Ελληνικά Γράμματα – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Fri, 12 Mar 2021 06:11:45 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.5.5 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Ελληνικά Γράμματα – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Χώρα από χαλκό», του Μιχάλη Σπέγγου, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%b1-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%ba%cf%8c-%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%ac%ce%bb%ce%b7%cf%82-%cf%83%cf%80%ce%ad%ce%b3%ce%b3%ce%bf%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2587%25cf%258e%25cf%2581%25ce%25b1-%25ce%25b1%25cf%2580%25cf%258c-%25cf%2587%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25ba%25cf%258c-%25ce%25bc%25ce%25b9%25cf%2587%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25b7%25cf%2582-%25cf%2583%25cf%2580%25ce%25ad%25ce%25b3%25ce%25b3%25ce%25bf%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%b1-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%ba%cf%8c-%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%ac%ce%bb%ce%b7%cf%82-%cf%83%cf%80%ce%ad%ce%b3%ce%b3%ce%bf%cf%82/#respond Fri, 12 Mar 2021 06:11:24 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=11610 Τι κοινό συνδέει έναν πειρατή, έναν σκλάβο και τον γιο του άρχοντα στο νησί του χαλκού; Ποιοι κρύβονται πίσω από τη μυστική αδελφότητα που έχει ως στόχο να προστατέψει την ανατροπή της αυτοκρατορίας μέσω της επικράτησης μιας πανίσχυρης αίρεσης και πώς διαλέγουν τα θύματά τους; Πόσο μεγάλη είναι η δύναμη των πειρατών και πόσο καλά καταστρωμένα τα σχέδιά τους για δήωση νησιών στο κέντρο του αρχιπελάγους; Πόσο κινδυνεύει η Βασιλεύουσα από αόρατους και πραγματικούς εχθρούς; Η αυτοκρατορία συρρικνώνεται λόγω κακοδιαχείρισης, οπότε ποιοι θα την προστατέψουν από την εξαφάνιση;

Βιβλίο Χώρα από χαλκό 
Συγγραφέας Μιχάλης Σπέγγος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το ιστορικό μυθιστόρημα του Μιχάλη Σπέγγου ζωντανεύει με έναν διαφορετικό τρόπο την εποχή της βυζαντινής κυριαρχίας και καταγράφει με συναρπαστικές λεπτομέρειες, απανωτές ανατροπές και διαχρονικές πανανθρώπινες αλήθειες την άνοδο και την πτώση ενός βασιλείου κι ενός αυτοκράτορα. Είμαστε στην εποχή που οι πειρατές λυμαίνονται τις θάλασσες, ο βασιλιάς αργοπεθαίνει από σύφιλη και τρεις άνθρωποι με κοινό πρόγονο ετοιμάζονται να πάρουν στα χέρια τους την κατάσταση. Οι ήρωες του μυθιστορήματος μπαίνουν ο καθένας με τη σειρά του στην πλοκή, διαπρέπουν, καταστρώνουν σχέδια κι όταν γνωρίζονται αρχίζει η κορύφωση της πλοκής που θα οδηγήσει σε μη αναμενόμενα μονοπάτια. Μάχες και λεηλασίες, βασανιστήρια και βιασμοί, προδοσίες και έρωτας, κατασκοπεία και σκευωρίες, Εκκλησία και πατρίκιοι, πλούτη και λιτότητα συγκροτούν ένα πρωτότυπο μυθιστόρημα που κυλάει στο ημίφως της ιστορικής αλήθειας αλλά βαδίζει στα δικά του χνάρια. Ο συγγραφέας κάνει κάτι πρωτότυπο: αποφεύγει να κατονομάσει πρόσωπα και πόλεις, κάτι που δίνει στο μεν μυθιστόρημα έναν λανθάνοντα ρεαλισμό με τον αναγνώστη να ψάχνει τι κρύβεται πίσω από τις περιγραφές, στον δε συγγραφέα την ελευθερία να κινηθεί ανεξάρτητα από τη ροή των γεγονότων ώστε να χειριστεί την πλοκή του όπως εκείνος θέλει χωρίς να κατηγορηθεί για αβλεψίες. Βασιλεύουσα είναι σίγουρα η Κωνσταντινούπολη, μαύρη ήπειρος η Αφρική, το καμένο νησί με τα κρασιά και το ηφαίστειο η Σαντορίνη κ. ά.

Ο Ναπήρ είναι πειρατής, προστατευμένος από τον καπετάνιο, ο οποίος, με το πλήρωμά του, ετοιμάζει κούρσεμα του νησιού που βρίσκεται δίπλα στο νησί του χαλκού. Τα πράγματα πήγαν πολύ καλά κι ο Ναπήρ γίνεται το δεξί χέρι του Γέρου. Καταλύουν στο βασίλειο των πειρατών, στη μαύρη ήπειρο, ένα μέρος τόσο ισχυρό που κανείς δεν τόλμησε να το αντιμετωπίσει με βία. Διψασμένοι για πλούτη, δε διστάζουν να βάλουν στο μάτι και το νησί του χαλκού. Μόνο που εκεί ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, λόγω των σκλάβων στα μεταλλεία, γιατί μια επανάσταση υποτακτικών είναι χειρότερη από ένα μανιασμένο ασκέρι! Ο Ναπήρ όμως, σε ένα ταξίδι αναγνώρισης στο νησί, βρίσκει μια γυναίκα που θα του αλλάξει τη μοίρα κι έναν άντρα που δεν περίμενε να δει! Στα μεταλλεία του νησιού του χαλκού, ο Μέταλ είναι ένας από τους χιλιάδες μεταλλωρύχους, χωρίς ελπίδα, χωρίς ξεκούραση. Καταδικάστηκε σε είκοσι πέντε χρόνια να σκάβει τη γη, θύμα παρεξήγησης την περίοδο που έγινε πραξικόπημα κατά του αυτοκράτορα στη Βασιλεύουσα. Θεωρεί τον βασιλιά ανίκανο και διεφθαρμένο και αρχίζει να ετοιμάζει μια εξέγερση ώστε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του. Ταυτόχρονα, το νησί αυτό διοικείται από το συμβούλιο των πέντε που αποτελείται από τον άρχοντα και την αρχόντισσα, τον μητροπολίτη, τον ηγούμενο, τον μέγα Μαΐστορα. Ο γιος του άρχοντα, Διάρχων, και ο γιος του Μαΐστορα, ας τον πούμε Μάιστωρ, είναι καρδιακοί φίλοι. Ο Διάρχων ταξιδεύει στο νησί του κρασιού και του ηφαιστείου για να αρραβωνιαστεί αλλά πίσω αφήνει μια ερωμένη, την Κόρη. Θα παντρευτεί τελικά και θα βρεθεί σε μεγάλο δίλημμα, μιας και η μοιχεία τιμωρείται με θάνατο των εραστών. Τα γεγονότα όμως που θα ακολουθήσουν θα ρίξουν τους δυο νέους σε μια σκονισμένη κονίστρα εξουσίας και αγώνα για επιβίωση.

