντας έτσι ένα κείμενο για τον Τρωικό πόλεμο και ταυτόχρονα το κείμενο του ίδιου του Τρωικού πολέμου.

Στην εισαγωγή, ο ίδιος ο Τηλέμαχος ξεκινάει την αφήγηση με μια σύντομη αναδρομή στην κοινωνική διαστρωμάτωση της εποχής του Χαλκού, μιας περιόδου που αφορά το έργο της Ιλιάδας, δίνοντας έμφαση στο ηρωικό ιδεώδες που κυβερνούσε τότε τον ελληνικό χώρο. «Η αξιοπρέπεια ταυτίζεται κυρίως με την ανδρεία, η ομόνοια επιβάλλεται από τον φόβο, τον φόβο τον δημιουργεί η δύναμη, τη δύναμη η φήμη, τη φήμη τα πολεμικά κατορθώματα. Γιατί όλα έτσι ορίζονται από τη μοίρα και τους θεούς» (σελ. 13). Η πόλη-κράτος είναι ο ελέω θεών βασιλιάς, χωρίς τον βασιλιά δεν υπάρχει. Ο βασιλιάς είναι ο αρχηγός του στρατού, διευθύνει εκστρατείες, συνάπτει συμμαχίες, απονέμει δικαιοσύνη κλπ. Συμβουλεύεται βεβαίως τη συνέλευση των γερόντων, ίσως ακολουθήσει κάποιες υποδείξεις, αν δεν το κάνει όμως δε θα του φέρει και κανένας αντίρρηση. Οι Έλληνες βασιλείς της εποχής ήταν όλοι απόγονοι θεών κι έτσι συνδέονταν μεταξύ τους με συγγένεια. Οι θεοί έχουν μοιράσει τον κόσμο στα παιδιά τους με εντολή να κυβερνήσουν, οπότε για να βασιλεύσει κάποιος έχει δικαίωμα κληρονομικό, αν όμως θέλει άλλον κατοικημένο τόπο βασιλεύει μέσω του γάμου και όχι κατακτώντας, γιατί αυτό θα ήταν ενάντιο στη θέληση των θεών! Ο συγγραφέας παραθέτει εξίσου ενδιαφέρουσες στρατιωτικές και στρατολογικές πληροφορίες γύρω από τον τρόπο και τα όπλα των μαχών, τα κίνητρα για έναν πόλεμο και τις συνέπειες σε νικητές και ηττημένους, γιατί προτιμώνταν οι μονομαχίες και πολλά άλλα.

Το καθαυτό μυθιστόρημα ξεδιπλώνεται από τον Έλενο, δίδυμο αδελφό της Κασσάνδρας και γιο του Πριάμου και της Εκάβης. Μαθαίνουμε μέσα από μικρά και συναρπαστικά γεγονότα το παρελθόν της Τροίας, πώς και πότε χτίστηκε, πώς αναπτύχθηκε, πώς καθιερώθηκε ως πρωτεύουσα συμμαχίας και ως ισχυρή στρατιωτική δύναμη, όλα εκείνα δηλαδή που είναι απαραίτητα για να πλαισιώσουν την καθαυτή αφήγηση του Τρωικού πολέμου ώστε να κατανοήσουμε τον ρόλο της πόλης και των ηγετών της, τη θέση της και το γενικότερο πλαίσιο βάσει του οποίου αναπτύχθηκαν τα κίνητρα, οι αφορμές, τα αίτια για τον πόλεμο και από τα δύο στρατόπεδα. Ο ίδιος ο αφηγητής παραδέχεται πως θα προσπαθήσει να είναι αντικειμενικός σε κρίσεις και περιγραφές και τα καταφέρνει, γιατί υπάρχουν ελάχιστες στιγμές που παρασύρεται από το συναίσθημα. Η εξιστόρηση είναι οξυδερκής, αντικειμενική και γεμάτη από γεγονότα που ελάχιστοι αναγνώστες θα ανακαλύψουν ότι γνώριζαν.

Το βιβλίο περιέχει συναρπαστικές σκηνές, τεκμηριωμένες αντιλήψεις και πληροφορίες, μικρά κεφάλαια, καλομελετημένα αίτια και αιτιατά, ολοζώντανους χαρακτήρες, μίξη εγκυκλοπαιδικών γνώσεων με μυθιστορηματική αφήγηση κι έτσι ο Τρωικός πόλεμος ζωντανεύει πιο συναρπαστικά από ποτέ! Οδυσσέας, Μενέλαος, Αγαμέμνονας, Αχιλλέας, Πάτροκλος, Διομήδης, Αίας, Νέστορας, Φιλοκτήτης από τη μια κι από την άλλη Πάρης, Πρίαμος, Έκτορας, Ανδρομάχη, Εκάβη, Διήφοβος, Σαρπηδόνας, Λαοκόων, Αινείας, Τήλεφος, ολοζώντανοι και ολοκληρωμένοι, σχεδόν τρισδιάστατοι, χαρακτήρες, με παρελθόν, με προσωπικότητα, με κίνητρα, με αντιλήψεις, όλα τους μικρά κομμάτια ενός παζλ που οδηγεί σταδιακά και αναπόφευκτα στον παγκόσμιο, για τα μέτρα της εποχής, πόλεμο. Μάλιστα είναι τόσο σπαρακτικές, διεισδυτικές και λυρικές οι περιγραφές του Έλενου που κουμπώνουν πάνω σε κάθε πόλεμο μέχρι και την εποχή μας. Οι σφαγές αμάχων, η ηθική και σωματική εξόντωση, η αγωνία για την επόμενη μέρα, οι μάχες, ο θάνατος, η βία, το αίμα είναι περιστατικά που βιώνουν όλοι οι λαοί που δέχονται επιθέσεις μέχρι και στη σημερινή μας εποχή, οπότε μέσα από το κείμενο ξεπηδάει εμμέσως η ανάγκη για ειρήνευση, για ηρεμία, για ομόνοια μεταξύ των ανθρώπων, ώστε να πάψουν να βιώνουν όλα αυτά τα δεινά που περιγράφονται στο μυθιστόρημα.

Η »Τρωική ραψωδία» του Μιχάλη Σπέγγου είναι ένα συναρπαστικό και λεπτομερές μυθιστόρημα που ανασυστήνει γεγονότα οικεία ή άγνωστα σχετικά με τον Τρωικό πόλεμο και τα παρουσιάζει όπως έγιναν, χωρίς τις παρεμβάσεις των θεών, χωρίς την παραμυθένια εκδοχή. Τα όσα έγιναν αυτά καθαυτά, τα αίτια και τα αιτιατά, οι συνέπειες, το κόστος, οι απώλειες, οι αλληλοεπιδράσεις, δράση και αντίδραση, φθόνος και τίσις, ύβρις και νέμεσις δοσμένα με ενάργεια, παραστατικότητα και εμβριθή μελέτη, χωρίς όμως ούτε στιγμή να μειώνεται το ενδιαφέρον ή να κουράζει η ανάγνωσή τους. «Άνθρωποι μπροστά από την εποχή τους αλλά και άνθρωποι δέσμιοι του καιρού τους» συμπρωταγωνιστούν σε μια από τις συναρπαστικότερες αφηγήσεις που έχω διαβάσει γύρω από τον Τρωικό πόλεμο.