Στη Βασιλεύουσα, σε μια οικογένεια πατρικίων, ο πατέρας υποστηρίζει ακόμη τη δυναστεία που έχει εκπέσει και της οποίας ο ισχυρότερος κρίκος έχει περάσει στην Ιστορία ως ο Ολετήρας, ο αυτοκράτορας που ήταν και θα παραμείνει Μέγας. Αυτό είναι ένα μυστικό που πρέπει να φυλαχτεί καλά αλλιώς κινδυνεύουν όλοι ως επικίνδυνοι και αντικαθεστωτικοί. Η μικρή του κόρη πέφτει θύμα απαγωγής και η μεγάλη διαδραματίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο σε κάποια γεγονότα. Την ίδια περίοδο ο αιρεσιάρχης, με οπαδούς ανάμεσα στο λαό των δυτικών χωρών και της μαύρης ηπείρου, πείθει τον αυτοκράτορα για τις καλές του προθέσεις κι αυτή είναι η αρχή του μιάσματος που θα εξαπλωθεί στην αυτοκρατορία, με στόχο είτε την κατάλυση της εκκλησίας είτε εμφύλιο σπαραγμό και επανάσταση. Μόνο που μια μυστική αδελφότητα παραφυλάει για να αποσοβήσει αυτόν τον κίνδυνο. Κι αυτή είναι μόνο η αρχή, μιας κι έχουν ως στόχο να εξαγνίσουν τον κόσμο από απάνθρωπα κτήνη. Τέλος, ο βασιλιάς της χώρας των απίστων αντεπιτέθηκε σε πραξικόπημα του αδελφού του, δεν έχει θεό κι ας διαφεντεύει ένα βασίλειο πιστό στους θεούς του, προσποιείται δηλαδή για να γίνει κάποτε ο ίδιος θεός, ξέροντας πως ο παππούς του πολέμησε τον κλήρο και πέθανε. Ήταν εκείνος που νίκησε τον Ολετήρα αλλά βρήκε ατιμωτικό θάνατο. Ο βασιλιάς της χώρας των απίστων έχει ως στόχο του να κατακτήσει τη Βασιλεύουσα. Θα τα καταφέρει;

Αυτοί είναι μερικοί μόνο από τους χαρακτήρες που πρωταγωνιστούν στο συναρπαστικό και ανατρεπτικό αυτό μυθιστόρημα και συγκροτούν μια κοινωνική και πολεμική τοιχογραφία που ακολουθεί χοντρικά τον ρου της γνωστής Ιστορίας, οι συμβολισμοί όμως και η έλλειψη συγκεκριμένων ονομάτων αφήνουν αρκετό περιθώριο στο κείμενο να ακροβατήσει περίτεχνα ανάμεσα στο ιστορικό είδος και στο fantasy. Παρ’ όλο που αυτή η πρωτοτυπία εμένα με δυσκόλεψε (μαζί με τα τυπογραφικά λάθη του βιβλίου), πιστεύω πως θα αγαπηθεί από πολλούς αναγνώστες του είδους, μιας και πρόκειται για ένα χορταστικό, λεπτομερές και πρωτότυπο ανάγνωσμα που θέλει χρόνο και προσοχή, όχι τόσο για κατανόηση, μιας και ο Μιχάλης Σπέγγος κρατά καλά τα ηνία της ιστορίας και βοηθάει αρκετά να μη χαθούμε ή μπερδευτούμε, αλλά κυρίως για μελέτη και εμπέδωση της εποχής και των διαπροσωπικών σχέσεων. Η εξουσία της Εκκλησίας και η διαρκής κόντρα με την πολιτική ηγεσία, η μοίρα των φτωχών να ακολουθούν τις εντολές των ηγετών και να τιμωρούνται σε επιθέσεις και εισβολές, η δύναμη του νου που μπορεί να ποδηγετήσει άβουλα πλάσματα, η τιμωρία της απληστίας και άλλα θέματα άπτονται και του σημερινού ενδιαφέροντος.

Άλλη μια καινοτομία είναι η χρήση του αφηγηματικού αορίστου που εναλλάσσεται με ενεστώτα διαρκείας δίνοντας ένταση και ζωηράδα στην αφήγηση, θυμίζοντας θεατρικό έργο ή ακόμη και σενάριο ταινίας κι αυτή η αίσθηση εντείνεται από την έντονη απουσία περιγραφικών, σύνθετων προτάσεων: «Σχολείο. Ένα από τα τρία… Ο Μάιστωρ διδάσκει» (σελ. 36). Ο συγγραφέας πολλές φορές παρεμβαίνει: «…ας τον ονομάσουμε Νεπήρ…» ή «Εμείς όμως την έχουμε γνωρίσει». Εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως πολλές φορές είναι σα να αποτελεί ο ίδιος κομμάτι της ιστορίας, γιατί χρησιμοποιεί πρώτο πρόσωπο προσωπικής αντωνυμίας: «…της αυτοκρατορίας μας…» (σελ. 185). Όλα αυτά κάνουν το βιβλίο ίσως το πιο προσωπικό του Μιχάλη Σπέγγου, που δεν έχει παρασυρθεί όμως ούτε μία φορά σε φλύαρες εξιστορήσεις, αντίθετα, παραμένει πιστός στην αρχική του ιδέα και καταγράφει τα γεγονότα ακριβοδίκαια και χωρίς εντυπωσιασμούς.

Η «Χώρα από χαλκό» είναι ένα πρωτότυπο και πυκνογραμμένο ιστορικό μυθιστόρημα γεμάτο απρόβλεπτες εξελίξεις, απανωτές ανατροπές κι ένα προσεγμένο και τεκμηριωμένο περιβάλλον στο οποίο δρουν και κινούνται οι χαρακτήρες του. Άνθρωποι που παίρνουν την τύχη στα χέρια τους, που εποφθαλμιούν στην αναβίωση του κύρους της αυτοκρατορίας, ενώνουν τις δυνάμεις τους, συνασπίζονται, πολεμούν. Η μια ανατροπή ακολουθεί την άλλη και οι πρωταγωνιστές σταδιακά ενώνονται σε έναν σφιχτό κύκλο δράσης και συνωμοσιών που με κράτησε σε αγωνία ως το τέλος.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%b1-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%ba%cf%8c-%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%ac%ce%bb%ce%b7%cf%82-%cf%83%cf%80%ce%ad%ce%b3%ce%b3%ce%bf%cf%82/feed/ 0 «Μαύρος κύκνος», του David Mitchell, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%ba%cf%8d%ce%ba%ce%bd%ce%bf%cf%82-david-mitchell/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25ce%25b1%25cf%258d%25cf%2581%25ce%25bf%25cf%2582-%25ce%25ba%25cf%258d%25ce%25ba%25ce%25bd%25ce%25bf%25cf%2582-david-mitchell https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%ba%cf%8d%ce%ba%ce%bd%ce%bf%cf%82-david-mitchell/#respond Sat, 30 Jan 2021 09:50:45 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=11068 Το 1982 ο Τζέισον Τέυλορ είναι δεκατριών χρονών. Ζει στο Μπλακ Σουάν Γκρην, ένα βρετανικό χωριό «στη μέση του πουθενά», και παλεύει μονίμως με τον τρόμο μήπως αποκαλυφθεί η βραδυγλωσσία του ή μήπως οι νταήδες του σχολείου του αντιληφθούν την αγάπη του για την ποίηση. Στη διάρκεια της σημαδιακής αυτής χρονιάς ο ήρωας, ένας έφηβος «μαύρος κύκνος», βαδίζει προς την ωριμότητα σκοντάφτοντας σε πρόσωπα και εμπειρίες που τον διαμορφώνουν. Το πρώτο δυσάρεστο τσιγάρο, το πρώτο αμήχανο φιλί, η μουσική των Duran Duran αλλά και του Έλβις Κοστέλο. Ο πόλεμος των Φώκλαντ και ο θάνατος. Μια μποέμ μετανάστρια που θέτει ερωτήματα για την ομορφιά και την τέχνη. Η οικονομική ύφεση επί Μάργκαρετ Θάτσερ. Ο καταυλισμός των τσιγγάνων και η υστερία που προξενεί στο χωριό. Το διαζύγιο των γονιών του (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Μαύρος κύκνος
Τίτλος πρωτοτύπου Black Swan Green
Συγγραφέας David Mitchell
Μεταφραστής Μαργαρίτα Ζαχαριάδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα τρυφερό μυθιστόρημα. Δυστυχώς δε βρίσκομαι ούτε στην εποχή ούτε στη χώρα που περιγράφει ο συγγραφέας για να ζήοω μέσα στο βιβλίο και να μυρίσω την αναπαράσταση της χαμένης εικόνας. Σκηνικά και λεπτομέρειες, ήχοι και γεύσεις μιας παιδικής εποχής που συμπληρώνουν την ψυχολογία ενός έφηβου παιδιού που παλεύει με τη βραδυγλωσσία του βρίσκοντας διέξοδο στη λογοτεχνία. Πολλές λεπτομέρειες αλλά και ανθρώπινη ψυχολογία, οι νταήδες του σχολείου και τα κόμπλεξ που δημιουργούν σε άλλα «επιφανεικά» «κατώτερά» τους παιδιά τα έχω ζήσει κι εγώ και συμπορευόμουν με τον πρωταγωνιστή στην κρίσιμη εφηβική ηλικία του. Όμορφη η λύση και το τέλος.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%ba%cf%8d%ce%ba%ce%bd%ce%bf%cf%82-david-mitchell/feed/ 0 «Μεταξύ σφύρας και Αλιάκμονος», του Γιώργου Σκαμπαρδώνη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%86%cf%8d%cf%81%ce%b1%cf%82-%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac%ce%ba%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%83%ce%ba%ce%b1%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b4%cf%8e%ce%bd%ce%b7%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2583%25cf%2586%25cf%258d%25cf%2581%25ce%25b1%25cf%2582-%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25b9%25ce%25ac%25ce%25ba%25ce%25bc%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25bf%25cf%2582-%25cf%2583%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25bc%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25b4%25cf%258e%25ce%25bd%25ce%25b7%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%86%cf%8d%cf%81%ce%b1%cf%82-%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac%ce%ba%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%83%ce%ba%ce%b1%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b4%cf%8e%ce%bd%ce%b7%cf%82/#respond Tue, 26 Jan 2021 19:54:26 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=10980 Ένα χρόνο μετά το μυθιστόρημα «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας» για το Μάρκο Βαμβακάρη, ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης επανέρχεται με μια συλλογή διηγημάτων, γραμμένων από το 2004 έως τα μέσα του 2009. Στα διηγήματα αυτά κυριαρχούν κι επανέρχονται θέματα από το οικείο σύμπαν του συγγραφέα: τα άφεγγα μέρη, οι αναδιπλώσεις της μνήμης, οι υπόγειες κρύπτες. Το ανεπαλήθευτο, το παίγνιο, οι εμμονές: το νερό, η θάλασσα, η υπέρβαση της αντοχής, η απώλεια. Οι δύσκολες σχέσεις, η φθορά, η κρίσιμη στιγμή που φέρνει την αλλοίωση και σε ορίζει. Η μοναχικότητα, τα ζώα, ο φόβος, η πνιγμονή, ο ακρωτηριασμός, η πτήση, το αναπάντεχο. Το κενό, ως μουσική που πυκνώνει και παρηγορεί. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Μεταξύ σφύρας και Αλιάκμονος
Συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Χμ….Ούτε κρύο ούτε ζέστη. Πρόχειρα και εύπεπτα διηγήματα. Έχω την αίσθηση ότι το διήγημα ως λογοτεχνικό είδος είναι κατά τι διαφορετικό. Νομίζω. Όχι τόσο ρηχό, όχι τόσο βιαστικό, να προλάβει ο αναγνώστης να ταυτιστεί με το κείμενο που διαβάζει. Το πιο ξεκαρδιστικό είναι αυτό με τα ποιήματα. Που παίρνει ο νταλικέρης έναν βαρεμένο για οτο-στόπ κι αυτός τον διατάζει να σταματήσει σε ένα ξεχασμένο κι απόμερο καφενείο να διαβάσει ποιήματα στους γέρους! Κι ο νταλικέρης σταματάει και τους απειλεί με όπλο να ακούσουν τον «φίλο» του! Αλλιώς δε θα τον άκουγαν, έτσι υποστηρίζει!!!Κατά τα άλλα όχι κάτι ιδιαίτερο.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%86%cf%8d%cf%81%ce%b1%cf%82-%ce%b1%ce%bb%ce%b9%ce%ac%ce%ba%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%83%ce%ba%ce%b1%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b4%cf%8e%ce%bd%ce%b7%cf%82/feed/ 0 «Το στοίχημα», της Katherine Neville, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%af%cf%87%ce%b7%ce%bc%ce%b1-katherine-neville/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25bf-%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25bf%25ce%25af%25cf%2587%25ce%25b7%25ce%25bc%25ce%25b1-katherine-neville https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%af%cf%87%ce%b7%ce%bc%ce%b1-katherine-neville/#respond Tue, 29 Dec 2020 14:49:51 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=9642 Όταν το αφεντικό της απορρίπτει την τελευταία της πρόταση, η Βέριτι Μπανκς, υψηλόβαθμο στέλεχος της Τράπεζας του Κόσμου, καταστρώνει την έσχατη επιχειρηματική εκδίκηση: να παραβιάσει τα μηχανογραφημένα συστήματα ασφαλείας και να κρύψει μερικά χρήματα κάπου όπου δε θα μπορεί κανείς να τα εντοπίσει, για να καταδείξει στην ανώτατη διοίκηση πόσο εύκολη είναι ουσιαστικά η υπεξαίρεση μεγάλων κεφαλαίων. Αλλά τότε ο άσος στα οικονομικά δόκτωρ Ζόλταν Τορ, πρώην μέντορας της Βέριτι, ανεβάζει ακόμα ψηλότερα τον πήχη. Της προτείνει να κλέψουν από ένα δισεκατομμύριο δολάρια, να τα επενδύσουν με στόχο να κερδίσουν τριάντα εκατομμύρια μέσα σε λίγους μήνες και να ξαναβάλουν το αρχικό ποσό στη θέση του πριν αντιληφθεί κανείς ότι λείπει. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Το στοίχημα
Τίτλος πρωτοτύπου A calculated risk
Συγγραφέας Katherine Neville
Μεταφραστής Χριστιάννα Σακελλαροπούλου
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αρκετά κουραστικό ομολογώ. Έχουμε δύο παράλληλες ιστορίες: μία της εποχής των Ναπολεόντειων πολέμων και μια στο σήμερα. Στην πρώτη παρακολουθούμε τις βάσεις της οικογένειας που έχτισε μια σημαντική οικονομική αυτοκρατορία και στη δεύτερη έχουμε την ιστορία μιας επιτυχημένης γυναίκας στο χώρο των τραπεζιτικών και οικονομικών συστημάτων. Έχει τόσους ορισμούς οικονομολογίας, χρηματιστικής και τραπεζικής που καταντάει κουραστικό πραγματικά. Σίγουρα έχει ανατροπές αλλά η ορολογία με απώθησε. Είναι ενδιαφέρον, σίγουρα κάποιος του χώρου θα το εκτιμήσει πολύ περισσότερο αλλά για μας τους κοινούς θνητούς… Εντυπωσιακό το γεγονός τι γίνεται πίσω από τις πλάτες μας στα μεγάλα γραφεία των μεγάλων τραπεζών του κόσμου, τα κόλπα που γίνονται για λίγα λεφτά παραπάνω με τα δικά μας λεφτά και τις κομπίνες που υπάρχουν σε έναν κόσμο σκληρό, ανταγωνιστικό και απρόσωπο. Κι όλα να λύνονται σε ένα ελληνικό νησί; Χμ… Καλές και οι σκηνές του έρωτα μεταξύ των πρωταγωνιστών και κωμική η νότα της βαρόνης αλλά το κυρίως θέμα πολύ εξειδικευμένο για να το παρακολουθήσω.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%af%cf%87%ce%b7%ce%bc%ce%b1-katherine-neville/feed/ 0 «Πρόσφυγας», του Alan Gratz, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%cf%81%cf%8c%cf%83%cf%86%cf%85%ce%b3%ce%b1%cf%82-alan-gratz/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2580%25cf%2581%25cf%258c%25cf%2583%25cf%2586%25cf%2585%25ce%25b3%25ce%25b1%25cf%2582-alan-gratz https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%cf%81%cf%8c%cf%83%cf%86%cf%85%ce%b3%ce%b1%cf%82-alan-gratz/#respond Sat, 19 Dec 2020 17:52:57 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=9384 Ο 13χρονος Γιόζεφ Λάντοου είναι γιος Εβραίου δικηγόρου και ζουν οικογενειακώς στο Βερολίνο του 1938, ώσπου το καθεστώς συλλαμβάνει τον πατέρα του, τον κλείνει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και ύστερα από έξι μήνες τον αφήνει ελεύθερο με τον όρο να φύγουν όλοι από τη χώρα μέσα σε 14 μέρες. Η εντεκάχρονη Ιζαμπέλ ζει στην κομμουνιστική Αβάνα του Φιντέλ Κάστρο το 1994, σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες επιβίωσης, συνεπεία της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης. Ο κόμπος φτάνει στο χτένι και η οικογένειά της αποφασίζει να το σκάσει για τη Φλόριντα, με ένα καρυδότσουφλο που κατασκεύαζαν κρυφά. Ο συνομήλικος Μαχμούντ Μπισάρα ζει μια δύσκολη καθημερινότητα στο Χαλέπι του 2015, με τον εμφύλιο να αφήνει πίσω του δεκάδες χιλιάδες αμάχους άστεγους, νεκρούς, χωρίς ελπίδα. Όταν το σπίτι της οικογένειάς του γκρεμίζεται και επιζούν από θαύμα, ο πατέρας αποφασίζει να καταφύγουν στη Γερμανία μέσω Τουρκίας. Θα καταφέρουν αυτά τα παιδιά να δραπετεύσουν και να κάνουν μια νέα αρχή σε ένα ξένο έδαφος; Πόσο και πώς θα τους αλλάξει αυτό το ταξίδι; Τι θα στερηθούν, τι θα αντιμετωπίσουν, τι θα ζήσουν; Τρία παιδιά, τρεις ιστορίες, μία ελπίδα.

Βιβλίο Πρόσφυγας
Τίτλος πρωτοτύπου Refugee
Συγγραφέας Alan Gratz
Μεταφραστής Βασιλική Κοκκίνου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Και οι τρεις περιπέτειες είναι γραμμένες με συναρπαστικό τρόπο, αν μπορεί κάποιος να χαρακτηρίσει «συναρπαστική» τη σταδιακή εκρίζωση ενός ανθρώπου από τη γενέθλια γη και τον διαμελισμό της ψυχής του σε χιλιάδες μικρά κομμάτια που αναρωτιούνται το αέναο «γιατί» (ειδικά στην περίπτωση του Μαχμούντ έπαθα σοκ με το βομβαρδισμό του διαμερίσματός τους, όταν ο αδερφός του τη μια στιγμή έβλεπε Χελωνονιντζάκια στο DVD και την επόμενη, στο ίδιο σημείο, έβλεπε το μπαλκόνι του γείτονα). Κάθε ιστορία, αν και έχει κοινές αφετηρίες αφήγησης και όμοιους θεματικούς άξονες με τις άλλες (πρόσφυγες που αναγκάζονται να δραπετεύσουν από ένα αδυσώπητο καθεστώς), έχει διαφορετική εξέλιξη και ανατροπές, είναι ρεαλιστικότατη, λυρική και συγκινητική.

Οι μικροί ήρωες ωριμάζουν, αλλάζουν (για να μην πω μεταμορφώνονται), παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους, ενηλικιώνονται πριν την ώρα τους και παρά τη θέλησή τους. Ο συγγραφέας έχει μελετήσει εξονυχιστικά τις συνθήκες, τα ιστορικά στοιχεία, το φόντο και καταγράφει τρεις περιπέτειες που δεν με άφησαν στιγμή ασυγκίνητο. Το δάκρυ και η θλίψη δεν εκβιάστηκαν ούτε ένιωσα πως επιδιώχθηκαν, τα γεγονότα είναι απλώς εκεί, ζωντάνεψαν με μια καλοδουλεμένη γραφή και με άφησαν να παραδέρνομαι κι εγώ στις αχανείς θάλασσες της γης όπου έπλεαν οι πρωταγωνιστές με τις ελπίδες τους. Θα μπορούσα να χαρακτηρίσω επιτηδευμένα τα εμπόδια που παρουσιάζονταν συνέχεια στις ιστορίες αυτές και τη διακοπή της καθεμίας σε κρίσιμο σημείο, όμως τα συναισθήματα, το σφίξιμο στο στομάχι, η συγκίνηση και η συμπάθεια (εκ του συν + πάσχω) κυριάρχησαν και με κυρίευσαν καθ’ όλη τη διάρκεια της αφήγησης.

Ο Γιόζεφ Λάντοου είναι από τους επιβάτες του πραγματικού «Σεντ Λούις», ενός υπερωκεάνιου που απέπλευσε από τη ναζιστική Γερμανία το 1939 με 908 Εβραίους πρόσφυγες που περίμεναν να γίνουν δεκτοί στην Κούβα, είτε μόνιμα είτε ως ενδιάμεσος σταθμός πριν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτοί οι άνθρωποι έγιναν το πολιτικό παιχνίδι μικρόμυαλων και πικρόχολων διπλωματών ενώ ταυτόχρονα η άρνηση της Κούβας να τους αφήσει να αποβιβαστούν λειτούργησε και ως προπαγάνδα για τα ελεύθερα ακόμη έθνη ώστε να δουν πως οι Εβραίοι είναι παντού ανεπιθύμητοι ως λαός. Η ιστορία του Εβραιόπουλου είναι γεμάτη πικρές αλήθειες και απρόβλεπτα γεγονότα, ενώ η σχέση του με τον πατέρα του που ανοικοδομήθηκε από την αρχή, ήταν καλοδουλεμένη και τρυφερή. Ο μικρός Γιόζεφ, που έζησε την τελετή του μπαρ μιτσβά στο καράβι, από υπάκουος γιος μεταμορφώθηκε σε υπεύθυνο ενήλικα που έπρεπε να προσέχει τους γονείς και την αδελφή του. Ο πατέρας του είναι μια προσωπικότητα που αγάπησα βαθιά, μιας και τον πήραν άνθρωπο, τον έκλεισαν σε στρατόπεδο και τον παρέδωσαν ζώο στην οικογένειά του, γεμάτο ψευδαισθήσεις, φοβίες και ανασφάλειες. Οι επιβάτες στο πολυτελές κατά τα άλλα κρουαζιερόπλοιο, άλλαξαν κι αυτοί σταδιακά από απελπισμένοι πρόσφυγες σε απαιτητικούς επιβάτες, όταν διαπίστωσαν πως η Κούβα δεν τους θέλει κι αναγκάζονται να γυρίσουν πίσω στην Ευρώπη. Το τι τους περιμένει ακόμη, το αφήνω στον αναγνώστη να το ανακαλύψει.

Χάρη στην Ιζαμπέλ έμαθα πολλά για την κοινωνική, οικονομική και πολιτική θέση της Κούβας πριν και μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, τι είχαν αυτές οι δύο χώρες και πόσο εξαρτιόταν η Κούβα από την πρώην ΕΣΣΔ. Το απολυταρχικό καθεστώς αποδίδεται παραστατικότατα και η αγωνία των απλών ανθρώπων να ξεφύγουν από αυτήν τη σκλαβιά και τη φυλάκιση είναι σχεδόν ανάγλυφη. Παρ’ όλο που η Κούβα είναι σχετικά κοντά στις ακτές του Μαϊάμι, οι περιπέτειες (και) της Ιζαμπέλ ποικίλουν: αγωνία, φόβος, ελπίδα, ανατροπές, χωρίς να υπάρξει πουθενά κάποιο χάσμα ή κάτι περιττό. Στέρεη, δωρική αφήγηση, κλιμακούμενη αγωνία και το παιχνίδι της γάτας και του ποντικού με την ακτοφυλακή των Ηνωμένων Πολιτειών είναι λίγα μόνο από τα χαρακτηριστικά της ιστορίας του κοριτσιού.

Τέλος, ο Μαχμούντ είναι ίσως η πιο τραγική ιστορία, μιας και διαδραματίζεται στην εποχή μας και στις ακτές μας. Δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ πόσο αναίτιες και παράλογες είναι οι απαρχές του εμφύλιου πολέμου στη Συρία και χάρη στην πένα του συγγραφέα ένιωσα σχεδόν στο πετσί μου τις τραγικές συνθήκες επιβίωσης των Σύριων (ο συγγραφέας φτάνει στο σημείο να παραδεχτεί: «Ήταν καλύτερα να μην έχεις φίλους στη Συρία το 2015», σελ. 25). Το παράλογο των διεθνών παιχνιδιών, οι δυσκολίες φυγάδευσης στην Τουρκία και την Ελλάδα, η πλήρης και στυγνή εκμετάλλευση του πόνου και της δυστυχίας αυτών των ανθρώπων, είναι κάτι που συναντάμε καθημερινά ανά πάσα στιγμή. Είναι άκρως συγκινητικές οι συνθήκες φύλαξης στην Ουγγαρία ενώ κόβουν την ανάσα οι περιπέτειες στο Αιγαίο πέλαγος. Ταυτόχρονα, οι πράξεις απελπισίας με ανυπολόγιστες συνέπειες στο μέλλον, δείχνουν την ανάγκη του ανθρώπου να επιβιώσει και ταυτόχρονα να σώσει ό,τι αγαπά πολύ.

Στην ιστορία μάλιστα του Σύριου πρόσφυγα κατάλαβα την πικρή αλήθεια που υπάρχει πίσω από τη συμπεριφορά των «πολιτισμένων χωρών» όταν υποδέχονται τους πρόσφυγες:

«Μας βλέπουν μόνο όταν κάνουμε κάτι που δε θέλουν… Όταν όμως οι πρόσφυγες έκαναν κάτι που δεν ήθελαν εκείνοι -όταν προσπαθούσαν να περάσουν τα σύνορα της χώρας τους ή να κοιμηθούν στις εισόδους των καταστημάτων τους ή να σταματήσουν τα αυτοκίνητά τους ή να προσευχηθούν στα καταστρώματα των καραβιών τους- τότε μόνο οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να τους αγνοούν πια» (σελ. 216).

Συγκινητικό, αληθινό, ρεαλιστικό ως βιβλίο, μια γροθιά στο στομάχι για μένα τουλάχιστον που το διάβαζα στο ζεστό σπίτι μου, ξαπλωμένος στο κρεβάτι μου, με το άπλετο φως της λάμπας πλάι μου και τους γονείς μου στο σαλόνι να γελάνε με κάτι. Συναρπαστικό, ανατρεπτικό και με μηνύματα και συναισθήματα ως κείμενο, δεν με άφησε να πάρω ανάσα ή να σηκώσω κεφάλι από τον καταιγισμό των εξελίξεων.

Κλείνοντας, να τονίσω πως οι ιστορίες κάποια στιγμή τέμνονται με έξυπνο και μη αναμενόμενο τρόπο, όχι για να αποδοθεί ένας κοινός άξονας αλλά για να γεμίσει η ψυχή ελπίδα και προσμονή, για να καταλάβει κάποιος πως δεν πρέπει να σταματάς να αγωνίζεσαι για κάτι που θέλεις πολύ και έχεις και το δίκιο με το μέρος σου. Ανακουφίστηκα με τον τρόπο που τελείωσαν οι περιπέτειες των παιδιών, και ο συγγραφέας, αφού παραθέτει χάρτες με τα τρία αυτά ταξίδια, κλείνει με τις προσωπικές του σημειώσεις και επεξηγήσεις για τον τρόπο που έγραψε αυτό το μυθιστόρημα και ποια πραγματικά γεγονότα τον ενέπνευσαν. Να μην ξεχάσω να αναφέρω πως μέρος των εσόδων από την πώληση του βιβλίου, θα διατεθεί στην UNICEF Ελλάδος για τα παιδιά όλου του κόσμου.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%cf%81%cf%8c%cf%83%cf%86%cf%85%ce%b3%ce%b1%cf%82-alan-gratz/feed/ 0 «Η άρρωστη πολιτεία», της Γαλάτειας Καζαντζάκη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%cf%81%cf%81%cf%89%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%ac%cf%84%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b6%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%ac%ce%ba/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25ac%25cf%2581%25cf%2581%25cf%2589%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b7-%25cf%2580%25ce%25bf%25ce%25bb%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25b5%25ce%25af%25ce%25b1-%25ce%25b3%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25ac%25cf%2584%25ce%25b5%25ce%25b9%25ce%25b1-%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b6%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b6%25ce%25ac%25ce%25ba https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%cf%81%cf%81%cf%89%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%ac%cf%84%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b6%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%ac%ce%ba/#respond Mon, 16 Nov 2020 18:12:42 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8258 Η “Άρρωστη πολιτεία” είναι μια νουβέλα για τη Σπιναλόγκα, το νησί των λεπρών, πρωτοδημοσιευμένη το 1914 από τη Γαλάτεια Καζαντζάκη, με το ψευδώνυμο Πετρούλα Ψηλορείτη. Η Γαλάτεια Καζαντζάκη ήταν η πρώτη στην ελληνική λογοτεχνία του 20ου αιώνα που ανέδειξε το θέμα της λέπρας, μέσα από μια ερωτική ιστορία. Η πλοκή στην “Άρρωστη πολιτεία” ακολουθεί τα αντικρουόμενα συναισθήματα και τις σκέψεις που γεννούν στην ηρωίδα τόσο η αρρώστια και ο υποχρεωτικός εγκλεισμός στο νησί των λεπρών, όσο και ο έρωτας που γνωρίζει στο πρόσωπο ενός δασκάλου. Η πρωταγωνίστρια, μια υπερήφανη κοπέλα, διχάζεται ανάμεσα στην απελπισία, στη συνειδητοποίηση ότι δεν υπάρχει σωτηρία, και στη “χαρά του έρωτα” που συνάντησε αναπάντεχα στην “πολιτεία των λεπρών”. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Η άρρωστη πολιτεία
Συγγραφέας Γαλάτεια Καζαντζάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για την αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο μιας κοπέλας που αναγκάστηκε να “ξενιτευτεί” στη Σπιναλόγκα μόλις διέγνωσαν την αρρώστια της. Καμία σχέση με τη Victoria Hislop αλλά δεδομένης της εποχής που γράφτηκε, που όλα ήταν τόσο δεισιδαίμονα και αντιεπιστημονικά, ήταν ανατρεπτικό. Οι δοξασίες κα οι αντιλήψεις, εμείς κι αυτοί κι η γυναίκα που αφηγείται να αρνείται να ενταχτεί στον μικρόκοσμο των λεπρών, κάτι που αποτελεί εμπόδιο και στην προοπτική του γάμου της με το Λουκά. Και το τέλος (;) τόσο ρομαντικό…. Η στάση του παπά, που φεύγει άρον άρον όταν τον πιάνουν στο στόμα τους οι λεπροί για τις ψεύτικες χριστιανο-ηθικές του απόψεις. Το γεγονός πως οι λεπροί έκαναν ό,τι ήθελαν στο νησί, ακόμη και βιασμούς, με αποτέλεσμα τις γεννήσεις και την επέμβαση των αρχών της περιοχής να διαλέγουν και να στεφανώνονται ώστε να περιορίσουν την αναρχία.

Τα κουτσομπολιά και οι παρέες των γυναικών στα ατέλειωτα νυχτέρια. Τα καναρίνια στο καφενείο. Κι ένας έρωτας που σκοντάφτει στο άρρωστο σώμα (αλήθεια, τι νόημα έχει να παντρευτείς αν δεν έχεις χέρια; κι όμως έχει), αν και η γυναίκα που αφηγείται δεν τολμάει να υπερβεί τα εσκαμμένα. Μένει κοντά στον αγαπημένο της αλλά επιμένει να μην ενσωματώνεται στην κοινωνία που την περιβάλλει.

Η Σπιναλόγκα από μια άλλη οπτική γωνία, πιο ωμή, σκληρή και αρνητική αλλά εξίσου τρυφερή και όμορφη, όσο όμορφη μπορεί να είναι μια ιστορία μιας ομάδας ανθρώπων που ζούσαν εξόριστοι και απομονωμένοι αντιμέτωποι με μια φριχτή αρρώστια.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%cf%81%cf%81%cf%89%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%ac%cf%84%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b6%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%ac%ce%ba/feed/ 0 «Η εξαφάνιση της Λάουρα», του Andrea Camilleri, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b5%ce%be%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%b7-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bb%ce%ac%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b1-andrea-camilleri/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b7-%25ce%25b5%25ce%25be%25ce%25b1%25cf%2586%25ce%25ac%25ce%25bd%25ce%25b9%25cf%2583%25ce%25b7-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25bb%25ce%25ac%25ce%25bf%25cf%2585%25cf%2581%25ce%25b1-andrea-camilleri https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b5%ce%be%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%b7-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bb%ce%ac%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b1-andrea-camilleri/#respond Sun, 25 Oct 2020 14:42:25 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=7541 Η Λάουρα είναι νέα, όμορφη και δημοφιλής. Έχει γράψει ένα μυθιστόρημα, ειδικεύεται στην Ιστορία της Τέχνης και είναι παντρεμένη μ’ έναν αρκετά μεγαλύτερό της άντρα, διάσημο συγγραφέα. Μια μέρα αυτή η γυναίκα εξαφανίζεται και ο σύζυγός της απευθύνεται στον επιθεωρητή Μαουρίτσι. Πρόκειται για δολοφονία, απαγωγή ή εθελούσια έξοδο; Γιατί δεν επικοινώνησε κανείς ακόμη για λύτρα; Τι νόημα έχουν διάφορα αντικείμενα που αρχίζουν να εμφανίζονται ξαφνικά κατά την πορεία του μυθιστορήματος; Πόσο σημαντικό ρόλο σε όλα αυτά παίζει το δημιούργημα του Φρα Αντζέλικο «Μη μου άπτου» που απεικονίζει την εμφάνιση του Χριστού στη Μαρία Μαγδαληνή μετά την Ανάστασή Του;

Βιβλίο Η εξαφάνιση της Λάουρα
Τίτλος πρωτοτύπου Noli me tangere
Συγγραφέας Andrea Camilleri
Μεταφραστής  Γιάννα Σκαρβέλη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Όπως στην «Αίτηση για τηλέφωνο», έτσι κι εδώ ο Αντρέα Καμιλλέρι ακολουθεί τη θεατρική σχεδόν γραφή, χωρίς περιγραφές τόπων και ανθρώπων, καλολογικά στοιχεία ή επεξηγήσεις. Τα κεφάλαια έχουν ως επικεφαλίδα τους μια ημερομηνία, αφήνοντας τον αναγνώστη να συμπεράνει μόνος του πού βρίσκεται χρονικά (πριν ή μετά την εξαφάνιση) ενώ η δράση εκτυλίσσεται κυρίως μέσα από τους διαλόγους μεταξύ των χαρακτήρων ή από άρθρα σε εφημερίδες και ιδιόχειρες επιστολές ενώ η κεντρική ιδέα είναι εμπνευσμένη από κείμενο του T. S. Elliot που παρατίθεται κι αυτό, έστω αποσπασματικά, αφήνοντας χώρο στον αναγνώστη να ταυτίσει μόνος του τη σχετικότητά του με την ιστορία του βιβλίου, λίγες σελίδες πριν το τέλος.

Η Λάουρα είναι μια πολυσχιδής προσωπικότητα, της οποίας κάθε κομμάτι φωτίζεται λίγο περισσότερο όσο προχωράει η πλοκή μέσω αφηγήσεων συζύγου ή φιλενάδων ή εραστών και πάντα υποκειμενικά. Πρόκειται για ένα πλάσμα που ανέκαθεν αποζητούσε τις συγκινήσεις και την απάντηση στα «θέλω» της δικής της ζωής και προσωπικότητας. Από την αρχή, παρ’ όλες τις ανήθικες εκ πρώτης όψεως αντιδράσεις της πριν και κατά τη διάρκεια του γάμου της, πνέει ένας άνεμος ευνοϊκός απέναντί της. Μέσω του συγγραφέα κανείς από τους ήρωες δεν κατακρίνει τη συμπεριφορά της, αντίθετα, ψάχνουν κι αυτοί να μάθουν τι πραγματικά της συνέβη ή τι έκανε η ίδια στον εαυτό της. Κανείς δεν υψώνει το δάχτυλο ούτε καταδικάζει απερίφραστα.

Γρήγοροι, κινηματογραφικοί διάλογοι, λιτά και περιεκτικά άρθρα, όλα απαλλαγμένα από τον «βραχνά» της περιγραφής του τόπου και του χρόνου δράσης αφήνουν την ιστορία να κυλήσει σχεδόν μόνη της, γυμνή θα έλεγα από φιοριτούρες, κάτι που με προβλημάτισε κι εμένα: ο συγγραφέας κουράστηκε να γράφει κι αποφάσισε από βαρεμάρα να αφαιρεί τις περιγραφές ή πρόκειται για ένα παιχνίδισμα απέναντι στον αναγνώστη, ώστε να τον αφήσει απερίφραστο να εντρυφήσει στα γεγονότα (η «Αίτηση για τηλέφωνο» ήταν άκρως διασκεδαστική και κωμική, το εντελώς αντίθετο από εδώ δηλαδή, οπότε η επιλογή αυτού του στυλ προσέδιδε περισσότερη ιλαροτραγικότητα στα γεγονότα); Για να το πάω και πιο πέρα, μήπως ο συγγραφέας κατ’ αυτόν τον τρόπο στοιχημάτισε με τον εαυτό του αν θα καταφέρει με αυτό το στυλ να στηρίξει ένα καλό ψυχογράφημα ανθρώπου;

«Η εξαφάνιση της Λάουρα» είναι ένα λιτό εκφραστικά και πλούσιο νοηματικά κείμενο, γρήγορο και με ανατροπές. Πρόκειται για την απέκδυση μιας σύνθετης και πολύπλοκης περσόνας, δοσμένη με ένα διαφορετικό ύφος γραφής που ακροβατεί ανάμεσα στο αστυνομικό και το θεατρικό είδος, χωρίς να ταυτίζεται με κανένα, αντίθετα, χαράζει το δικό της μονοπάτι και εκφράζει ρεαλιστικά και χωρίς πολυλογίες την εσωτερικότητα μιας γυναίκας με αφορμή την εξαφάνισή της. Πρόκειται για μια διαφορετική πρόταση στον χώρο του αστυνομικού μυθιστορήματος!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b5%ce%be%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%b7-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bb%ce%ac%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b1-andrea-camilleri/feed/ 0 «Φλουρί κωνσταντινάτο», της Μάρως Καρδαρά, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%cf%86%ce%bb%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%af-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%ac%cf%84%ce%bf-%ce%ba%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%b1%cf%81%ce%ac/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2586%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2585%25cf%2581%25ce%25af-%25ce%25ba%25cf%2589%25ce%25bd%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b9%25ce%25bd%25ce%25ac%25cf%2584%25ce%25bf-%25ce%25ba%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25b4%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25ac https://www.vivliokritikes.com/%cf%86%ce%bb%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%af-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%ac%cf%84%ce%bf-%ce%ba%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%b1%cf%81%ce%ac/#respond Sat, 24 Oct 2020 17:01:33 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=7425 Στη Χελιδόνα, το ξεχασμένο αυτό χωριό της Ευρυτανίας, ελάχιστα χιλιόμετρα από το Καρπενήσι, ξεδιπλώνεται η συγκινητική και τραγική ιστορία μιας οικογένειας που διαλύεται στη δίνη του Εμφυλίου, έχοντας ζήσει τη δύσκολη, καθόλου άνετη και θεόφτωχη μοίρα του κτηνοτρόφου και του γεωργού. Η πρωταγωνίστρια περιγράφει με ειλικρίνεια όλα τα καλά και τα άσχημα που έζησε, καταγράφει εν είδει χρονικού τις μέρες και τις νύχτες στο χωριό της, φωτίζει όλες τις πτυχές από τον χαρακτήρα της και δίνει μια ανατριχιαστική μαρτυρία για τις σκληρές ώρες και τις αξημέρωτες μέρες της ζωής στα βουνά, τότε που μαινόταν ο Εμφύλιος πόλεμος.

Βιβλίο Φλουρί κωνσταντινάτο
Συγγραφέας Μάρω Καρδαρά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Με ντοπιολαλιά που επεξηγείται στις σημειώσεις στο τέλος του βιβλίου, με πάμπολλες δυνατές και παραστατικές εικόνες, με άφθονα καλολογικά στοιχεία, με χιλιάδες λογοτεχνικές πινελιές, ξεδιπλώνεται η ιστορία ενός τόπου και μιας γυναίκας. Ενός τόπου που ρίζωσε πάνω στα απόκρημνα, δύσβατα βουνά, όπου μέχρι κι ο ήλιος κουράζεται να μεσουρανήσει, και μιας γυναίκας που σα φτερό στον άνεμο ξεκολλά από τον πατέρα της για να προσκολληθεί στον άντρα της, χωρίς να ρωτηθεί, χωρίς να την υπολογίσουν.

Το μεγαλύτερο κομμάτι της ιστορίας καταλαμβάνει η περίοδος του Εμφυλίου, όπου οι αντάρτες και οι δημοκρατικοί παίζουν το παιχνίδι του ποντικού και της γάτας πάνω στα βουνά, κάτι που πληρώνουν τα δύσμοιρα χωριά και οι πολλές φορές αθώοι χωριανοί, ειδικά αν υπάρχει η υπόνοια ότι κρύβουν αντάρτες. Δύσκολες, σκληρές και απάνθρωπες στιγμές, λεηλασίες και βασανιστήρια και από τις δυο πλευρές και ο τρόμος φωλιασμένος βαθιά μες στις ψυχές των κατοίκων, που δεν τολμούν ούτε τα ζώα να στείλουν για βοσκή ούτε να παν στη βρύση για νερό. Για να μη μιλήσω για το τρομερό δράμα που έζησαν όλοι αυτοί οι μεροκαματιάρηδες όταν αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν μες στον ίδιο τους τον τόπο σε μέρη πιο κοντινά στο Καρπενήσι και πιο πεδινά από τον φόβο των αντίποινων! Μια ξενιτειά που κράτησε τουλάχιστον τρία χρόνια!

Κι εκεί που λες έχει τελειώσει ο Εμφύλιος, ας επιστρέψουμε στην πρότερη ανυπόφορη ζωή, να και ένας γάμος που αλλάζει συθέμελα τη ζωή της γυναίκας, να και μια κατολίσθηση, που ανάγκασε τους κατοίκους του χωριού να φύγουν για πάντα και να ζήσουν σε νέα οικόπεδα που τους παραχώρησε το κράτος ένεκα η φυσική καταστροφή, να και η ιδέα της μετανάστευσης που θα χωρίσει για πάντα τα παιδιά από τους δικούς τους. Διαβάζοντας για τις ζωές αυτών των ανθρώπων χωμένος στο ζεστό μου πάπλωμα ή φορώντας ζεστά και άνετα ρούχα ένιωσα τύψεις, πολλές τύψεις. Γιατί τέτοια γεγονότα αν τα ζήσεις σήμερα θα βάλεις τα κλάματα από την πρώτη στιγμή ενώ εκείνοι οι άνθρωποι, τότε, με τις δύσκολες καιρικές συνθήκες, την ανέχεια, τη μοναξιά, την ωμότητα της ζωής, δε λύγισαν και δε δάκρυσαν ποτέ, παρά μόνο από χαρά όταν καρποφορούσε η γη τους. Τι να πω!

Ένα υπέροχο κείμενο, που κατάφερε να μεταφέρει αυτούσιο όλο το φάσμα των συναισθημάτων από μια ζωή στα βουνά της Ευρυτανίας ως τη δεκαετία του 1950, να αναπαραστήσει υπέροχα δοσμένες αλλά σκληρές εικόνες και να τα ντύσει όλα αυτά με τα ήθη, τα έθιμα, την κουλτούρα, τη γλώσσα των ντόπιων, χωρίς να μακρηγορήσει και χωρίς να κουράσει. Ένα βιβλίο που αξίζει να αναζητήσετε!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%86%ce%bb%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%af-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%ac%cf%84%ce%bf-%ce%ba%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%b1%cf%81%ce%ac/feed/ 0 «Η φωτιά», της Katherine Neville, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%ac-katherine-neville/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b7-%25cf%2586%25cf%2589%25cf%2584%25ce%25b9%25ce%25ac-katherine-neville https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%ac-katherine-neville/#respond Thu, 08 Oct 2020 20:04:28 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=7256 Το παιχνίδι ξεκίνησε τριάντα χρόνια πριν… Το σκάκι του Καρλομάγνου είχε τη δύναμη να δημιουργεί ή να συντρίβει πολιτισμούς, να ανατρέπει την Ιστορία. Κρυμμένο εδώ και χίλια χρόνια ώστε να μην πέσει στα χέρια εκείνων που διψούσαν για τη μυστηριώδη δύναμή του, επανεμφανίζεται κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης και πυροδοτεί ένα ξέφρενο κυνηγητό που θα μπορούσε να αφανίσει την ανθρωπότητα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Κατ Βέλις βρίσκεται άθελά της παίκτρια στο παιχνίδι και ριψοκινδυνεύει στην έρημο της Σαχάρας για να βρει και να κρύψει τα κομμάτια του σκακιού, θέτοντας έτσι τέλος στη θανάσιμη επιρροή του. Η μοίρα όμως έχει άλλα σχέδια στη Φωτιά. Ένα κομμάτι του σκακιού ανακαλύπτεται στη Ρωσία. Η Αλεξάνδρα Σολάριν, κόρη της Κατ Βέλις, αγωνιά για τη μητέρα της, που έχει εξαφανιστεί ανεξήγητα από το Κολοράντο. Τι γυρεύει μια στημένη παρτίδα σκακιού μέσα στο πιάνο; Πώς ερμηνεύονται τα κρυπτογραφημένα μηνύματα που βρίσκει; Η Αλεξάνδρα, αντιμέτωπη με το χρόνο, από τη Σιβηρία μέχρι την πόλη της, την Ουάσινγκτον, αποδύεται στην αναζήτηση της αλήθειας… (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο Η φωτιά
Τίτλος πρωτοτύπου The fire
Συγγραφέας Katherine Neville
Μεταφραστής Χριστιάννα Σακελλαροπούλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αχ αχ αχ…Λοιπόν… Παρασάγγας καλύτερο το «Οκτώ». Αγωνία, μυστήριο, ανατροπές, συμπτώσεις, Γαλλική Επανάσταση, Ναπολέων, Αλγερία. Ποιοι οι κακοί και ποιοι οι καλοί; Τα Μαύρα πιόνια είναι οι καλοί και τα Άσπρα οι κακοί. Κι όλα αυτά για το ελιξήριο της ζωής και της αθανασίας. Ταλεϊράνδος, Ελευθεροτέκτονες, Βολταίρος, Ρουσσώ, Αικατερίνη της Ρωσίας και Αλέξανδρος, Ναπολέων, Νεύτωνας και τόσοι άλλοι. Και μετά από είκοσι χρόνια αυτό; Γκουχ γκουχ.

Ειλικρινά έπρεπε η συγγραφέας να σωπάσει. Έκανε ένα σφιχτοδεμένο βιβλίο, με ανατροπές, μυστήριο και απίστευτα αγωνιώδεις παράλληλες ιστορίες του 1796 και του 1976. Γιατί να το συνεχίσει; Και μάλιστα μετά 20 έτη. Άλλο να ξεκινάς ένα βιβλίο σε χ αντίτυπα (βλ. Χάρι Πότερ) κι άλλο να στηρίζεσαι στο μύθο ενός παλιού αριστουργήματός σου. Ούτε το θέμα της εξαφάνισης με τράβηξε, ούτε το διπλό πιόνι Μαύρη Βασίλισσα, ούτε η νεκρανάσταση, ούτε τίποτα. Για να μη μιλήσω για τους απογόνους των ηρώων του πρώτου βιβλίου της περιόδου της Γαλλικής Επανάστασης. Ούτε θα σχολιάσω την εμφάνιση του Αλή Πασά στα Γιάννενα και τον θάνατο του Βύρωνα στο Μεσολόγγι. Καλή η προσέγγιση και εξαίρετη η αφήγηση αλλά πολλή συμπτωματολογία ρε παιδιά. Άσεωπου δεν πιστεύω στο ελάχιστο η κυρά-Βασιλική να το έκανε με τον λόρδο Μπάιρον και η κόρη της, Χάιδω (Χαϊδή) να είναι παιδί του. A propos η αμφιφυλοφιλία του Μπάιρον δεν σκιαγραφείται αλλά αν διαβάζεις πίσω από τις γραμμές κάτι πιάνεις. Εδώ δεν έχουμε τρελά ονόματα πλην Μπάιρον, Τζωρτζ Ουάσιγκτον (και πώς χτίστηκε η πόλη της Ουάσιγκτον βασισμένη σε αρχαίες δοξασίες και μύθους, χμ χμ…).

Πολλή συνομωσία κι ανατροπές αλλά δεν διαβάζεται μόνο του, πρέπει να διαβάσεις το πρώτο. Άσε που πρέπει η συγγραφεύς να σταματήσει τις γαστριμαργικές αναφορές όταν η υπόθεση κορυφώνεται. Δεν με νοιάζει τι τρώτε, με νοιάζει τι λέτε και τι γίνεται στην πλοκή. Άντε μπράβο. Τέλος κάπου κάπου πετά τους Δίδυμους πύργους και την εισβολή στο Ιράκ που βοηθούν την πλοκή της ιστορίας αλλά όλα αυτά δείχνουν ότι η συγγραφέας τραβά την ιστορία από τα μαλλιά. Πάμε για άλλα. Μην ανασκαλεύετε τις στάχτες.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%ac-katherine-neville/feed/ 0 «Το γκρι ταγιέρ», του Andrea Camilleri, εκδ. Ελληνικά Γράμματα https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%b9-%cf%84%ce%b1%ce%b3%ce%b9%ce%ad%cf%81-andrea-camilleri/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25bf-%25ce%25b3%25ce%25ba%25cf%2581%25ce%25b9-%25cf%2584%25ce%25b1%25ce%25b3%25ce%25b9%25ce%25ad%25cf%2581-andrea-camilleri https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%b9-%cf%84%ce%b1%ce%b3%ce%b9%ce%ad%cf%81-andrea-camilleri/#respond Mon, 05 Oct 2020 21:30:37 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=7187 Ένας διευθυντής τράπεζας βγαίνει στη σύνταξη κι αναρωτιέται τι θα κάνει όλο αυτόν τον ελεύθερο χρόνο που ξαφνικά απέκτησε. Η δεύτερη σύζυγός του, Αντέλε, έχει μια γεμάτη κοινωνική ζωή ενώ ο παντρεμένος γιος του ζει στο Λονδίνο. Ουρανοκατέβατα, του έρχεται μια πρόταση για δουλειά εν όψει μιας συγχώνευσης εταιρειών όπου ίσως και να είναι μπλεγμένη η ιταλική Μαφία. Ταυτόχρονα, αρχίζει να διαπιστώνει πως η Αντέλε ίσως να μην είναι και τόσο πιστή.

Βιβλίο Το γκρι ταγιέρ
Τίτλος πρωτοτύπου Il tailleur grigio
Συγγραφέας Andrea Camilleri
Μεταφραστής Γιάννα Σκαρβέλη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνικά Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Andrea Camilleri συνεχίζει να γράφει έξυπνες και γρήγορες ιστορίες, με σωστά ψυχολογικά υπόβαθρα και αληθινούς χαρακτήρες. Σε αυτό το μυθιστόρημα παρατίθενται πολλές λεπτομέρειες γύρω από την καθημερινότητα του ανώνυμου διευθυντή, προετοιμάζοντάς με είτε για μια γερή ανατροπή είτε για μια αστυνομικού ύφους ατμόσφαιρα. Είναι ένας άντρας που δείχνει πελαγωμένος με την ελευθερία κινήσεων που του χαρίζεται, προβληματισμένος με τη σχετικά φιλελεύθερη συμπεριφορά της γυναίκας του και αναποφάσιστος με την επαγγελματική πρόταση που του γίνεται. Κοφτές φράσεις, σύντομες παράγραφοι, γρήγορα κεφάλαια και ρεαλιστικές περιγραφές των γεγονότων δίνουν μια ταχύτητα στο κείμενο. Τα βήματα που κάνει ο πρωταγωνιστής, οι συμπτώσεις που τον οδηγούν σε κάποιες εκπλήξεις, μια αδρότατη σκιαγράφηση της Αντέλε, με έκαναν να πιστέψω πως κάποιο έγκλημα θα λάβει χώρα κι είχα τον νου μου να μη χάσω καμία από τις συναρπαστικές λεπτομέρειες. Τελικά κάτι συμβαίνει, δίνεται όμως αρχικά σχεδόν αφαιρετικά και μονοδιάστατα και στο τέλος με πανέξυπνα υπονοούμενα που μου έφεραν ένα χαμόγελο στα χείλη.

Παρ’ όλο που η ιστορία κινείται γύρω από την Αντέλε, τον σύζυγό της κι έναν μυστηριώδη ανιψιό, από ένα σημείο και μετά, ανεπαίσθητα, φωτίζεται μόνο ο πρώην διευθυντής και ταυτόχρονα τα γεγονότα που ζει με παρέσυραν σε μια ροή που με «ξεγέλασε», με την καλή έννοια, μιας και όταν διάβασα την τελευταία πρόταση του βιβλίου η ικανοποίηση από μια καλή εξιστόρηση υπερτέρησε της αίσθησης πως το μυθιστόρημα με «εξαπάτησε». Σκέψεις όπως: «Αφού ήθελε ο συγγραφέας να καταλήξει έτσι το κείμενό του, γιατί μου παρουσίασε τόσα πολλά γεγονότα» ή «Γιατί με άφησε να πιστέψω πως περιμένουμε ένα έγκλημα αφού ολοκληρώθηκε έτσι» είναι απότοκες μιας έξυπνης, ευρηματικής γραφής, που δεν αναμασάει χιλιοειπωμένες ιστορίες, σέβεται τον αναγνώστη και δεν παύει να ψάχνει τον κατάλληλο τρόπο για να δώσει μια διαφορετική, πρωτότυπη νότα στην έννοια του σασπένς.

«Το γκρι ταγιέρ» είναι ένα έξυπνο, ιδιαίτερο ψυχογράφημα, με δικούς του κανόνες αφήγησης, δυνατό και ανατρεπτικό, που μου έδειξε πως οι πραγματικά ταλαντούχοι συγγραφείς, όσο μεγαλώνουν, δεν επαναπαύονται στιγμή και πάντα ψάχνουν κάτι που θα ικανοποιήσει τους αναγνώστες τους και θα ξεφύγει από την πεπατημένη. Κοινωνικό, ανατέμνει τα φυλετικά και ψυχολογικά γνωρίσματα του άντρα και της γυναίκας σε εξαιρετικό βάθος ενώ ταυτόχρονα τα χρησιμοποιεί επιδέξια σε μια ευφάνταστη ιστορία!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%b9-%cf%84%ce%b1%ce%b3%ce%b9%ce%ad%cf%81-andrea-camilleri/feed/ 0